Vì thế mục đích cao nhất của bài tập Tập làm văn là rèn kỹ năng nói cho học sinh giúp các em sử dụng Tiếng Việt một cách có hiệu quả trong học tập và giao tiếp trong gia đình, nhà trờng
Trang 1Phần I: Đặt vấn đề
Xuất phát từ mục tiêu của giáo dục là coi giáo dục đào tạo cùng với khoa học công nghệ là nền tảng, là động lực của sự nghiệp Công nghiệp hoá-Hiện đại hoá Đất nớc, phát huy yếu tố con ngời phát triển toàn diện là yếu tố cơ bản cho sự phát triển lâu dài và bền vững trên mọi lĩnh vực Trọng tâm là việc chú trọng đến con ngời đợc đào tạo là con ngời có đầy đủ năng lực, trí tuệ, có đạo đức thích nghi đợc với những thay đổi, có kỹ năng hành động,
biết Học th“Học th ờng xuyên, học suốt đời” và có ý tởng học để biết, học để làm,“Học th
học để cùng sống với nhau và học để làm ngời” Để đáp ứng nhu cầu của xã
hội là đào tạo ra những con ngời phát triển toàn diện thì việc dạy học ở trờng Tiểu học chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng, bởi vì bậc học Tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục Quốc dân, do đó đòi hỏi phải dạy đúng, dạy đủ các môn học theo quy định nhằm giúp các em có kiến thức sâu rộng
để có thể tiếp cận đợc với nền khoa học tiên tiến hiện nay là Nâng cao dân“Học th
trí, đào tạo nhân lực và bồi dỡng nhân tài” Các môn học ở Tiểu học đều có
mối quan hệ mật thiết với nhau, hỗ trợ cho nhau Môn Tiếng Việt ở Tiểu học
có vị trí rất đặc biệt quan trọng, nó chiếm thời lợng nhiều hơn cả so với các môn học khác Phơng tiện chủ yếu của môn Tiếng Việt là ngôn ngữ, là công
cụ không thể thiếu để giao tiếp trong cuộc sống hàng ngày và là phơng tiện
để học sinh có thể tiếp cận và học tốt đợc các môn học khác Ngôn ngữ phát triển thì t duy cũng phát triển
Môn Tiếng Việt còn giúp cho các em cảm nhận, khám phá ra những nét đẹp về tâm hồn, sự hiểu biết về thế giới xung quanh Môn Tiếng Việt là cơ sở, là chỗ dựa cho học sinh học tốt các môn học khác Vì muốn học môn
nào cũng cần sử dụng kỹ năng nói, đọc, viết mà môn Tiếng Việt là môn bớc
đầu hình thành kỹ năng này Trong Tiếng Việt thì phân môn :Tập làm văn lại
là môn tổng hợp các kiến thức và kỹ năng của các phân môn: Luyện từ và câu, Chính tả, Kể chuyện Vì thế, bậc Tiểu học cần rèn luyện cho các em có
kỹ năng học tốt phân môn Tập làm văn để giúp các em nắm bắt đợc cái hay, cái đẹp, biết cảm thụ văn học và có tình yêu quê hơng, đất nớc và con ngời
Trang 2Nh ta đã biết dạy Tập làm văn là nhằm phát triển và hoàn thiện năng lực văn học cho học sinh trên bốn kỹ năng: Nghe, nói, đọc, viết để học tập và giao tiếp trong các môi trờng hoạt động của lứa tuổi, trong đó kỹ năng nói có vai trò quan trọng trong đời sống học sinh, nó giúp các em hình thành các kỹ năng học tập khác Vì thế mục đích cao nhất của bài tập Tập làm văn là rèn
kỹ năng nói cho học sinh giúp các em sử dụng Tiếng Việt một cách có hiệu quả trong học tập và giao tiếp trong gia đình, nhà trờng và xã hội
