tiểu luận về kỹ thuật sinh thái đô thị

TỔNG QUAN VỀ ĐÔ THỊ SINH THÁI1.1 Lịch sử ra đời Thế kỷ XVIII, một người Anh đã đề cập đến mô hình thành phố được quy hoạch và xây dựng với các không gian xanh và vành đai xanh, các phâ

Trang 1

Trường Đại học Tài Nguyên & Môi Trường TPHCM

Khoa Môi Trường Môn: Kỹ Thuật Sinh Thái

KỸ THUẬT SINH THÁI ĐÔ THỊ

Trang 2

NỘI DUNG

1 Tổng quan

về đô thị sinh

thái

1 Tổng quan

về đô thị sinh

thái

2 Nội dung

kỹ thuật sinh thái đô thị

2 Nội dung

3 Ứng dụng

4 Kết luận

Trang 3

1 TỔNG QUAN VỀ ĐÔ THỊ SINH THÁI

1.1

Lịch sử

ra đời

Thế kỷ XVIII, một người Anh đã đề cập đến mô hình thành phố được quy hoạch và xây dựng với các không gian xanh và vành đai xanh, các phân khu chức năng được xây dựng khá tách biệt.

Đến những năm 80 thế kỷ XX, nhiều vấn đề môi trường đã nảy sinh do tốc độ phát triển kinh tế và tỷ lệ đô thị hóa rất cao như: Tài nguyên khai thác cạn kiệt, ô nhiễm môi trường, đô thị cũng tồn tại những bất cập như nghèo đói, quá tải về hạ tầng…

Vấn đề đặt ra là phải xây dựng được đô thị sử dụng tiết kiệm nhất tài nguyên thiên nhiên.

Năm 1975, một chuyên gia thiết kế đô thị được quốc tế công nhận đã khai sinh ra phong trào Ecocity.

Trong vài năm qua, phong trào xây dựng các đô thị sinh thái trong sự cân bằng với thiên nhiên đã phát triển trên toàn thế giới.

Ở Việt Nam thì vấn đề phát triển đô thị sinh thái còn khá mới mẻ, nhưng trong sự nổ lực để giảm nhẹ các tác động của ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu thì xây dựng khu đô thị sinh thái phát triển bền vững đang là mục tiêu hướng đến của Việt Nam.

Trang 4

1.2 Khái niệm

• Theo tổ chức y tế thế giới WHO “Một đô thị sinh thái là đô thị

mà trong quá trình tồn tại và phát triển của nó không làm cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên, không làm suy thoái môi trường, không gây tác động xấu đến sức khỏe cộng đồng và tạo điều kiện thuận tiện cho mọi người sống, sinh hoạt và làm việc trong đô thị”.

• “Đô thị sinh thái phải là một thành phố được thiết kế, quy hoạch và xây dựng có tính đến các tác động tới môi trường, nơi người dân có ý thức để giảm thiểu việc sử dụng năng lượng, nước, thực phẩm cũng như giảm thiểu các chất thải”.

Trang 5

1.3 Thành phần của hệ sinh thái đô thị

Thành phần

hữu sinh

Thành phần

hữu sinh

con người

các loại sinh vật trong môi trường đô thị

Thành phần

vô sinh

Thành phần

vô sinh Môi trường đô thị, đất, nước, không khí, các yếu tố khác

Môi trường đô thị, đất, nước, không khí, các

yếu tố khác

Thành phần

công nghệ

Thành phần

công nghệ Các nhà máy, cơ quan, xí nghiệp, trường học, bệnh viện, rạp hát,…

Các nhà máy, cơ quan, xí nghiệp, trường học,

bệnh viện, rạp hát,…

Theo cấu trúc của hệ sinh thái:

Trang 6

Theo chức năng

hệ sinh thái

Vùng nội thành:

(trung tâm) dân

cư tập trung, lõi

của hệ sinh thái

Vùng ngoại thành: (ven đô)

có chức năng vùng đệm

Chuẩn bị dòng năng

lượng, vật chất đi

vào hệ

Tiếp nhận, khắc phục năng lượng và vật chất dư thừa

Dự trữ cho sự phát triển bền vững

Trang 7

2 NỘI DUNG KỸ THUẬT SINH THÁI ĐÔ THỊ 2.1 Đặc điểm

Đặc điểm chung của các khu đô thị sinh thái được xây dựng trên thế giới:

• Các tòa nhà thường được xây dựng theo mô hình thấp tầng.

• Mái nhà phủ cỏ và cây xanh để cách nhiệt.

• Phương tiện đi lại trong khu đô thị là xe buýt chạy bằng nhiên liệu sạch,

xe đạp hoặc xe chạy điện.

