16Giao trinh he thoong dien can ho.doc.

sơ đồ này trình bày tất cả các chi tiết về đường dây, vẽ rõ từng dây mộtchỉ sự nối dây giữa đèn và công tắc trong mạch điện theo ký hiệu.. Tiết diện dây dẫn và dây cáp không được nhỏ hơn

TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỈNH ĐIỆN BIÊN

Më ®Çu

Hệ thống điện căn hộ pvc nổi là môn học thực hành, môn học này thựchành nhằm bổ trợ cho thực hành chuyên môn, được bố trí giảng dạy vào kỳ 2năm học thứ nhất và kỳ một của năm học thứ 2 sau các môn lý thuyết cơ sở.giáo trình thực hành hệ thống điện căn hộ pvc nổi “thiết kế lắp đặt điện nhà” cónội dung bao gồm: lý thuyết và phần hướng dẫn thực hành

- Phần lý thuyết trình bày vật liệu khí cụ điện, các loại đèn điện, chuông điện,các mạch điện ứng dụng và nội dung thiết kế điện nhà

đây là phần lý thuyết căn bản, thiết yếu cho người cụng nhõn lắp đặt điện nhà.đây là những nội dung cần thiết, liên quan trực tiếp đến việc thực hành lắp đặtđiện

- Phần hướng dẫn thực hành, mỗi nội dung cụ thể đều có tính thiết thực, đượcsắp xếp từ dễ đến khó

Mục tiêu của môn học đó là:

* kiến thức:

- Học song người học có thể hiểu được cấu tạo và nguyên lý làm việc của cácthiết bị chiếu sáng

- Học song người học biết được công dụng của từng thiết bị

- Học song người học có thể đọc và hiểu được những sơ đồ chiếu sáng

* kỹ năng:

- lắp đặt điện căn hộ theo tiêu chuẩn việt nam và tiêu chuẩn quốc tế

- vẽ, đọc được các bản vẽ điện chiếu sáng, bản vẽ lắp đặt điện, cung cấpđiện, sơ đồ mạch điện tử

- Phân tích được các bản vẽ điện để thi công đúng như thiết kế

- Dự trù được khối lượng vật tư cần thiết phục vụ quá trình thi công

- Đề ra phương án thi công phù hợp, thi công đúng với thiết kế kỹ thuật

- Phân tích được các bản vẽ điện để thi công đúng như thiết kế.

- Dự trù được khối lượng vật tư cần thiết phục vụ quá trình thi công

- Đề ra phương án thi công phù hợp, thi công đúng với thiết kế kỹ thuật

BÀI 1: SƠ ĐỒ LẮP MẠCH ĐIỆN CĂN HỘ

1 Khái niệm về hÖ thèng điện và mạch điện căn hộ chiÕu s¸ng.

lắp đặt hệ thống điện, yêu cầu thắp sáng, công suất toàn bộ mà trên cơ sở đóxây dựng bản vẽ thiết kế đáp ứng yêu cầu trang bị hệ điện

khi trình bày bảng vẽ thiết kế có thể dùng các sơ đồ sau:

- sơ đồ xây dựng

- sơ đồ đơn tuyến

- sơ đồ ký hiệu

trên các sơ đồ điện, cần có phần hướng dẫn ghi chú việc lắp đặt

- phương thức đi đường dây cụ thể từng nơi

- loại dây, tiết diện và số lượng dây

- loại đèn, thiết bị điện và nơi đặt

- vị trí đặt các bảng điều khiển, ổ lấy điện

- công suất của điện năng kế

- hệ thống chiếu sáng bằng 3 pha 4 dây là hệ thống điện không đối xứng khi lắp đặt ta phải cân bằng công suất giữa các pha.

- Độ dọi tiêu chuẩn.

e =S trong đó: e: là độ dọi tiêu chuẩn (w/m2)

+ Chiếu sáng bằng đèn sợi đốt gián tiếp thì độ dọi = 18 - 27w/m2.

+ Chiếu sáng bằng đèn huỳnh quang thì độ dọi tiêu chuẩn = 5 - 6w/m2

B i ài tâp 1:

Một căn phòng có s = 64m2, sử dụng bóng đèn huỳnh quang hãy tính số bóngphải lắp đặt?

trả lời:

quang thông  = e.s = 64 x 5 = 320w

nếu chọn bóng 40w thì suy ra số bóng phải chọn là:32040 = 8 bóng

2 Sơ đồ xây dựng

Trên sơ đồ xây dựng, đánh dấu vị trí đặt đèn thực tế, vị trí đặt các hiết bịđiện theo đúng sơ đồ kiến trúc các đèn và thiết bị có ghi đường liên hệ vớicông tắc điều khiển

trong sơ đồ xây dựng có mang tính chất của một sơ đồ kiến trúc do đó cần biểudiễn các vật dụng theo ký hiệu dùng trong ngành kiến trúc xây dựng (h1)

3 sơ đồ đơn tuyến.

để dơn giản hóa các bản vễ nhiều đường dây khó đọc, thấy rõ sự quan hệ trongmạch, người ta thường sử dụng sơ đồ đơn tuyến trong sơ đồ này cũng nêu rõchi tiết, vị trí thực tế của các đèn, thiết bị điện như sơ đồ chi tiết tuy nhiên cácđường dây chỉ vẽ một nét và có đánh số lượng trong đường dây, vì vậy dễ vẽhơn và tiết kiệm nhiều thời gian vẽ, mà dễ đọc, dễ hiểu hơn so với sơ đồ chitiết

sơ đồ đơn tuyến thường áp dụng trong mọi sơ đồ vẽ tổng quát, phức tạp trong

sơ đồ này cần chú thích rõ hơn, chi tiết hơn(h2)

- Dây bóng và quạt ký hiệu lét nhạt

- ký hiệu trên dây dẫn là dây có 2 ghạch

4 Sơ đồ ký hiệu.

Dùng để vẽ các mạch điện trình bày đơn giản hơn trong sơ đồ ký hiệukhông cần tôn trọng vị trí các đèn, máy móc, các linh kiện trong mạch, nhầmmục đích thấy rõ ngay sự tương quan giữa các phần tử trong mạch

Sơ đồ ký hiệu được sử dụng trình bày các sơ đồ mạch điện, các sơ đồ lắpdây các máy móc, nhất là các sơ đồ mạch điện tử

5 sơ đồ chi tiết.

sơ đồ này trình bày tất cả các chi tiết về đường dây, vẽ rõ từng dây mộtchỉ sự nối dây giữa đèn và công tắc trong mạch điện theo ký hiệu khi mộtđường dây có nhiều dây đi chung, có thể vẽ một đường và ghi số hoặc làm dấu

ở nơi đi vào nhóm dây hoặc khi đi ra khỏi nhóm cho đơn giản cách vẽ các đèn,thiết bị máy móc đều được trình bày theo đúng vị trí lắp đặt, do đó còn gọi sơ

đồ này là sơ đồ thực hành

sơ đồ chi tiết được áp dụng để vẽ chi tiết một mạch đơn giản, ít đườngdây, để hướng dẫn đi dây một phần chi tiết trong toàn bộ bản vẽ có thể áp dụngcho bản vẽ mạch phân phối điện và kiểm soát

 Thuyết minh:

trục chính sử dụng dây đơn 30/10 (hoặc cáp m6); lấy từ sau cb tổng đặt tại b1.dây ra đèn, quạt sử dụng dây đôi 24 (hoặc cáp m1.5)

đường dây được đi nổi trong ống dẹp (20 x30) và (10 x20) trên trần và tường

ở các vị trí tương ứng ống được cố định bằng vít và tắc kê nhựa 2cm

các đèn, quạt lắp vào trân nhà ở vị trí tương ứng

các bảng điều khiển đặt ở độ cao (1,4 -1,6)m tính từ nền nhà

vật tư cần thiết được dự trù trong bảng 3.3

ghi chú

các dõy đèn

chính5.bảng nhựa (25x30) và

Trường hợp này mạch tiêu thụ lớn, đường dây dẫn điện dài ta phải tínhtoán sao cho độ sụt áp không vượt qua độ sụt áp cho phép và nhất là cân nhắc

độ tổn hao trên đường dây sự phát nhiệt, nếu đường dây đi trong ống và chứanhiều sợi độ sụt áp cho phép đối với các mạch cung cấp sau :

u = 2-3% khi cung cấp cho mạch thắp sáng

u = 4-6% khi cung cấp cho động cơ

độ sụt áp tính theo phần trăm (%) được xác định: u (%) = x100 %

Un

u

.nếu vượt quá mức độ cho phép trên sẽ gây tổn hao, và hiệu suất kém cho mạchtiêu thụ

2 Ta xét ví dụ 1.

Chọn cỡ dây cho đường dây chính 3 pha 380v/ 3ph, dài 15m, cung cấp điệncho 3 động cơ có công suất định mức p1= 4,5kw, p2=2,8kw và p3= 3,5kw biếthiệu suất của động cơ  = 0,85: cos = 0,8 đường dây dẫn điện ruột đồng loạibọc pvc, đi trong ống, có = 0,017m

icp= 48ax0,63 = 30,34a

vậy thỏa mãn điều kiện đã chọn: icp > itải = 24a

điện trở của một đường dây:

r = S xl = 5 , 3 2

15 017 , 0

mm

m x

115 2



x V x

thỏa mãn điều kiện cho phép: u< 4-6%

3.ví dụ 2:

hãy chọn cỡ dây cho đường dây cung cấp điện một pha u = 220v cho hai máylahj có công suất 2 hp/220v biết đường dây dài 30m đi trong ống, điện trở suất

 = 0,017m, hiệu suất 0,9, cos= 0,8

44 , 9

4 bảng chọn vật tư theo phương pháp gần đúng.

giá

thànhtiền

ghi chú

BÀI 3 : TÍNH TOÁN PHỤ TẢI CĂN HỘ

THEO CÔNG SUẤT ĐẶT 1.Tính toán phụ tải căn hộ theo công suất đặt

Chọn cỡ dây cho đường dây chính 3 pha 380v/3ph, dài 15m, cung cấp điệncho 3 động cơ có công suất định mức p1= 4,5kw, p2=2,8kw và p3= 3,5kw biếthiệu suất của động cơ = 0,85: cos= 0,8 đường dây dẫn điện ruột đồng loạibọc pvc, đi trong ống, có = 0,017m.

vì đường dây 3 pha có trung tính (n), dây đất (e) nên phải chọn hệ số giảm thiểu

k = 0,63 theo bảng 1 nếu chọn cỡ dây d =  2,6mm thì cường độ dòng điệncho phép chịu tải:

icp= 48ax0,63 = 30,34a

vậy thỏa mãn điều kiện đã chọn: icp > itải = 24a

điện trở của một đường dây:

r = S xl = 5 , 3 2

15 017 , 0

mm

m x

115 2



x V x

thỏa mãn điều kiện cho phép: u< 4-6%

2 sơ đồ lắp đặt động cơ điện 3 pha

sơ đồ đơn tuyến

3 Bảng th ng kê v t t l p đ t ống kê vật tư lắp đặt ật tư lắp đặt ư lắp đặt ắp đặt ặt.

stt chỉ danh - chủng loại đvt sl đơn

giá

thành tiền

ghi chú

22.dây điện đơn 30/10 m 50

toàn bộ hệ thống được đóng cắt qua cb tổng 3 pha có công suất phù hợp

trục chính sử dụng dây đồng bọc 4 lõi có tiết diện phù hợp đường dâyđược lắp nổi trên sứ đỡ

nhánh rẽ ra từng động cơ được đi ngầm sử dụng cáp đồng bọc 4 lõi (tiếtdiện phù hợp) luồn trong ống cách điện pvc

các động cơ được điều khiển bằng khởi động từ (với công suất và sơ đồmạch thích hợp) lắp trong tủ điều khiển, đặt tại vị trí công tác

toàn bộ hệ thống được nối đất thông qua hệ thống tiếp địa liên kết theo tiêuchuẩn

1 Chọn cỡ dây phù hợp với dòng tải.

Trong việc chọn tiết diện dây dẫn của đường dây tải điện cần phải lưu ýcác vấn đề sau:

- độ sụt áp cho phép trên đường dây

- sự phát nhiệt cho phép trên dây (không quá t < 600c)

- sức bền về cơ của dây theo quy phạm về điện (xem bảng 2)

2 Trường hợp tải không quan trọng.

để chọn cỡ dây dẫn cho phù hợp với cường độ dòng điện tải trong dây, nếucông suất tải nhỏ, đường dây không dài quá, có thể dựa vào bảng hướng dẫn cỡdây tương ứng với dòng điện chịu tải cho phép để chọn (xem bảng 1)

cần chú ý xem trường hợp đi dây trên buli ngoài trời hay đi dây trong ống và sốlượng dây chứa trong ống và chọn itải< icp

vậy: icp = 48ax0,7 = 33,6a

ví dụ 2:

với cỡ dây cáp 5,5 đi dây trong ống chứa 4 dây hỏi dây cáp cho tải dòng tối đa

là bao nhiêu ampe ?

Giải

tra theo bảng một với cỡ dây cáp 5,5mm2 (7x1,0) cho phép chịu tải dòng i =49a nhưng vì đi dây trong ống chứa 4 dây, nên chỉ cho phép chịu tải dòng điệnđến:

với hệ số giảm thiểu k = 0,63 ta tính: icp= 49a x 0,63 = 30,8 a

lưu ý: có thể tham khảo bảng cỡ dây -cường độ ở bảng 3 và 4 cho với cáp 5,5

chịu tải cho phép 26a, cáp 6mm2 chịu tải cho phép 37a vấn đề này chưa tínhđến độ sụt áp, tổn hao điện trên đường dây

3 Trường hợp tải lớn, đường dây dài.

trường hợp này mạch tiêu thụ lớn, đường dây dẫn điện dài ta phải tính toán saocho độ sụt áp không vượt qua độ sụt áp cho phép và nhất là cân nhắc độ tổn haotrên đường dây sự phát nhiệt, nếu đường dây đi trong ống và chứa nhiều sợi

độ sụt áp cho phép đối với các mạch cung cấp sau :

u = 2-3% khi cung cấp cho mạch thắp sáng

u = 4-6% khi cung cấp cho động cơ

độ sụt áp tính theo phần trăm (%) được xác định: u (%) = x100 %

Un

u

.nếu vượt quá mức độ cho phép trên sẽ gây tổn hao, và hiệu suất kém cho mạchtiêu thụ

với cỡ dây d =  2,6mm, có tiết diện s = 5,3mm2.

vậy điện trở của đường dây là:

- dòng điện của thiết bị điện cung cấp nhiệt lò sấy, nồi cơm điện và đèn tròn,động cơ một chiều được xác định:

n = hiệu suất của thiết bị

cos : hệ số công suất

- dòng điện của động cơ 3 pha:

chọn cỡ dây cho đường dây chính 3 pha 380v/3ph, dài 15m, cung cấp điện cho

3 động cơ có công suất định mức p1= 4,5kw, p2=2,8kw và p3= 3,5kw biết hiệusuất của động cơ = 0,85: cos= 0,8 đường dây dẫn điện ruột đồng loại bọcpvc, đi trong ống, có = 0,017m

vì đường dây 3 pha có trung tính (n), dây đất (e) nên phải chọn hệ số giảm thiểu

k = 0,63 theo bảng 1 nếu chọn cỡ dây d =  2,6mm thì cường độ dòng điệncho phép chịu tải:

icp= 48ax0,63 = 30,34a

vậy thỏa mãn điều kiện đã chọn: icp > itải = 24a

điện trở của một đường dây:

r = S xl = 5 , 3 2

15 017 , 0

mm

m x

115 2



x V x

thỏa mãn điều kiện cho phép: u< 4-6%

44 , 9

bảng 1: bảng cường độ dòng điện cho phép chịu tải liên tục ở vùng có nhiệt độ

môi trường xung quanh t < 300c, với dây dẫn ruột đồng, bọc cách điện có thểchịu nhiệt đến 600c

cường độ dòng điện cho phép

đi dây trên buli ngoài trời (a)

đi dây trong ống có

bảng 2: Chọn tiết diện tối thiểu cho phép chịu về cơ

Đặc tính dây và phương pháp đặt dây Tiết diện (mm

2 ) dây đồng dây nhôm

- dây dẫn cho mạch thắp sáng

- dây mềm cho các thiết bị di động

- dây dẫn loại đi trong nhà, đặt trên sứ

- dây dẫn không bọc cách điện dùng trong nhà

dây có bọc cách điện hoặc không bọc nhưng có

bảo vệ trang bị bên ngoài:

+ ở bên tường

+ ở các trường hợp khác

- dây dẫn có bọc cách điện, đặt trong ống

- đường dây đi ngoài trời, điện áp đến 1000v

- đoạn đi ngoài trời với khoảng cách 25m

bảng 3: Thông số của dây dẫn bằng đồng bọc nhựa dẻo, loại dây cứng.

loại dây cấu tạo tiết diện (mm 2 ) dòng điện tối đa cho phép tải được (a) dây đơn

bảng 4: cường độ dòng điện cho phép chịu tải liên tục ở vùng có nhiệt độ nóng

với loại dây đơn cứng bằng đồng bọc cách điện cao su lưu hóa hay pvc

tiết diện

dây

cấu tạo

dây

dòng điện trong dây dẫn cho phép chịu tải liên tục

dây đặt ngoài trờitrên sứ cách điện có dây dẫntrong

dây dẫn trong ốnghoặc cáp có nhiều

bằng 3 lần đk của bu li

dưới 3lần đkcủa buli

hoặctrong ống

2 dây + 1neutre

3 dây + 1neutre

1 Lập dự toán hệ thống điện căn hộ

Bảng dự toán lắp đặt điện căn hộ

các dãy đèn

16 quạt trần 220v, 120w

+ hộp số

2 Chọn phương án thi công hệ thống điện bằng phương pháp nổi.

Khi thiết kế mạng điện trong nhà, tùy theo đặc điểm đường dây mà ta ápdụng phương pháp đi dây cho phù hợp, bảo đảm kỹ thuật, an toàn điện nhìnchung về mặt đường dây, cơ bản có 2 hình thức: đặt nổi và ngầm

- Đặt nổi là đường dây trông thấy được, đặt theo trần nhà, cột trong kiến trúc

gỗ gạch có thể dùng phương pháp đặt dây trên kẹp dây, buli, trong ống, genhoặc dùng cáp bọc cách điện từng sợi

- Đặt ngầm chủ yếu là đường dây ở trong tường, dưới sàn bê tông cách đặt nàyđồi hỏi phải đảm bảo an toàn điện, vững chắc và có thể thay mới khi cần đặtngầm thường dùng phương pháp đặt dây trong ống và công việc lắp đặt đườngdây thường phải tiến hành song song với việc xây dựng

3 Đặt dây điện và dây cáp trong các công trình xây dựng.

- Việc chọn dây dẫn và phương pháp đặt dây phụ thuộc vào tình hình, đặc điểmmôi trường nơi định đặt dây tùy nơi đặt đường dây khô, ẩm ướt mà ta đặt nổihay ngầm theo yêu cầu

- Hệ thống dây dẫn phải độc lập về điện và về cơ với các hệ thống điện khácnhau

- Đường dây phải bảo đảm lúc nào cũng có thể trực tiếp kiểm tra cách điện, dễdàng phát hiện chỗ hư hỏng và dễ sửa chữa.

- Những môi trường có nguy hiểm nổ, cháy, ăn mòn kim loại thì phải dùng dâydẫn, dây cáp ruột đồng và đặt ngầm công tắc, cầu chì nên đặt ngoài và phải kínnước

- Khi dây dẫn có bọc cách điện nổi tréo ngang với đường ống thông hơi thì dâydẫn phải luồn trong ống

- khi dây cáp xuyên qua mái nhà, tường nhà, trần nhà hoặc sàn nhà, phải luồndây trong ống khi đặt cáp nổi trong nhà phải bóc bỏ lớp vỏ gai tẩm nhựa

- khi đặt ống nơi ẩm ướt phải có độ dốc để nước có thể thoát ra ngoài khôngđược để ống thấm nước và đọng lại trong ống tránh để ống dây điện song songvới đường ống nước có thể gây tụ hơi trong đường ống

- không được nối dây ở trong ống, cũng không được nối rẽ nhánh trong ốngluồn dây

- ở môi trường nhiều bụi, dây dẫn phải được đặt trên sứ cách điện hoặc buli loạilớn

- khi đường dây đặt ngầm tréo ngang đường ống nước thì phải có khoảng cáchkhông được nhỏ hơn 0,5m

- khoảng cách giữa các vật đỡ dây dẫn , cáp và ống kim loại mềm từ 0,5 đến0,7m

4 Tiết diện dây dẫn và dây cáp không được nhỏ hơn các trị số quy định sau đây:

- Dây dẫn cung cấp cho mạch chiếu sáng cố định trong nhà không được béhơn 0,5mm2 đối với dây đồng (cỡ dây 0,8mm)

- Dây dẫn cung cáp điện cho các đèn chiếu sáng ngoài nhà không được bé hơn1mm2đốivớidâyđồngvà2,5mm2đốivớinhôm

- Dây dẫn điện cung cấp cho các đèn treo, đèn để bàn, đèn di động và các thiết

bị dùng cho sinh hoạt không được nhỏ hơn 0,75mm2 đối với dây đồng

- Dây dẫn mềm nối các thiết bị di động, dây dẫn và dây cáp được cách điệnbằng cao su, không được nhỏ hơn 1mm2 đối với dây đồng

- Dây dẫn cứng và mềm đặt cách điện trên các vật cách điện với khoảng cáchgiữa các vật đỡ không lớn hơn 1m, khi đặt trên kẹp sứ, với 1mm2 đối với dâyđồng, 2,5mm2 đối với dây nhôm

- Dây dẫn có cách điện đặt trong ống, không được nhỏ hơn 1mm2 đối với dâyđồng và 2,5mm2 đối với dây nhôm trong mạng chiếu sáng, sơ đồ mạch được

thể hiện bằng sơ đồ nguyên lý, sơ đồ nối dây khi thể hiện trên mặt bằng thườngdùng sơ đồ đơn tuyến trong phần này sẽ xét một số mạch cơ bản thể hiện bằng

sơ đồ nguyên lý và sơ đồ nối dây còn sơ đồ đơn tuyến sẽ xét ở phần sau

ví dụ : Mạch gồm 1 cầu dao, 1 cầu chì, 1 ổ cắm, 1 công tắc điều khiển 1 đèn sợi

đốt sơ đồ nguyên lý như hình vẽ 1 căn cứ vào sơ đồ, chúng ta sẽ hiểu đượcnguyên tắc kết nối các thiết bị với nhau để mạch vận hành đúng nguyên lý.đồng thời mạch cũng cho biết các thao tác vận hành và các chức năng bảo vệ còn ở sơ đồ nối dây hình vẽ 2, người đọc sẽ biết được phương án đi dây cụ thểcủa mạch điện ngoài ra cũng phần nào xác định được vị trí lắp đặt các thiết bị,đồng thời còn có cái nhìn tổng thể về khối lượng vật tư hay phương án thi công

hình 3.6: sơ đồ nguyên lý mạch điều khiển 1 đèn sợi đốt

k cc

n



đ

oc cd

hình 3.: sơ đồ nối dây trong ví dụ n



Trục chính sử dụng dây đơn 30/10 (hoặc cáp m6); lấy từ sau cb tổng đặt tạib1 dây ra đèn, quạt sử dụng dây đôi 24 (hoặc cáp m1.5).

đường dây được đi nổi trong ống dẹp (20 x30) và (10 x20) trên trần và tường ởcác vị trí tương ứng ống được cố định bằng vít và tắc kê nhựa 2cm các đèn,quạt lắp vào trân nhà ở vị trí tương ứng các bảng điều khiển đặt ở độ cao (1,4 -1,6)m tính từ nền nhà

vật tư cần thiết được dự trù trong bảng

BÀI 6 : LẮP ĐẶT HỘP NỔI

1 Cách lắp đặt hộp nổi đường ống pvc

Các loại ống nhựa, ống bọc kẽm thường được sử dụng đặt nổi số lượngdây dẫn chứa trong ống không được quá số lượng quy đinh tương ứng với cỡống việc thực hiên lắp đặt này có hai cách:

Đặt dây trong ống trước khi lắp đặt cố định đường ống lên tường sau đó đặtcác ống nối t, l và tiến hành lắp từng đoạn ống với đầy đủ số lượng dây đã dựtrù trước cố định đường ống trên tường nhờ các móc giữ dùng với đinh thép.nếu đường ống lớn, phải thực hiện các tắc kê gỗ để giữ vững chắc đường ống.khoảng cách giữa các móc đỡ đường ống từ 0,5m đến 0,7m

phương pháp này được thể hiện dưới các hình vẽ:

hình 1: cách bắt vis với tắc-kê nhựa

đường ống dẫn điệndây cáp thép

hình 2: cách đi dây treo trên dây cáp thép

móc đỡ ống

hình 3: cách đi dây đường ống nhựa pvc, lắp dây trước sau đó đặt cố định lên tường với móc đỡ ống

hộp nốiđường ống đi trên xà gỗ

3 Lắp đặt mạch điện tổng hợp

Mạch đèn tổng hợp bao gồm các mạch đèn đơn mà các công tắc ,cầu chì, ổlấy điện được gom chung tại một bảng điện để dễ sử dụng và kiểm soát

Trên bảng điện chính này có bố trí cầu dao tự động(cb) hoặc elcb để bảo

vệ mạch tích cực hơn ,nếu có sự chập mạch, hoặc chống điện giật sự mỹ thuậtđạt hơn nếu trang bị với bảng điện đi ngầm

- luồn dây qua ống xuống bảng điện, sau đó đóng móc giữ đường ống

- Đấu mạch vào bảng điện đã chuẩn bị sẵn và băng cách điện an toàn, sau đómắc cứng bảng điện lên tường

- Mắc đèn vào đúng vị trí, kiểm tra an toàn điện

bước 4:

- Nối dây pha và dây trung tính vào nguồn cấp điện

- kiểm tra kết quả , hoàn thiện bàn giao sản phẩm

b) sơ đồ lắp đặt

ổ cắm

bóng huỳnh quang 1,2m/40w

bóng huỳnh quang 1,2m/40w

ống đặt nổi

hình 3 sơ đồ thực hành đi dây mạch tổng hợp

3 Nh ng h h ng th ững hư hỏng thường gặp và cách khắc phục ư lắp đặt ỏng thường gặp và cách khắc phục ư lắp đặt.ờng gặp và cách khắc phục ng g p v cách kh c ph c ặt ài ắp đặt ục.

- bóng không sáng - đứt dây chì hoặc hỏng

- nối dây hoặc thay mới

- ổ cắm không có điện - đứt dây chì hoặc hỏng

phương pháp này được thể hiện dưới các hình vẽ:

hình 1: cách bắt vis với tắc-kê nhựa

đường ống dẫn điệndây cáp thép

hình 2: cách đi dây treo trên dây cáp thép

móc đỡ ống

hình 3: cách đi dây đường ống nhựa pvc, lắp dây trước sau đó đặt cố định lên tường với móc đỡ ống

cách 2:

Đặt đường ống ngầm trong tường do vấn đề mỹ thuật yêu cầu, khi tiếnhành cần chú ý nơi lắp đặt đường dây phải khô ráo thiết kế đường ống đặtngầm phải dự trù đường ống tối thiểu là cỡ số 13 và không được dùng ống nối t,êke mà phải dùng hộp nối ở nơi bẻ góc đường ống, không có mối nối rẽ thìphải uốn cong đường ống với bán kính bằng 10 lần đường kính cỡ ống với dụng

cụ uốn ống

sau khi đã đã đặt đường ống xong, tiến hành luồn dây trong ống nhờ mộtdụng cụ kéo dây khi luồn dây, ta đẩy dây kéo qua đường ống trước, rồi cột chặtcác đầu dây muốn lắp đặt vào đầu dây kéo mồi, sao cho cột gọn nhỏ, có thểbăng mối nối để tránh sự vướng mắc bên trong ống, nếu cần tăng cường đọ trơntrong đường ống bằng bọt bôi trơn kéo từ từ các đường dây qua ống cho đếnhộp nối thứ hai cứ thế luồn các đường dây trong các đoạn ống kế tiếp

cách lắp đặt dây này có thể đặt thêm đường dây nếu cần thiets, vì có sự dựtrù rộng cho bên trong đường ống, hoặc thay thế đường dây cũ sau một thờigian sử dụng

hộp nốiđường ống đi trên xà gỗ

hình 4: cách đi đường ống dấu trên trần

dây kéo mồi

2 Cách lắp đặt dây trục chính

sơ đồ nguyên lý là loại sơ đồ trình bày nguyên lý vận hành của mạch điện,mạng điện nó giải thích, giúp người thợ hiểu biết sự vận hành của mạch điện,mạng điện nói cách khác, sơ đồ nguyên lý là dùng các ký hiệu điện để biểu thịcác mối liên quan trong việc kết nối, vận hành một hệ thống điện hay một phầnnào đó của hệ thống điện

3 Sơ đồ nguyên lý và sơ đồ nối dây.

a) sơ đồ nguyên lý

sơ đồ nguyên lý được phép bố trí theo một phương cách nào đó để có thể dểdàng vẽ mạch, dể đọc, dể phân tích nhất sơ đồ nguyên lý sẽ được vẽ đầu tiênkhi tiến hành thiết kế một mạch điện, mạng điện từ sơ đồ này sẽ tiếp tục vẽthêm các sơ đồ khác (sơ đồ nối dây, sơ đồ đơn tuyến ) nếu cần

sơ đồ nguyên lý có thể được biểu diễn theo hàng ngang hoặc cột dọc khibiểu diễn theo hàng ngang thì các thành phần liên tiếp của mạch sẽ được vẽtheo thứ tự từ trên xuống dưới còn nếu biểu diễn theo cột dọc thì theo thứ tự từtrái sang phải

sơ đồ nối dây

kwh

máy lạnh máy bơm nước (220v)

cung cấp điện nhà bếp (220v)

cung cấp điện phòng khách (220v)

hình 3 hệ thống cung cấp điện nhà

là loại sơ đồ diễn tả phương án đi dây cụ thể của mạch điện, mạng điện đượcsuy ra từ sơ đồ nguyên lý.

sơ đồ nối dây có thể vẽ độc lập hoặc kết hợp trên sơ đồ vị trí người thi công sẽđọc sơ đồ này để lắp ráp đúng với tinh thần của người thiết kế khi thiết kế sơ

đồ nối dây cần chú ý những điểm sau đây:

bảng điều khiển phải đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát, thuận tiện thao tác, phù hợpqui trình công nghệ (chú ý vị trí cửa sổ, cửa cái, hướng mở cửa cái, cửa lùa,hướng gió thổi…)

dây dẫn phải được đi tập trung thành từng cụm, cặp theo tường hoặc trần,không được kéo ngang dọc tuỳ ý

trên sơ đồ các điểm nối nhau về điện phải được đánh số giống nhau

trên bảng vẽ các đường dây phải được vẽ bằng nét cơ bản, chỉ vẽ những đườngdây song song hoặc vuông góc nhau

cầu dao chính và công tơ tổng nên đặt ở một nơi dễ nhìn thấy nhất

phải lựa chọn phương án đi dây sao cho chiều dài dây dẫn là ngắn nhất

b.ví dụ về sơ đồ nguyên lý và sơ đồ nối dây

*vẽ sơ đồ nguyên lý và sơ đồ nối dây chi tiết cho mạch điện có sơ đồ đơntuyên như hình vẽ

*vẽ sơ đồ nguyên lý và sơ đồ nối dây chi tiết cho mạch điện có sơ đồ đơntuyên như hình vẽ

hình sơ đồ đơn tuyến mạch điện bài

; n

; n

* vẽ sơ đồ nguyên lý và sơ đồ nối dây chi tiết cho mạch điện có sơ đồ đơn tuyênnhư hình vẽ.

* vẽ sơ đồ nguyên lý và sơ đồ nối dây chi tiết cho mạch điện có sơ đồ đơn tuyênnhư hình vẽ

ví dụ 3: mạch gồm 2 cầu chì, 1 ổ cắm, 1 công tắc điều khiển 2 đèn sợi đốt (cóđiện áp giống nhau và bằng với điện áp nguồn sơ đồ nguyên lý và sơ đồ nốidây như hình 3.8 và 3.9

ví dụ 4: mạch điều khiển đèn và chuông điện khi ấn nút thì chuông reo và đènsáng sơ đồ nguyên lý và sơ đồ nối dây như hình 3.10 và 3.11

ví dụ 5: mạch đèn điều khiển ở 2 nơi (đèn cầu thang) sơ đồ nguyên lý và sơ đồnối dây như hình 3.12 và 3.13

hình : sơ đồ đơn tuyến mạch điện

; n

hình: sơ đồ đơn tuyến mạch điện

; n

BÀI 8: LẮP ĐẶT ỐNG LUỒN DÂY

MẠCH PHÂN NHÁNH

i lý thuyết.

1 giới thiệu chung.

khi thiết kế mạng điện trong nhà, tùy theo đặc điểm đường dây mà ta áp dụngphương pháp đi dây cho phù hợp, bảo đảm kỹ thuật, an toàn điện nhìn chung

về mặt đường dây, cơ bản có 2 hình thức: đặt nổi và ngầm

- đặt nổi là đường dây trông thấy được, đặt theo trần nhà, cột trong kiến trúc

gỗ gạch có thể dùng phương pháp đặt dây trên kẹp dây, buli, trong ống, genhoặc dùng cáp bọc cách điện từng sợi

- đặt ngầm chủ yếu là đường dây ở trong tường, dưới sàn bê tông cách đặt nàyđồi hỏi phải đảm bảo an toàn điện, vững chắc và có thể thay mới khi cần đặtngầm thường dùng phương pháp đặt dây trong ống và công việc lắp đặt đườngdây thường phải tiến hành song song với việc xây dựng

2 đặt dây điện và dây cáp trong các công trình xây dựng.

- việc chọn dây dẫn và phương pháp đặt dây phụ thuộc vào tình hình, đặc điểmmôi trường nơi định đặt dây tùy nơi đặt đường dây khô, ẩm ướt mà ta đặt nổihay ngầm theo yêu cầu

- hệ thống dây dẫn phải độc lập về điện và về cơ với các hệ thống điện khácnhau

- đường dây phải bảo đảm lúc nào cũng có thể trực tiếp kiểm tra cách điện, dễ

hình : sơ đồ nguyên lý mạch điều khiển chuông điện có đèn

hình 3.11: sơ đồ nối dây trong ví dụ 3.4 n



- những môi trường có nguy hiểm nổ, cháy, ăn mòn kim loại thì phải dùng dâydẫn, dây cáp ruột đồng và đặt ngầm công tắc, cầu chì nên đặt ngoài và phải kínnước.

- khi dây dẫn có bọc cách điện nổi tréo ngang với đường ống thông hơi thì dâydẫn phải luồn trong ống

- khi dây cáp xuyên qua mái nhà, tường nhà, trần nhà hoặc sàn nhà, phải luồndây trong ống khi đặt cáp nổi trong nhà phải bóc bỏ lớp vỏ gai tẩm nhựa

- khi đặt ống nơi ẩm ướt phải có độ dốc để nước có thể thoát ra ngoài khôngđược để ống thấm nước và đọng lại trong ống tránh để ống dây điện song songvới đường ống nước có thể gây tụ hơi trong đường ống

- không được nối dây ở trong ống, cũng không được nối rẽ nhánh trong ốngluồn dây

- ở môi trường nhiều bụi, dây dẫn phải được đặt trên sứ cách điện hoặc buli loạilớn

- khi đường dây đặt ngầm tréo ngang đường ống nước thì phải có khoảng cáchkhông được nhỏ hơn 0,5m

- khoảng cách giữa các vật đỡ dây dẫn , cáp và ống kim loại mềm từ 0,5 đến0,7m

3 tiết diện dây dẫn và dây cáp không được nhỏ hơn các trị số quy định sau đây:

- dây dẫn cung cấp cho mạch chiếu sáng cố định trong nhà không được bé hơn0,5mm2 đối với dây đồng (cỡ dây 0,8mm)

- dây dẫn cung cáp điện cho các đèn chiếu sáng ngoài nhà không được bé hơn1mm2 đối với dây đồng và 2,5mm2 đối với nhôm

