[] : Thành phần vô sinh trong môi trường đất là: Các khoáng chất, còn lại là không khí và nước và một ít chất hữu cơ từ xác bã độngthực vật có trong đất.. [] : Thành phần hữu sinh trong
Trang 1CÂU HỎI NHÓM E
<1>: Môi trường bao gồm các yếu tố:
Vật chất tự nhiên, nhân tạo, lý học, hóa học, sinh học, kinh tế xã hội cùng tồn tại
trong một không gian bao quanh con người
Đất, nước và không khí.
Hệ thống đất đai, sông ngòi, khu công nghiệp, các hoạt động giao thông.
Tất cả các câu trên.
[<br>]
<2>: Bảo vệ môi trường bao gồm các hoạt động:
Nghiên cứu cũng như các việc làm trực tiếp hay gián tiếp, nhằm tạo mọi điều
kiệngiữ cho môi trường lành mạnh trong sạch
Cải thiện điều kiện vật chất, điều kiện sống của con người và sinh vật ngày càng tốt
hơn
Duy trì sự cân bằng sinh thái và tăng tính đa dạng sinh học.
Tất cả các câu trên đều đúng.
[<br>]
<3>: Thành phần vô sinh trong môi trường đất là:
Các khoáng chất, còn lại là không khí và nước và một ít chất hữu cơ từ xác bã độngthực vật có trong đất
Vi sinh vật, thực vật, động vật
Động vật, thực vật xanh, rễ cây, không khí trong đất.
Xác bã động thực vật, nước thổ nhưỡng, các hạt sỏi, vi sinh vật.
[<br>]
<4>: Thành phần hữu sinh trong môi trường đất là:
Vi sinh vật, thực vật, động vật và các thành phần trong môi trường đất
Các khoáng chất, còn lại là không khí và nước và một ít chất hữu cơ từ xác bã động
thực vật có trong đất
Động vật, thực vật xanh, rễ cây, không khí trong đất.
Xác bã động thực vật, nước thổ nhưỡng, các hạt sỏi, vi sinh vật
[<br>]
<5>: Đất rừng giữ vai trò cực kỳ quan trọng trong việc:
Cung cấp nguồn đa dạng sinh học cho con người, đáng kể là vai trò lọc không khí chomôi trường xung quanh, là lá phổi của nhân loại
Cung cấp gỗ cho nhiên liệu, gỗ cho công nghiệp, cho xây dựng, cho trang trí
Trang 2Điều hòa khí hậu, điều chỉnh nước chảy tràn, cung cấp nguồn thực phẩm cho conngười cũng như động thực vật.
Tất cả các câu trên đều đúng
[<br>]
<6>: Đất được xem là ô nhiễm khi:
Nồng độ các chất độc tăng lên quá mức an toàn, vượt trên khả năng tự làm sạch của
môi trường đất
Nông dân không thể cấy, trồng trọt được.
Nước giếng không uống được.
Môi trường nước và không khí bị ô nhiễm.
[<br>]
<7>: Ô nhiễm đất do tự nhiên:
Ô nhiễm do phèn, ô nhiễm do mặn, đất bị suy kiệt do xói mòn dinh dưỡng.
Ô nhiễm do các hoạt động công nghiệp, khai thác hầm mỏ, ô nhiễm dầu và rò rỉ dầu Ô nhiễm do các hoạt động nông nghiệp, ô nhiễm đất do chất thải đô thị.
Tất cả các câu trên đều đúng.
[<br>]
<8>: Ô nhiễm đất do nhân tạo:
Ô nhiễm do các hoạt động công nghiệp, khai thác hầm mỏ, ô nhiễm dầu và rò rỉ dầu Ô nhiễm do các hoạt động nông nghiệp, ô nhiễm đất do chất thải đô thị.
Ô nhiễm chất hữu cơ từ xác bẫ hữu cơ, ô nhiễm phóng xạ, ô nhiễm vi sinh vật.
Tất cả các câu trên đều đúng.
[<br>]
<9>: Biện pháp khắc phục ô nhiễm đất:
Hạn chế sự lạm dụng phân bón, thuốc trừ sâu; kiểm soát và có biện pháp xử lý các
chất thải công nghiệp, sử dụng phân chuồng phân xanh đã hoại và luân canh hợplý; cải tạo và có biện pháp canh tác thích hợp trên đất phèn và đất mặn
Biện pháp thủy lợi; biện pháp nông nghiệp, biện pháp lâm nghiêp.