Đối với học sinh lớp 5, các em đã có một số vốn kỹ năng nhất định, đã biết phân tích mối quan hệ giữa ngời với ngời trong những mối quan hệ khác nhau, để có thể sáng tạo bằng ngôn từ một cái gì đó của mình và thể hiện những khía cạnh của đời sống Ngôn ngữ nói là ngôn ngữ gợi đợc cảm xúc trực tiếp, để đa ngời nói, ngời nghe có thể nắm bắt đợc những nội dung cần trao đổi và để đạt đợc mục đích của giao tiếp Qua ngôn ngữ nói ta dễ nhận thấy trí tuệ, tâm hồn của ngời nói bởi lời nói luôn mang phong cách riêng của mỗi ngời Trong lời nói cần thể hiện t duy, nếu t duy tốt lời nói sẽ dễ dàng, gọn gàng, hấp dẫn đợc ngời nghe, ngợc lại nếu nói ấp úng, không rõ ràng sẽ không thuyết phục đợc ngời nghe và đôi khi còn hiểu sai ý mình muốn nói Vì thể mục đích của giao tiếp sẽ khó đợc thực hiện hoàn chỉnh Để có những lời nói đẹp mỗi ngời phải rèn luyện trong một quá trình lâu dài Những giờ Tập làm văn chính là giờ học hình thành cho học sinh những kỹ năng nói đầu tiên, ở lứa tuổi này các em đã có một sự thay đổi đáng kể về đặc điểm tâm, sinh lý Các em đã thay đổi từ trong quá trình nhận thức, việc sử dụng các công cụ trực quan đã giảm bớt so với ở các lớp học trớc và thay vào đó là học sinh có thể dùng lời để làm tờng minh một vấn đề Vì vậy, lời nói cho phép diễn đạt dễ dàng hơn rất nhiều những quan hệ phức tạp hơn những tính chất bên trong những sự vận động logi ở lớp 5 hoạt động yêu thích của trẻ em là sáng tạo văn học, nếu đợc học văn theo một chơng trình đúng và có một
ph-ơng pháp truyền thụ tốt thì trẻ em ở tuổi này rất thích học văn, dễ nói hết ra những điều mình suy nghĩ, đó là điều kiện thuận lợi nhất cho giáo viên trong việc rèn kỹ năng nói cho từng học sinh, nhận ra những chỗ khiếm khuyết của từng học sinh để uốn nắn kịp thời Theo quan điểm dạy học hiện nay, cần phải rèn cho học sinh kỹ năng diễn đạt một vấn đề cụ thể một cách rõ ràng, mạch lạc Vì vậy giờ Tập làm văn còn rèn cho học sinh kỹ năng nói, dạy các
em biết tổng hợp kiến thức từ các phân môn khác nh: Luyện từ và câu, Tập
đọc… và các kinh nghiệm cuộc sống mà học sinh có đ và các kinh nghiệm cuộc sống mà học sinh có đợc Cùng một vấn đề nhng không phải học sinh nào cũng nói nh nhau, do đó giáo viên phải luôn
Trang 3quan tâm tới đặc điểm riêng của từng học sinh để rèn kỹ năng nói cho phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
Thực tế dạy học hiện nay cho thấy kỹ năng nói của học sinh đang ngày
bị xem nhẹ và hình thức kiểm tra chủ yếu hiện nay là kiểm tra viết và giáo viên chỉ tập trung vào các kỹ năng: đọc, viết, tính toán trong nhà trờng là việc
có thật Việc rèn luyện kỹ năng nói cho học sinh trong phân môn Tập làm văn lớp 5 hiện nay cha làm nổi bật các đặc thù là rèn kỹ năng nói cho học sinh mà chủ yếu mới chỉ tập trung vào lập dàn bài để phục vụ cho giờ văn viết Do đó, việc rèn luyện kỹ năng nói lu loát trong cách diễn đạt cho học sinh là việc làm cần thiết của ngời giáo viên ở trên lớp, đây là cả một quá trình đòi hỏi giáo viên phải nỗ lực, cố gắng, tìm hiểu và quan tâm đến từng
đối tợng học sinh ở trong lớp để có thể có biện pháp giúp đỡ các em có điều kiện luyện tập tuỳ theo cách nhìn nhận vấn đề của từng học sinh Do đó việc cải tiến, đổi mới về phơng pháp luyện nói cho học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 5 nói riêng là vấn đề cần quan tâm, bởi vì khả năng diễn đạt vấn
đề của học sinh hiện nay hầu hết còn rất nhiều hạn chế cần khắc phục
Từ thực trạng việc diễn đạt vấn đề của học sinh lớp 5, trờng Tiểu học Thu Cúc 1 hiện nay Là một giáo viên đang trực tiếp giảng dạy, tôi thiết nghĩ cần phải cải tiến và đổi mới về thực trạng hiện nay để nâng cao khả năng diễn đạt, khả năng giao tiếp và nhận biết vấn đề của học sinh Vì vậy tôi
mạnh dạn nghiên cứu sáng kiến Rèn kỹ năng nói trong giờ Tập làm văn“Học th
cho học sinh lớp 5”
Trang 4Phần II:Giải quyết vấn đề
1.Cơ sở lí luận và thực tiễn:
a Cơ sở lý luận
Bớc vào thế kỷ 21 giáo dục Việt Nam đã trải qua 20 năm đổi mới và thu đợc những thành quả quan trọng về mở rộng quy mô, đa dạng hoá các hình thức giáo dục và nâng cấp cơ sở vật chất cho nhà trờng Chất lợng giáo dục có những chuyển biến rõ rệt
Nh chúng ta đã biết, Đại hội XI Đảng cộng sản Việt Nam đã khẳng
định mục tiêu tổng quát của Chiến lợc phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn
2001- 2010 là: Đ “Học th a đất nớc ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ
rệt đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần của nhân dân Tạo nền tảng để đến năm 2020 nớc ta cơ bản trở thành một nớc công nghiệp theo hớng hiện đại hoá ” Để đạt đợc mục tiêu trên, giáo dục và khoa học công nghệ có vai trò quyết định, nhu cầu giáo dục phát triển là rất bức thiết
Đất nớc ta ngày càng phát triển, đổi mới, việc đào tạo một lớp ngời mới biết sử dụng thành tạo điêu luyện ngôn ngữ diễn đạt một cách mới mẻ sáng tạo của t duy là vô cùng cần thiết Cũng bởi Tiếng Việt là ngôn ngữ, là phơng tiện giao tiếp quan trọng nhất của xã hội hiện nay Do vậy Tiếng Việt
đợc đa vào dạy học trong tất cả các cấp học với lợng kiến thức và thời gian nhiều Môn Tiếng Việt là một trong những môn học trong trờng tiểu học phải
đợc thực hiện theo nguyên tắc dạy và học Nguyên tắc dạy học Tiếng Việt phải cụ thể hoá mục tiêu và nguyên tắc dạy học nói chung vào từng môn học Vì thế việc dạy Tiếng Việt cho học sinh tiểu học cần dựa trên cơ sở những quy luật và nguyên tắc để đề ra những phơng pháp dạy học cũng nh cách tổ chức quá trình dạy học cụ thể hơn, khoa học hơn Khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nề nếp t duy sáng tạo của ngời học, từng bớc áp dụng phơng pháp tiên tiến, hiện đại vào quá trình dạy học Do vậy rèn luyện kỹ năng nghe, nói, đọc, viết cho học sinh của mỗi giáo viên tiểu học cần phải
đ-ợc chú trọng và quan tâm
b Cơ sở thực tiễn:
Trong tất cả các môn thì Tiếng Việt là một trong những môn học có vị trí đặc biệt, nó chiếm thời lợng tiết học nhiều hơn cả Sau khi học xong
Trang 5ch-ơng trình Tiếng Việt tiểu học các em phải thực hiện tốt 4 kỹ năng nghe, đọc, nói, viết mà chơng trình yêu cầu Đặc biệt là kỹ năng nói thông qua việc diễn
đạt các vấn đề một cách rõ ràng, mạch lạc, trọng tâm làm cho ngời nghe có hứng thú và tiếp cận lời nói một cách tự nhiên và hiệu quả
Các yêu cầu của môn Tiếng Việt lớp 5 đối với học sinh vùng thành phố thị xã thì việc thực hiện dễ dàng Song đối với học sinh lớp 5 trờng tiểu học Thu Cúc 1 cần phải thực hiện thờng xuyên, nhiệt tình để nâng cao chất lợng học tập tốt hơn
ở đơn vị trờng Tiểu học Thu Cúc 1, tỷ lệ học sinh đạt chất lợng cao ở môn Tiếng Việt nói chung và khả năng trình bày bằng lời nói của học sinh nhìn chung còn cha đồng đều ở các khối, lớp
Trớc yêu cầu thực tế của đơn vị là “Học thNâng cao chất lợng và hiệu quả
đào tạo” là giáo viên đang trực tiếp giảng dạy ở lớp 5A trờng tiểu học Thu
Cúc 1 Xuất phát từ những luận điểm trên và qua thực tế giảng dạy tôi đã tìm hiểu, nghiên cứu và đổi mới phơng pháp để nâng cao chất lợng, rèn kỹ năng nói cho học sinh thông qua môn Tiếng Việt và phân môn Tập làm văn theo tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục Đào tạo, đồng thời tạo ra những phơng pháp đổi mới, những biện pháp cần thiết là động lực thúc đẩy cho quá trình giáo dục của nhà trờng góp phần hoàn thiện các ký năng để học sinh có thể tiếp cận với các kiến thức mới dễ dàng và có hiệu quả
2 Giả thuyết:
- Để thực hiện giải pháp trong việc nâng cao chất lợng kỹ năng trình bày bằng lời nói trong giờ tập làm văn ở lớp 5, bản thân tôi có dự kiến ban
đầu về công việc cần làm nh sau:
- Thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục, tuyên truyền vận động để tất cả các phụ huynh đều thấu hiểu về tầm quan trọng của môn Tiếng Việt lớp Năm
- Giáo viên nghiên cứu tài liệu, đổi mới nội dung phơng pháp dạy học
để rèn luyện kỹ năng lời nói trong phân môn Tập làm văn lớp 5
- Thờng xuyên kiểm tra chất lợng học sinh, dự kiến giúp đỡ đến từng học sinh để các em trong lớp đều có thể có kỹ năng giao tiếp thông qua việc rèn luyện kỹ năng nói
Trang 6- Thực hiện tốt việc luyện đọc đối với học sinh thông qua các giờ tập làm văn, thông qua các văn bản đã học giúp học sinh có khả năng trình bày văn bản bằng lời nói
- Tìm hiểu cụ thể việc thực trạng ban đầu về chất lợng môn Tiếng Việt của học sinh trong trờng đặc biệt là chất lợng môn Tiếng Việt của học sinh lớp Năm
* Đánh giá chung về thực trạng:
Nhìn chung chất lợng các môn học đối với lớp do tôi chủ nhiệm khá
đồng đều, nhng riêng phân môn Tập làm văn của các em kết quả còn hạn chế, đó là khả năng trình bày bằng lời nói còn nhiều hạn chế, ngữ điệu trong khi trình bày cha thể hiện đợc theo nội dung của văn bản Bên cạnh những
điều kiện thuận lợi, nhà trờng con gặp không ít khó khăn ảnh hởng đến chất lợng chung Một số học sinh ở xa khu địa bàn trung tâm, cuộc sống còn gặp nhiều khó khăn, học sinh còn phát âm cha chuẩn Tiếng Việt, gia đình cha thực sự quan tâm đến các em nên phần nào ảnh hởng đến kết quả học tập Thực tế trong quá trình giảng dạy, bản thân tôi đã khảo sát trực tiếp lớp 5A trong năm học 2007-2008 khi trình bày bằng lời nói thông qua bài văn tả cảnh, kết quả thu đợc nh sau:
* Kết quả khảo sát lớp 5A đầu năm học 2007 – 2008:
TSHS
HS tham
gia khảo
sát
Kết quả
Trình bày lu loát Trình bày cha lu
loát
Trình bày còn lúng túng
