HS nắm được những yêu cầu của việc tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác.. HS có nhu cầu tìm hiểu, học tập những giá trị tốt đẹp của nền văn hoá các dân tộc khác.. Bài học của Trung Quốc
Trang 1Bài 8: Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Giúp HS hiểu nội dung và ý nghĩa việc tôn trọng học hỏi các dân tộc khác
HS nắm được những yêu cầu của việc tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác
2 Thái độ
HS có lòng tự hào dân tộc và tôn trọng các dân tộc khác
HS có nhu cầu tìm hiểu, học tập những giá trị tốt đẹp của nền văn hoá các dân tộc khác
3 Kĩ năng
Biết phân biệt hành vi đúng sai trong việc tôn trọng, học hỏi các dân tộc khác
Biết tiếp thu 1 cách chọn lọc, phù hợp
Học tập và nâng cao hiểu biết và tích cực tham gia các hoạt động xây dựng tình đoàn kết giữa các dân tộc với nhau
B Phương pháp
Thảo luận nhóm
Đàm thoại
Trắc nghiệm
C Tài liệu và phương tiện
SGK, SGV lớp 8
Giấy Ao, bút dạ
Tranh ảnh, tư liệu về những thành tựu văn hoá của một số nước
Đèn chiếu, giấy kính trong (nếu có)
D Hoạt động dạy - học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Ví dụ về những hoạt động chính trị - xã hội của lớp, trường và địa
phương em
3 Bài mới:
Giới thiệu bài
GV: Giới thiệu tranh ảnh hoặc tư liệu về thành tựu nổi bật, công trình vĩ đại, truyền
thống, phong tục tập quán tốt đẹp của một số dân tộc trên thế giới
GV: Đặt câu hỏi:
- Các em có nhận xét gì về những hình ảnh tư liệu trên?
- Trách nhiệm của chúng ta nói riêng và đất nước ta nói chung như thế nào đối với
những thành tựu thế giới?
GV: Để hiểu rõ hơn về những điều đó chúng ta học bài mới hôm hi u rõ h n v nh ng i u ó chúng ta h c b i m i hôm ể hiểu rõ hơn về những điều đó chúng ta học bài mới hôm ơn về những điều đó chúng ta học bài mới hôm ề những điều đó chúng ta học bài mới hôm ững điều đó chúng ta học bài mới hôm điều đó chúng ta học bài mới hôm ề những điều đó chúng ta học bài mới hôm điều đó chúng ta học bài mới hôm ọc bài mới hôm ài mới hôm ới hôm nay.
Hoạt động 1: Tìm hiểu nội dung đặt vấn đề
GV: Mời HS có giọng đọc tốt đọc 1 lần 3 nội
dung của phần đặt vấn đề
HS: Đọc và nghe nội dung đặt vấn đề
GV: Đàm thoại với HS
Câu 1: Vì sao Bác Hồ của chúng ta được coi
I Đặt vấn đề
1 Đọc tình huống: (SGK)
2 Nhận xét:
Trả lời câu hỏi 1:
- Bác Hồ 30 năm bôn ba ở nước ngoài học hỏi kinh nghiệm đấu tranh, tìm đường cứu nước
Trang 2là danh nhân văn hoá thế giới?
HS: Làm việc độc lập
GV: Hướng dẫn HS đọc kĩ nội dung, gạch chân
ý chính
HS: Trả lời
HS: Cả lớp nhận xét bổ sung
GV: Kết luận
Bác Hồ là người biết tôn trọng và học hỏi kinh
nghiệm đấu tranh của các nước trên thế giới
Thành công của Bác và dân tộc là bài học quí
giá cho các nước khác đấu tranh giành độc lập
dân tộc
Câu 2: Việt Nam đã có đóng góp gì đáng tự
hào vào nền văn hoá thế giới? Ví dụ.
HS: Suy nghĩ cá nhân
GV:Hướng dẫn HS thêm ví dụ ngoài ví dụ SGK
(thành tựu trên các lĩnh vực)
HS: Trả lời
HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung
GV: Kết luận:
Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, dân tộc ta đã
có những đóng góp tự hào cho nền văn hoá
thế giới, cụ thể là kinh nghiệm chống ngoại
xâm, truyền thống đạo đức, phong tục tập
quán, giá trị văn hoá nghệ thuật
Câu 3: Lý do quan trọng nào giúp nền kinh tế
Trung Quốc trỗi dậy mạnh mẽ?
