Củng cố hóa, khái quát hóa kiến thức cơ bản về phân môn Ngữ văn 6. Từ đó giúp các em biết định hướng học tập ở lớp 7 và đạt chuẩn kiến thức cơ bản về phân môn. - Luyện làm các bài tập. IB, NỘI DUNG CỤ THỂ. A, PHẦN VĂN: I, Các thể loại truyện đã được học ở lớp 6: 1, Truyện dân gian: ...
Trang 1Sự việc và nhân vật trong văn tự sự
I/ Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức HS nắm được:
- Vai trò của sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự
- Ý nghĩa và mối quan hệ của sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự
2 Kĩ năng.
- Chỉ ra được sự việc, nhân vật trong một văn bản tự sự
- Xác định sự việc, nhân vật trong một đề bài cụ thể
3 Thái độ.
- Có ý thức xây dựng nhân vật và sự việc trong khi làm văn bản tự sự
II/ Chuẩn bị
- GV: SGV- Ngữ văn 6 nâng cao, máy chiếu
- HS: Đọc lại văn bản SơnTinh Thuỷ Tinh
III/ Tiến trình các hoạt động.
1. Kiểm tra bài cũ: việc chuẩn bị của hs.
2 Bài mới.
HD của GV HD của HS Nội dung kiến thức
- Nêu y/c BT1
? Cho biết trong VB Sơn
Tinh Thủy Tinh có các sự
việc nào?
- Trình chiếu các sự việc
trong văn bản STTT
? Em hãy chỉ ra sự việc mở
đầu, sự việc phát triển, sự
việc cao trào và sự việc kết
thúc trong các sự việc trên?
? Các sự việc trên có thể bỏ
bớt sự việc nào k? Vì sao?
? Các sự việc ấy được sắp
xếp với nhau theo quan hệ
nào?
? Có thể thay đổi thứ tự các
sự việc k? Vì sao?
- Trình chiếu các sv đã thay
- Nghe, TD sgk
- Tái hiện kt, trả lời
- Quan sát, nghe
- SN, trả lời, lớp
bổ sung
- Ko vì sẽ làm thiếu tính liên tục,
vì sự việc sau ko được giải thích rõ
- Trao đổi, trả lời
- SN, trả lời
I/ Đặc điểm của sự việc
và n/vật trong văn tự sự
1 Sự việc trong văn TS.
a, Bài tập
b, Nhận xét
a, Các sự việc trong văn bản STTT:
Sự việc khởi đầu:1
Sự việc phát triển: 2à4
Sự việc cao trào: 5,6
Sự việc kết thúc: 7
- Các sự việc được sắp xếp theo quan hệ nhân - quả (sự việc trước giải thích cho sự việc sau)
Trang 2đổi để hs hình dung ra câu
chuyện khi thay đổi sẽ ntn
? Trong truyện ST thắng TT
mấy lần? Kêt thúc ấy thể
hiện ý nghĩa gì?
- Nxets, giảng SV phải có ý
nghĩa
? Qua chuỗi sự việc được liệt
kê trên đây, em hiểu thế nào
là sự việc?
? Nếu kể một câu chuyện
mà chỉ có 7 sự việc trần trụi
như vậy thì truyện có hấp
dẫn k? Vì sao?
Vậy để truyện hay, hấp dẫn
thì khi trình bày sự việc
người kể phải trình bày thêm
các yếu tố nào?
- Nhận xét, bổ sung
? Em hãy chỉ ra các yếu tố đó
trong truyện ST TT?
- Chiếu các yếu tố có sự việc,
giảng
? Các yếu tố nói trên có tác
dụng gì?
Lưu ý: Sự việc tạo thành
truyện phải khác thường, tác
- Quan sát, nghe, hiểu
- Thắng 2 lần và mãi mãi->Ca ngợi
sự chiến thắng lũ lụt của ST
- Kq bài học, trả lời, lớp bổ sung
- Truyện sẽ trở nên trừu tượng, khô khan
- TD sgk, trả lời
- SN, trao đổi bàn, trả lời Lớp bổ sung
- Quan sát, nghe, hiểu
- SN, trả lời
à Sự việc là những việc xảy ra (lũ lụt, hạn hán, mưa, nắng…) và những việc do con người làm (kén rể, cầu hôn…)
à Các sự việc trong văn tự
sự phải được trình bày một cách cụ thể theo sáu yếu tố:
+ Ai làm( nhân vật là ai) :
ST, TT
+ Việc xảy ra ở đâu (địa điểm) : Thành P/Châu +Việc xảy ra ở thời điểm nào (tg): Đời vua HV thứ 18
+ Việc xảy ra do đâu (nguyên nhân) : Thuỷ Tinh tức giận vì không lấy được
Mị Nương
+ Việc diễn biến ntn (quá trình): Hai chàng trai tài giỏi cùng muốn lấy Mị Nương, Thuỷ Tinh không lấy được MN, ST và TT đánh nhau quyết liệt
+ Việc kết thúc ntn( kết quả) : TT thất bại
àGiúp truyện thú vị, có sức hấp dẫn, có vẻ đẹp riêng ko lẫn với các truyện khác
Trang 3động của sự việc phải gây
biến đổi, nhằm bộc lộ bản
tính, nguyên nhân gì bên
trong của con người hay các
sự việc thì mới thành truyện
? Sự việc và chi tiết trong
văn tự sự phải đáp ứng yêu
cầu nào?
