Để thực hiện cho bài tập công tác xã hội, chúng tôi lựa chọn nhóm đối tượng gồm 5 em gia đình hoa Đại. Việc tiếp cận nhóm đối tượng này lần đầu tiên chúng tôi gặp phải không ít khó khăn vì các em còn chưa quen, nhưng sau lần đầu thì thuận lợi hơn vì nhóm các em đã làm quen với chúng tôi buổi đầu tiên. Việc thành lập nhóm cũng gặp khó khăn vì lịch học của các em ngoài học chính ở trường cả ngày thì còn có em phải học thêm từ sau ca chiều, có em tham gia các hoạt động khác như: bóng đá, học võ, múa, … nên chúng tôi đã phải cân nhắc để tiến hành hoạt động nhóm cho phù hợp với nhóm 5 em. Chưa giúp được các em giải quyết vấn đề tâm lý cá nhân vì thời gian tiếp xúc còn chưa nhiều.
Trang 1Trường Đại Học Hùng Vương Khoa Tâm Lí Giáo Dục
BÀI TIỂU LUẬN HỌC PHẦN CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN VÀ NHÓM
Mã số học phần: CH 2312
Họ Và Tên Sinh Viên: Hán Tiến Đủ.
Lớp: K13 – Công Tác Xã Hội Giáo viên bộ môn: Nguyễn Thị Liên
Phú Thọ, ngày 01 tháng 11 năm 2017.
Trang 2Phần 1 Công Tác Xã Hội Nhóm
1. Mô tả lại quá trình thành lập nhóm thân chủ
Sau một số buổi tiếp xúc, nói chuyện cùng các em chúng tôi nhận thấy ngoài
sự hồn nhiên vô tư trên khuôn mặt các em là sự tồn tại những vấn đề tâm lý như:các em mặc cảm về hoàn của mình, có em trầm, ít tiếp xúc, có em tỏ ra bướng bỉnh và quậy phá, nhưng khi đã quen thì các em rất ngoan và nói chuyện
Tôi chọn nhóm 5 em từ 10 đến13 tuổi để thực hiện công tác xã hội với nhóm nhằm mục đích giúp đỡ các em trong học tập và sinh hoạt trên tinh thần tự giác, giữa các em có mối quan hệ gần gũi hơn với các thành viên còn lại trong nhà hoa Đại nên việc hoạt động nhóm sẽ thuận lợi hơn
* Số lượng nhóm gồm 5 em trong gia đình hoa Đại
cá nhân và có cảm giác được thuộc về nhóm.
2 Những khó khăn trong quá trình thành lập, duy trì các hoạt động của nhóm và cách thức giải quyết khó khăn
a Khó khăn
Để thực hiện cho bài tập công tác xã hội, chúng tôi lựa chọn nhóm đối tượng gồm 5 em gia đình hoa Đại Việc tiếp cận nhóm đối tượng này lần đầu tiên chúng
Trang 3tôi gặp phải không ít khó khăn vì các em còn chưa quen, nhưng sau lần đầu thì thuận lợi hơn vì nhóm các em đã làm quen với chúng tôi buổi đầu tiên.
Việc thành lập nhóm cũng gặp khó khăn vì lịch học của các em ngoài học chính
ở trường cả ngày thì còn có em phải học thêm từ sau ca chiều, có em tham gia các hoạt động khác như: bóng đá, học võ, múa, … nên chúng tôi đã phải cân nhắc để tiến hành hoạt động nhóm cho phù hợp với nhóm 5 em
Chưa giúp được các em giải quyết vấn đề tâm lý cá nhân vì thời gian tiếp xúc còn chưa nhiều
Mâu thuẫn lợi ích giữa các thành viên thường xảy ra, đôi lúc rất khó phân xử vì các em ngang bướng, cố chấp
Việc bảo mật thông tin nhóm khó duy trì hơn cá nhân
Nhóm cần nhiều tài nguyên, phải thương lượng với các em để có những tiện nghi, quỹ, trang thiết bị, di chuyển…
Kỹ năng giao tiếp và lãnh đạo nhóm còn hạn chế
Vì đây là lần đâu tiên đi thực tế nên nhóm chúng tôi còn bỡ ngỡ chưa tự tin khi giải quyết các vấn đề trong nhóm, nhất là vào buổi đầu tiên
b Cách giải quyết.