HS: Làm việc cá nhân
HS: Trả lời
HS: Cả lớp nhận xét
GV: Nhận xét, bổ sung
Bài học của Trung Quốc không những giúp
Trung Quốc thành công trong công cuộc đổi
mới kinh tế còn là bài học cho các nước khác
trên thế giới, trong đó có Việt Nam chúng ta
Trung Quốc và Việt Nam có những nét
chung về nền văn hoá, có mối quan hệ từ lâu
đời nên việc học hỏi kinh nghiệm có nhiều
thuận lợi
GV: Qua phần tìm hiểu nội dung đặt vấn đề
chúng ta rút ra được bài học gì?
Hoạt động 3: HS hiểu được yêu cầu của việc
- Bác Hồ là hiện tượng kiệt xuất về quyết tâm của
cả dân tộc
- Bác đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc
- Góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì hoà bình độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ
Câu 2:
- Cố đô Huế
- Vịnh Hạ Long
- Phố cổ Hội An
- Thánh địa Mỹ Sơn
- Vườn quốc gia Phong Nha
- Nhã nhạc cung đình Huế
- Văn hoá ẩm thực 3 miền
- áo dài Việt Nam
Câu 3: Thành tựu của Trung Quốc đạt được nhờ:
- Mở rộng quan hệ và học tập kinh nghiệm các nước khác (của người đi học nước ngoài), cách làm này được Nhật Bản áp dụng
- Phát triển các ngành công nghiệp mới có nhiều triển vọng như Hàn Quốc
- Hiện nay hợp tác kinh tế giữa Trung Quốc và Việt Nam đang phát triển tốt
Bài học:
- Phải biết tôn trọng các dân tộc khác
- Học hỏi những giá trị văn hoá của dân tộc khác
và thế giới để góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Nhóm 1:
- Chúng ta cần tôn trọng chủ quyền, lợi ích và nền văn hoá các dân tộc khác
- Có quan hệ hữu nghị, không kỳ thị coi thường hoặc phân biệt các dân tộc khác
- Cần khiêm tốn học hỏi những giá trị văn hoá của các dân tộc khác để bổ sung kinh nghiệm, bài học quí giá để xây dựng và bảo vệ đất nước
- Phải thể hiện lòng tự hào dân tộc chính đáng của mình
Vì:
* Mỗi dân tộc có giá trị văn hoá riêng mà chúng
ta không có
* Những giá trị văn hoá tư tưởng của dân tộc khác
Trang 3tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác
GV: Chia lớp thành 3 nhóm nhỏ
HS: Cử đại diện, thư ký nhóm
GV: Giao câu hỏi cho nhóm (giấy khổ to, bút
dạ nếu có)
Câu 1: (nhóm 1)
Chúng ta cần tôn trọng, học hỏi các dân tộc
khác không? Vì sao?
Câu 2: (nhóm 2)
Chúng ta nên học tập, tiếp thu những gì ở
các dân tộc khác? Nêu ví dụ.
Câu 3: (nhóm 3)
Nên học tập các dân tộc khác như thế nào?
Ví dụ: Trường hợp nên và không nên trong
việc học hỏi các dân tộc khác.
HS: Các nhóm thảo luận
GV: Mời đại diện các nhóm trình bày
HS: Các nhóm trả lời
HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung
GV: Nhận xét, bổ sung đánh giá kết quả của các
nhóm
Mỗi dân tộc đều có những nét riêng của dân
tộc mình, những giá trị văn hoá của mình, góp
phần vào những giá trị văn hoá chung của
nhân loại Học hỏi tinh hoa văn hoá của nhân
loại là cần thiết góp phần nâng cao giá trị văn
hoá của dân tộc mình Việc tiếp thu cần phải
giữ bản sắc của dân tộc mình
HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung
GV: Bổ sung, phát triển thêm:
Chúng ta xây dựng đất nước từ một nước
nghèo và lạc hậu Các lĩnh vực kinh tế, văn
hoá, giáo dục, khoa học kĩ thuật còn non kém
Chúng ta cần học hỏi các dân tộc có bề dày về
thành tựu khoa học kĩ thuật, trình độ quản lí
cao, hiệu quả
Chúng ta cần học hỏi nhiều để bổ sung cho
những thiếu sót của chúng ta
HS: Nhận xét ý kiến
GV: Phát triển, bổ sung
Việc học hỏi văn hoá các dân tộc là điều tất
yếu Nhưng khi học hỏi tiếp thu các giá trị
văn hoá phải chọn lọc cái tốt, bỏ cái xấu
GV: Chuyển ý
HĐ4: Tìm hiểu nội dung bài học.
