Câu hỏi ôn tập học phần CNXHKH lớp TCCT – HC Doanh nghiệp Câu 1: Đồng chí hãy trình bày thực trạng của khối liên minh công – nông – trí thức ở nước ta hiện nay? xây dựng giải pháp củng cố khối liên minh công – nông – trí thức vững chắc ở tỉnhVĩnh Phúc hiện nay? Câu 2: Đồng chí hãy trình bày những đặc trưng bản chất của XHXHCN và Ý nghĩa của nó trong hoạt động xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay? Câu 3: Đc hãy trình bày và phân tích nội dung hai giai đoạn phát triển của hình thái kinh tế xã hội Cộng sản Chủ nghĩa? Liên hệ với đặc điểm của thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay? Câu 4: Theo đồng chí để thực hiện tốt quá trình liên minh công – nông – trí thức bao gồm những nguyên tắc và nội dung gì? Cần phải xây dựng những giải pháp gì để thực hiện tốt khối liên minh này ở tỉnh ta trong giai đoạn đổi mới hiện nay
Trang 1Câu hỏi ôn tập học phần CNXHKH lớp TCCT – HC Doanh nghiệp
Câu 1:
Đồng chí hãy trình bày thực trạng của khối liên minh công – nông – trí thức ở nước
ta hiện nay? xây dựng giải pháp củng cố khối liên minh công – nông – trí thức vững chắc ở tỉnhVĩnh Phúc hiện nay?
Câu 2:
Đồng chí hãy trình bày những đặc trưng bản chất của XHXHCN và Ý nghĩa của nó trong hoạt động xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay?
Câu 3:
Đ/c hãy trình bày và phân tích nội dung hai giai đoạn phát triển của hình thái kinh
tế - xã hội Cộng sản Chủ nghĩa? Liên hệ với đặc điểm của thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay?
Câu 4:
Theo đồng chí để thực hiện tốt quá trình liên minh công – nông – trí thức bao gồm những nguyên tắc và nội dung gì? Cần phải xây dựng những giải pháp gì để thực hiện tốt khối liên minh này ở tỉnh ta trong giai đoạn đổi mới hiện nay?
ĐỀ CƯƠNG Câu 1:
Đồng chí hãy trình bày thực trạng của khối liên minh công – nông – trí thức ở nước ta hiện nay? xây dựng giải pháp củng cố khối liên minh công – nông – trí thức vững chắc ở tỉnhVĩnh Phúc hiện nay?
- Nêu khái nệm liên minh công – nông – trí thức?
- Thực trạng:
+ Vấn đề liên minh hiện nay có những nơi, những lúc và ở các mức độ khác nhau, liên minh giữa các lực lượng này còn bị xem nhẹ, hoặc thực hiện chưa đúng mức, cụ thể:
+ Giai cấp công nhân nước ta hiện nay vẫn còn hạn chế về số lượng, một bộ phận công nhân có tay nghề chưa cao, ý thức giác ngộ giai cấp, tính tổ chức kỷ luật còn hạn chế… Điều này làm ảnh hưởng đến quá trình liên minh với giai cấp nông dân
và đội ngũ trí thức
+ Về phía giai cấp nông dân, nhờ liên minh được với giai cấp công nhân và đội ngũ trí thức nên đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển nông nghiệp, đời sống của nông dân được cải thiện rõ rệt và từng bước được nâng cao Song từ góc độ
Trang 2liện minh, trong nhiều trường hợp, sự hỗ trợ, liên kết của công nghiệp còn chưa chặt chẽ, khiến cho hiệu quả của sản xuất nông nghiệp còn hạn chế, do vậy, lợi ích của nông dân ở nhiều nơi chưa được coi trọng, đời sống của nông dân còn nhiều khó khăn…
+ Về Phía đội ngũ trí thức, mặc dù đã có những đóng góp quan trọng trong quá trình thực hiện liên minh, song đến nay, đội ngũ trí thức nước ta số lượng còn ít; hoạt động nghiên cứu khoa học nhiều khi vẫn còn xa rời thực tiễn và tính ứng dụng vào sản xuất nông nghiệp, công nghiệp chưa kịp thời Tình trạng lãng phí chất xám, chảy chất xám còn diễn ra khá phổ biến ở nhiều nơi
Những hạn chế và thực trạng này nếu không được phát hiện và giải quyết kịp thời sẽ
đe dọa tính bền vững của khối liên minh và làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước
* Xây dựng giải pháp củng cố khối liên minh công – nông – trí thức ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay?