Đào mương, đắp bờ trên mặt dốc, ngăn chặng dòng chảy, hạn chế tốc độ dòng chảy.
Xây dựng bờ vùng bờ thửa ở miền núi, che phủ đất, làm mương và ruộng bậcthang, bón phân hữu cơ cho đất tăng lượng mùn và kết cấu đất
Bảo vệ rừng nhất là rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ môi trường Trồng rừng phủ
xanh đồi trọc, chú ý mật độ để tránh xói mòn Trồng cây rừng với bộ rễ ăn sâu kếthợp với cây phủ đất chống xói mòn
[<br>]
Trang 3<10>: Biện pháp chống xói mòn đất:
Hạn chế sự lạm dụng phân bón, thuốc trừ sâu; kiểm soát và có biện pháp xử lý các
chất thải công nghiệp, sử dụng phân chuồng phân xanh đã hoại và luân canh hợplý; cải tạo và có biện pháp canh tác thích hợp trên đất phèn và đất mặn
Biện pháp thủy lợi; biện pháp nông nghiệp, biện pháp lâm nghiêp.
Bảo vệ rừng nhất là rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ môi trường Trồng rừng phủ
xanh đồi trọc, chú ý mật độ để tránh xói mòn Trồng cây rừng với bộ rễ ăn sâu kếthợp với cây phủ đất chống xói mòn
.Đào mương, đắp bờ trên mặt dốc, ngăn chặng dòng chảy, hạn chế tốc độ dòng chảy.Xây dựng bờ vùng bờ thửa ở miền núi, che phủ đất, làm mương và ruộng bậcthang, bón phân hữu cơ cho đất tăng lượng mùn và kết cấu đất
[<br>]
<11>: Biện pháp thủy lợi để chống xói mòn đất:
đào mương, đắp bờ trên mặt dốc, ngăn chặng dòng chảy, hạn chế tốc độ dòng chảy.
Xây dựng bờ vùng bờ thửa ở miền núi
che phủ đất, làm mương và ruộng bậc thang, bón phân hữu cơ cho đất tăng lượng
mùn và kết cấu đất
bảo vệ rừng nhất là rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ môi trường Trồng rừng phủ
xanh đồi trọc, chú ý mật độ để tránh xói mòn Trồng cây rừng với bộ rễ ăn sâu kếthợp ới cây phủ đất chống xói mòn
Cả ba câu trên đều đúng.
[<br>]
<12>: Tác nhân ảnh hưởng đến suy thoái đất do tự nhiên:
Các quá trình mất chất dinh dưỡng do gió và nước mưa, nước chảy tràn, axit, phèn,
mặn hóa, địa hình là đất dốc
Do canh tác không đúng khoa học nên đất cằn cỗi và cạn kiệt Cấu trúc của đất bị
phá vỡ, làm tăng nồng độ độc chất và các muối trong đất, lạm dụng phân bón,thuốc trừ sâu
Đa dạng sinh học trong môi trường đất bị giảm thiểu, nhất là giảm sút hoạt động của
vi sinh vật đất do giảm thảm thực vật, hạn chế trồng các cây tạo độ phì cho đất
Độc chất và ô nhiễm đến từ các hoạt động công nghiệp và chất thải từ các thành phố.
Đất bị phá vỡ cấu trúc do mưa
[<br>]
<13>: Tác nhân ảnh hưởng đến suy thoái đất do con người:
Trang 4Do canh tác không đúng khoa học nên đất cằn cỗi và cạn kiệt Cấu trúc của đất bị
phá vỡ, làm tăng nồng độ độc chất và các muối trong đất, lạm dụng phân bón,thuốc trừ sâu
Đa dạng sinh học trong môi trường đất bị giảm thiểu, nhất là giảm sút hoạt động của
i sinh vật đất do giảm thảm thực vật, hạn chế trồng các cây tạo độ phì cho đất
Độc chất và ô nhiễm đến từ các hoạt động công nghiệp và chất thải từ các thành phố.