GV: Qua nội dung thảo luận trên chúng ta rút ra
góp phần giúp chúng ta phát triển kinh tế, văn hoá, giáo dục và khoa học kĩ thuật
* Đất nước ta còn nghèo, trải qua nhiều cuộc chiến tranh, rất cần học hỏi các giá trị văn hoá của dân tộc khác
Nhóm 2: Chúng ta nên học hỏi:
- Thành tựu khoa học kĩ thuật
- Trình độ quản lí
- Văn học nghệ thuật
Ví dụ:
* Máy móc hiện đại
* Các loại vũ khí
* Đầu tư viễn thông
* Máy vi tính
* Tủ lạnh, ti vi
* Đường xá, cầu cống, nhà cửa
* Kiến trúc, âm nhạc
Nhóm 3: (Câu 3)
- Tôn trọng và học hỏi giao lưu hợp tác, đoàn kết hữu nghị với các dân tộc
- Tôn trọng và học hỏi các nước phát triển và đang phát triển
- Tiếp thu chọn lọc phù hợp với điều kiện hoàn cảnh dân tộc Tránh bắt chước, rập khuôn, máy móc mù quáng
- Phải tự chủ Độc lập có lòng tự tin dân tộc
Những cái nên học:
* Trình độ khoa học kĩ thuật
* Trình độ quản lí
* Tiến bộ, văn minh, nhân đạo (các lĩnh vực kinh
tế, văn hoá, giáo dục, khoa học kĩ thuật)
* Du lịch
Những cái không nên:
* Văn hoá đồi trụy, độc hại
* Phá hoại truyền thống của dân tộc
* Lối sống thực dụng chạy theo đồng tiền
* Chạy theo mốt
II Tìm hiểu nội dung bài học
1) Tôn trọng, học hỏi các dân tộc khác là:
- Là tôn trọng chủ quyền, lợi ích và nền văn hoá của các dân tộc khác
- Luôn tìm hiểu và tiếp thu những điều tốt đẹp
Trang 4những điểm chính của bài học qua trả lời câu
hỏi
Câu 1: Thế nào là tôn trọng, học hỏi các dân tộc
khác?
Câu 2: ý nghĩa của việc tôn trọng và học hỏi
các dân tộc khác
Câu 3: Chúng ta phải làm gì trong việc tôn
trọng, học hỏi văn hoá các dân tộc khác?
HS: Trả lời câu hỏi
GV: Tóm tắt nội dung (ghi nội dung lên bảng
phụ hoặc chiếu lên máy nếu có)
HS: Ghi bài vào vở
HS: Nhắc lại 3 nội dung của bài học
GV: Khắc sâu kiến thức, nhắc nhở HS về nhà
học thuộc bài
Hoạt động 5: Hướng dẫn làm bài tập SGK
GV: Hướng dẫn HS làm bài tập thông qua việc
thảo luận cả lớp
HS: Suy nghĩ cá nhân
GV: Chiếu bài tập lên máy (nếu có) (hoặc ghi ở
bảng phụ)
Bài tập 4 (SGK trang 22)
Toàn và Hoà đang tranh luận với nhau, Toàn
nói: "ở những nước đang phát triển không có
gì đáng học tập vì họ lạc hậu lắm, chỉ ở những
nước phát triển có kinh tế, khoa học kĩ thuật
tiên tiến mới có thành tựu đáng để ta học tập"
Trái lại Hoà bảo: "Ngay cả ở những nước
đang phát triển cũng có nhiều mặt mà ta cần
học tập"
Em đồng ý với ý kiến bạn nào? Vì sao?