- Quán triệt và thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng và của tỉnh về xây
dựng giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức ở tỉnh ta hiện nay
- Đối với giai cấp công nhân của tỉnh: Thực hiện chiến lược xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, CNH,HĐH Giải quyết
có hiệu quả các vấn đề bức xúc, cấp bách của GCCN
Xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ trong các loại hình doanh nghiệp Coi trong đào tạo, nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho giai cấp công nhân Nâng cao giác ngộ giai cấp…
- Đối với giai cấp nông nhân: Nâng cao đời sống vật chất, tình thần của dân cư nông thôn; nông dân được đào tạo có trình độ sản xuất ngang bằng với
các nước tiên tiến trong trong khu vực và đủ bản lĩnh chính trị, đóng vai trai trò làm chủ nông thôn mới, vv… Tăng mạnh đầu của nhà nước, của tỉnh…
- Đối với đội ngũ trí thức: Thực hành dân chủ, tôn trọng và phát huy tự do tư tưởng trong hoạt động nghiên cứu, sáng tạo trí thức Tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghề nghiệp của trí thức trong tỉnh Trọng, đãi ngộ và tôn vinh trí thức trên cơ sở đánh giá đúng phẩm chất
Hai là, tiếp tục đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nông thôn mới là phương thức căn bản và quan trọng để thực hiện liên minh công nông trí thức
ở tỉnh ta hiện nay
Xây dựng kế hoạch và định hướng xây dựng quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, đồng thời chuyển dịch nông thôn theo
Trang 3hướng tăng nhanh tỷ trọng giá trị sản phẩm và lao động các ngành công nghiệp và dịch vụ; giảm dần tỷ trọng sảsn phẩm và lao động nông nghiệp
Câu 2:
Đồng chí hãy trình bày những đặc trưng bản chất của XHXHCN và Ý nghĩa của nó trong hoạt động xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay?
1 Nêu khái niệm về XH XHCN
2 Những đặc trưng bản chất của xã hội XHCN:
- Về đặc trưng Chính trị
- Về đặc trưng kinh tế
- Về đặc trưng văn hóa
- Về đặc trưng xã hội, quan hệ giữa người và người.
- Về đặc trưng trong quan hệ đối ngoại
* Liên hệ Việt Nam:
- CNXH là mục tiêu, lý tưởng của Đảng và toàn dân ta Từ khi ra đời ĐCS VN đứng đầu là chủ tịch HCM đã lãnh đạo toàn dân đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, dựng lên nhà nước dân chủ cộng hòa, tiến hành CMXHCN nhằm thực hiện lý tưởng cao đẹp “ xây dựng Việt Nam thành một nước cao đẹp phồn vinh”
- Công cuộc xây dựng XHCN từ ngày lập nước tới nay của Đảng và nhân dân ta là quá trình không ngừng vận dụng, sáng tạo CN Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong cách mạng Việt Nam Đó cũng là quá trình không ngừng tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận để vừa xây dựng CNXH trong hiện thực vừa xây dựng những đặc trưng xã hội xã hội chủ nghĩa về mặt lý luận của Đảng qua 12 kỳ đại hội.
- Tư tưởng về CNXH do các nhà kinh điển CN Mác – Lênin vạch ra được Hồ Chí Minh vận dụng, sáng tạo và có kết quả vào công cuộc xây dựng CNXH ở VN Tuy nhiên đó cũng mới là những nét khái quát:
+ Xã hội không có áp bức, bóc lột, con người ấm no tự do hạnh phúc…
+ Xã hội công bằng, bình đẳng, công hữu về TLSX
Hơn nữa trong thời gian dài, CNXH được xây dựng theo mô hình kế hoạch hóa tập trung, quan liêu bao cấp đã bị lệch hướng và tụt hậu => nước ta lâm vào khủng hoảng.
- Đại hội VI(ĐCS VN đã nhận thấy những quan điểm sai lầm về CNXH Như tuyệt đối hóa vai trò của chế độ công hữu tư liệu sản xuất, đồng nhất chế độ phân phối
Trang 4bình quân với chế độ phân phối XHCN, phủ định CNTB sạch trơn, phủ định knh tế hàng hóa… )
- Tổng kết 5 năm đổi mới, Đh VII( 1991) nêu lên 6 đặc trưng của CNXH đó là xã hội:
+ Do nhân dân lao động làm chủ
+ có 1 nền kinh tế phát triển cao
+ có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
+ Con người được giải phóng khỏi ách áp bức, bóc lột,… làm theo năng lực, hưởng theo lao động, …
+ Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết nhau cùng tiến bộ
+ Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới.
