Tiểu luận CTXH cá nhân và nhóm trẻ em yếu thế

1.Một số thông tin về thân chủ Họ và tên TC: Hoàng Văn C (Tên thân chủ đã được thay đổi) Sinh năm: 08/08/2007 Quê quán: Hát Lừu - Trạm Tấu – Yên Bái Dân tộc: Mông Tôn giáo: Không Nơi ở hiện tại: Nhà số 7 (Hoa Huệ) Làng trẻ em SOS Việt Trì – Phú Thọ 1.1.Hoàn cảnh gia đình Mẹ mất khi vừa mới sinh xong em C. C ở với bố và ông bà nội, có 1 chị gái năm nay 19 tuổi. Bố em lấy vợ mới khi em được 3 tuổi, bố và mẹ kế của em ra ở riêng ít quan tâm đến hai chị em C và đến năm 2011 bố em có dấu hiệu bị rối loạn tâm thần, sức khỏe giảm sút. Nên em và chị gái sống với ông bà nội, còn ông bà nội tuổi đã cao thường xuyên bị ốm đau nên chị gái C phải bỏ học sớm để đi làm kiếm tiền trang trải cho gia đình. Đến năm 2014 ông bà nội của C cảm thấy gia đình không đủ khả năng để nuôi dưỡng em C nữa. Em đã được đón vào Làng nuôi dưỡng từ lúc 6 tuổi (28/11/2014).

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG KHOA TÂM LÝ GIÁO DỤC

- -TIỂU LUẬN CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM VÀ CÁ

NHÂN

Họ và tên sinh viên: Phùng Văn Tít

Mã sinh viên: 155D830060

Khóa: 2015 – 2019 Lớp: K13 – Công tác xã hội

Địa điểm thực hành: Làng trẻ em SOS Việt Trì

Tỉnh Phú Thọ

Giảng viên hưỡng dẫn: Nguyễn Thị Liên

MỤC LỤC

1

I CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM 3

1 Quá trình thành lập nhóm thân chủ: 3

1.2 Các thành viên trong nhóm có một số điểm chung về vấn đề gặp phải đó là: 3

1.3 Mục đích thành lập nhóm 3

1.4 Đặc điểm của từng thành viên trong nhóm 3

2 Những khó khăn trong quá trình thành lập nhóm và duy trì nhóm và cách giải quyết 4

3 Mâu thuẫn trong quá trình hoạt động 5

4 Sơ đồ tương tác của nhóm thân chủ 5

5 Những thành công trong hoạt động công tác xã hội với nhóm 7

II CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN 8

1 Lí do chọn thân chủ 8

2 Một số thông tin về thân chủ 8

2.1 Hoàn cảnh gia đình 8

3 Nhũng vấn đề mà thân chủ gặp phải 8

4 Sơ đồ phả hệ : 9

5 Sơ đồ sinh thái: 10

6 Qua sơ đồ phả hệ và sơ đồ sinh thái ta có thể xác định được điểm mạnh, điểm yếu của thân chủ như sau: 11 7 Cây vấn đề 13

8 Kế hoạch can thiệp 14

I CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM

1 Quá trình thành lập nhóm thân chủ:

Trong quá trình thực hành hoạt động can thiệp cá nhân và tham gia các hoạt động với các em trong làng, qua quá trình quan sát, tìm hiểu thông tin

từ kiểm huấn viên, các mẹ và các em trong gia đình, trong làng Từ những thông tin thu thập được tôi đã chọn ra một số thành viên để thực hiện tiến trình công tác xã hội với nhóm

Các thành viên trong nhóm thuộc các em trong nhà Hoa Huệ và Hoa Lan các em đang trong độ tuổi mới lớn còn ham chơi,…

1.2 Các thành viên trong nhóm có một số điểm chung về vấn đề gặp phải đó là:

- Mải chơi không tập chung vào việc học

- Sống thụ động, chưa xác định được mục đích học tập

- Rụt rè, ngại giao tiếp

Nhóm có số lượng thành viên là 5 người, được đặt tên nhóm là “Chơi mà học”, cơ cấu nhóm là 5 nam, các em trong độ tuổi từ 11 tuổi đến 13 tuổi

1.3 Mục đích thành lập nhóm

- Tham vấn, tư vấn, chia sẻ cùng các em để vượt qua những rào cản về mặt tâm lí

- Giúp cho các em phát huy được năng lực của bản thân

- Tạo được không khí thoải mái sau những giờ học căng thăng ở trên lớp

- Tạo sự đoàn kết giữa các thành viên trong nhóm

- Tạo cơ hội cho các em chứng tỏ bản thân, vượt qua nhũng tự ti, mặc cảm, nhút nhát trong cộc sống

- Giúp các em tham gia vào các hoạt động tập thể

1.4 Đặc điểm của từng thành viên trong nhóm

S

T

T

Họ và

Tên

Ngà y thán g năm sinh

Dân Tộc

Quê Quán

Hoàn Cảnh Gia Đình

Điểm mạnh

Vấn Đề Gặp Phải

1

Bùi

Phú

Hưởn

g

13/9/

2004 Kinh

Thanh Đình – Lâm Thao – Phú Thọ

Bố bỏ

đi, Mẹ mất

-Thích vận động -Thích chơi thể thao

-Không tập chung vào việc học

-Khả năng giao tiếp kém

2 Mùa A

Sính

8/9/

2004 Mông

Kao Mang – Mù Cang Chải – Yên Bái

Bố mất,

Mẹ đi lấy chồng mới

-Vẽ đẹp -Đá bóng tốt

-Ngại giao tiếp

-Mải chơi

3 Đinh

Đại

Nghĩa

4/11/

2004 Mường Thắng –Cự

Thanh sơn – Phú Thọ

Không

có Bố,

Mẹ mất

-Thích chơi thể thao -Ngoan nghe lời Mẹ

-Chậm chạp, Sống thụ động

-Chưa xác định được mục

đích học tập

4 TrầnĐức

Lương

6/6/

2005 Kinh

Lang Sơn –

Hạ Hòa – Phú Thọ

Không

có Bố,

Mẹ bị bệnh

-Thích

đá bóng -Hát hay

-Chậm chạp, nhút nhát, ngại giao tiếp

5 VănHà

Tuấn

15/7/

2006

Mườn g

Văn Luông – Tân Sơn – Phú Thọ

Bố có hoàn cảnh khó khăn,

Mẹ bỏ đi

-Thích vẽ

-Hát hay -Thích chơi thể thao

-Chưa thực sự tập chung vào việc học, còn mải chơi

2 Những khó khăn trong quá trình thành lập nhóm và duy trì nhóm và cách giải quyết

ST

1 Các thành viên hay xảy

ra bất đồng ý kiến Cùng nhau xem xét, bàn bạc lại, phân tích từng ý kiến của

thành viên,…

2 Một số thành viên chưa

thực sự tích cực Khuyến khích những thành viêncó hoạt động tốt, tích cực trong

hoạt động Tổ chức nhiều trò chơi giải trí tạo hứng khởi cho các thành viên tham gia

3 Thời gian tập chung

nhóm để hoạt động ít do

các em còn phải làm

việc nhà, có thành viên

có buổi lại đi học thêm,…

-Thời gian can thiệp lại kéo dài hơn vào buổi tối hỗ trợ các em học bài,…

-Can thiệp vào những ngày cuối tuần khi các em được nghỉ học

4 Có một số thành viên

xảy ra xung đột, mâu

thuẫn

-Xác định nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn

-Nhìn nhận vấn đề khách quan -Giúp các thành viên hòa giải mâu thuẫn

3 Mâu thuẫn trong quá trình hoạt động

- Trong quá trình hoạt động nhóm có xảy ra mâu thuẫn trong đó có mâu thuẫn:

+ Mâu thuẫn về bất đồng về ý kiến, quan điểm của các thành viên khác Đây là loại mâu thuẫn tích cực, vì có tranh luận thì nhóm mới có nhiều ý kiến đóng góp, phân tích, bổ sẻ từng vấn đề một, các thành viên được khuyến khích sáng tạo trong làm việc nhóm

+ Mâu thuẫn về tính cách, nhóm nhiều thành viên nên nhiều tính cách khác nhau Đây là loại mâu thuẫn tiêu cực, vì ai cũng tự tôi quá tính cách của mình mà không làm việc theo những mục tiêu, nguyên tắc của nhóm thì sẽ dẫn đến xung đột giữa các thành viên trong nhóm, làm mất

đi tinh thần đòa kết nhóm

4 Sơ đồ tương tác của nhóm thân chủ

Trước khi tác động, can thiệp:

Ghi chú:

: Quan hệ thân thiết

: Quan hệ bình thường

: Quan hệ mâu thuẫn

: Quan hệ hai chiều

: Quan hệ xa cách

Nghĩa

Sính

Lương

Tuấn

Hưởng

Sinh viên

Làng SOS

=>Nhìn vào sơ đồ tương tác của các thành viên trong nhóm trước khi sinh viên can thiệp có thể thấy được: Giữa các thành viên trong nhóm có một số thành viên có mâu thuẫn với nhau từ trước Em hưởng thường hay cãi nhau với em Tuấn, Nghĩa, còn em Tuấn hay phá đám khi các bạn khác đang chơi nên giữa ba em này khó có thể chơi trò chơi gì đó cùng nhau được,

Sau khi tác động can thiệp:

Ghi chú:

: Quan hệ hai chiều

: Quan hệ bình thường

: Quan hệ hai chiều thân thiết

=>Trong quá trình tác động nhóm vẫn xảy ra mâu thuẫn nhưng hầu như những mâu thuẫn đó là tích cực giúp nhóm đi lên với mục đích chung Sau khi sinh viên tác động xong các em đã bỏ qua được mâu thuẫn, cùng chơi với nhau và các em đoàn kết hơn trong học tập, trong cuộc sống hàng ngày Qua quá trình tác động các em đã có mối quan hệ hai chiều với nhau, đăc biệt là Sính, Hưởng, Tuấn sau khi tham gia nhóm các em đã không còn mâu thuẫn như trước, các em đã có sự tương tác tích cực trong nhóm và học tập,

5 Những thành công trong hoạt động công tác xã hội với nhóm

- Thành lập được nhóm thân chủ gồm 5 thành viên

- Các thành viên trong nhóm hiểu nhau hơn, đoàn kết hơn

- Tổ chức được các trò chơi giải trí, tạo ra không khí vui vẻ, hòa đồng, gắn kết nhau

- Các em có một số kĩ năng cơ bản trong cuộc sống

- Các em biết cách phân phối thời gian giữa việc học và chơi phù hợp

Hưởng

Nghĩa

Lương Tuấn

Sính

Làng trẻ SOS Sinh viên

- Nhóm thân chủ cảm thấy học tập theo nhóm có hiệu quả hơn

Nhũng thành công đó tuy nhỏ nhưng nó giúp cho các em tự tin hơn, bớt đi

sự tự ti, mặc cảm,

II CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN

1 Lí do chọn thân chủ

Ngày đầu tiên (Ngày 18/9/2017) khi tới Làng trẻ em SOS Việt Trì thực hành, chúng tôi được nghe các Chú lãnh đạo trung tâm giới thiệu về lịch sử hình thành, phát triển của tổ chức SOS quốc tế, của Làng trẻ em SOS Việt Trì và được cùng cô kiểm huấn viên trao đổi về những quy định, nội quy của làng Sau đó, đoàn chúng tôi gồm 23 người chia làm 8 nhóm nhỏ tới các ngôi nhà để tìm hiểu các vấn đề khó khăn gặp phải của các em và đề ra hướng giải quyết