Việc học sinh còn lúng túng trong khi diễn đạt văn bản bằng lời nói làm cho việc tiếp cận các kiến thức khoa học kỹ thuật càng trở nên khó khăn hơn, làm cho các em mất lòng tin khi bớc vào cuộc sống sau này Nhìn vào bảng thống kê kết quả khảo sát việc diễn đạt bằng lời nói của học sinh ở trên, chúng ta có thể thấy việc đọc hiểu và trình bày đợc lu loát văn bản bằng lời nói làm cho ngời nghe có hứng thú khi nghe của học sinh còn rất nhiều hạn chế Tỷ lệ học sinh còn lúng túng khi trình bày bài tập còn khá cao Mà những học sinh này do vốn Tiếng Việt còn nhiều hạn chế, cho nên ảnh hởng rất nhiều đến chất lợng học tập của các môn học khác
Nhận thức đợc rõ điều đó và trớc thực trạng học môn luyện nói của học sinh thông qua phân môn Tập làm văn chơng trình tiểu học mới của học sinh lớp 5 tôi đã tìm ra các biện pháp để nầng cao chất lợng trình bày bằng lời nói môn Tiếng Việt lớp 5
Trang 73 Quá trình thực hiện giải pháp mới:
Qua những năm tháng học tập, nghiên cứu phơng pháp dạy học môn Tiếng Việt, bản thân tôi đã áp dụng những giải pháp để nâng cao chất lợng
kỹ năng nói môn Tiếng Việt lớp 5 nh sau:
a Nghiên cứu tài liệu:
Để nắm vững nội dung và phơng pháp dạy học môn Tiếng Việt tiểu học, tôi đã tiến hành nghiên cứu các tài liệu về chuẩn kiến thức và kỹ năng các môn học ở Tiểu học; tài liệu rèn kỹ năng tập làm văn cho học sinh lớp 5 theo chơng trình Tiểu học mới của Tiến sĩ Lê Anh Xuân – Nhà xuất bản Giáo dục; 2007 Vì vậy chơng trình phân môn Tập làm văn lớp 5 cũng nằm trong sự đổi mới đó là: Chơng trình kế thừa u điểm của nội dung chơng trình môn Tiếng Việt theo chơng trình và sách giáo khoa cũ, đồng thời phát triển những thành tựu có đợc của chơng trình, khắc phục đợc tồn tại và bất cập của chơng trình Tiếng Việt cải cách GD Bổ xung một số nội dung cần thiết phù hợp với nhận thức của học sinh với thực tế cuộc sống và hội nhập cùng các
n-ớc trong khu vực và thế giới
* Qua nghien cứu tài liệu, đánh giá chung nh sau:
- Điểm mới về nội dung: Cơ bản, thiết thực gắn với cuộc sống xã hội hiện đại, phù hợp với đặc điểm nhận thức của học sinh Học sinh dễ dàng hơn trong việc tiếp thu kiến thức mới và rèn luyện các kỹ năng
+ Phong phú đa dạng về bài và t liệu
+ Tích hợp nhiều nội dung nhiều môn học
- Về mục đích: SGK Tiếng Việt mới khẳng định Tiếng Việt không chỉ
là công cụ để sáng tác thơ văn mà cần thiết cho bất kỳ ngời Việt Nam trong giao tiếp, trong lao động trong khoa nghiên cứu khoa học, trong phát triển công nghệ và trong t duy
- Về cấu trúc: Phần bài học đơn giản, gọn, tạo tình huống để học sinh phát triển vấn đề, tự chiếm lĩnh nội dung bài học Phần thực hành đợc sắp xếp
ở mức đơn giản đến phức tạp
Từ mục tiêu, nội dung chơng trình trên đòi hỏi giáo viên phải cải cách
đổi mới phơng pháp dạy học
b Công tác xã hội hoá giáo dục:
Đây là năm học thứ năm triển khai chơng trình và SGK mới ở Tiểu học Giáo viên chủ nhiệm phải bố trí thời gian thăm gia đình học sinh để nắm bắt đợc điều kiện hoàn cảnh của từng học sinh, trao đổi phơng pháp kèm học
Trang 8sinh ở gia đình Thống nhất một số nề nếp, nội quy giữa gia đình, nhà trờng – lớp với cô giáo chủ nhiệm
