Đối âm đơn giản(tt)

Khi âm đối bắt đầu trong phần nửa đầu của ô nhịp thì phải là quãng đồng âm, quãng 5 hoặc quãng 8; còn nếu là trong phần nửa thứ 2 thì âm đối có thể là bất kỳ quãng thuận nào [Hình 20]..

Hình 17

Cần phải lưu ý tất cả các qui tắc của loại thứ 1 Hai nốt được viết đối âm cho một nốt của giai điệu không đổi, ngoại trừ trong ô nhịp cuối [Hình 18a) Trong

ô nhịp áp cuối, đôi khi có thể sử dụng loại thứ 1 [Hình 18b]

Hình 18

Cấm lặp lại bất kỳ một nốt nào chỉ theo loại thứ 1 [Hình 19]

Hình 19

Âm đối có thể bắt đầu trong phần nửa đầu hoặc trong phần thứ nửa thứ 2 của ô nhịp, tuy nhiên nên chọn trong phần nửa thứ 2 Khi âm đối bắt đầu trong phần nửa đầu của ô nhịp thì phải là quãng đồng âm, quãng

5 hoặc quãng 8; còn nếu là trong phần nửa thứ 2 thì âm đối có thể là bất kỳ quãng thuận nào [Hình 20]

Hình 20

Sau ô nhịp thứ 1, quãng tại phách đầu nên là quãng thuận không hoàn toàn, như trong loại thứ 1, nhưng đôi khi cũng có thể sử dụng quãng 5 hoặc quãng 8 Trong bài này và những bài tiếp theo, tất cả các nốt không thuộc hòa âm ngầm định tại phách đầu phải được xem như quãng nghịch, nghĩa là những nốt thuộc hòa âm ngầm định có thể được rời đi bằng một quãng nhảy (a) hoặc theo tiến hành từng bậc (b) trừ phi tạo ra quãng nghịch với giai điệu không đổi thì nên tránh sử dụng; nếu xa lạ với giai điệu không đổi, dù là quãng thuận với giai điệu không đổi (c) hoặc không thuận (d), các nốt này phải được xem như là nốt hoa mỹ hoặc nốt lướt [Hình 21]

Hình 21

Có thể áp dụng sự hoa mỹ như sau: nếu ở trên âm chánh thì có thể là nửa cung (a) hoặc nguyên một cung (b) cách xa nốt chánh này; và nếu ở dưới thì là nửa cung (c)

Hình 22

Khi âm đối ở dưới giai điệu không đổi thì cần phải xử lý đặc biệt quãng 5 trong hợp âm Điều này được phép tại phách yếu vì lúc đó nốt dưới sẽ được xem như âm hòa âm lướt

Âm hòa âm lướt là âm thứ 2 trong 3 âm thuộc cùng một hợp âm [Hình 23] Khi âm thứ 3 là một thành phần của hợp âm có chứa quãng 5 như là âm hòa âm lướt thì hợp âm trên âm này có thể thay đổi như trong

Quãng 5 được cho phép tại phách mạnh khi chỉ là một quãng 5 ngầm định (hợp âm 6/4), nghĩa là quãng 3

và quãng 5 xuất hiện tại phách mạnh và âm gốc sẽ không xuất hiện cho đến phần nửa thứ hai của ô nhịp [Hình 23c]

Hình 23

Quãng đồng âm được cho phép sủ dụng tại phách mạnh [Hình 24]

Hình 24

Tránh tạo ra hiệu quả hợp âm rải, nghĩa là không nên sử dụng nhiều hơn 3 âm thuộc cùng một hợp âm liên tiếp nhau

Hình 25

Tránh thường xuyên nhảy quãng trong các bè [Hình 26]

Hình 26

Đôi khi các bè có thể chéo nhau nhưng phải trở lại vị trí ngay tức thì [Hình 27]

Hình 27

Các quãng 5 và 8 liên tiếp nhau tại các phách mạnh liên tiếp nhau là xấu nhưng sẽ là tốt tại các phách yếu nếu quãng 5 hoặc quãng 8 thứ 2 được tiến đến ngược chiều từ quãng 5 hoặc quãng 8 đầu tiên [Hình 28]

Hình 28

Trong cung thứ, đôi khi có thể tạo ra bậc 6 tại phách mạnh nếu được tiếp tục tiến hành hướng lên để tạo ra bậc 7 [Hình 29]

Hình 29

Trong ô nhịp áp chót, cả âm chủ trên (âm bậc 2) và âm dẫn (âm bậc 7) đều nên xuất hiện [Hình 30]

Hình 30

Có thể viết 3 nốt cho một nốt của giai điệu không đổi như trong Hình 31 Đối với điều này thì không cần có qui tắc mới

Hình 31

Các giải kết trong Hình 32 là tốt Cũng sẽ thấy là các giải kết thuộc loại thứ 1 cũng có thể được sử dụng

