Các khái niệm3 •“Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật” 1 1 Theo Điều 3, Luật Bảo vệ Môi
Trang 1Chương 9 Quản Lý Môi Trường
Đại Học Quốc Tế Hồng Bàng Khoa Công Nghệ Sinh Học – Môi Trường
Trang 2Nội Dung
SM15ĐH-MT1 Khoa Công Nghệ Sinh Học Môi
Trang 31 Các khái niệm
3
•“Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật” (1)
(1) Theo Điều 3, Luật Bảo vệ Môi trường của Việt Nam năm 2015
1.1 Khái niệm môi trường
•“Môi trường bao gồm toàn bộ các hệ thống tự nhiên và nhân tạo, trong đó con người sinh sống và bằng lao động của mình đã khai thác những tài nguyên thiên nhiên, hoặc tài nguyên nhân tạo để thỏa mãn nhu cầu của mình” (Unesco, 1981)
Trang 4Môi trường
tự nhiên
Sinh quyển - Biosphere
Trang 51.2 Chức năng của môi trường
MÔI TRƯỜNG
MÔI TRƯỜNG
Trang 8Hướng công tác QLMT tới mục tiêu phát triển bền vững kinh
tế xã hội đất nước, giữ cân bằng phát triển và BVMT.
Kết hợp các mục tiêu quốc tế - quốc gia – vùng lãnh thổ và cộng đồng dân cư trong việc QLMT.
QLMT cần được thực hiện bằng nhiều biện pháp và công cụ tổng hợp thích hợp.
Phòng chống, ngăn ngừa tai biến suy thoái MT cần được ưu tiên hơn việc phải xử lý, phục hồi MT đã ô nhiễm.
Cá nhân, tổ chức phải trả tiền và chi phí xử lý nếu gây ra ô nhiễm MT
Trang 92 Hệ thống quản lý môi trường
9
•Bộ Tài Nguyên và Môi Trường được thành lập ngày
5 tháng 8 năm 2002.
•Bộ Tài nguyên và Môi trường được thành lập trên
cơ sở hợp nhất các đơn vị Tổng cục Địa chính, Tổng cục Khí tượng Thuỷ văn, Cục Môi trường (Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường), Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam và Viện Địa chất và Khoáng sản (Bộ Công nghiệp) và bộ phận quản lý tài nguyên nước thuộc Cục quản lý nước và công trình thuỷ lợi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn).
2.1 HTQLMT từ trung ương đến địa phương
Trang 10•Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện các nhiệm
vụ, quyền hạn quy định tại Nghị định số
36/2012/NĐ-CP ngày 18 tháng 4 năm 2012 của Chính phủ
•Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực: đất đai; tài nguyên nước; tài nguyên khoáng sản, địa chất; môi trường; khí tượng thuỷ văn; biến đổi khí hậu; đo đạc và bản đồ; quản lý tổng hợp và thống nhất
về biển và hải đảo; quản lý nhà nước các dịch vụ công trong các ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của
Bộ
(Nghị định Chính phủ số 21/2013NĐ-CP, ngày 01 tháng 05 năm 2013)
Trang 11(Nguồn: Bộ Tài Nguyên và Môi Trường) 11
Trang 12Bộ Tài nguyên và Môi Trường
Bộ Tài nguyên và Môi Trường
Sở
TN
và MT
Vụ MT
Vụ MT
Vụ
TĐ và ĐTN
Vụ
TĐ và ĐTN
Cục BVM T
Cục BVM T
Vụ KHC
N MT
Vụ KHC
N MT
Các
vụ khác
Các
vụ khác
Các phòng chức năng
Các phòng chức năng
Phòng Quản Lý Môi Trường
Phòng Quản Lý Môi Trường
Phòng Môi Trường
Phòng Môi Trường
Trang 133.1 Phân loại công cụ QLMT
vĩ mô
Công cụ điều chỉnh
vĩ mô
Luật pháp Chính sách
Luật pháp Chính sách
Công cụ hành động
Công cụ hành động
Quy định hành chính, Xử phạt kinh tế
Quy định hành chính, Xử phạt kinh tế
