Chiếu dời đô

Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi.. Thế mà hai nhà Đinh, Lê

Chiếu dời đô

(Thiên đô chiếu)

Lí Công uẩn

     

     

     

§Òn §«

     

“Long v©n tô héi”

     

T¸c phÈm: Chiếu dời

đô

     

 Mục đích: Do vua dùng để ban bố mệnh lệnh.

 Nội dung: Thể hiện tư tưởng chính trị lớn lao có ảnh hưởng đến vận mệnh của cả triều đại, đất nước

 Hình thức: Được viết bằng văn xuôi (văn vần) có xen

những câu văn biền ngẫu

 Dựa vào chú thích *, em hãy nêu những đặc điểm cơ bản của thể chiếu về:

Thiên đô chiếu

Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam

đại theo ý riêng mình mà tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thư ờng mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thư

ơng, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không được thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi

     

Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương:

ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi; đ đúng ngôi nam bắc đông tây; lại ã tiện hướng nhìn sông dựa núi; địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.

Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để

định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?

     

Khẳng định quyết tâm dời đô

Bố cục: 3 phần

• Phần I: Từ đầu -> không thể không dời đổi

Nêu lí do dời đô

•Phần II: Huống gì -> muôn đời

Nêu lí do chọn thành Đại La làm nơi định đô

•Phần III: Còn lại

Chiếu dời đụ

     

• Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời

đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý

riêng mình mà tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn

đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn,

tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh

trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay

đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn

thịnh

Phần 1: Lí do dời đô

Lấy sử sách làm chỗ dựa

     

Lí do dời đô

• Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu

cũ của Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không

được thích nghi

Lấy lý lẽ làm khuôn thước soi vào thực tế

     

– "Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi"

• ( Trẫm thậm thống tri , bất đắc bất tỉ )

Chiếu dời đụ

     

Trong phần I, lý do dời đô được trình bày theo trình tự như thế nào ?

• Lấy lý lẽ làm khuôn thước soi vào thực tế

Chiếu dời đụ

Lý do dời đô được lập luận theo trình tự :

• Dẫn tới khẳng định : Dời đô là điều tất

yếu sẽ xảy ra.

• Lấy sử sách làm chỗ dựa cho lý lẽ

     

"Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vư

ơng: ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế

rồng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi Địa thế

rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư

khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn hội tụ

trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời."

     

đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời."

     

Nơi trung tâm trời đất, có thế rồng cuộn hổ ngồi

 Đúng ngôi nam bắc đông tây, tiện hướng nhìn sông dựa núi

 Địa thế rộng mà bằng, đất đai cao mà thoáng

Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt

 Muôn vật phong phú tốt tươi

 Là thắng địa của đất Việt

 Là chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước

 Thành Đại La có nhiều lợi thế.

Chiếu dời đụ

     

 Vị trí địa lí:

•Nơi trung tâm trời đất, có thế rồng cuộn hổ ngồi

• Đúng ngôi nam bắc đông tây, tiện hướng nhìn sông dựa núi

• Địa thế rộng mà bằng, đất đai cao mà thoáng.

 Chính trị, văn hoá:

• Là thắng địa của đất Việt.

• Là chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước.

•Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt

•Muôn vật phong phú tốt tươi

Chiếu dời đụ

     

" Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vư

ơng: ở vào nơi trung tâm trời đất // được cái thế

rồng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi nam bắc đông

tây // lại tiện hướng nhìn sông dựa núi Địa thế

rộng mà bằng // đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt // muôn vật

cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn hội

tụ trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời."

rồng cuộn hổ ngồi

nhìn sông dựa núi phong phú tốt tươi

trung tâm trời đất

cao mà thoáng

     

"Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để

định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?“

Chiếu dời đụ

     

Tại sao kết thúc bài chiếu tác giả không ra mệnh lệnh mà lại đặt câu hỏi:

Các khanh nghĩ thế nào?

(Khanh đẳng như hà ? )

Cách kết thúc như vậy có tác dụng gì?

 Kết thúc có tính chất trao đổi

 Tạo sự đồng cảm giữa mệnh lệnh của vua với thần dân

Chiếu dời đụ

     

 Lòng yêu nước, thương dân cao cả.

 Tầm nhìn xa, rộng , sáng suốt.

Qua văn bản Chiếu dời đô em hiểu và

trân trọng những phẩm chất nào của Lý Công Uẩn?

Chiếu dời đụ

     

Theo em, néi dung, nghÖ thuËt chÝnh cña t¸c phÈm lµ g×?

(th¶o luËn nhãm)

     

A Thể hiện quyết tâm dời đô của

C Sử dụng những câu văn biền ngẫu, giàu hình ảnh, giàu tính biểu cảm

Nội dung Nghệ thuật

     

Dời đô là điều đã từng xảy ra trong lịch sử

Hạn chế của việc đóng đô ở Hoa Lư

Đại La có nhiều lợi thế

đô

Đại La là nơi tốt nhất để

định đô

Bố cục và lập luận của bài

     

Trß ch¬i

5

4

3 2

Trò chơi: Tác phẩm nào?

 Tác phẩm này ra đời trong một hoàn cảnh

đặc biệt Khi Lí Thường Kiệt chỉ huy quân

đội chặn đánh quân Tống trên phòng tuyến sông Như Nguyệt, bỗng nghe thấy tiếng đọc bài thơ này trong một ngôi đền cổ ven sông.

 Những tác phẩm của bà thường thể hiện nỗi niềm hoài cổ.

 Bà là một nữ sĩ tài danh nổi tiếng đất Thăng Long

Bà Huyện Thanh Quan

     

 Ông được dân gian gọi là Tam nguyên Yên Đổ, bởi vì ông đ từng đỗ đầu ba kì thi: Hương, Hội, Đìnhã

 Ông được mệnh danh là nhà thơ của làng quê Việt Nam

3

Nguyễn Khuyến

     

 Đây là tên một tác phẩm được đánh giá là khúc

khải hoàn ca, thể hiện hào khí Đông A

 Trong bài thơ có nhắc tới những địa danh nổi tiếng: Chương Dương, Hàm Tử

4

Phò giá về kinh

     

 Trong bài thơ có nhắc tới một địa danh mà bây giờ

đ trở nên quen thuộc với giới hâm mộ bóng đá.ã

 Đây là tên một tác phẩm của một ông vua có tâm hồn gắn bó máu thịt với quê hương nơi thôn d ã

     