Hình ảnh mạch thực tế, giúp bạn biết được vị trí chính xác các linh kiện trên mạch từ đó có thể so sánh tìm hiểu các bệnh thường gặp một cách chính xác và khoa học, các hình ảnh thực tế rõ nét ghi rõ từng linh kiện chi tiết
Trang 1CÁCH ĐO 1 SỐ LINH KIỆN CƠ BẢN Trong phần này các bạn sẽ biết thêm 1 số linh kiện nâng cao thông dụng, các linh kiện cơ bản sẽ được giới thiệu trong phần điện tử cơ bản
1 IC so quang DC
* Cấu tạo: Một bên là điốt phát quang, một bên là đèn thu quang Khi cho dòng
điện I chạy qua điôt, điốt phát ra ánh sáng Chiếu sáng đèn thu quang Nếu phân cực thuận đèn dẫn, dòng điện đi qua đi ốt tỉ lệ thuận với dòng điện đi qua đèn
* Ứng dụng
Dùng trong các nguồn xung, các mạch ACEDET, để cách ly nguồn điện với vi xử lý
* Cách đo
- Đo chân 1-2 giống điốt
- Đo chân 3-4 giống cực C-E ( cả 2 chiều lên kim)
2 IC so quang AC
* Cấu tạo: : Một bên là điốt phát quang, một bên là tri ắc thu quang
Khi cho dòng điện chạy qua đi ốt thì bên tri ắc cho dòng điện đi qua 2 chiều
* Ứng dụng
Dùng để điều khiển tri ắc trong các mạch cần sự cách ly Khi tri ắc nối với nguồn điện còn điện áp điều khiển ra từ vi xử lý, 2 bên chênh lệch hàng trăm vôn
* Cách đo
- Đo chân 1-2 giống điốt
- Đo chân 3-4 giống cực T1-T2 của tri ắc
3 Thyristor (Đi ốt có điều khiển)
Thyristor có 3 cực A, K, G khi phân cực thuận cho A và K thì Thyristor chưa dẫn, khi
ta chập cực G về phía A Thyristor dẫn, nhả cực G ra Thyristor vẫn dẫn cho đến khi nguồn điện trở về 0 mới tắt
Trang 24 Tri ắc
* Cấu tạo
* Hình dáng
Trang 3* Cách đo
- Để thang đo X1Ω
- Đo giữa T1-G: Có 2 chiều lên kim
- Đo giữa T1-T2: Có 2 chiều cách điện
- Đo giữa T2-T2: Có 2 chiều cách điện
→ Tri ắc tốt
* Điều khiển mở tri ắc
Cách 1: Chập G với T2 khi đó tri cắ mở như 1 công tắc khóa
Với nguồn AC khóa K phải đóng liên tục
Phương pháp này thường được sử dụng trong điều hòa không khí
Cách 2: Để điều khiển tria ắc người ta đưa vào chan G một điện áp âm hơn T1 tạo
ra phân cực UG< UT1 khoảng
1 vôn sẽ dẫn
Phương pháp này thường được sử dụng trong máy giặt
* Nguyên tắc sử dụng
Tri ắc dùng để điều khiển thay đổi công suất bóng điện hoặc thay đổi tốc độ quạt
5 Phôtô triắc
* Cấu tạo
Là limh kiện tích hợp ( 1 tri ắc và 1 IC so quang) trong 1 linh kiện duy nhất: Có 4 chân : Chân +, Chân -, và 2
chân AC
Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại Photo Triắc nhưng loại thông dụng nhất là trong máy Panasonic
G3MD, G3MC
* Ráp mạch tương đương để tạo ra Photo triắc
Mua : BT 131, MOC 3021, Vỉ mạch in và 3 trở 1 kΩ
* Cách đo
- Xác định chân +, chân – và 2 cực AC
Trang 4Đo giữa 2 chân+ và – giống đo đi ốt nhưng nối tiếp với 1 điện trở khoảng 2 kΩ
Lưu ý : Photo triắc trong máy SHARP không có điện trở khi đó đo giữa 2 chân AC cả