Chúng tôi xác định sẽ thực hiện kế hoạch đã đề ra trong một thời gian dài để sinh hoạt nhóm trở thành một hoạt động thường xuyên chứ không mang tính nhất thời để có tác động thay đổi về vấn đề học tập và tâm lí của các em
- Cân nhắc thời gian để nhóm có thể thực hiện hoạt động thành công
- Phải kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí thuyết và thực hành trong công tác xã hội nhóm
- Xử lí các tình huống trong nhóm thật khéo léo và tạo mối quan hệ bình đẳng giữa các thành viên
- Động viên bằng các phần quà nhỏ bé khi thành viên thực hiện được yêu cầu của nhóm như: tặng bút, hộp màu khi các em có 2 điểm 10 trong tuần, …
3 Mâu thuẫn xảy ra với nhóm thân chủ? Loại mâu thuẫn?
Khi gia nhập vào nhóm, mỗi cá nhân đều mong muốn đạt được điều mà mình tìm kiếm Do vậy sau một thời gian làm việc trong nhóm, các em không được thỏa mãn các mong muốn của mình thì đã xảy ra mâu thuẫn giữa các cá nhân trong nhóm đó là sự bất đồng tranh cãi giữa các thành viên
Khi đưa ra các tiêu chí để đánh giá thành viên ưu tú của nhóm như: học giỏi, chăm ngoan làm việc nhóm, hát hay, vẽ đẹp, đoàn kết, thuyết trình tốt, … thì một
Trang 4số thành viên lại không được xét do không đạt tiêu chí vì vậy các em thường cãi nhau, so sánh, chỉ trích nhau.
Nguyên nhân chủ yếu do thủ tục trong làm việc (quy định, nguyên tắc làm việc, hướng dẫn làm việc) Do công việc (quan điểm về công việc, tính chất công việc, cách tiếp cận công việc)
Các loại mâu thuẫn như: bên trong; bên ngoài; cơ bản; không cơ bản; chủ yếu; thứ yếu…
4 sơ đồ tương tác nhóm thân chủ
Nhân viênhành thực tậpCha
PhimHù
Trang 5* Chú giải:
Quan hệ 2 chiều:
Quan hệ bình thường:
Quan hệ thân thiết:
Giải thích sơ đồ: nhìn vào sơ đồ có thể thấy giữa các em không có mối quan hệ mâu thuẫn nào, nhưng lại có sự phân biệt về giới và sơ thích,
em cha và nhi là hai em nữ nên có mối quan hệ thân thiết và cùng sở thích, còn lại là 3 em nam cùng sơ thích với nhau và cùng đến từ 1 nơi (Yên Bái) nên các em có mối quan hệ thân thiết Trên cơ sở các mối quan hệ trên đòi hỏi cần có các biện pháp để tăng thêm mối quan hệ giữa các thành viên trong nhóm với nhau.
5 Những thành công trong hoạt động công tác xã hội nhóm mà tôi đã triển khai.
Dù chỉ mới hoạt động nhóm được 4 tuần nhưng chúng tôi đã được một số kết quả nhất định.
Mối quan hệ của chúng tôi với nhóm các em đã thân thiết hơn, một số em
đã chia sẻ với chúng tôi những cảm xúc của em.
Hai buổi sinh hoạt nhóm không nhiều, dù các em chưa có sự thay đổi đáng
kể trong học tập nhưng chúng tôi nhận thấy thái độ học tập của các em đã
Trang 6Chúng tôi đã có cơ hội thực hành các kỹ năng công tác xã hội nhóm, thành lập được nhóm sinh hoạt cho các em.