- Đến đại hội X( 2006) Đặc trưng của XH XHCN được Đảng ta nêu cụ thể hơn + Là một xã hội dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ văn minh
+ Do nhân dân lao động làm chủ
+ Có nền kinh tế phát triển cao
+ có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
+ Con người được giải phóng khỏi ách áp bức, bóc lột,… làm theo năng lực, hưởng theo lao động, …
+ Các dân tộc trong cộng đồng VN bình đẳng, đoàn kết cùng nhau tiến bộ
+ Có nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân…
+ Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới.
- Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH ( bổ sung phát triển năm 2011) đã điều chỉnh, chuẩn hóa, cô đọng 1số đặc trưng:
XHXHCN mà nhân dân ta xây dựng là xh:
+ Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
+ Do nhân dân làm chủ.
+ Có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và Qhsx tiến bộ
và phù hợp
+ Nền văn hóa tiên tiến đậm đà ….
+ con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện
Trang 5+ Các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam Bình đẳng đoàn kết tôn trọng và giúp đỡ nhau cùng phát triển
+ Có nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân do ĐCS lãnh đạo
+ Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới.
- Bổ sung thêm những điểm mới trong văn kiện XII của Đảng
Câu 3:
Đ/c hãy trình bày và phân tích nội dung hai giai đoạn phát triển của hình thái kinh tế - xã hội Cộng sản Chủ nghĩa? Liên hệ với đặc điểm của thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay?
* Lý Thuyết:
- Trình bày khái niệm HT kinh tế - xã hội Cộng sản Chủ nghĩa?
- Nội dung hai giai đoạn phát triển hình thái kinh tế - XHCSCN:
Một là, Xã hội CSCN phát triển qua hai giai đoạn
- Giai đoạn đầu : (hay còn gọi là giai đoạn thấp): đó là giai đoạn XHXHCN;
- Giai đoạn cao : là giai đoạn CSCN
Hai là, sự khác nhau cơ bản giữa hai giai đoạn thể hiện trên hai phương diện
chủ yếu là kinh tế và chính trị:
Sự khác nhau về hình thái kinh tế của hai giai đoạn là lực lượng sản xuất của giai đoạn đầu đang từng bước phát triển;chế độ công hữu đang từng bước hình thành
và giữ vai trò chi phối, nguyên tắc phân phối ở giai đoạn này và phân phối theo lao động
Trên lĩnh vực chính trị thì giai đoạn này vẫn còn giai cấp và Nhà nước, còn ở giai đoạn sau thì giai cấp, Nhà nước sẽ tiêu vong
Ba là, sự thống nhất của hai giai đoạn ở chỗ:
- Chúng cùng tồn tại và phát triển trên cơ sở chế độ công hữu về tư liệu sản xuất;
- Nhân dân lao động là người làm chủ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội
Bốn là, Mác nêu lên dự báo khoa học về giai đoạn cao của xã hội CSCN:
- Lực lượng sản xuất phát triển cao nên năng suất lao động ngày càng cao, của cải vật chất dồi dào với chất lượng tốt ;
- Sở hữu toàn dân sẽ là hình thức phổ biến ;
- Con người không bị phụ thuộc vào phân công lao động, lao động trở thành nhu cầu bậc nhất của mỗi người ;
Trang 6- Không còn sự khác biệt giai cấp công nhân và giai cấp nông dân, giữa lao động trí óc và lao động chân tay, giữa thành thị và nông thôn;
- Nhà nước đến giai đoạn này sẽ tự tiêu vong, thay vào đó là chế độ tự quản xã hội;
- Bình đẳng dân tộc được củng cố vững chắc;
- Xã hội CSCN sẽ đạt tới sự bình đẳng phổ biến trên lĩnh vực của đời sống xã hội
Năm là, để tiến tới xã hội CSCN tất yếu phải trải qua một thời kỳ lich sử
lâu dài, Mác gọi đó là « thời kỳ quá độ »
* Liên hệ:
Liên hệ với đặc điểm của thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay?
- Điều kiện để lựa chọn con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ TBCN ở Việt Nam
Chúng ta đã có Đảng Cộng sản lãnh đạo, nhà nước của dân, do dân, vì dân, khối liên minh công – nông – trí thức Nhân dân Việt Nam cần cù, yêu nước và yêu chuộng hòa bình
- Hiểu như thế nào là bỏ qua chế độ TBCN?