- dây dẫn điện cung cấp cho các đèn treo, đèn để bàn, đèn di động và các thiết

bị dùng cho sinh hoạt không được nhỏ hơn 0,75mm2 đối với dây đồng

- dây dẫn mềm nối các thiết bị di động, dây dẫn và dây cáp được cách điện bằngcao su, không được nhỏ hơn 1mm2 đối với dây đồng

- dây dẫn cứng và mềm đặt cách điện trên các vật cách điện với khoảng cáchgiữa các vật đỡ không lớn hơn 1m, khi đặt trên kẹp sứ, với 1mm2 đối với dâyđồng, 2,5mm2 đối với dây nhôm

- dây dẫn có cách điện đặt trong ống, không được nhỏ hơn 1mm2 đối với dâyđồng và 2,5mm2 đối với dây nhôm

II Thực hành phương pháp đi dây.

1 Đi dây trên buli.

a kỹ thuật buộc dây các bu li ở đoạn giữa đường dây.

ở mỗi đoạn tiến hành từng khúc, sau khi dùng dụng cụ kéo căng dây, thẳng dây,mới tiến hành buộc dây cố định vào buli

dùng dây sắt (hoặc dây đồng) 1.0 quấnchặt từ 6 đến 10 vòng lên một phiađường dây cáp.

xong cột vòng quanh cổ buli để giữ dâycáp

nếu buộc đơn chỉ cột chặt một vòngquanh cỏ buli

nếu buộc đôi cột thêm một vòng để cộtchéo cho chắc chắn

quấn chặt lên đường dây cáp phía đốidiện cũng từ 6 đến 10 vòng

nếu dùng dây nhỏ, yếu cần dự tínhtrước đoạn dây thừa để xoắn chặt haiđầu dây lại

b kỹ thuật buộc dây cố định đầu đường dây vào buli.

- cách cố định đầu đường dây cách 1:

cách cột chặt dây vào buli đầu hoặc cuốiđường dây với ruột đồng.

- cách cố định đầu đường dây cách 2:

cách cột chặt dây vào buli đầu hoặc cuốiđường dây với đầu dây còn giữ vỏ cáchđiện

2 cách lắp đặt trong ống.

các loại ống nhựa, ống bọc kẽm thường được sử dụng đặt nổi số lượng dây dẫnchứa trong ống không được quá số lượng quy đinh tương ứng vỡi cỡ ống việcthực hiên lắp đặt này có hai cách:

cách 1:

đặt dây trong ống trước khi lắp đặt cố định đường ống lên tường sau đó đặt cácống nối t, l và tiến hành lắp từng đoạn ống với đầy đủ số lượng dây đã dự trùtrước cố định đường ống trên tường nhờ các móc giữ dùng với đinh thép nếuđường ống lớn, phải thực hiện các tắc kê gỗ để giữ vững chắc đường ống.khoảng cách giữa các móc đỡ đường ống từ 0,5m đến 0,7m

phương pháp này được thể hiện dưới các hình vẽ:

hình 1: cách bắt vis với tắc-kê nhựa

cách 2:

đặt đường ống ngầm trong tường do vấn đề mỹ thuật yêu cầu, khi tiến hành cầnchú ý nơi lắp đặt đường dây phải khô ráo thiết kế đường ống đặt ngầm phải dựtrù đường ống tối thiểu là cỡ số 13 và không được dùng ống nối t, êke mà phảidùng hộp nối ở nơi bẻ góc đường ống, không có mối nối rẽ thì phải uốn cong

đường ống dẫn điệndây cáp thép

hình 2: cách đi dây treo trên dây cáp thép

móc đỡ ống

hình 3: cách đi dây đường ống nhựa pvc, lắp dây trước sau đó đặt cố định lên tường với móc đỡ ống

sau khi đã đã đặt đường ống xong, tiến hành luồn dây trong ống nhờ một dụng

cụ kéo dây khi luồn dây, ta đẩy dây kéo qua đường ống trước, rồi cột chặt cácđầu dây muốn lắp đặt vào đầu dây kéo mồi, sao cho cột gọn nhỏ, có thể băngmối nối để tránh sự vướng mắc bên trong ống, nếu cần tăng cường đọ trơn trongđường ống bằng bọt bôi trơn kéo từ từ các đường dây qua ống cho đến hộp nốithứ hai cứ thế luồn các đường dây trong các đoạn ống kế tiếp

cách lắp đặt dây này có thể đặt thêm đường dây nếu cần thiets, vì có sự dự trùrộng cho bên trong đường ống, hoặc thay thế đường dây cũ sau một thời gian sửdụng

3 một số ví dụ đi dây, đấu dây

khi cần tắt, mở thắp sáng đèn ở hai nơi đặt công tắc cách xa nhau, thì mạch nàyrất thích hợp trong mạch sử dụng hai công tắc ba chấu và một cầu chì bảo vệ

a) nguyên lý làm việc:

khi đèn không sáng, bật công tắc s1 (hoặc s2) thì đèn sáng vì dòng điện qua cầuchì, qua công tắc s1 đến công tắc s2, lúc đó đang nối mạch nên dẫn dòng điệnqua đèn làm đèn áng nếu muốn tắt đèn thì bật công tắc s1 hoặc công tắc s2 thì

hình 4: cách đi đường ống dấu trên trần

dây kéo mồi

hình 5: cách kéo dây trong ống khi đi dây ngầm