Đất bị phá vỡ cấu trúc do mưa
Cả ba câu trên đều đúng.
[<br>]
<14>: Hậu quả của suy thoái đất:
Tác hại đến môi trường sinh thái như làm giảm giá trị của đất, giảm khả năng dẫn
thủy, giảm sức chứa của các hồ Giảm diện tích đất canh tác gây ra bất ổn xã hội
Ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống cộng đồng Tăng nguồn đầu tư vốn canh tác
nông nghiệp, giảm đa dạng sinh học
Làm giảm tiềm năng sản xuất của hệ sinh thái, phá vỡ cân bằng nước, năng lượng,
chu trình vật chất trong hệ sinh thái
Cả ba câu trên đều đúng.
<16>: 7/10 trái đất được bao phủ bởi nước, trong đó tổng khối lượng nước ngọt(nước
sông, hồ) có thể uống được là:
Vi khuẩn, nấm men, siêu vi trùng, tảo, động vật đơn bào.
Cá, các chất hữu cơ, các chất rắn lơ lửng, các khí hòa tan, các ion hòa tan.
Trang 5Tất cả các câu trên đều đúng.
[<br>]
<18>: Các thành phần sinh học chủ yếu của môi trường nước:
Các ion hòa tan, các khí hòa tan, các chất răn lơ lửng, các chất hữu cơ.
Cá, các chất hữu cơ, các khí hòa tan, các ion hòa tan, siêu vi trùng, tảo.
Vi khuẩn, nấm men, siêu vi trùng, tảo, động vật đơn bào, cá
Tất cả các câu trên đều sai.
[<br>]
<19>: Các thành phần hóa học chủ yếu của môi trường nước:
Các ion hòa tan, các khí hòa tan, các chất răn lơ lửng, các chất hữu cơ.
Vi khuẩn, nấm men, siêu vi trùng, tảo, động vật đơn bào, cá.
Cá, các chất hữu cơ, các khí hòa tan, các ion hòa tan, siêu vi trùng, tảo.
Tất cả các câu trên đều sai.
[<br>]
<20>: Nước được xem là ô nhiễm khi:
Nồng độ chất gây ô nhiễm vượt quá mức cho phép.
Nông dân không thể cày cấy trồng trọt được.
Nước giếng không uống được.
Tất cả các câu trên đều sai.
[<br>]
<21>: Các nguồn gây ô nhiễm nước:
Ô nhiễm do vi khuẩn, nấm men, siêu vi trùng, tảo, bèo lau sậy, động vật đơn bào, cá Ô nhiễm do cá, các chất hữu cơ, các khí hòa tan, các ion hòa tan, siêu vi trùng, tảo
Ô nhiễm do các yếu tố tự nhiên, từ khu dân cư, từ khu công nghiệp và chế biến
Ô nhiễm do các ion hòa tan, các khí hòa tan, các chất rắn lơ lửng, các chất hữu cơ.
[<br>]
<22>: Các tác nhân gây ô nhiễm môi trường nước:
Ô nhiễm môi trường nước là do núi lửa, lũ lụt, xâm nhiễm mặn, phèn.
Các hoạt động của con người trên các lĩnh vực, sinh hoạt, sản xuất công nghiệp,
nông nghiệp, khai khoáng, giao thông, nông nghiệp, du lịch
Ô nhiễm môi trường nước là do hiện tượng tự nhiên và nhân tạo.
Tất cả các câu trên đều sai.
[<br>]
<23>: Ô nhiễm môi trường nước do hiện tượng tự nhiên:
Trang 6Do núi lửa, lũ lụt, xâm nhiễm mặn, phèn.
Do các chất hữu cơ dễ bị phân hủy, sinh học, các chất hữu cơ bền vững, các ion vô
cơ, các ion vô cơ có nồng độ cao trong nước tự nhiên
Do các hoạt động của con người trên các lĩnh vực, sinh hoạt, sản xuất công nghiệp,
nông nghiệp, khai khoáng, giao thông, nông nghiệp, du lịch
Tất cả các câu trên đều sai.
[<br>]
<24>: Ô nhiễm môi trường nước do hiện tượng nhân tạo:
Do núi lửa, lũ lụt, xâm nhiễm mặn, phèn.