Trong văn kiện ĐH đại biểu toàn quốc lần IX Đảng ta đã chỉ rõ:
“ Con đường đi lên CNXH của nước ta là sự phát triển quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN…… xây dựng nền kinh tế hiện đại ”
Đảng ta đã chỉ ra cách thức bỏ qua chế độ TBCN như sau:
+ Không phủ nhận sạch trơn tất cả những gì mà nhân dân đã đạt được dưới chế
độ TBCN Phải xác định cái gì bỏ qua, cái gì cần phải kế thừa có chọn lọc
+ Cần phải hiểu thực chất của bước quá độ: “ bỏ qua chế độ TBCN” không phải
là sự nhảy cóc, đốt cháy giai đoạn và phủ nhận sạch trơn yêu cầu khách quan của
sự phát triển kinh tế TBCN Mặt khác, kế thừa những yếu tố hợp lý của chủ nghĩa
tư bản không có nghĩa là đi lên CNTB
+ Thực chất của việc “ bỏ qua chế độ TBCN” là:
Bỏ qua sự thống trị về chính trị của giai cấp tư sản, sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội; bỏ qua việc xác lập kiến trúc thượng tầng TBCN, vì những yếu tố này sẽ sinh ra áp bức, bóc lột, phân hóa giàu nghèo
Trang 7Câu 4:
Theo đồng chí để thực hiện tốt quá trình liên minh công – nông – trí thức bao gồm những nguyên tắc và nội dung gì? Cần phải xây dựng những giải pháp gì
để thực hiện tốt khối liên minh này ở tỉnh ta trong giai đoạn đổi mới hiện nay?
- Lý Thuyết
- Nêu khái nệm:
- Nêu những nguyên tắc cơ bản để thực hiện tốt khối liên minh công nhân, nông, trí:
* Nêu những nội dung cơ bản của liên minh công- nông -trí:
+ Nội dung kinh tế:
- Xác định đúng tiềm lực kinh tế và nhu cầu kinh tế của công nhân, nông dân, trí thức và toàn xã hội.
- Xác định cơ cấu kinh tế(Của cả nước, của ngành, địa phương, cơ sở sản xuất…).
- Tổ chức các hình thức giao lưu, hợp tác, liên kết kinh tế giữa công nghiệp – nông nghiệp, khoa học - công nghệ, giữa các ngành kinh tế, các thành phần kinh tế
- Đa dạng hóa các hình thức sở hữu trong công nghiệp, nông nghiệp, khoa học và công nghệ…
- Chú trọng mối quan hệ giữa Nhà nước và nông dân thông qua hệ thống cơ quan nhà nước, hệ thống pháp luật …
+ Nội dung chính trị:
- Thực hiện liên minh công- nông – trí thức là vì nhu cầu và lợi ích chính trị cao nhất của công nhân, nông dân, của trí thức và của cả dân tộc.
- Thực hiện các lợi ích chính trị, quyền dân chủ, quyền công dân, quyền làm chủ, quyền con người của công, nông, trí thức và của nhân dân lao động
- Trong quá trình thực hiện nội dung chính trị của liên minh, phải đảm bảo giữ vững lập trường chính trị - tư tưởng của giai cấp công nhân và khối liên minh này.
- Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội để thực hiện tốt nội dung chính trị của liên minh, cần phải từng bước xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
+ Nội dung văn hóa, xã hội:
Trang 8- Các nội dung kinh tế, chính trị của liên minh suy cho cùng là nhằm phục vụ những nhu cầu, lợi ích vật chất và tinh thần ngày càng cao của công nhân, nông dân, trí thức và của toàn dân.
- Nội dung văn hóa, xã hội của liên minh thực chất là sự đoàn kết, hợp lực của công nhân, nông dân, trí thức nhằm xây dựng nền văn hóa mới và con người mới
xã hội chủ nghĩa.
- Quá trình thực hiện liên minh phải đảm bảo tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái.
- Thực hiện xóa đói, giảm nghèo;
- Nâng cao dân trí là nội dung cơ bản, lâu dài tạo điều kiện cho liên minh phát triển vững chắc.
- Liên minh trên lĩnh vực văn hóa, xã hội đòi hỏi phải thực hiện xóa đói giảm nghèo, thực hiện tốt các chính sách xã hội đối với công nhân, nông dân, trí thức;
* Liên hệ: những giải pháp
- Đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa;
- Cụ thể hóa chính sách của nhà nước và của tỉnh để củng cố khối liên minh
- Thực hiện tốt dân chủ cơ sở
- Nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức Đảng
- Thực hiện tốt chính sách kinh tế nhiều thành phần theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
- Giải phóng mọi tiềm năng cho phát triển, đặc biệt là tiềm năng con người;
- Mở rộng thị trường tạo điều kiện kết hợp khoa học công nghệ với công, nông nghiệp, Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở;