Tích hợp GDMT môn sinh THCS

TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNGTRONG DẠY HỌC SINH HỌC Giáo viên trình bày: Hoàng Văn Hậu Trường THCS Hạnh Dịch... Các kiến thức GDMT trong môn Sinh học có thể phân biệt thành 2 nhóm: −Hình

TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG

TRONG

DẠY HỌC SINH HỌC

Giáo viên trình bày: Hoàng Văn Hậu

Trường THCS Hạnh Dịch

Khói thải từ các nhà máy- ở Pháp

Khói thải từ xe cộ

vụ nổ nhà máy điện hạt nhân ở Chernobyl- ukraina 1986- 6 nghìn người bị nhiễm xạ

Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí ở đới ôn hoà?

Mưa a-xit ở czech

Tăng hiệu ứng nhà kính – tan băng tuyết

Trẻ em bị ung thư do nhiễm phóng xạ - ở Ukraina

Rác thải ở Việt Nam

Nước thải sinh hoạt

Nước thải từ nhà máy

Tai nan chở dầu

Trµn dÇu – Hoa kú

Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước ?

Thuỷ triều đen

Thuỷ triều đỏ

Nứơc thải sinh hoạt

Nước thải nhà máy thuỷ sản đô ra Sông Hậu

Ô nhiễm sông Sài Gòn

Nước thải nhà máy đường Hịêp Hoà Long An

Ô nhiễm biển

Ô nhiễm sông Hoàng Hà

I Nội dung giáo dục môi trường

Giáo dục về môi trường

Giáo dục v ì môi trường

Gi á o dục trong môi trường

+

Khả năng tích hợp

Khoa học môi trường

Sinh học Địa lí

Ho á học Văn học

…

1 Các kiến thức GDMT trong môn Sinh học có thể phân biệt thành 2 nhóm:

−Hình thành kiến thức môi trường:

• Các nguyên lí sinh thái áp dụng cho môi trường: môi trường và các nhân tố sinh thái, ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái lên cơ thể sinh vật, quần thể và đặc trưng của quần thể, quần xã và đặc trưng của quần xã, hệ sinh thái và đặc trưng của các hệ sinh thái.

• Môi trường và con người

• Tài nguyên và môi trường

• Bảo vệ môi trường mà cốt lõi là bảo vệ cân bằng sinh thái.

−Hình thành thái độ, hành vi về môi trường

• Hình thành thái độ, hành vi bảo vệ môi trường

• Hình thành thái độ, hành vi sử dụng hợp lí tài nguyên, môi trường.

• Hình thành thái độ, hành vi chống ô nhiễm môi trường

2 Khi tích hợp kiến thức giáo dục bảo vệ môi

trường cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Đảm bảo tính đặc trưng và tính hệ thống của bộ môn, tránh mọi sự gượng ép, làm phương hại đến khả năng lĩnh hội của học sinh cả về kiến thức khoa học của bộ

môn lẫn nội dung và ý nghĩa GDBVMT

• Tránh làm nặng nề thêm các kiến thức sẵn có Xem xét

và chọn lọc những nội dung có thể lồng ghép nội dung GDBVMT một cách thuận lợi nhất và đem lại hiệu quả

cao nhất nhưng vẫn tự nhiên và nhẹ nhàng

• Phải đảm bào nguyên tắc vừa sức

Các kiểu tích hợp Quan niệm về tích hợp

II Phương pháp tích hợp

1

2

1 Quan niệm về tích hợp

Tích hợp kiến thức

Tích hợp dạy học

Tích hợp kiến thức

GV

2.1.Hình thức dạy học nội khóa

2.2 Hình thức dạy học ngoại khóa

• Tổ chức nói chuyện giao lưu về môi trường

• Tổ chức thi tìm hiểu môi trường địa phương, đố vui

về môi trường

• Tổ chức xem phim về môi trường

• Nghiên cứu môi trường địa phương

• Tổ chức tham quan về môi trường

• Tổ chức bảo vệ môi trường trường học và môi trường địa phương theo chế độ thường xuyên hay định kì

2 Các hình thức tổ chức dạy học GDMT

3.8 Phương pháp giao cho học sinh làm các bài tập ở nhà.

3.9 Phương pháp thí nghiệm

Ví dụ: Lượng rác thải ở 1 thành phố lớn ven biển là

15000- 18000 m3/ngày và ngày càng tăng lên do dân

số tăng Dân chúng được cơ quan môi trường hỏi ý kiến về tìm phương án xử lí rác thải

Ý kiến của các vai có thể như sau:

•Công nhân vệ sinh môi trường đô thị: chuyển rác ra

bờ biển đốt rồi quẳng xuống đó

•Kĩ sư đô thị: lấp vịnh để tạo thêm chỗ xây dựng

•Kĩ sư xây dựng: Sử dụng rác để lấp những chỗ

trống trong thành phố để xây dựng

•Nhà kinh doanh: nén rác, sau đó phủ bê tông làm

vật liệu xây dựng

Nếu bạn là thành viên của công ty môi trường đô thị, bạn chấp nhận phương án nào và vì sao? Bạn có gợi

ý nào để thay thế các phương án trên không?

Cả lớp theo dõi “vở diễn” tức thời của học sinh và thảo luận cách giải quyết của mỗi “nhân vật” đối với môi trường, rút ra kết luận: mỗi người ở cương vị mình phải làm việc gì đó cho môi trường

• Phân loại các ý kiến

• Làm sáng tỏ những ý kiến chưa rõ ràng và thảo luận

về các ý kiến vừa nêu ra

• Tổng hợp ý kiến của học sinh xem có thắc mắc hay thay đổi gì không?

Ví dụ: Khi tìm hiểu nguồn nước địa phương, muốn biết

độ trong sạch của nước, có thể tiến hành các thí nghiệm sau:

• Cho học sinh quan sát giọt nước dưới kính hiển vi từ các mẫu nước khác nhau Tìm bất kì loài tảo nào, cơ thể hữu cơ nhỏ nào có trong giọt nước đó

• Cho học sinh lấy nước ở các nguồn nước khác nhau,

để nước yên tĩnh khoảng 2 giờ Sau đó quan sát các chất bẩn lắng xuống đáy bình

Hướng dẫn thực hành, thực tế,

ngoại khóa GDMT

1 Hướng dẫn thực hành GDMT

Thực hành tìm hiểu môi trường ở địa phương

2 Hướng dẫn thực tế (tham quan môi trường)

3 Hướng dẫn ngoại khóa GDMT

4 Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu môi trường địa phương, đất nước

5 Tổ chức nghiên cứu môi trường địa phương

Một số hoạt động khác 1.Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động BVMT ở nhà trường và địa phương 2.Hoạt động của tổ Sinh học địa phương 3.Tổ chức các câu lạc bộ môi trường

4.Trò chơi GDMT

Vì sao không nên tiêu diệt hết chó sói ?

Phía bắc hẻm núi Colorado nổi tiếng của nước

Mỹ có thảo nguyên Kaibab rộng tới 1.100 km

vuông, nơi đây có rất nhiều hươu rừng đủ cung cấp

cho các tay thợ săn lão luyện Nhưng đám thợ săn phát hiện ra một điều lạ lùng là, tuy đồng cỏ rất

xanh tốt nhưng đàn hươu rừng chỉ xấp xỉ 4000 con, dù

cỏ mọc tốt nữa số lượng hươu rừng cũng tăng

không đáng kể Đó là tình hình thảo nguyên này hồi đầu thế kỷ

ngoài hươu ra, trên thảo nguyên Kaibab còn có chó sói

và sư tử, đó là nguyên nhân khiến số lượng đàn hươu không tăng lên được Và thế là từ năm 1907, dân

chúng trong vùng phát động một chiến dịch tiêu diệt

sói và sư tử Sau 10 năm liền săn lùng và tiêu

diệt, sói và sư tử bị loại khỏi thảo nguyên Kaibab, còn đàn hươu rừng mỗi năm một đông thêm Đến năm