Do các chất hữu cơ dễ bị phân hủy, sinh học, các chất hữu cơ bền vững, các ion vô ơ,
các ion vô cơ có nồng độ cao trong nước tự nhiên
Do các hoạt động của con người trên các lĩnh vực, sinh hoạt, sản xuất công nghiệp,
nông nghiệp, khai khoáng, giao thông, nông nghiệp, du lịch
Tất cả các câu trên đều sai.
[<br>]
<25>: Tác hại của ô nhiễm môi trường nước:
Ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng qua việc sử dụng nước cho sinh hoạt.
Khi môi trường nước bị ô nhiễm, khả năng xâm nhiễm, bay hơi vào môi trường lân
ận rất cao và nhanh, từ đó kéo theo sự ô nhiễm dây chuyền và gây độc
Nhu cầu nước của thực động vật và con người rất lớn, do vậy khả năng tác hại của
môi trường nước khi ô nhiễm thì rất trầm trọng
Tất cả các câu trên.
[<br>]
<26>: Biện pháp khắc phục tác hại của ô nhiễm môi trường nước:
Giáo dục mọi người ý thức bảo vệ môi trường nước Hạn chế ô nhiễm nguồn nước ở
nông thôn do các chất thải rắn, hữu cơ, nhiễm phèn, mặn
Giảm mức độ ô nhiễm thành thị, do nước sinh hoạt, nước thải công nghiệp, chế biến,
bệnh viện và từ các khu du lịch
Đề nghị các biện pháp xử lý nước thải thích hợp cho các nhà máy xí nghiệp trước khi
thải ra hệ thống Thường xuyên kiểm tra và có biện pháp xử lý kịp thời những nơi
vi phạm Đầu tư nghiên cứu triệt để và có hiệu quả các đề án xử lý nước
Tất cả các câu trên.
[<br>]
<27>: Hiện trạng ô nhiễm nguồn nước trên thế giới là do:
Các chất hữu cơ vi lượng, kim loại nặng, dinh dưỡng, vi sinh gây bệnh, chất hữu cơ Nước sinh hoạt, nước thải công nghiệp, chế biến, bệnh viện, khu du lịch
Trang 7Ý thức kém của mọi người trong việc bảo vệ môi trường.
Tất cả các câu trên đều sai.
[<br>]
<28>: Các biện pháp giải quyết nước sạch cho nông thôn:
Chú trọng vệ sinh nông thôn, nhằm bảo vệ chống ô nhiễm các nguồn nước đang
được sử dụng làm nước sinh hoạt Tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân các biệnpháp vệ sinh cộng đồng Chống thải và phóng uế bừa bãi
Hạn chế sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu, và tuyệt đối không được dùng các loại
thuốc đã được nhà nước cấm luu hành
Tập trung đầu tư nghiên cứu để nhằm tăng cao dự trữ lượng nước sạch ngọt, cũng
như chất lượng nước sinh hoạt
Tất cả các câu trên đều đúng
[<br>]
<29>: Việc đánh giá chất lượng nước, nhất là sự cố ô nhiễm nguồn nước cần phải đánh
giá trên các thành phần cấu thành môi trường nước đó là:
Chú trọng vệ sinh nông thôn, nhằm bảo vệ chống ô nhiễm các nguồn nước đang
được sử dụng làm nước sinh hoạt Tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân các biệnpháp vệ sinh cộng đồng Chống thải và phóng uế bừa bãi
Các thông số thủy văn, các thông số lý hóa, các thông số thủy sinh.
Tỉ lệ phần trăm các chất hữu cơ vi lượng, kim loại nặng, dinh dưỡng, vi sinh gây
bệnh, chất hữu cơ
Tất cả câu trên đều đúng.
[<br>]
<30>: Ô nhiễm không khí là:
Do các hiện tượng thiên nhiên gây ra như đất sa mạc, đất trồng bị mưa gió bào mòn
đem vào khí quyển, bụi đất, đá, thực vật… các núi lửa phun ra nhiều loại đá nhamthạch và nhiều hơi khí vào khí quyển
Do nước biển bốc hơi cùng với sóng biển làm tung bọt mang theo hạt nước biển lan
truyền vào không khí, các quá trình hủy hoại, thối rửa của thực vật và động vật tựnhiên cũng thải ra một số hóa chất ô nhiễm môi trường và cuối cùng là các phảnứng hóa học giữa các chất khí tự nhiên hình thành các chất độc hại, lỏng, rắn
Hiện tượng làm cho không khí sạch bị thay đổi thành phần và tính chất dưới bất kỳ
nguyên nhân nào, có nguy cơ gây tác hại tới thực vật và động vật, gây hại đến sứckhỏe con người và môi trường xung quanh
Tất cả câu trên đều đúng.