Cũng như những ngôi nhà khác trong Làng với ngôi nhà Hoa Huệ (Nhà số 7) mang đến cho tôi những cảm giác gần gũi và tình yêu thương quan tâm gắn bó giữa Mẹ và 7 đứa con Ngay

từ buổi chiều hôm đó tôi bước vào nhà cùng với sự đón tiếp niềm nở của mẹ Từ và em Cường em

là người gây cho tôi nhiều ấn tượng nhất với một nụ cười tươi, xong chạy vào buồng với vẻ mặt ngại ngùng khi gặp người lạ,… Chính điều đó đã thôi thúc tôi tìm hiểm về em Qua trao đổi với

mẹ Từ và cô kiểm huấn viên tôi nhận được một số thông tin về em và tôi quyết định tiếp cận C

để có thể giúp em giải quyết một số vấn đề nào đó Tôi đã lựa chọn em làm thân chủ của mình trong thực hành công tác xã hội với cá nhân

2 Một số thông tin về thân chủ

Họ và tên TC: Hoàng Văn C (Tên thân chủ đã được thay đổi)

Sinh năm: 08/08/2007

Quê quán: Hát Lừu - Trạm Tấu – Yên Bái

Dân tộc: Mông Tôn giáo: Không

Nơi ở hiện tại: Nhà số 7 (Hoa Huệ) Làng trẻ em SOS Việt Trì – Phú Thọ

2.1 Hoàn cảnh gia đình

Mẹ mất khi vừa mới sinh xong em C C ở với bố và ông bà nội, có 1 chị gái năm nay 19 tuổi Bố em lấy vợ mới khi em được 3 tuổi, bố và mẹ kế của

em ra ở riêng ít quan tâm đến hai chị em C và đến năm 2011 bố em có dấu hiệu bị rối loạn tâm thần, sức khỏe giảm sút Nên em và chị gái sống với ông

bà nội, còn ông bà nội tuổi đã cao thường xuyên bị ốm đau nên chị gái C phải

bỏ học sớm để đi làm kiếm tiền trang trải cho gia đình Đến năm 2014 ông bà nội của C cảm thấy gia đình không đủ khả năng để nuôi dưỡng em C nữa Em

đã được đón vào Làng nuôi dưỡng từ lúc 6 tuổi (28/11/2014)

3 Nhũng vấn đề mà thân chủ gặp phải

- Sống thụ động, còn mải chơi

- Chưa có định hướng học tập rõ ràng

- Tự ti, rụt rè, nhút nhát, ngại giao tiếp với người lạ

- Tương tác với bạn bè còn kém

- Hạn chế về khả năng giao tiếp

- Mặc cảm về hoàn cảnh

4 Sơ đồ phả hệ :

Chú thích :

Mẹ đẻ

Chị gái

C

Bố

đẻ

Mẹ kế

: Nam

: Nữ

: Đã mất

: Kết hôn

: Mối quan hệ một chiều

: Mối qua hệ thân thiết

: Mối quan hệ xa cách

: Quan hệ 2 chiều gắn bó

: Quan hệ mâu thuẫn

Giải thích sơ đồ phả hệ :

Qua sơ đồ phả hệ của gia đình em C chúng ta thấy rằng ông bà ngoại em C kết hôn sinh ra

mẹ em C và một người em gái, tương tự ông bà nội em C kết hôn sinh ra bố em C và một người

em gái Bố mẹ em C kết hôn sinh ra chị gái và em C

Ông bà ngoại của em C đã mất, còn ông bà nội tuổi già sức yếu nhưng rất thương cháu nên

có mối quan hệ thân thiết, còn mẹ em C đã mất từ lúc mới sinh em C, bố thì lấy vợ mới nên em

có mối quan hệ gắn bó thân thiết với người chị gái của mình

Bố có mối quan hệ hai chiều với hai chị em và mẹ có quan hệ xa cách với hai chị em do

mẹ mất khi hai em còn nhỏ, còn bố thì lấy vợ mới nên ít quan tâm đến hai con Còn mẹ kế thì có mối quan hệ mâu thuẫn với hai chị em