Hình 32

Với giai điệu không đổi a, viết 2 bè đối âm trên và 2 bè đối âm dưới theo loại thứ 1 Với giai điệu không đổi b, viết 2 bè trên và 2 bè dưới theo loại thứ 2

GIAI ĐIỆU KHÔNG ĐỔI

Hình 33

HÌNH 34

[A] Trong trường hợp này và trong các trường tương tự, từ "loại" (species) được hiểu đơn giản là để chỉ số lượng nốt hoặc để chỉ sự phối hợp nốt trong bè hoặc các bè đối âm có liên quan Do đó, "Loại thứ 2 trong

cả 2 bè" có nghĩa là cả 2 bè được tiến hành với nốt trắng

Khi viết loại thứ 2 trong cả 2 bè sẽ không có giai điệu không đổi và cả 2 bè đều là gốc Một bè sẽ bắt đầu tại phách 1 còn bè kia có thể bắt đầu hoặc cũng tại phách 1 hoặc phách 2 [Hình 35]

Hình 35

Quãng được lập từ 2 nốt xuất hiện tại phách 2 phải là quãng thuận hoặc là một trong những quãng nghịch sau: quãng 4 tăng, quãng 5 giảm, quãng 7 thứ hoặc giảm nếu được giải đúng cách và quãng 4 đúng khi

Tất cả các âm không thuộc phần hòa âm xuất hiện tại phách 1 phải được xem như âm nghịch [Hình 36]

Hình 36

Quãng 7 và quãng 9 trong phần hòa âm của ô nhịp, khi được tiến đến theo chiều đi lên, có thể được sử dụng trong bất kỳ bè nào miễn là thuận so với bè kia hoặc phù hợp với yêu cầu ngoại lệ [Hình 37] Quãng 7 trưởng lướt (passing major seventh) và gốc của nó có thể xuất hiện tại phách yếu, ngay cả khi được tiến đến theo cùng chiều như trong Hình 37a Quãng 7 lúc này phải được xem như là âm lướt (pasing tone)

Hình 37

Đoạn giải kết trong Hình 38 là tốt khi loại thứ 2 được viết trong cả 2 bè Đoạn giải kết nào có loại thứ 2 chỉ trong 1 bè mà thôi cũng có thể được sử dụng

Hình 38

Viết loại thứ 2 trong cả 2 bè, theo bài học này, sẽ được xét là sự pha trộn giữa loại thứ 1 và loại thứ 2, như

Trong bài này, không nên sử dụng loại thứ 2 nhiều hơn 4 ô nhịp liên tiếp cho 1 bè, cần lưu ý là loại thứ 2 đôi khi có thể được sử dụng trong cả 2 bè Trong các bài học sau, bạn sẽ có cơ hội để viết loại thứ 2 liên tục trong cả 2 bè

Hình 39

Viết câu nhạc 8 ô nhịp có pha trộn loại thứ 1 và loại thứ 2 [Hình 39] Đối với giai điệu không đổi a, hãy viết một bè đối âm trên và một bè đối âm dưới, 3 nốt trong một ô nhịp

Đối với giai điệu không đổi b, hãy viết một bè đối âm trên và một bè đối âm dưới theo loại thứ 2

GIAI ĐIỆU KHÔNG ĐỔI

Hình 40

Hình 41

Trong loại này, 4 nốt được viết trong phần đối âm cho mỗi nốt của giai điệu không đổi Phần đối âm có thể bắt đầu tại nốt đen thứ 1, thứ 2 hoặc thứ 4 Tuy nhiên, nốt đen thứ 2 thường được sử dụng hơn [Hình 42]

Hình 42

Các bài tập đối âm phải bắt đầu và kết thúc về chủ âm

Khi đối âm bắt đầu tại nốt đen thứ 1, âm đối phải tạo thành quãng thuận hoàn toàn với giai điệu không đổi

Và tại nốt đen thứ 2 hoặc thứ 4, có thể tạo thành bất kỳ quảng thuận nào cũng được Phải lưu ý đến tất cả các qui định đã được hướng dẫn trừ khi có ngoại lệ

Ít nhất một trong 3 nốt đen đầu của ô nhịp phải được rời theo từng bậc [Hình 43]

Hình 43

Nốt đen cuối trong ô nhịp thường được rời theo từng bậc Nếu nốt đen này được tiến đến bằng quãng nhảy hoặc theo từng bậc qua ít nhất 2 nốt đen thì có thể rời bằng quãng nhảy theo chiều ngược lại với chiều mà nốt này được tiến đến Nhảy một quãng 3 theo cùng chiều cũng tốt nếu trước đó cũng là quãng 3 nhảy (d) [Hình 44]

Hình 44

Việc sử dụng các âm không có tính chất hòa âm, như trong Hình 45, là tốt trong bất kỳ bè nào Tại a, âm lướt, thay vì được tiến hành thẳng đến âm kế tiếp trong hợp âm, lại nhảy một quãng 3 đến phía khác và rồi quay lại Có thể tạo sự hoa mỹ theo cách này, nhưng sẽ hiệu quả nhất khi âm chánh là âm dẫn, như tại b Trong cả 2 trường hợp, đối âm phải được tiếp tục theo từng bậc một để đến âm trong hợp âm [Hình 45]

Hình 45

Có thể sử dụng quãng 5 ở bè dưới tại bất kỳ nốt đen nào trừ nốt đen thứ 1 với điều kiện là nốt này được xem như là nốt lướt, nghĩa là được tiến đến và rời đi theo từng bậc cùng chiều

Hình 46

Quãng 5 và quãng 8 liên tiếp nhau bị cấm khi xuất hiện: tại phách mạnh của các ô nhịp liền nhau; giữa các nốt nổi bật trong các ô nhịp liền nhau và cách nhau không quá 4 nốt đen; và giữa một nốt nổi bật của ô nhịp

và nốt đen thứ 1 của ô nhịp kế tiếp [Hình 47]

Hình 47

Sự di chuyển chéo đến quãng đồng âm là xấu và chỉ được phép nếu tiếp tục di chuyển theo cùng chiều đến quãng đồng âm [Hình 48]

Hình 48

Có thể sử dụng quãng đống âm tại bất kỳ nốt đen nào trừ nốt đen thứ 1 trong ô nhịp Sự lặp lại thường xuyên của một âm hình như trong Hình 49 là không tốt

Hình 49

Có thể sử dụng sự hoa mỹ ở bè trên hoặc bè dưới theo nửa cung hoặc một cung nhưng nếu là một cung ở

bè dưới thì sẽ đạt nhất nếu đó là quãng 9 của hợp âm này [Hình 50]

Hình 50

Trong cung thứ, khi sử dụng hòa âm có chứa âm dẫn như là âm trong hợp âm thì bậc 6 và 7 của âm giai được nâng lên cả lúc hướng lên và hướng xuống Các bậc này sẽ không bị thay đổi khi lên lẫn khi xuống trong hòa âm có chứa bậc 6 của âm giai như là âm trong hợp âm Trong các hình thức hòa âm khác, các

Bậc 6 hoặc bậc 7 có thể được thay đổi đồng chuyển với chỉ một nốt ở giữa mà thôi [Hình 51]

Hình 51

Có thể viết 6 nốt cho một nốt của giai điệu không đổi nhu trong Hình 52

Hình 52

Các giải kết trong Hình 53 đều tốt

Hình 53

Viết 3 bè đối âm ở trên và ở dưới theo loại thứ 3 cho giai điệu không đổi a Viết câu 8 ô nhịp bằng cách sử dụng loại thứ 2 liên tục trong cả 2 bè [Hình 34]

GIAI ĐIỆU KHÔNG ĐỔI

Hình 54

Hình 55

Những khuyến cáo trong việc viết loại thứ 2 cho cả 2 bè được áp dụng ở đây, ngoại trừ khi cả hai bè đều di chuyển theo từng bậc, thì bất kỳ quãng cũng có thể xuất hiện tại nốt đen thứ 2 và thứ 4 và nên là quãng thuận Nốt đen thứ 3 được xử lý tương tự như là phần nửa thứ 2 khi viết loại thứ 2 cho cả 2 bè Quãng 4 tăng, quãng 5 giảm và quãng 7 giảm có thể được tiến đến theo cùng chiều [Hình 56]

Hình 56

Quãng 4 tăng theo sau quãng 4 đúng như trong Hình 56a là tốt Quãng 7 thứ, quãng 9 trưởng và quãng 9 thứ của hợp âm có thể được sử dụng thoải mái chỉ tại nốt đen thứ

1 nhưng phải tạo ra quãng thuận với bè kia [Hình 57]

Hình 57

Có thể pha trộn loại thứ 1 và loại thứ 3 như trong Hình 58

Hình 58

Có thể sử dụng loại thứ 2 trong bè này và loại thứ 3 trong bè kia, cũng như cả 6 nốt trong bè này và 2 nốt trong bè kia và 6 trong bè này và 3 trong bè kia Tất cả các âm xuất hiện cùng một lúc phải tuân theo các khuyến cáo dành cho các âm xuất hiện tại phách yếu đã nói trong các bài trước khi mà cả hai bè chỉ được viết theo loại thứ 1 [Hình 59]

Hình 59

Các giải kết trong Hình 60 là tốt và sẽ gợi ý cho các cách giải kết khác

Hình 60

Đối với giai điệu không đổi a, viết một bè đối âm ở trên và một bè đối âm ở dưới theo loại thứ 3 Đối với giai điệu không đổi b, viết bè đối âm gồm 6 nốt, một ở bè trên và một ờ bè dưới theo loại thứ 3 [Hình 52]

Viết một câu nhạc 8 ô nhịp có pha trộn loại thứ 1 và loại thứ 3 [Hình 59] Viết 2 câu nhạc 8 ô nhịp sử dụng loại thứ 2 trong cả 2 bè [Hình 55]

GIAI ĐIỆU KHÔNG ĐỔI

Hình 61

Hình 62

Loại này cũng giống như loại thú 2 trừ nốt cuối trong ô nhịp được nối liền với nốt đầu trong ô nhịp sau để tạo thành nhịp ngoại (syncopation) Cũng như trong loại thứ 2, nốt thứ 1 của đối âm phải tạo thành quãng đồng âm, quãng 8 hoặc quãng 5 và khi âm đối bắt đầu trong phần nửa thứ 2, âm đối có thể tạo ra quãng

Khi âm đối bắt đầu trong phần nửa đầu thì phần nửa sau được xử lý tương tự như trong phần nửa sau của các ô nhịp tiếp theo như mô tả trong đoạn kế tiếp Tại ô nhịp đầu, trong trường hợp có nhịp ngoại thì phần nửa sau của ô nhịp phải chứa một quãng thuận (Hình 63a), phần nửa đầu chứa một quãng thuận (b) hoặc một quãng nghịch (c) nhưng tốt nhất là quãng nghịch Đây là hình thức nhịp ngoại thích hợp nhất Khi phần nửa đầu chứa một quãng nghịch thì âm đối phải đi xuống hoặc đi lên trể hơn (d) một bậc để tạo thanh quãng thuận không hoàn toàn (c) Khi phần nửa đầu là một quãng thuận thì âm đối có thể di chuyển bằng quãng nhảy đến một âm nào đó thuộc hợp âm khác (e) hoặc bằng cách tiến hành từng bậc (f) Trong trường sau này, nốt thứ 2 sẽ là nốt không hòa âm và

do đó không nên được sử dụng để chuẩn bị cho nhịp ngoại

Hình 63

Khi viết 3 nốt đối với 1 nốt theo loại thứ 4, nốt treo có thể được giải tại phách thứ 2 (a) hoặc phách thứ 3 (b) Trong trường hợp tại phách thứ 3, nốt treo sẽ nhảy quãng (c) đến một âm khác nào đó trong hợp âm trước khi được giải Việc giải kết đến âm dẫn (d) sẽ tạo nên một ngoại lệ quan trọng cho qui tắc này [Hình 64]

Hình 64

Có thể sử dụng quãng 5 ở bè dưới nếu để chuẩn bị cho một nốt treo (Hình 65a) Cũng có thể sử dụng quãng 5 này ở bè dưới, như trong Hình 65b, miễn là phải được giải bằng cách nhảy đến quảng 3 của hợp âm

Khi nhảy từ quãng 5 đến âm gốc hoặc ngược lại ở bè dưới, nên thực hiện theo chiều đi lên Tuy nhiên, khi xem quãng 5 là âm hòa âm lướt, thì có thể tiến đến quãng này theo chiều hướng lên hoặc hướng xuống

Hình 65

Chỉ nên sử dụng sự chậm trể khi được chuẩn bị bằng âm dẫn ví lúc này âm đối sẽ tăng thêm nửa cung khi giải kết [Hình 66]

Hình 66

Có thể sử dụng các quãng nghịch sau đây trong phần nửa đầu của ô nhịp: –Khi âm đối nằm ở phần trên, quãng 4 và quãng 7 treo và quãng 2 và quãng 5 chậm trể; và khi âm đối ở phần dưới, quãng 2 treo và quãng 4 và quãng 7 chậm trể [Hình 64]

Hình 67

Các quãng 5 liên tiếp nhau tại các phách mạnh liên tiếp nhau sẽ là tốt khi một trong những âm của quãng 5 thứ 2 được chuẩn bị như trong Hình 68

Hình 68

Các giải kết này là tốt:

Hình 69

Viết một câu nhạc 8 ô nhịp với 2 nốt trong mỗi ô nhịp cho một bè và 6 cho bè kia; viết một câu nhạc 8 ô nhịp với 3 nốt cho một bè và 6 cho bè kia; và viết một câu nhạc 8 ô nhịp với 2 nốt cho một bè và 4 cho bè kia (Hình 59) Trong việc phối hợp các loại trong bài học này và những bài tiếp theo, học viên có thể sử dụng

Với giai điệu không đổi dưới đây, viết 2 bè đối âm ở trên và 2 bè đối âm ở dưới theo loại thứ 4

GIAI ĐIỆU KHÔNG ĐỔI

Hình 70