[<br>]
<31>: Ô nhiễm không khí do nhân tạo là:
Trang 8Do sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải và sinh hoạt.
Do đất sa mạc, đất trồng bị mưa gió bào mòn đem vào khí quyển, bụi đất, đá, thực
vật
Do núi lửa phun ra nhiều loại đá nham thạch và nhiều hơi khí vào khí quyển
Là các phản ứng hóa học giữa các chất khí tự nhiên hình thành các chất độc dạng khí,
lỏng, rắn
[<br>]
<32>: Ô nhiễm không khí do thiên nhiên là:
Do đất sa mạc, đất trồng bị mưa gió bào mòn đem vào khí quyển, bụi đất, đá, thực
vật
Do núi lửa phun ra nhiều loại đá nham thạch và nhiều hơi khí vào khí quyển Nước
biển bốc hơi cùng với sóng biển làm tung bọt mang theo hạt nước biển lan truyềnvào không khí, các quá trình hủy hoại, thối rửa của thực vật và động vật tự nhiênũng thải ra một số hóa chất ô nhiễm môi trường
Là các phản ứng hóa học giữa các chất khí tự nhiên hình thành các chất độc dạng
Giao thông vận tải, Chất đốt thiên nhiên, Hoạt động khác, Xử lý thải rắn, Quá trình
sản xuất công nghiệp
Chất đốt thiên nhiên, Quá trình sản xuất công nghiệp, Xử lý thải rắn, Hoạt động
khác, Giao thông vận tải
Quá trình sản xuất công nghiệp, Chất đốt thiên nhiên, Xử lý thải rắn, Hoạt động
khác, Giao thông vận tải
Xử lý thải rắn, Chất đốt thiên nhiên, Hoạt động khác, Giao thông vận tải, Quá trình
sản xuất công nghiệp
[<br>]
<34>: Ô nhiễm chủ yếu của nhà máy nhiệt điện là:
Nhiều chủng loại chất độc hại thể khí, rắn.
Các chất độc hại thể khí và bụi nhỏ do quá trình cháy nhiên liệu.
Khói ra thường chứa lượng bụi tro và các chất độc hại sinh ra trong quá trình cháy
nhiên liệu
Các xưởng đúc, xưởng sơn(đặc biệt là các nhà máy chế tạo ô tô, máy kéo)
[<br>]
Trang 9<35>: Ô nhiễm chủ yếu của xí nghiệp hóa chất là:
Nhiều chủng loại chất độc hại thể khí, rắn.
Khói ra thường chứa lượng bụi tro và các chất độc hại sinh ra trong quá trình cháy
nhiên liệu
Các chất độc hại thể khí và bụi nhỏ do quá trình cháy nhiên liệu.
Các xưởng đúc, xưởng sơn(đặc biệt là các nhà máy chế tạo ô tô, máy kéo).
[<br>]
<36>: Ô nhiễm chủ yếu của nhà máy luyện kim là:
Nhiều chủng loại chất độc hại thể khí, rắn.
Khói ra thường chứa lượng bụi tro và các chất độc hại sinh ra trong quá trình cháy
nhiên liệu
Các chất độc hại thể khí và bụi nhỏ do quá trình cháy nhiên liệu.
Các xưởng đúc, xưởng sơn(đặc biệt là các nhà máy chế tạo ô tô, máy kéo).
[<br>]
<37>: Ô nhiễm chủ yếu của xí nghiệp cơ khí là:
Các xưởng đúc, xưởng sơn(đặc biệt là các nhà máy chế tạo ô tô, máy kéo).
Các chất độc hại thể khí và bụi nhỏ do quá trình cháy nhiên liệu.
Nhiều chủng loại chất độc hại thể khí, rắn.