1924, trên thảo nguyên có đến 10 vạn con hươu rừng Cánh thợ săn vui mừng lắm vì sẽ được săn bắn

hươu thỏa thích

Nhưng không ngờ viễn cảnh đó diễn ra không được bao lâu Chỉ sau hai mùa đông, số lượng hươu giảm mạnh bởi lẽ hươu sinh sản quá nhiều không đủ cỏ ăn

và chết đói tới 6 vạn con Sau đó đàn hươu tiếp tục

giảm, đến những năm 40 thì chỉ còn lại khoảng 1 vạn con Đến lúc này mọi người mới kinh ngạc phát hiện ra rằng tuy đàn hươu giảm sút nhưng vẫn

không đủ cỏ cho chúng ăn, bởi lẽ sự sinh sôi bùng nổ của đàn hươu trong những 20 năm đã hủy diệt thảo nguyên, nhiều nơi cỏ không còn mọc được nữa, thậm chí nhiều năm sau thảo nguyên vẫn không phục hồi

được bộ mặt ban đầu

3.2.3.Trắc nghiệm thái độ

3.2.4.Trắc nghiệm hành vi

Quan sát

Đây là phương pháp phổ biến có thể áp dụng cho các hoạt động trong và ngoài lớp Phương pháp này giúp cho giáo viên xác định được thái độ, sự phản ứng vô

thức, kĩ năng thực hành, hành vi của học sinh đối với môi trường thông qua các hoạt động:

• Chăm sóc cây xanh, thu hút, bảo vệ các động vật

hoang dã

• Giữ cho môi trường xanh, sạch, đẹp

• Chia sẻ những kiến thức đã học về môi trường với gia đình và bạn bè

• Khuyến khích mọi người quan tâm đến môi trường

Tham gia các hoạt động BVMT ở nhà trường và địa

phương

- Tại sao phải bảo vệ rừng?

- Tại sao phải bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học?

( )Thải rác bừa bãi

( )Ô nhiễm không khí

( )Ít cây xanh( )Không có đường ống dẫn nước sạch

( )Các vấn đề khác

Ví dụ: Hãy xêp hạng theo thứ tự những vấn đề môi

trường ở trường em theo mức độ nghiêm trọng của nó Điền (1) vào chỗ trống cho loại nghiêm trọng nhất,

(2)cho loại nghiêm trọng ít hơn và cư tiếp tục như vậy cho đến hết:

Xếp hạng theo thứ tự:

Trắc nghiệm thái độ:

Trắc nghiệm thái độ đối với vấn đề dân

số, môi trường có thể dùng thang R R Likert 5 bậc:

HĐ: Hoàn toàn đồng ý ĐY: Đồng ý

LL: Lưỡng lự KĐ: Không đồng ý HKĐ: Hoàn toàn không đồng ý Thang này cũng có thể rút xuống 3 bậc:

ĐY, LL, KĐ.

4 Sự suy thoái các tài nguyên thiên nhiên là do tính tham lam và hám tiền

Trắc nghiệm hành vi Người ta sử dụng thang xếp loại (Rating scale)

Ví dụ: Hãy đánh dấu (+) vào cột phù hợp với ý kiến của em trong hành vi BVMT.

Các kí hiệu sử dụng:

RTX: Rất thường xuyên TX: Thường xuyên

HK: hiếm khi HK: Không bao giờ

Hành vi

1 Đốt cháy rác

2 Cho rác nhà em vào túi nilon khi đổ ra xe chở rác

3 Tách riêng chất thải nhựa, chất thải kim loại trong đống rác nhà em

4 Ủ rác thải có nguồn gốc hữu cơ làm phân bón

5 Khuyên mọi người tiết kiệm nước sạch

Một số bài tham khảo khi giảng dạy GDMT

1.Vì sao cần nghiêm cấm mua bán ngà voi

2.Thảm họa thuốc trừ sâu

3 Đấu tranh sinh học

4 Vì sao trái đất ấm dần lên

5 Cùng nhau vì màu xanh

Xăng dầu lên giá - lời giải cho bài toán nhiên liệu

Xăng dầu lên giá - lời giải cho bài toán nhiên liệu

Xăng dầu lên giá - lời giải cho bài toán nhiên liệu

Xăng dầu lên giá - lời giải cho bài toán nhiên liệu

Xăng dầu lên giá - lời giải cho bài toán nhiên liệu

Xăng dầu lên giá - lời giải cho bài toán nhiên liệu