PHẦN 2 CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN
1 mô tả mô tả lại trường hợp thân chủ đã chọn trong quá trình thực hành Công tác xã hội cá nhân
Sau khi bước vào Làng trẻ em SOS Việt Trì, ngày đầu tiên tôi đến ra mắt và làm quen với ban giám đốc Chúng tôi được chú phó giám đốc đón tiếp nhiệt tình và chú giao nhiệm vụ cô Trần Thị Lệ Hằng làm người hướng dẫn cũng
là kiểm huấn viên chúng tôi, tôi đã được cô giáo dẫn
đoàn Bùi Thị Hải Linh đưa đi tham quan khuôn viên Làng
để chúng tôi biết được các số nhà và chúng tôi lên từng nhà để làm quen với các mẹ, các em, đồng thời cũng tìm
Trang 7hiểu về cách bố trí của các gian phòng trong nhà, qua lời
mẹ kể thì tôi được biết trong mỗi nhà có 9 đến 10 em và
ở các độ tuổi khác nhau theo nam và nữ.
Đến ngày hôm sau tôi đến nhà số 4 hoa Đại của mẹ Vinh như theo kế hoạch tiếp cận và lựa chọn thân chủ, sau khi xin phép mẹ tôi được nói chuyện với các em Qua cuộc nói chuyện trong nhà hoa Đại tôi thấy em Đ là người ít nói, thậm chí còn né tránh tôi và những câu hỏi mà tôi đưa ra, bên cạnh đó những lúc bình thường Đ cũng tỏ ra
là người hay không ở trong cuộc nói chuyện của tôi với
em khác, tôi không biết là lí do gì, do em sợ tôi hay do không thích người lạ Tôi cảm thấy khi tôi vào nhà Đ là người làm tôi cảm thấy tò mò vì những biểu hiện của em.
Do vậy tôi quyết định sẽ chọn Đ làm thân chủ của mình, tôi muốn tìm hiểu em tại sao lại như vậy và đang gặp khó khăn gì trong cuộc sống.
2 Vấn đề thân chủ gặp phải
Trong quá trình tiếp xúc và tìm hiểu thông tin về thân chủ cùng thân chủ trò chuyện, giúp thân chủ học bài, làm bài tập, lắng nghe những tâm sự của thân chủ, cùng với sự chia sẻ của mẹ nuôi mà tôi đã xác định được vấn đề
mà thân chủ đang gặp phải và cần sự giúp đỡ.
Về học tập: em chưa chú trọng và không tự giác trong việc học tập, rất hay lơ là, mất tập trung, em chưa có phương pháp học hiệu quả vì thế nên kết quả học tập kém.
Trang 8Về tâm lý: em lúc này luôn có sự mặc cảm với chính mình, do hoàn cảnh gia đình mà em không thể sống cùng với bố mẹ của mình mà phải chuyển đến sống một nơi xa lạ sống xa mẹ và gia đình từ nhỏ nên thiếu thốn tình cảm ruột thịt, có lúc em cũng có cái nhìn chưa tích cực về cuộc sống.
Về cử chỉ hành vi: có lúc có những hành động lệch chuẩn đó là hay chêu chọc đánh nhau với các em ở nhà, thường bắt nạt các em, hay đi học về muộn.
3 Sơ đồ phả hệ về gia đình thân chủ, kèm theo nhận xét
Trang 9: Mối quan hệ một chiều
: Mối qua hệ sâu đậm : Mối quan hệ xa cách
Em hai
Đ
Em út
Trang 10: Quan hệ 2 chiều gắn bó
* Nhận xét sơ đồ phả hệ:
Qua sơ đồ phả hệ của gia đình em Đ chúng ta thấy rằng ông bà ngoại em Đ kết hônsinh ra mẹ em Đ và một người em trai, tương tự ông bà nội em Đ kết hôn sinh ra bố
em Đ và một người em trai Bố mẹ em Đ kết hôn sinh ra Đ( chị gái cả ở giữa) và hai
em gái Ông bà nội của em Đ đã mất, ông ngoại của Đ đã mất, chỉ còn bà ngoại, bàngoại là người thân gắn bó với em và có thể chia sẻ Chú em cũng không có sự quantâm về các em, còn cậu thì cũng có chút quan tâm vì vậy đã liên hệ giúp em về Làng
Về phía gia đình của Đ bố em đã mất từ lúc em còn nhỏ nên thiếu hụt đi tình cảmcha con, mẹ em thì còn sống nhưng vì hoàn cảnh gia đình nên mẹ em đã xin cho emđến Làng trẻ SOS, từ lúc đó mẹ em cũng ít quan tâm nên với em quan hệ xa cáchgiữa hai mẹ con là rất lớn Dưới em có hai người em gái, một em thì đã đi làm thuê
do không được gửi vào Làng nên chị em cũng ít được gặp nhau, nhưng các em vẫnyêu thương nhớ nhau và thường hỏi thăm nhau Em gái út hiện đang ở cùng em ởLàng và là người duy nhât có mối quan hệ thân thiết với em Mẹ có mối quan hệ xacách với ba chị em và bố cũng không còn quan hệ với ba chị em do bố mất khi ba emcòn nhỏ Bà ngoại có mối quan hệ gắn bó với cả ba chị em nhưng do hoàn cảnh bàcũng không thể nuôi được ba chị em Đ, hiện tại em nhận được sự quan tâm chia sẻchủ yếu từ người cậu
4 Sơ đồ sinh thái về gia đình thân chủ, kèm theo nhận xét
Sơ Đồ Sinh Thái Về Gia Đình Nơi Đ Sống.
Làng trẻ SOS
Họ hàng
Trang 11* Chú thích:
: Mối quan hệ 2 chiều
: Mối quan hệ 1 chiều
: Mối quan hệ thân thiết
: Mối quan hệ xa cách
* Nhận xét biểu đồ sinh thái :
- Đ có mối quan hệ gắn bó với em gái, vì em gái là người sống chung với em ởLàng
- Đ có mối quan hệ xa cách với gia đình gốc vì em đã không còn ở nói đó và không
có quan hệ thân thiết với các thành viên
- Đ có mối quan hệ gắn bó với ngôi nhà Hoa Đại và Làng trẻ em SOS vì đó là nơihiện tại em đang sinh sống
- Dịch vụ y tế, Sở LĐTBXH, cộng đồng, Giáo viên chủ nhiệm là những người giúp
Đ ổn định cuộc sống khi đến Làng và nó mang tính chất một chiều từ giúp đỡ
- Bên cạnh đó Trường học, họ hàng, bạn bè và nhân viên xã hội là những người cóquan hệ tác động hai chiều đến em
- Tuy nhiên gia đình em gặp khó khăn về kinh tế, hoàn cảnh gia đình có nhiều éo le
Trang 125 Phân tích điểm mạnh, hạn chế của thân chủ
Nói dối sẽ gây bản thân lo lắng, không trung thực với bản thân, mất
lý trí, …
Rụt rè, tự ti, ngại giao tiếp với người lạ, nói dối và bảo thủ, ích
- Thân thiện, hòa đồng, vui vẻ và giao
tiếp tốt Biết thêu tranh, làm đồ
- Học giỏi, hát hay -Lười làm việc nhà, ít quan tâm tới mọi
người trong nhà, cùng bạn bè xungquanh, ích kỉ với các em
- Có ước mơ và lý tưởng của mình điều
này rất cần thiết cho sự hình thành và
phát triển năng lực của em sau này
- Đ không biết nhường em trong nhà,không có ý thức tự giác hoàn thành mọicông việc mà mẹ SOS giao
- Có sự quan tâm giúp đỡ của mẹ Vinh,
cùng các anh chị trong nhà và các anh
chị tình nguyện viên trong việc học tập
- Hay dùng trộm điện thoại, không chịulắng nghe lời mẹ, còn bảo thủ và lì lợm
Trang 13đi chơi chỉ vì sợ bị mẹ trách phạt tội thường xuyên đi chơi về muộn để mọi người chờ cơm, biểu hiện sự không thành thật nếu không được uốn nắn sửa đổi em sẽ trở thành một con người không trung thực Hơn nữa em còn
Sợ bịtráchphạt
Bị coithường,trêunghẹo
Chậmchạp
Thiếu tình
yêu thương
của bố mẹ
Hamchơi
Môitrườngmới
Nhậnthức chậm
tự do
Tro
ng
độ tuổi hamchơi
Làmsai
Khôn
g hòađồngvớimọingười
Khô
ng bảo đượccác em
Trang 14mắc thêm một vấn đề là rất ham chơi có lẽ do đặc điểm của lứa tuổi vẫn còn mải chơi và do đã quen với lối sống tự do không ai giám sát từ ở nhà.
7 Lập kế hoạch can thiệp/trợ giúp cụ thể
ST
T Mục tiêu cụ thể động Hoạt Ngư ời
thực hiện
Nguồn lực Thời gian quả Kết
Trang 15n chia
sẻ, động viên
em vượt qua hoàn cảnh khó khăn giúp
em vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống
- Tạo sân chơi bổ ích để
em giao lưu làm quen giảm
đi mọi căng thẳng.
- SV thực tập
- Bản thân thân chủ
- Làng trẻ
em SOS Việt Trì
Thân chủ, Nhân viên CTXH, các anh chị em trong gia đình hoa Đại.
Trong khoả
ng 1 tuần.
- Giảm bớt được rụt rè
và tự ti cho
em,
em trở nên mạnh dạn và
tự tin hơn
để thể hiện tốt khả năng của mình
2 Chấm dứt
tình trạng - Tham vấn trò - Sv thực Thân chủ, Các buổi - Giúp em xóa
Trang 16- Khuyế
n khích
em từ
bỏ thói quen xấu vì
sẽ trở thành con người không trung thực.
- Nói cho
em biết về hậu quả của việc nói dối
tâp
- Bản thân thân chủ
- Mẹ SOS
- Làng trẻ
em SOS Việt Trì
Nhân viên CTXH
hướn
g dẫn các
em học bài trong các tuần thực tập, thời gian linh hoạt
bỏ đi tình trạng nói dối trở thành một đứa bé ngoan trung thực biết nhận lỗi trước những lỗi sai của mình.
Trang 17g pháp dạy và học ở môi trường mới
- Tham vấn cho
em tầm quan trọng của việc học giúp
em hình thình định hướng ước
mơ về nghề
-SV thực tập
- Mẹ SOS
- Giáo Viên chủ nhiệ m
- Làng trẻ
em SOS Việt Trì
- Nhà trườn g
Nhân viên CTXH
và thân chủ, sinh viên tình nguyện
Các buổi hướn
g dẫn các
em học bài trong các tuần thực tập, thời gian linh hoạt.
quen với môi trườ
ng học tập mới, tình trạn
g học tập ngày càng tiến
bộ hơn.
Trang 18nghiệp sau này để
có động lực cố gắng học tập.
- Nhờ
cô giáo đổi mới phươn
g pháp học tập để
em dễ tiếp thu thay cho phươn
g pháp đọc chép truyền thống.
n chia
sẻ để biết lí
do em không hòa đồng với
- SV thực tập
- Mẹ SOS
- Làng trẻ SOS Việt
Thân chủ, Nhân viên CTXH, các anh chị em trong gia đình hoa
Các buổi
đi thực hành khi làm việc với với
- Đ hòa đồng
và biết yêu thương anh chị
em Tăng cường thêm
Trang 19- các thàn
h viên trong nhà
Đại nhau,
thời gian linh hoạt
được khả năng
tự giác hoàn thành các công việc tập thể
Trang 20n khích
em tham gia các hoạt động văn nghệ thể thao ở trường
và ở làng.
- Phân cho
em những
vị trí (như:
lớp trưởng,
bí thư,
tổ trưởng,
tổ phó…)
để em
có trách nhiệm
-Sinh viên thực tập.
- GVC N
- Mẹ SOS
- Làng trẻ
em
em SOS
NVCTX H
Thầy cô Bạn bè Tc
Trong thời gian thực tập, thời gian linh hoạt
- Em trở nên tích cực năng
nổ hơn trong các công việc của tập thể, có trách nhiệm đối với công việc, tìm ra
và phát triển được thế mạnh của bản thân trong một lĩnh vực
Trang 21với
công
việc.
nào đó.