Trang 8

2.2 Nguyên tắc đánh giá

• 4 nguyên tắc chính để đánh giá thành phố sinh thái:

Tổ chức Y tế thế giới Việt Nam

(1) Xâm phạm ít nhất đến môi trường tự

nhiên.

(2) Đa dạng hoá việc sử dụng đất, chức

năng đô thị và hoạt động của con

người

(3) Trong điều kiện có thể, cố giữ cho hệ

sinh thái được khép kín và tự cân bằng.

(4) Giữ cho phát triển dân số và tiềm năng

của môi trường, tài nguyên thiên nhiên

được cân bằng tối ưu.

(1) Xâm phạm ít nhất đến môi trường tự nhiên.

(2) Đa dạng hóa nhiều nhất việc sử dụng đất, chức năng đô thị và các hoạt động khác của con người.

(3) Trong điều kiện có thể, cố giữ cho hệ thống đô thị được khép kín và tự cân bằng.

(4) Giữ cho sự phát triển dân số đô thị và tiềm năng của môi trường được cân bằng một cách tối ưu.

Trang 9

2.3 Tiêu chí đánh giá

• Các tiêu chí xem xét đánh giá đô thị sinh thái

Tiêu chuẩn

quốc tế về đô

thị sinh thái

(International

Ecocity

Standard –

IES)

Cơ cấu đô thị: về sử dụng đất và kiến trúc đô thị.

Giao thông đô thị với thứ tự ưu tiên: giao thông đi bộ, xe đạp, xe điện hoặc tàu điện ngầm, xe bus, xe ô tô con.

Năng lượng: sử dụng năng lượng có thể tái tạo như gió, mặt trời…, hạn chế sử dụng tài nguyên không tái tạo, dùng các giải pháp bảo tồn năng lượng.

Xã hội: đáp ứng tốt nhất các yêu cầu về kiến trúc và thiết

kế chỗ ở và sinh hoạt cho người dân, đảm bảo về giáo dục và việc làm…

Nông nghiệp.

Quy hoạch các khu vực đặc thù và các công cụ quản lý. Chính sách và thể chế quản lý.

Kinh tế…

Trang 10

• Bảng tiêu chí đánh giá 1 số Đô thị sinh thái trên thế giới chi tiết:

Mức 1

chỉ số Mức 2 chỉ số Mức 3 chỉ số Đơn vị

Tiêu chuẩn Theo

Cấu trúc

Nhân khẩu Mật độ dân số (thành phố miền) Người/km 2 3500 Hiện trạng Châu Âu

Cấu trúc Số lượng giáo dục trung học cơ sở

(Metropolitan Area) Người/1000 520 Hiện trạng Bắc Kinh

Cơ sở hạ tầng

Đường khu vực mỗi người (đô thị) m2/người 28 Hiện trạng London

Diện tích nhà ở mỗi người (đô thị) m2/người 16 Hiện trạng Tokyo

Số giường bệnh Số lượng/10000 90 Hiện trạng thành phố trong nước

Môi trường đô thị

Tiếng ồn dB(A) 50 Tiêu chuẩn quốc tế

Diện tích cây xanh cho một người (đô thị) m2/người 16 Só lượng tối đa trong thành phố Thảm xanh đô thị Khu vực xanh (đô thị) % 5 Hiện trạng Thẩm Quyến Kiểm soát ô nhiễm Tỷ lệ xả nước thải công nghiệp % 100 Tiêu chuẩn Quốc Tế

Trang 11

• Bảng tiêu chí đánh giá 1 số Đô thị sinh thái trên thế giới chi tiết:

Mức 1

chỉ số Mức 2 chỉ số Mức 3 chỉ số Đơn vị chuẩn Tiêu Theo

Chức

năng

Tỷ lệ xả khí thải công

nghiệp (đô thị) % 100 Tiêu chuẩn Quốc Tế

Phân bố tài nguyên

Nước sinh hoạt mỗi người (đô thị) l/ngày 455 Tiêu chuẩn New

Số điện thoại của 100

(đô thị) Số lượng/100 55 Thành phố trong nước Hiệu quả sản xuất GDP theo đầu người (đô thị) 1000 1000 Yuan 5 Thẩm Quyến