5 Sơ đồ sinh thái:

C Chị gái

Họ hàng

Bạn bè

Dịch vụ y tế

Nhân viên xã hội

Trường học

Làng trẻ SOS

Sở LĐTBXH

Chú thích:

: Mối quan hệ 2 chiều

: Mối quan hệ 1 chiều

: Mối quan hệ thân thiết

: Mối quan hệ xa cách

Giải thích biểu đồ sinh thái :

- C có mối quan hệ thân thiết với ngôi nhà số 7 (Hoa Huệ) và Làng trẻ em SOS vì đó là nơi hiện tại em đang sinh sống, có tình yêu thương đùm bọc của mẹ,

- Dịch vụ y tế, Sở LĐTBXH, Giáo viên chủ nhiệm là những người giúp C ổn định cuộc sống khi đến Làng và nó mang tính chất một chiều từ giúp đỡ

- C có mối quan hệ gắn bó với chị gái vì chị gái là người nuôi dưỡng em, quan tâm chăm sóc em

- Bên cạnh đó Trường học, họ hàng, bạn bè và nhân viên xã hội là những người có quan hệ tác động hai chiều đến em

- Tuy nhiên gia đình em gặp khó khăn về kinh tế không đủ khả năng để nuôi dưỡng em, nhưng với sự quan tâm, động viên của ông bà nội và chị gái nên gia đình có mối quan hệ hai chiều với C

6 Qua sơ đồ phả hệ và sơ đồ sinh thái ta có thể xác định được

điểm mạnh, điểm yếu của thân chủ như sau:

Nội

Chị gái

và Ông,

Bà nội

Anh/ Chị

em trong nhà Hoa Huệ

Bạn bè

Môi trường xung quanh

Điểm

mạnh

Vẽ tranh

đẹp, là

con

ngoan,

được đi

học như

những bạn

khác

- Thương yêu C luôn quan tâm chăm sóc em trong cuộc sống

và học tập

Thương yêu em C

- Các anh chị em trong gia đình sống với nhau như anh chị em ruột

Luôn giúp đỡ

C trong học tập, chia sẻ với nhau mỗi khi

C buồn

Hàng xóm và Làng trẻ SOS quan tâm, thầy

cô quý mến

Việc làm

Gia đình

hạn

chế

Tự ti, rụt

rè, nhút

nhát, ngại

giao tiếp

với người

lạ

Hay tự

chơi lủi

thủi một

mình

Thời gian giành cho

em không được nhiều

vì trong gia đình rất đông con

Chị gái mới 19 tuổi không có việc làm

ổn định Lương thấp, một mình bươn chải

lo cho em

Ông bà nội thì tuổi cao sức yếu,

…

Các em còn nhỏ nên chưa

có suy nghĩ chín chắn

về mọi thứ

Các bạn cùng trang lứa chưa biết động viên nhau

để vượt qua mọi khó khăn

Ít giao lưu tiếp xúc với bên ngoài

7 Cây vấn đề

Ảnh hưởng đến

tâm lí

Kết quả học tập

bị giảm sút

Ảnh hưởng tới mối quan hệ tương tác xã hội

Ảnh hưởng đến tương lai về việc

Giải thích cây vấn đề:

Nhìn vào cây vấn đề ta có thể thấy được những vấn đề mà thân chủ đang gặp phải, cây vấn

đề được sử dụng để mô tả vấn đề của thân chủ

Qua cây vấn đề tôi nhận thấy vấn đề lớn nhất của em là Tự ti, rụt rè, nhút nhát, ngại giao tiếp với người lạ, hạn chế về khả năng giao tiếp, mặc cảm về hoàn cảnh

Nguyên nhân dẫn tới rụt rè, tự ti và mặc cảm là do thiếu tình yêu thương của cha mẹ, hoàn cảnh gia đình mẹ mất sớm bố thì lấy vợ mới ít khi quan tâm đến em, em còn nhỏ thì chị gái bận