Tổ chức gặp gỡ với phụ huynh học sinh để trao đổi về tình hình học tập cũng nh một số vấn đề có liên quan trong việc giáo dục học sinh Ngoài ra, giáo viên cũng thống nhất với Hội CMHS phối hợp chặt chẽ trong công tác giáo dục để nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện đối với học sinh Đặc biệt
là đặt vấn đề về việc nâng cao kỹ năng nói, kỹ năng trình bày của học sinh thông qua cuộc sống giao tiếp hàng ngày ở gia đình để kịp thời uốn nắn khi học sinh cha hoàn thành đợc mục tiêu của bài học
Phối hợp tốt với chính quyền và các tổ chức đoàn thể ở địa phơng trong công tác giáo dục học sinh trên nhiều lĩnh vực nh: học tập, vui chơi, các hoạt
động ngoại khoá … và các kinh nghiệm cuộc sống mà học sinh có đ để thu hút học sinh vào các hoạt động Do đó học sinh sẽ
có điều kiện để giao tiếp và tự nâng cao đợc kỹ năng giao tiếp trong cuộc sống hàng ngày
c Thiết kế bài học:
Để nâng cao kỹ năng nói cho học sinh thông qua phân môn Tập làm văn lớp 5, để giờ học đạt hiệu quả cao đòi hỏi ngời giáo viên phải biết cách thiết kế bài học trớc khi lên lớp Việc chuẩn bị bài học càng chu đáo bao nhiêu thì chất lợng dạy học sẽ càng đạt hiệu quả bấy nhiêu Do vậy việc thiết
kế kế hoạch bài học chi tiết, cụ thể sẽ giúp cho học sinh có điều kiện để tiếp thu kiến thức một cách chủ động hơn
Soạn bài thực chất là lập kế hoạch để tổ chức hớng dẫn học sinh hoạt
động học tập cụ thể phân môn Tập làm văn
* Ví dụ: Mẫu thiết kế của mỗi bài học môn Tiếng Việt đợc thể hiện
qua các nội dung chính sau
A- Mục tiêu: - Kiến thức
- Kỹ năng
- Phát triển t duy B- Đồ dùng dạy học:
- Thầy
- Trò C- Các hoạt động dạy học:
I- Kiểm tra bài cũ
II- Dạy học bài mới
1/ Giới thiệu bài
2/ Dạy bài mới
Trang 93/ Luyện tập
4/ Củng cố dặn dò
d Chuẩn bị đồ dùng (thiết bị dạy học)
Trong các giờ dạy học ở trên lớp giáo viên đều phải sử dụng thiết bị đồ dùng dạy học Sử dụng thiết bị dạy học chính là tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên đa dạng hoá các hình thức tổ chức dạy học và hoạt động theo hớng tích cực hoá, cá thể hoá ngời học trong hoạt động học tập, rèn luyện Thiết bị dạy học sẽ góp phần quan trọng vào hiệu quả của giờ dạy Vì vậy trớc các tiết học, giáo viên cần su tầm và sử dụng triệt để các đồ dùng dạy học
Rèn luyện kỹ năng nói cho học sinh là mục đích cao nhất của giờ tập làm văn Từ những điều đã quan sát đợc học sinh biết tổ chức thành ý để diễn
đạt thành lời cho giáo viên và cả lớp nghe, giáo viên có thể bổ sung những khiếm khuyết về nội dung và rèn luyện về mặt t duy ngôn ngữ cho học sinh, qua đó kỹ năng nói của học sinh từng bớc đợc rèn luyện nh: Phát âm đúng, dùng từ chuẩn xác, dùng câu đúng quy tắc ngữ pháp, biết sử dụng giọng nói cách nói riêng để thuyết phục ngời nghe
Mục đích thứ hai của giờ tập làm văn là chuẩn bị trực tiếp hay gián tiếp cho bài tập làm văn viết sau đó Việc rèn luyện kỹ năng nói theo từng đề bài cụ thể của các tiết tập làm văn đối với học sinh lớp 5 đợc diễn ra thờng xuyên, kỹ năng diễn đạt của học sinh sẽ đợc hình thành dần thông qua các tiết học đó Việc sử dụng chính xác các từ ngữ trong các phân môn: Tập đọc, luyện từ và câu, Kể chuyện … và các kinh nghiệm cuộc sống mà học sinh có đ trong chơng trình để giúp cho học sinh có kỹ năng nói phù hợp với hoàn cảnh, mục tiêu của giao tiếp