MT, Quan trắc MT
GIS, mô hình hóa, Kiểm toán
MT, Quan trắc MT
13
3 Các công cụ quản lý môi trường
Trang 14Luật pháp chính sách
Văn bản luật, dưới luật,…
Văn bản luật, dưới luật,…
Công cụ kinh tế
Xử lý chất thải, kiểm toán MT, Quan trắc MT
3.1 Phân loại công cụ QLMT (tt)
3 Các công cụ quản lý môi trường
Trang 153 Các công cụ quản lý môi trường
3.1 Công cụ chính sách và pháp luật
Chính sách luật pháp
Chính sách luật pháp
Chính sách MT
Quan điểm, biện pháp, thủ thuật
Quan điểm, biện pháp, thủ thuật
Kế hoạch hóa MT
Kế hoạch hóa MT
Xây dựng cơ chế chính sách, pháp luật
Xây dựng cơ chế chính sách, pháp luật
Tiêu chuẩn MT
Tiêu chuẩn MT
Quy định mức cho phép ô nhiễm
Quy định mức cho phép ô nhiễm
15
Trang 16Công cụ kinh tế
Công cụ kinh tế
Kiểm soát bằng côta
Mềm dẻo, dễ
sử dụng có thể chuyển nhượng
Mềm dẻo, dễ
sử dụng có thể chuyển nhượng
Ký quỹ hoàn chi
Ký quỹ hoàn chi
Đặt cọc khoản tiền lớn hơn chi phí khắc phục MT
Đặt cọc khoản tiền lớn hơn chi phí khắc phục MT
Nhãn sinh thái
Nhãn sinh thái
Sản phẩm không gây ô nhiễm MT
Sản phẩm không gây ô nhiễm MT
3 Các công cụ quản lý môi trường
3.2 Công cụ kinh tế
Trang 173 Các công cụ quản lý môi trường
3.3 Công cụ kỹ thuật quản lý
Giám sát
Nhà Nước
Chất lượng MT
Chất lượng MT
Thành phần MT
Thành phần MT
Tình trạng
ô nhiễm MT
Tình trạng
ô nhiễm MT
Trang 183 Các công cụ quản lý môi trường
3.4 Giáo dục môi trường
Nâng cao nhận thức về môi
trường cho quần chúng thông
qua các phương tiện thông tin.
GDMT trong hệ thống giáo dục và đào tạo từ phổ
thông lên đại học.
Chuyên môn về
MT, công nhân,
kỹ sư, nghiên cứu, giảng dạy,…
GDMT nhà quản
lý các cấp, cán bộ
thực hiện đúng.
Trang 19•Thiếu tính khả thi.
•Chưa đầy đủ và thiếu đồng bộ
•Thiếu rỏ ràng và minh bạch
Trang 214 Một số lĩnh vực quan trọng trong QLMT
4.1 Ô nhiễm môi trường nước
Trang 22•Ô nhiễm nước là sự thay đổi theo chiều xấu
đi các tính chất vật lý – hóa học – sinh học của nước
4.1 Ô Nhiễm MT Nước
Trang 234.1.2 Nguồn gốc
4.1 Ô Nhiễm MT Nước (tt)
Trang 24Ngày 09/10/2015, mưa kéo dài kèm theo lượng rác làm ô nhiễm kênh Thị Nghè Tp.HCM
Ô nhiễm tự nhiên
Lũ lụt miền Trung VN Lũ lụt bang Jammu Ấn Độ 24
Trang 25Ô nhiễm nhân tạo
Nước thải sinh hoạt Kênh nước đen Tp.HCM
Nước thải từ ngành công nghiệp nhuộm Nước thải từ công nghiệp tư nhân nhỏ lẻ
Trang 26Tỷ lệ giữa các vùng về tổng lượng các chất ô nhiễm trong nước thải sinh hoạt
(Nguồn: Tổng cục Môi trường, 2012) 26
Trang 27Tổng lượng nước thải và thải lượng các chất ô nhiễm trong nước thải công nghiệp
(Nguồn: Báo cáo môi trường quốc gia 2009 – Môi trường KCN Việt Nam, Bộ TN&MT 2009) 27
Trang 284.1.3 Quản lý tài nguyên nước
•Quy hoạch nguồn nước, đưa vào sử dụng hợp
lý, khai thác nguồn nước sẳn có để sử dụng hợp
lý và hiệu quả hơn
•Các chính sách, pháp chế và quản lý nước thích hợp Tăng cường công tác hướng dẫn, tuyên truyền luật tài nguyên nước Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý kịp thời các nguồn gây ô nhiễm
4.1 Ô Nhiễm MT Nước (tt)
Trang 29•Sử dụng tổng hợp và hợp lý nguồn nước.
