Giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự tại thành phố hồ chí minh ( Luận văn thạc sĩ)

Giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự tại thành phố hồ chí minh ( Luận văn thạc sĩ)Giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự tại thành phố hồ chí minh ( Luận văn thạc sĩ)Giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự tại thành phố hồ chí minh ( Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN QUỐC TRUNG

GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ ĐỐI VỚI TỘI PHẠM THAM NHŨNG

THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2018

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN QUỐC TRUNG

GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ ĐỐI VỚI TỘI PHẠM THAM NHŨNG

THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm

Mã số: 83.80.01.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS PHẠM VĂN BEO

HÀ NỘI - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, dữ liệu và một số kiến thức của các tác giả khác trong luận văn này được

sử dụng trung thực, có đầy đủ nguồn dữ liệu đáng tin cậy theo quy định của một công trình khoa học Kết qủa nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố tại bất kỳ công trình khoa học nào

Tác giả luận văn

Trần Quốc Trung

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ ĐỐI VỚI CÁC TỘI PHẠM VỀ THAM NHŨNG 8

1.1 Khái nhiệm tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng 8 1.2 Đặc điểm của hoạt động giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng 15 1.3 Mối quan hệ giữa Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát trong việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm

về tham nhũng 24

Chương 2: THỰC TIỄN QUY ĐỊNH VÀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ ĐỐI VỚI CÁC TỘI PHẠM VỀ THAM NHŨNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 27

2.1 Quy định pháp luật hiện hành về giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự 27 2.2 Một số tình hình có liên quan đến công tác giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh 40 2.3 Đánh giá hoạt động giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh 42

Chương 3: CÁC GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ ĐỐI VỚI CÁC TỘI PHẠM VỀ THAM NHŨNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 51

3.1 Nhóm giải pháp chung 51 3.2 Nhóm giải pháp cụ thể 56

KẾT LUẬN 66 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BLTTHS Bộ luật tố tụng hình sự

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm qua, tình hình tội phạm tham nhũng trong cả nước đã diễn biến hết sức phức tạp trên hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội với tính chất, mức độ đặc biệt nghiêm trọng, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều địa phương, nhiều lĩnh vực kinh tế trọng điểm và cả trong một

số cơ quan hành chính sự nghiệp Các lĩnh vực chủ yếu xảy ra tội phạm tham nhũng là: Tài chính, ngân hàng, quản lý tài sản công, đầu tư công, đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý sử dụng đất đai, giải quyết các chính sách xã hội Quy

mô các vụ án tham nhũng bị phát hiện được phát hiện ngày càng lớn, thể hiện

ở số đối tượng liên quan, lượng tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát, nhiều vụ án tham nhũng gây thiệt hại cho Nhà nước hàng nghìn tỷ đồng Không chỉ gây thiệt hại về tài sản, tội phạm về tham nhũng còn làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước, gây ảnh hưởng xấu đến dư luận xã hội, làm ảnh hưởng đến đầu tư của nước ngoài vào Việt Nam; nghiêm trọng hơn cả là làm xói mòn lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước

Thành phố Hồ Chí Minh là một trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ, đầu mối giao thương quốc tế, là hạt nhân của vùng kinh

tế trọng điểm phía Nam, có vị trí quan trọng của cả nước; với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, đã có đóng góp lớn về tổng sản phẩm quốc gia và thu hút đầu tư nước ngoài Bên cạnh, những thành tựu đạt được về mặt kinh tế, hiện nay, Thành phố cũng đang đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình phát triển, trong đó nổi lên là tình hình tội phạm về tham nhũng; tham nhũng làm ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của chính quyền thành phố, gây thất thoát tài sản công, ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh và thu hút đầu tư, các nguồn viện trợ nước ngoài vào thành phố

Ý thức được sự tác hại, nguy hiểm của hành vi tham nhũng, Thành ủy,

Ủy ban nhân dân thành phố đã triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường sự

2

lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác phòng, chống tham nhũng; trong đó đặc biệc chú trọng công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng và nâng cao vai trò của các cơ quan chuyên trách về phòng, chống tham nhũng trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng Đây là nhân tố, là điều kiện quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với tội phạm tham nhũng; góp phần tích cực vào công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng thành phố Đã có nhiều vụ án tham nhũng lớn, được các cơ quan thanh tra, kiểm tra và cơ quan tiến hành tố tụng thành phố phát hiện, khởi tố điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, nghiêm minh, được nhân dân đồng tình, ủng hộ Tuy nhiên, công tác phát hiện, xử lý hành vi tham nhũng hiện nay chưa tương xứng với tình hình, chưa phản ánh được đúng hiện trạng tội phạm tham nhũng trên địa bàn thành phố; số vụ tội phạm tham nhũng được khởi tố còn ít, tài sản tham nhũng thu hồi được không đáng kể; việc giải quyết

tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng còn nhiều khó khăn, vướng mắc và kéo dài gây hoài nghi trong nhân dân về các cơ quan bảo vệ pháp luật