Giờ tập làm văn chính là giờ để học sinh tập nói Trong giờ học này học sinh phải đợc nói và đợc rèn kỹ năng nói, đợc dùng ngôn ngữ của mình
để trình bày, vấn đề đợc đề ra phải đợc bộc lộ ý kiến của mình và đợc nghe ý kiến của ngời khác Muốn lời nói của mình thu hút đợc ngời nghe đòi hỏi
ng-ời nói phải có vốn ngôn ngữ phong phú, phong cách diễn đạt phù hợp với hoàn cảnh Cho nên trong quá trình dạy học các môn học khác, ngời giáo viên vẫn cần phải thờng xuyên trau chuốt từ ngữ cho học sinh để các em th-ờng xuyên đợc sử dụng các từ ngữ mang tính chuẩn mực
Trong giờ tập làm văn dù vẫn có những học sinh có những ý kiến thú
vị nhng kết quả quan sát của nhiều em vẫn không đầy đủ và toàn diện, thậm chí thiếu chính xác Vì vậy giáo viên phải nói nhiều, phải điều chỉnh nhiều,
bổ xung nhiều ý mới vào bài chuẩn bị của các em và cần tạo ra không khí
Trang 10hào hứng để kích thích cho học sinh muốn nói và mạnh dạn nói ra những
điều mình nghĩ Một giờ tập làm văn tốt là giờ học mà mọi học sinh cùng nắm đợc nội dung nhng mỗi học sinh đều tìm đợc cách nói riêng của mình Cho nên ngoài vốn từ ngữ phong phú, ngời giáo viên cũng cần phải luyện cho học sinh khả năng quan sát các hiện tợng một cách đúng hớng theo nội dung
và khía cạnh định trình bày Quan sát càng cụ thể thì càng tiện lợi cho việc trình bày
Một giờ tập làm văn thờng đợc tiến hành theo các bớc sau:
1 Chép đề chọn lọc
2 Phân tích đề- Hớng dẫn học sinh xác định yêu cầu của đề
3 Lập dàn bài- Hoàn thiện dàn bài đã chuẩn bị trớc của học sinh có thể hớng dẫn cụ thể về cách tìm ý, triển khai phần trọng tâm, học sinh xem lại dàn bài đã lập của mình để bổ xung chuẩn bị bài nói
4 Hớng dẫn học sinh tập nói
Đây là nhiệm vụ chính của tiết học Tuỳ theo trình độ của học sinh mà giáo viên có thể yêu cầu các em nói từng ý, từng đoạn hay cả bài
5 Nhận xét, rút kinh nghiệm
Để học sinh tự tin khi nói giáo viên phải tạo đợc bầu không khí học tập thân mật cởi mở, giáo viên cần khéo léo khuyến khích, động viên cho các em bộc lộ và phát huy khả năng, biết gợi ý đúng lúc khi các em lúng túng, không ngắt lời của học sinh để nhận xét làm cho các em hoang mang thiếu tự tin và hứng thú để nói tiếp
Qua dự giờ một số tiết tập làm văn miệng của lớp 5 Trờng Tiểu học Thu Cúc 1 – Tân Sơn – Phú thọ Tôi nhân thấy giáo viên đã thực hiện đúng mục đích yêu cầu của một giờ tập làm văn, luôn khuyến khích học sinh nói lên suy nghĩ của mình Khi học sinh nói cha gãy gọn, câu còn lủng củng giáo viên đã kịp thời uốn nắn và sửa chữa làm cho câu văn thêm mạch lạc hơn Khi một em nói các em khác rất chăm chú lắng nghe để có thể nắm bắt đợc nội dung bài và có thể đa ra những nhận xét của mình về lời diễn đạt của bạn
Do đó không khí lớp học rất sôi nổi, hào hứng, giờ học qua đó diễn ra nhẹ nhàng, thoải mái và hiệu quả
Tuy vậy, quy trình dạy nh trên vẫn còn bộc lộ hạn chế là ít học sinh
đ-ợc nói, đđ-ợc bộc lộ suy nghĩ của mình hoặc học sinh đã có t duy nhng không