Trang 304.2 Ô nhiễm môi trường không khí
4 Một số lĩnh vực quan trọng trong QLMT
Trang 31xa, gây biến đổi khí hậu, gây bệnh cho con người
và sinh vật
31
Trang 324.2.2 Nguồn gốc
4.2 Ô nhiễm MT không khí (tt)
Trang 33Ô nhiễm tự nhiên
Cháy rừng Lào Cai, Việt Nam 2016 Núi lửa Sakurajima miền nam Nhật Bản
Bão bụi ở Trung Đông 09/09/2015 Cá chết đang phân hủy 33
Trang 34Ô nhiễm nhân tạo
Khói trắng từ các nhà máy Khói bụi từ giao thông vận tải
Khói bụi cục bộ từ sinh hoạt
Trang 35Tỷ lệ phát thải các chất gây ô nhiễm do các
phương tiện cơ giới đường bộ roàn quốc năm 2011
(Nguồn: Trung tâm Quan trắc môi trường – TCMT ,2013)
Trang 36Ước tính tải lượng thông số ô nhiễm không khí
từ hoạt động công nghiệp trên cả nước năm 2009
(Nguồn: Ngân hàng Thế giới, 2010)
Trang 37•Quản lý các nguồn phóng xạ gây ô nhiễm, hưởng hưởng mạnh đến sức khỏe của con người
và sự tồn tại của sinh vật
•Quản lý nguồn gây ô nhiễm di động (phương tiện giao thông), quản lý chất lượng nhiên liệu dùng cho các phương tiện
Trang 384.3 Ô nhiễm MT do chất thải rắn
4 Một số lĩnh vực quan trọng trong QLMT
Trang 39•Gây ra tác hại đến chính đời sống của con người và các sinh vật khác.
Trang 404.3.2 Nguồn gốc
4.3 Ô nhiễm MT do chất thải rắn (tt)
Đồ điện, điện tử hư hỏng, nhựa, túi niyon, pin, săm lốp
xe, sơn thừa, đèn neon hỏng, bao bì thuốc diệt chuột,…
Rác thực phẩm, giấy, vải, da, rác vườn, gỗ, thủy tinh, lon, kim loại,…VLXD thải ra từ xây sửa nhà, giao thông,…
Rác thực phẩm, giấy, vải, da, gỗ, thủy tinh, lon, kim loại, rác vườn, rơm rạ, chất thải chăn nuôi,…
Đồ điện, điện tử hư hỏng, nhựa, túi niyon, pin, săm lốp
xe, sơn thừa, bao bì thuốc diệt chuột, thuốc BVTV,…
Trang 42Lượng chất thải phát sinh năm 2003 và năm 2008
(Nguồn: Báo cáo Diễn biến Môi trường Việt Nam năm 2004;
Viện Quy hoạch Đô thị - Nông thôn, Bộ Xây dựng, 2010)
Trang 43Thành phần CTR toàn quốc năm 2008
và xu hướng thay đổi trong thời gian tới
(Nguồn: Viện Quy hoạch Đô thị và Nông thôn, Bộ Xây dựng, 2010)
Trang 44•Tổ chức thu gom và phân loại CTR tại nguồn.
•Lựa chọn công nghệ xử lý đổ thải CTR hợp lý
•Áp dụng các công cụ kinh tế trong quản lý CTR
•Phát triển tái sử dụng và quay vòng sử dụng chất thải rắn
Trang 45Thắc mắc & Hỏi đáp
45 SM15ĐH-MT1 Khoa Công Nghệ Sinh Học Môi Trường
Trang 46Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài thuyết