+ Sự việc nào thể hiện mối
thiện cảm của người kể với
ST và vua Hùng?
+ Việc ST thắng TT nhiều
lần có ý nghĩa gì? Có thể để
TT thắng ST không? Vì sao?
àViệc sắp xếp các sự việc
trong văn bản tự sự nhằm
mục đích gì?
? Các sự việc trong văn bản
tự sự phải được trình bày
ntn?
? Em thấy sự việc có vai trò
gì trong văn bản tự sự?
- Nghe, nhớ
- Sv, chi tiết phải phù hợp với chủ
đề, tư tưởng muốn biểu đạt
- TD truyện, trả lời
- SN, trả lời
- Trao đổi, trả lời
- Trả lời
- Nghe, ghi nhớ
- Các sự việc được sắp xếp theo thứ tự để thể hiện tư tưởng (ý nghĩa) của người
kể (ca ngợi, yêu ghét, biết ơn…)
à Sự việc là yếu tố quan trọng, cốt lõi của tự sự
3 Củng cố.
? Sự việc trong văn tự sự có vai trò ntn? Nêu cách trình bày các sự việc?
4 Dặn dò:
- Học ghi nhớ, xem lại phần bài học ghi trong vở.
- Chuẩn bị phần tiếp theo của bài
-@ *
6A
6B
Tiết 12 Tập làm văn:
Sự việc và nhân vật trong văn tự sự
( tiếp theo)
Trang 4I/ Mục tiêu ( Như tiết 11)
II/ Chuẩn bị
GV: SGV- Ngữ văn 6 nâng cao, máy chiếu
HS: Đọc lại văn bản SơnTinh Thuỷ Tinh
III/ Tiến trình các hoạt động.
1 Kiểm tra bài cũ.
? Trong VBTS, sự việc là gì? Sự việc cần được trình bày như thế nào? Việc sắp xếp các sự việc theo thứ tự nhằm mục đích gì?
2 Bài mới.
HD của GV HD của HS Nội dung kiến thức
? Trong văn bản ST TT
em thấy có mấy nhân vật?
Nhân vật có quan hệ ntn
với sự việc? Nếu ko có
nhân vật thì có được ko?
? Ai là n/vật chính? VS
em cho đó là nvật chính?
NV xuất hiện nhiều, có
vai trò q/trọng trong việc
thể hiện tư tưởng của tp
? Ai là n/vật phụ? Nhân
vật phụ có cần thiết k? Có
thể lược bỏ ko? Vì sao?
NV phụ được gt qua, là
cớ để nv khác hd
àNhân vật là gì?
Nhân vật là một yếu tố
nghệ thuật không thể
thiếu được của mỗi tác
phẩm Nhân vật có thể là
người, là thần, là loài vật.
? Em thấy trong VBTS có
mấy kiểu n/vật? Mỗi n/vật
đóng vai trò gì trong tp ?
Xét về vai trò: có nv chính
và phụ ; Xét về phương
- Có 5 nhân vật
Nv thực hiện, làm ra sự việc
- Tái hiện kt, trả lời
- Nghe, hiểu
- Trả lời, lớp
bổ sung
- Nghe, hiểu
- Kq bài, trả lời
- Nghe, nhớ
I/ Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.
2, Nhân vật trong văn tự sự
a, Bài tập.
b, Nhận xét:
- Các nvật trong văn bản ST TT: + Sơn Tinh
+ Thuỷ Tinh
à Nhân vật chính - có vai trò quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng tác phẩm
+ Vua Hùng + Mị Nương + Các lạc hầu
àNhân vật phụ - giúp cho việc thể hiện nhân vật chính - không thể vắng mặt
à N/vật là kẻ thực hiện sự việc
và là kẻ được thể hiện trong VB
à Có hai kiểu nhân vật: Nhân
vật chính và nhân vật phụ
Trang 5diện tư tưởng, điểm nhìn
thì có nv chính diện và
phản diện (lấy ví dụ)
Gợi dẫn: NV thường được
t/h qua các mặt( ) Vậy
hãy qsat bảng sau và cho
biết:
- Trình chiếu bảng
? Em hãy cho biết các
nhân vật trong truyện ST,
TT được kể ntn ?