đi làm, ông bà nội tuổi đã cao, sức yếu nên không có khả năng để chăm sóc em

Chưa

có sự phân phối thời gian chơi và học họp lí

Tự ti, rụt rè, nhút nhát, ngại giao tiếp với người lạ, hạn chế về khả năng giao tiếp, mặc cảm về hoàn cảnh

Thiếu tình yêu

thương, chăm

sóc của bố mẹ

Chán trường, lớp, áp lực về học tập

Ham chơi, sống thụ động

Mẹ

mất

sớm,

bố lấy

vợ

mới,

ông

bà thì

tuổi

già

sức

yếu

Chưa nhận thức đầy

đủ, nhận thức hơi chậm

Chưa quen với các phương thức học mới, chưa có kế hoạch học tập phù hợp

Sống nội tâm, ít giao lưu với bạn bè,

tự ti về hoàn cảnh

Ít bộc

lộ tâm

tư nguyện vọng của bản thân

Một nguyên nhân khác nữa khiến em rụt rè, mặc cảm và tự ti là bị trêu ghẹo em sợ người khác sẽ chê cười hoàn cảnh của mình nên ngại giao tiếp với người khác Thêm vào đó là em còn ham chơi có lẽ do đặc điểm của lứa tuổi nên chưa có sự phân bố thời gian học tập và giải trí phù hợp Từ đó đã dẫn đến em có tâm lí chán trường, lớp vì khả năng nhận thức về việc học tập của

em còn chậm, theo như thông tin từ mẹ Từ thì em ít khi chép bài đầy đủ ở trên lớp

Em có lối sống nội tâm, ít giao lưu với bạn bè nên khả năng giao tiếp của em bị hạn chế và

em ít bộc lộ tâm tư nguyện vọng của bản thân, sống thụ động

Nếu những vấn đề trên không được giải quyết kịp thời sẻ có ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh khác nhau trong cuộc sống của thân chủ, trước tiên là ảnh hưởng về mặt tâm lí em sẽ cảm thấy thiếu tự tin trong cuộc sống,…Ảnh hưởng đến học tập và cũng như các mối quan hệ xã hội khác Đặc biệt là vấn đề việc làm sau này của em nếu không được quan tâm định hướng học tập

từ trước

8 Kế hoạch can thiệp

Thời gian Mục tiêu Hoạt động

Người thực hiện

Phương thức thực hiện

Kết quả mong đợi

Từ ngày

18/9/2017

Đến ngày

20/9/2017

(Tuần 1)

Giúp thân chủ xóa bỏ

sự tự ti và mặc cảm

về hoàn cảnh gia đình của bản thân

-Thu thập thông tin từ

mẹ thân chủ

-Gặp gỡ, trò chuyện,

an ủi em

-Tham vấn

cá nhân

-Cùng làm việc nhà, cùng em chơi các trò chơi giải trí

-Sinh viên -Thân chủ -Mẹ thân chủ

-Sinh viên luôn cởi mở, lắng nghe, chia sẻ cùng thân chủ

-Động viên thân chủ -Kĩ năng thấu cảm

-Kĩ năng lắng nghe

-Thân chủ chia sẻ cảm xúc thật sự của mình

-Có những suy nghĩ tích cực, không còn

tự ti, mặc cảm về hoàn cảnh gia đình

Từ ngày

25/9/2017

đến ngày

27/9/2017

(Tuần 2)

-Giúp em tham gia vào các hoạt động văn nghệ của làng

-Xóa đi sự nhút nhát, rụt rè, tăng khả năng giao tiếp

-Nhờ sự giúp đỡ của các cán bộ giáo dục trong làng, kiểm huấn viên

-Khích lệ thân chủ tham gia các hoạt

-Sinh viên -Thân chủ -Cán bộ giáo dục -Kiểm huấn viên -Các em trong hai

-Kĩ năng quan sát -Kĩ năng tổ chức các hoạt động

-Kĩ năng lắng nghe

-Kĩ năng điều phối

-Xóa bỏ được sự nhút nhát ngại tham gia các hoạt động tập thể

-Thấy vui

vẻ, tự tin giao tiếp -Bước đầu