Từ những lý do nêu trên, tác giả quyết định lựa chọn đề tài "giải quyết

tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài luận văn thạc sĩ Luật học

2 Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về tố giác, tin báo về tội phạm, công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm dưới các góc độ khác nhau như Luận văn thạc sĩ Luật học của tác giả Dương Tiến Mạnh với đề tài Kiểm sát việc giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm trong luật tố tụng hình sự Việt Nam (Hà Nội – 2015);

3

Luận văn thạc sĩ Luật học của tác giả Trương Văn Chung với đề tài Tố giác, tin báo về tội phạm theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Tiền Giang (Hà Nội- 2015)

Các công trình ở dạng bài viết như: Nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát trong công tác kiểm sát việc giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm

và kiến nghị khởi tố theo yêu cầu của cải cách tư pháp của tác giả Thạc sĩ Nguyễn Duy Giảng, Tạp chí kiểm sát số 18-20/2008;

Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của tác giả Lưu Trọng Nguyên, Tạp chí kiểm sát, số 12/2009

Quy định của pháp luật về kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố - Thực trạng và một số đề xuất kiến nghị của tác giả Vũ Việt Hùng, Tạp chí kiểm sát, số 12/2009

Cần thống nhất nhận thức về các khái niệm tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và các nguồn thông tin về tội phạm của tác giả Thạc

sĩ Lê Ra, Tạp chí kiểm sát, số 20/2012

Nâng cao chất lượng, hiệu quả phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội với Cục điều tra trong việc phát hiện và giải quyết tố giác, tin báo về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp của tác giả Nguyễn Quang Thành, Tạp chí kiểm sát số 11/2012

Như vậy, việc nghiên cứu công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết

tố giác, tin báo về tội phạm không phải mới Tuy nhiên dưới góc độ Luật tố tụng hình sự, các công trình nói trên mới chỉ nghiên cứu ở khía cạnh tổng quát chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu một cách đầy đủ và có hệ thống về những kết quả đã đạt được cũng như những vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm tại Thành phố Hồ Chí Minh để từ đó đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

4

Qua nghiên cứu tình hình trên cho thấy chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách có hệ thống dưới góc độ cơ sở lý luận giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự Với tình hình nghiên cứu trên, lại một lần nữa cho phép khẳng định việc nghiên cứu đề tài "Cơ sở lý luận giải quyết

tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với các tội phạm về tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự " là đòi hỏi khách quan, cấp thiết, vừa có tính lý luận, vừa có tính thực tiễn và đề tài không trùng với bất cứ đề tài nào

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn tiếp nhận, xử

lý, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm tham nhũng của cơ quan điều tra, các cơ quan khác được giao một số hoạt động điều tra ban đầu trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu và giải quyết những vấn đề xung quanh việc giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố, các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự và những văn bản hướng dẫn khác có liên quan, kết hợp với việc nghiên cứu đánh giá thực tiễn thực hiện công tác trên Thông qua đó, chỉ ra nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế để kiến nghị những giải pháp hoàn thiện pháp luật thực định và nâng cao hiệu quả thực hiện trong thực tiễn

Về phạm vi nghiên cứu thực tiễn: Đề tài nghiên cứu thực tiễn thực hiện việc giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm trong 05 năm (2013 – 2017) trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật; các quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về tăng cường pháp chế XHCN, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân Luận văn sử dụng các phương pháp của triết

6

học duy vật biện chứng như: Phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn; phương pháp phân tích và tổng hợp; phương pháp lịch sử cụ thể Ngoài ra, luận văn cũng sử dụng các phương pháp của các bộ môn khoa học khác: Thống kê tội phạm, phương pháp hệ thống,…

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Kết quả nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa quan trọng về phương diện

lý luận và thực tiễn liên quan đến việc giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm

và kiến nghị khởi tố tội phạm tham nhũng Những điểm mới cơ bản của luận văn là:

- Tổng hợp các quan điểm khoa học trong nước về công tác giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm từ đó xây dựng khái niệm về việc giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố, tạo cơ sở áp dụng pháp luật thống nhất và có căn cứ Đồng thời luận văn chỉ ra những đặc điểm công tác giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm;

- Qua nghiên cứu thực tiễn trong việc giải quyết tin báo tố giác về tội phạm, luận văn đề xuất các định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện công tác giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

và kiến nghị khởi tố

- Làm rõ thêm vai trò lãnh đạo của Đảng, mà cụ thể là của Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh và Ban Nội chính Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh đối với công tác giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố đối với tội phạm tham nhũng

- Bên cạnh đó, luận văn sẽ là một tài liệu tham khảo cần thiết và bổ ích dành cho các nhà lập pháp, các nhà nghiên cứu, các cán bộ giảng dạy pháp luật, học viên và người làm thực tiễn và còn là tài liệu có thể sử dụng nhằm

bổ trợ, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, thao tác nghiệp vụ cho cán bộ, kiểm sát viên (KSV) các cấp trước yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay

Luậ n vậ n đậ y đu ở file:Luậ n vậ n Full