* N.v bao giờ cũng được
xd từ những nguyên mẫu.
Việc đặt tên nv cũng thể
hiện dụng ý của tg Nhiều
khi tên gọi cg t.h tính
cách nv :Tên đẹp và cao
quý dành cho nv cao
thượng, tên xấu dành cho
kẻ ác
èNhân vật trong văn tự sự
được kể qua những chi
tiết nào?
? Có ý kiến cho rằng:
Trong văn bản ts, sv và nv
luôn có mqh chặt chẽ với
nhau không thể tách rời
Em có đồng ý với ý kiến
đó không ? Vì sao ?
-Đây là dấu hiệu để
chúng ta nhận ra nv, đồng
thời là dấu hiệu ta phải
thể hiện khi muốn kể về
nv.
Rút ra ghi nhớ
- Y/c hs đọc ghi nhớ
- Yc hs làm bài tập 1
? Nhận xét vai trò, ý nghĩa
- Trả lời
- Nghe, nhớ
- Thảo luận theo nhóm nhỏ
- Nghe
- Q.sát, nghe
- Tluận nhóm, tái hiện kt truyện STTT, trả lời
- Lắng nghe
- Nghe
- Rút ra GN
- Đọc ghi nhớ
- TD sgk, đọc, làm bt Lớp nxét, bổ sung,
NV Tên gọi
Lai lịch Chân
dung
Tài năng Việc làm Vua
Hùn g
Vua Hùng Thứ 18 Ko ô Kén rể, rađiều kiện
ST ST ở vùng
núi Tản Viên
Ko Có tài dời non lấp bể
- Cầu hôn, đem lễ vật tới trước lấy được Mị Nương -Đánh lại TT
TT TT ở vùng
nước thẳm
Ko Có tài hô mưa gọi gió
Cầu hôn, đánh ST
Mị Nươ ng
Mị Nươn g
con vua Hùng Ngườiđẹp
như hoa
Ko Ko
Lạc hầu Lạchầu Ko Ko Ko bàn bạc
=> Nhân vật được kể qua tên gọi, lai lịch, chân dung, tính nết, tài năng, việc làm…
* Ghi nhớ 2 (SGK-38) II/ Luyện tập
1 Bài tập 1
a, Vua Hùng, Mị Nương
=> Nhân vật phụ Sơn Tinh: Nhân vật chính - Cư dân Việt cổ chiến thắng lũ lụt Thuỷ Tinh: Nhân vật chính - GT
Trang 6của các nhân vật?
- Nhận xét, chữa bài tập
- Yc hs tóm tắt truyện ST
TT theo sự việc gắn với
các nhân vật chính
GV gợi ý, dành tg hs
chuẩn bị
- Y/c trình bày bài tóm
tắt -> Đánh giá
Tóm tắt lại
- Nêu câu hỏi c
- Nêu y/c BT2 HD, gợi ý
- Yc hs thảo luận nhóm
bài tập 2
- Gọi nhóm trình bày
- Nhận xét , chữa bt
chữa bt
- Ghi vở
- Tóm tắt truyện
- Nghe, ghi
- Suy nghĩ, trả lời
- Hoạt động nhóm
Đại diện trả lời Nhóm khác nhận xét, chữa bt
hiện tượng lũ lụt hàng năm
b, Tóm tắt truyện theo sự việc
gắn với nhân vật chính
ST và TT đều có tài năng phi thường, cùng đến hỏi MN - con gái vua Hùng làm vợ ST đem sính lễ đến trước, nên cưới được
MN TT đến sau, ko cưới được
vợ, nổi giận dâng nước đánh ST Hai bên đánh nhau kịch liệt, cuối cùng TT thua đành phải rút quân
về TT ko nguôi thù oán, hàng năm vẫn dâng nước đánh ST, nhưng đều thua cả
c, Truyện được đặt theo tên gọi
của n/v chính ST,TT Đây là truyền thống, thói quen của d/g
2 Bài tập 2
Nhân vật: bản thân hs S/việc: ko học bài mà bỏ đi chơi Diễn biến:
+ Sáng CN, bố mẹ về quê, dặn con ở nhà học bài
+ Con bỏ đi chơi điện tử + Bố mẹ bị hỏng xe quay về + Bố mẹ mắng (hoặc nhắc nhở) + Bài học rút ra
=> ý nghĩa
3 Củng cố
? Thế nào là nhân vật trong VBTS? Phân biệt n/vật chính và n/vật phụ? ? Nhân vật được thể hiện ntn trong văn tự sự?
4 Dặn dò.
- Học bài, hoàn thiện các bài tập
- Soạn văn bản: Sự tích Hồ Gươm Tìm hiểu về Hồ Gươm ngày nay