2 chiều không lên kim ( Thang đo X 1Ω)
6 Đèn khuyếch đại đảo, IC khuyếch đại đảo
Lệnh ra từ CPU có 5V nhưng dòng rất yếu chỉ đạt 3mA không đủ điều kiện để điều khiển role, chuông, đèn
báo… Vì vậy mỗi đường chúng ta phải khuyếch đại qua 1 đèn hoặc 1 cổng IC
khuyếch đại đảo
Hiện nay các IC khuyếch đại đảo thường có 16 chân tạo ra 7 cổng được thiết kế đối xứng ngang qua IC
* Cách đo
Có thể hỏng 1 trong các cổng khi đó ta kiểm tra như sau :
VD: Có 1 rơ le không hoạt động được điều khiển bởi cổng đảo vào chân 3 và ra chân
14 của IC (2 đầu ngược nhau)
Đo điện áp giữa 2 đầu vào và ra có mức cao, mức thấp (Ngược mức điện áp) khi chân IN co 0 V thì chân OUT
có mức cao 5V hoặc 12V
Ngược lại khi chân IN có mức cao 5V hoặc 12V thì chân OUT có có 0V
Nếu chân IN và OUT có cùng mức điện áp khi đó cổng đảo bị hỏng
7 IC 4069
Thường được sử dụng trong máy giặt, trong IC có 6 Block, mỗi block được cấu tạo bởi được cấu tạo bởi 2 con
tranzitor trường ( 1 thuận trên + 1 ngược dưới )
* Ứng dụng
Các block trong IC 4069 có thể tạo dao động, có thể tạo xung hình Sin thành xung vuông
8 IC vi xử lý
ECU: Eneering control Unit = CPU + ROM + RAM
* Chức năng
Xử lý các tín hiệu đầu vào, tạo ra các lệnh điều khiển ở đầu ra Quá trình xử lý được hoạt động bởi phần mềm
được nhà sản xuất lập trình sẵn nạp vào bộ nhớ ROM
* Điều kiện để vi xử lý làm việc
- Có nguồn Vcc 5V
- Có thạch anh dao động
- Có điện áp xung RESET để khởi động
- Bản thân ECU tốt
* Kiểm tra
Khi kiểm tra vi xử lý ta kiểm tra các điều kiện để vi xử lý làm việc nếu các điều kiện đầy đủ mà vi xử lý không
chạy khi đó khẳng định hỏng vi xử lý
Trang 5Khi vi xử lý không hoạt động biểu hiện cụ thể: Bật công tắc máy không đèn báo, không chuông
9 IC RESET
Xung RESET là một xung điện khởi động cho vi xử lý hoạt động Khi vi xử lý có Vcc,
có thạch anh dao động nhưng chúng vẫn chưa làm việc Khi chân RESET có 1 xung điện thì vi xử lý mới bắt đầu hoạt động Khi kiểm tra thường đo điện áp ở chân RESET có từ 3V-5V là được Thường thì chân RESET được đấu vào Vcc thông qua 1 điện trở
Các vi xử lý có chân RESET ≠ bắt buộc phải có IC RESET
Hình dáng IC RESET
Đo từ chân RESET của vi xử lý ra để tìm IC RESET
10 Thạch anh
Ký hiệu: X, Y
Hay dùng nhất là thạch anh 8Mhz sau đó là 4Mhz
* Chức năng
- Tạo ra dao động hình Sin với tần số rất chính xác
- Tạo xung nhịp cho vi xử lý hoạt động
- Khi thay thạch anh ta phải thay đúng số chân và đúng tần số, nếu tần số không quá 100% thì có thể máy vẫn lên nguồn nhưng sau đó lại bijlooix và không hoạt động được
* Kiểm tra thạch anh
Vì tần số của thạch anh cao vượt quá khả năng đo của đồng hồ thông thường, vì vậy ta phải dùng máy hiện sóng Thay thạch anh phải nhanh vì thanh anh chịu n