Sự phối

hợp

An sinh xã hội Tỷ lệ thất nghiệp % 1.2 Tiêu chuẩn Quốc Tế

Nền văn minh đô

thị Số bộ sưu tập mỗi 10000 (đô thị) List/10000 2.5 Tiêu chuẩn Quốc Tế

Tính bền vững

Tỷ lệ đầu tư của khoa học và giáo dục trong

So sánh giữa thu nhập

đô thị và nông thôn 0-1 0.8 Tiêu chuẩn Quốc Tế

Trang 12

• Các tiêu chí đánh giá ở Việt Nam

Kinh tế đô thị sinh thái là một nền kinh tế tập trung sức lao động thay vì tập trung sử dụng nguyên liệu, năng lượng và nước, nhằm duy trì việc làm thường xuyên và giảm thiểu nguyên liệu sử dụng

Công nghiệp của đô thị sinh thái sản xuất ra các sản phẩm hàng hóa có thể tái sử dụng, tái sản xuất và tái sinh Các quy trình công nghiệp gồm cả việc tái sử dụng các sản phẩm phụ và giảm thiểu sự vận chuyển hàng hóa

Giao thông và vận tải cần hạn chế bằng cách cung cấp lương thực và hàng hóa chủ yếu trong phạm vi

đô thị hoặc vùng lân cận Sử dụng phương tiện giao thông công cộng nối liền các trung tâm phục vụ nhu cầu di chuyển Chia sẻ ô tô con địa phương cho phép mọi người chỉ sử dụng khi cần thiết

Giao thông và vận tải cần hạn chế bằng cách cung cấp lương thực và hàng hóa chủ yếu trong phạm vi

đô thị hoặc vùng lân cận Sử dụng phương tiện giao thông công cộng nối liền các trung tâm phục vụ nhu cầu di chuyển Chia sẻ ô tô con địa phương cho phép mọi người chỉ sử dụng khi cần thiết

Sự đa dạng sinh học của đô thị phải được đảm bảo với các hành lang cư trú tự nhiên, nuôi dưỡng sự đa dạng sinh học và đem lại sự tiếp cận với thiên nhiên để nghỉ ngơi giải trí

Về kiến trúc, các công trình trong đô thị sinh thái phải đảm bảo khai thác tối đa các nguồn mặt trời, gió

và nước mưa để cung cấp năng lượng và đáp ứng nhu cầu nước Thông thường là nhà cao tầng để dành mặt đất cho không gian xanh

Về kiến trúc, các công trình trong đô thị sinh thái phải đảm bảo khai thác tối đa các nguồn mặt trời, gió

và nước mưa để cung cấp năng lượng và đáp ứng nhu cầu nước Thông thường là nhà cao tầng để dành mặt đất cho không gian xanh

Trang 13

2.4 Nguyên tắc thiết kế theo mục tiêu sinh thái

Xử lý nước thải bằng hệ thống ao hồ tự

nhiên với thành phần thực vật nước giảm

được năng lượng đầu vào tốn kém

Thu hồi nước mưa để sử dụng lại nhằm tiết kiệm tài nguyên nước và năng lượng cho đô thị

Sử dụng hồ, sông cũng như các vùng đất ngập nước vào thiết kế cảnh quan đô thị, phục vụ nhu cầu vui chơi giải trí, du lịch với mục tiêu sinh thái

Thiết kế các nhà cao tầng cần có giải pháp

cách nhiệt hiệu quả và tận dụng tối đa khả

năng chiếu sáng, thông gió tự nhiên để làm

mát, giảm thiểu tối đa năng lượng cho hoạt

động của công trình

Xây dựng các loại hình dịch vụ viễn thông cơ

sở và thiết lập pháp chế thông tin điện tử, để

khuyến khích làm việc tại chỗ nhằm tiết kiệm

kinh phí thời gian, giảm thiểu phương tiện

giao thông đi lại, tránh ô nhiễm khí thải và

hiệu ứng nhà kính.

Hệ thống thu gom rác thải phân chia theo khu vực hợp lý để thực hiện phân loại, thuận lợi cho việc

xử lý và tái chế có hiệu quả

Trang 14

3 ỨNG DỤNG KỸ THUẬT SINH THÁI ĐÔ THỊ 3.1 Trên thế giới:

Khu dân cư Christie Walk, Adelaide,

Australia

 Được thành lập bởi Tổ chức sinh thái

đô thị của Úc (UEA).

 Là một phiên bản quy mô nhỏ đô thị

sinh thái Úc với diện tích 2,7 ha với 3

dãy phố gồm 23 nhà ở các loại và

tổng số dân khoảng 40 người.

 Thiết kế của Christie Walk tập trung

vào giảm lượng khí thải cacbon trong

quá trình xây dựng và hoạt động hàng

ngày của cộng đồng.

 Các vấn đề được quan tâm như:

• Bảo tồn nước và năng lượng, vật

liệu tái sử dụng và tái chế;

• Tạo ra không gian sống lành

mạnh, thân thiện với môi trường

và có lợi cho sức khỏe.