Khói ra thường chứa lượng bụi tro và các chất độc hại sinh ra trong quá trình cháy
nhiên liệu
[<br>]
<38>: Ô nhiễm chủ yếu của nhà máy vật liệu xây dựng là:
Bụi do đất đá, do đốt nhiên liệu rắn và khí: SO2, CO…
Các xưởng đúc, xưởng sơn(đặc biệt là các nhà máy chế tạo ô tô, máy kéo).
Các chất độc hại thể khí và bụi nhỏ do quá trình cháy nhiên liệu.
Khói ra thường chứa lượng bụi tro và các chất độc hại sinh ra trong quá trình cháy
nhiên liệu
[<br>]
<39>: Ô nhiễm chủ yếu của giao thông vận tải là:
Phần lớn khí CO, khí HC và khí nitơ ôxít.
Bụi do đất đá, do đốt nhiên liệu rắn và khí: SO2, CO…
Các chất độc hại thể khí và bụi nhỏ do quá trình cháy nhiên liệu.
Khói ra thường chứa lượng bụi tro và các chất độc hại sinh ra trong quá trình cháy
nhiên liệu
[<br>]
<40>: Tác động của chất ô nhiễm đến thời tiết khí hậu:
Trang 10Gia tăng hiệu ứng nhà kính, gây sự bất ổn về thời tiết trong phạm vi toàn cầu, lỗ
hổng ozon ngày càng lớn, tạo điều kiện thuận lợi ánh sáng tử ngoại xâm nhập gâyung thư da, đục thủy tinh thể, giảm khả năng miễn nhiễm, gây chết cho nhiều sinhvật
Các chất ô nhiễm gây ra hiện tượng mưa axit, tăng độ axit trong đất và nước, gây tác
hại rất lớn cho hệ sinh thái Phá hủy khí, sinh, địa, thủy quyển Tạo biến đổi lớntrong hệ sinh thái
Làm giảm cường độ ánh sáng, tăng nhiệt độ, làm trái đất nóng dần lên Sự tác hại
này có quy mô toàn cầu, gây ra sự thay đổi thời tiết thất thường, giảm nhiệt độtrung bình hàng năm ở vùng bắc bán cầu
Tất cả các câu trên.
[<br>]
<41>: Tác động của chất ô nhiễm đến sức khỏe con người:
Làm giảm cường độ ánh sáng, tăng nhiệt độ, làm trái đất nóng dần lên Sự tác hại
này có quy mô toàn cầu, gây ra sự thay đổi thời tiết thất thường, giảm nhiệt độtrung bình hàng năm ở vùng bắc bán cầu
Tạo nên một số bệnh nghề nghiệp, chủ yếu trên cơ quan hô hấp và trên da Ngoài ra
gây ra bệnh dị ứng trên da và một số cơ quan khác, có thể gây ra bệnh ung thư.Khi nhiễm nặng các chất phóng xạ hoặc kim loại nặng gây ra sự suy yếu cơ quanthần kinh
Các chất ô nhiễm gây ra hiện tượng mưa axit, tăng độ axit trong đất và nước, gây tác
hại rất lớn cho hệ sinh thái Phá hủy khí, sinh, địa, thủy quyển Tạo biến đổi lớn trong
hệ sinh thái
Tất cả câu trên đều đúng.
[<br>]
<42>: Tác động của chất ô nhiễm đến sự phát triển của thực vật:
Tạo nên một số bệnh nghề nghiệp, chủ yếu trên cơ quan hô hấp và trên da Ngoài ra
gây ra bệnh dị ứng trên da và một số cơ quan khác, có thể gây ra bệnh ung thư.Khi nhiễm nặng các chất phóng xạ hoặc kim loại nặng gây ra sự suy yếu cơ quanthần kinh
Làm giảm cường độ ánh sáng, tăng nhiệt độ, làm trái đất nóng dần lên Sự tác hại
này có quy mô toàn cầu, gây ra sự thay đổi thời tiết thất thường, giảm nhiệt độtrung bình hàng năm ở vùng bắc bán cầu
Các chất ô nhiễm gây ra hiện tượng mưa axit, tăng độ axit trong đất và nước, gây tác
hại rất lớn cho hệ sinh thái Phá hủy khí, sinh, địa, thủy quyển Tạo biến đổi lớntrong hệ sinh thái