GV: Tổ chức cho HS thể hiện tình huống trên
tiểu phẩm HS tự chuẩn bị lời thoại, phân vai
HS: Sau khi xem tiểu phẩm do 2 bạn thực hiện
thì phát biểu quan điểm của mình
HS: Cả lớp nhận xét ý kiến
GV: Nhận xét và bổ sung ý kiến
ở Việt Nam tuy là nước đang phát triển,
nhưng chúng ta cũng có những di sản văn hoá
đóng góp cho văn hoá nhân loại, chúng ta có
truyền thống yêu nước, cần cù lao động, đạo lí
làm người Các phong tục tập quán đã làm
nên bản sắc riêng của dân tộc ta, hay như đất
trong nền kinh tế, văn hoá, xã hội của các dân tộc
2) ý nghĩa của việc tôn trọng, học hỏi văn hoá dân tộc khác:
- Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác sẽ tạo điều kiện để nước ta tiến nhanh trên con đường xây dựng đất nước giàu mạnh và phát huy bản sắc dân tộc
- Góp phần cho các nước cùng xây dựng nền văn hoá chung của nhân loại ngày càng tiến bộ, văn minh
3) Chúng ta làm gì để tôn trọng học hỏi các dân tộc khác:
- Tích cực học tập tìm hiểu đời sống và nền văn hoá của các dân tộc trên thế giới
- Tiếp thu một cách chọn lọc, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh truyền thống con người Việt Nam
III Bài tập:
Bài tập 4 (SGK, trang 22)
Đáp án:
* Đồng ý ý kiến của bạn Hoà
Vì: Những nước đang phát triển tuy có thể nghèo nàn, lạc hậu nhưng đã có những giá trị văn hoá mang bản sắc dân tộc, mang tính truyền thống cần học tập
Trang 5nước của Đền Chùa Căm Pu Chia.
* Củng cố:
GV: Sử dụng phiếu học tập
HS: Cả lớp cùng làm bài tập
Câu hỏi: Em đồng ý với những ý kiến nào sau đây? (gạch X vào ô trống).
- Học hỏi, khám phá thành tựu khoa học
tiên tiến
- Ưa thích nghệ thuật dân tộc
- Thích các món ăn dân tộc
- Sử dụng sách báo băng nhạc nước ngoài
- Tìm hiểu di tích văn hoá địa phương
- Bắt chước kiểu quần áo của các ngôi sao
điện ảnh, bóng đá
- Thích tìm hiểu lịch sử đất nước Trung Quốc
hơn Việt Nam
HS: Xung phong trả lời
HS: Nhận xét và đối chiếu với phiếu của mình
GV: Nhận xét, cho điểm
GV: Yêu cầu giải thích vì sao đúng, vì sao sai
GV kết luận toàn bài
Dân tộc Việt Nam tự hào với nền văn minh lúa nước, tiếp đó là cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta Những truyền thống đạo đức, lòng yêu nước, yêu lao động, những phong tục tập quán lưu truyền từ ngàn đời nay đã dệt nên bức tranh về nền văn hoá của dân tộc ta Đó là niềm tự hào, tự tôn dân tộc cũng là những kinh nghiệm,
là bài học cho các dân tộc trên thế giới Chúng ta có trách nhiệm giữ gìn phát huy và ngày càng phát triển hơn Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, chúng ta cần tôn trọng và học hỏi những giá trị văn hoá của dân tộc mình nói riêng và các dân tộc nói chung
5 Dặn dò
Làm bài tập còn lại SGK
Xem bài 9 (Tìm hiểu nếp sống văn hoá địa phương)
E Tài liệu tham khảo:
Người ý viết tiểu sử Bác Hồ
"Tôi nghĩ có lẽ chàng thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ngay từ thời điểm
đó đã đặt cuộc chiến đấu của dân tộc mình trong một bối cảnh rộng lớn hơn (có thể nói là bối cảnh quốc tế) để nhận định tình hình Đối với tôi, đó là một điều thật phi thường."
Rino Tagliazucchi
(Tài liệu: Trong Tuổi trẻ Chủ nhật 23/5/2004)