Trang 15

Thành phố Vancouver, Canada

• 99% điện năng được khai thác từ các

nguồn năng lượng sạch, năng lượng

tái tạo.

• Vancouver cũng đã có kế hoạch cho

các trang trại để sử dụng gió, năng

lượng mặt trời, sóng và năng lượng

thủy triều nhằm làm giảm đáng kể sử

dụng nhiên liệu hoá thạch.

Thành phố Portland, Oregon, USA

• Là thành phố đầu tiên của Mỹ ban hành một kế hoạch toàn diện về giảm lượng khí thải CO2 và đã tích cực đẩy sáng kiến về xây dựng xanh.

• Điển hình, thành phố có hệ thống các

xe buýt, đường sắt, và hệ thống xe đạp tiên tiến nhất trên thế giới, giúp giảm thiểu ô nhiễm

Trang 16

3.2 Ở Việt Nam

Khu đô thị sinh thái Đồng Mai, Q.Hà Đông, TP Hà Nội

• Diện tích 214,08 ha với quy mô dân số 10.094 người; Khu vực này được quy hoạch như một khu sinh thái theo định hướng quy hoạch của TP.

• Dự án có các công trình nhà cửa xây dựng thấp tầng kết hợp cảnh quan, cây xanh, mặt nước…với mật độ xây dựng tối đa 30%.

• Đây sẽ là khu sinh thái cảnh quan kết hợp khu dân cư có cảnh quan mở kết hợp không gian xanh của cây xanh, công viên mặt nước nằm khu vực ngoại vi trung tâm thành phố.

Trang 17

Khu đô thị xanh Ecopark

• Nằm ở phía Đông Nam TP Hà Nội, trên quy mô gần 500 ha, với giai đoạn 1,54 ha

đã được xây dựng Với định hướng phát triển thành khu đô thị sinh thái, Ecopark dành hơn 20% diện tích để phát triển cây xanh Mật độ xây dựng tại đây chỉ chiếm 40% diện tích.

• Với 54 ha/ 500 ha đã được xây dựng, hiện đáp ứng hơn 8.000 cư dân sinh sống, tỷ lệ cây xanh tại Ecopark ở mức 125 cây xanh/người, tỷ lệ mặt nước chiếm 30% tổng diện tích

• Phát triển năng lượng sạch Pin năng lượng mặt trời cho các tòa nhà, hệ thống chiếu sáng đô thị bằng đèn LED.

• Xử lý nước thải (phân loại và xử lý nước thải để tận dụng nguồn nước cho các mục tiêu tưới cây) kết hợp với việc phát triển các mảng xanh trong khu đô thị nhằm giảm thiểu khí nhà kính.

Trang 18

Khu đô thị sinh thái Cát Tường Phú Sinh tọa lạc ở tỉnh Long An, khu vực Tây Bắc TPHCM

• Với quy mô 107 ha, khu đô thị sinh thái Cát Tường Phú Sinh có mật độ không gian xanh lên đến 60% với hàng cây rợp bóng dọc các cung đường,

hệ thống công viên lớn nhỏ với thảm thực vật đa dạng trải đều khắp khu đô thị, đặc biệt là hồ sinh thái rộng 7 ha và dòng kênh dài 1,7 km như cổ máy điều hòa giúp bầu không khí dịu mát quanh năm.

Trang 19

4 KẾT LUẬN

Ở Việt Nam, việc phát triển đô thị sinh thái còn khá mới mẻ và chưa có văn bản pháp luật nào quy định rõ để đánh giá một đô thị sinh thái Nên việc phát triển đô thị sinh thái còn rất nhiều khó khăn

Cần có giải pháp, chủ trương rõ ràng cho việc xây dựng thành phố xanh có khả năng chống chịu thiên tai phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội. Nâng cấp từ khu đô thị kiểu mẫu lên khu

đô thị sinh thái

Cần có giải pháp, chủ trương rõ ràng cho việc xây dựng thành phố xanh có khả năng chống chịu thiên tai phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội. Nâng cấp từ khu đô thị kiểu mẫu lên khu

đô thị sinh thái

Để xây dựng đô thị xanh và bền vững cần có sự đổi mới trong công tác lập quy hoạch hiện nay tại Việt Nam

Tìm kiếm các giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao chất lượng môi trường, xử lý chất thải hiệu quả, tăng tái chế, tái sử dụng, sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo thân thiện với môi trường

Tăng cường công tác và năng lực quản lý môi trường ở các cấp

Tăng cường vai trò của cộng đồng trong công tác quản lý và bảo vệ môi trường

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	3,19 MB