huong dan su dung thuoc

Hướng dẫn sử dụng thuốc cho điều dưỡng Đại học YDược Huế năm 2016 Nội dung: Các đường dùng thuốc Các nguyên tắc cho bệnh nhân dùng thuốc Quy trình điều dưỡng Những điểm lưu ý khi cho bệnh nhân dùng thuốc

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG

THUỐC CHO ĐIỀU DƯỠNG

BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC HUẾ

KHOA DƯỢC

Người soạn Khoa Dược

Giám Đốc

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG

THUỐC CHO ĐIỀU DƯỠNG

Huế, ngày 11 tháng 11 năm 2016

BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC HUẾ

KHOA DƯỢC

2

Các đường dùng thuốc

Những điểm lưu ý khi cho bệnh nhân dùng thuốc Quy trình điều dưỡng

1

3

4

NỘI DUNG

2

Quy trình điều dưỡng 3

Các nguyên tắc cho bệnh nhân dùng thuốc

Đường miệng

Dùng tại chỗ

Uống thuốc

Ngậm dưới lưỡi

Đường ngoài ruột

• Đưa thuốc vào màng cứng

• Đưa thuốc vào các khoang dưới nhện

• Đưa thuốc vào trong xương

• Đưa thuốc vào màng bụng

• Vào khoang màng phổi

• Đưa vào mạch máu

1 CÁC ĐƯỜNG DÙNG THUỐC

Hít

Hít vào qua mũi Hít vào qua miệng Đưa thuốc vào khí quản 4

Đảm bảo nguyên tắc “5 đúng”

1 Đúng thuốc

2 Đúng liều

3 Đúng bệnh nhân

4 Đúng đường dùng

5 Đúng giờ

5

2 CÁC NGUYÊN TẮC CHO BỆNH NHÂN DÙNG THUỐC

Thuốc được ra y lệnh

So sánh mẫu giấy ghi thuốc, liều

với y lệnh

2.1 Đúng thuốc

So sánh nhãn của chai đựng thuốc

với mẫu giấy ghi

Điều dưỡng làm việc này trong 3 thời điểm:

- Trước khi lấy chai khỏi giá.

- Khi lượng thuốc theo y lệnh được lấy ra khỏi chai.

- Trước khi đưa chai vào lại vị trí cũ.

6

1 CÁC NGUYÊN TẮC CHO BỆNH NHÂN DÙNG THUỐC

2.2 Đúng liều

2 CÁC NGUYÊN TẮC CHO BỆNH NHÂN DÙNG THUỐC

Thuốc nguy cơ cao (insulin và thuốc chống đông):

Khi chuẩn bị thuốc từ một thể tích nhiều hơn hay ít hơn lượng cần:

Ví dụ: pha chế thuốc hóa trị liệu ung thư ở Khoa Ung Bướu

Hai điều dưỡng phải kiểm tra:

Nghiền thuốc trong một dụng cụ sạch sau đó trộn lẫn vào thức ăn

sử dụng khi bệnh nhân có khó khăn trong việc nuốt và việc tiêm là không cần thiết và không muốn

2.3 Đúng bệnh nhân

2 CÁC NGUYÊN TẮC CHO BỆNH NHÂN DÙNG THUỐC

Điều quan trọng nhất là ta phải

hỏi tên họ, số giường, số

phòng, trước khi dùng thuốc.

Đảm bảo rằng thuốc được đưa

vào đúng người bệnh

Có nhiều người bệnh giống nhau

về tên, họ, tuổi vì vậy để tránh

nhầm lần là khi có 2 người bệnh

giống nhau ta nên sắp xếp giường

khác phòng nhau hoặc nếu

không có thể cho họ nằm ở 2 vị

trí cách xa nhau

8

2.4 Đúng đường dùng

2 CÁC NGUYÊN TẮC CHO BỆNH NHÂN DÙNG THUỐC

Cần phải kiểm tra chắc

chắn thuốc dùng cho

đường nào:

• Uống

• Ngoài da

• Niêm mạc

• Tiêm

Nếu nhầm lẫn, sẽ gây

hậu quả rất nghiêm

trọng.

2.5 Đúng giờ

2 CÁC NGUYÊN TẮC CHO BỆNH NHÂN DÙNG THUỐC

Điều dưỡng phải biết tại sao một thuốc được cho y lệnh vào

một số giờ nhất định trong ngày và xem có thể thay đổi được hay không.

10

3 QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG

3.1 Nhận định

3.1.1 Bệnh sử

Khai thác bệnh sử tốt sẽ giúp chúng ta biết được tình hình bệnh tật, để từ đó

có được các chỉ định và chống chỉ định đối với liệu pháp thuốc

3.1.2 Tiền sử về dị ứng

Nếu bệnh nhân có tiền sử về dị ứng thuốc thì điều dưỡng phải báo cho các đồng nghiệp Những thức ăn gây dị ứng cho bệnh nhân cũng phải được ghi chú đầy đủ

3.1.3 Các thông tin về thuốc

Điều dưỡng đánh giá thông tin về mỗi thuốc bao gồm: cơ chế tác dụng,

mục đích, đường dùng, tác dụng phụ và biến chứng của thuốc

3.1.4 Tiền sử về chế độ ăn

Khuyên bệnh nhân tránh những thức ăn có thể tương tác với thuốc

3.1.5 Tình trạng của bệnh nhân

Xem xét về tình trạng hiện tại về thể chất lẫn tinh thần của bệnh nhân để quyết định xem một thuốc có được dùng hay không, hay nó được đưa vào

11

3 QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG

3.1 Nhận định

3.1.6 Sự nhận thức và hợp tác của bệnh nhân

Điều dưỡng phải đánh giá khả năng của bệnh nhân trong việc chuẩn bị thuốc

và uống thuốc

3.1.7 Thái độ của bệnh nhân về việc sử dụng thuốc

Quan sát thái độ của bệnh nhân đối với việc sử dụng thuốc có thể biểu lộ

mức độ phụ thuộc thuốc

3.1.8 Kiến thức của bệnh nhân và sự hiểu biết về liệu pháp

thuốc

Kiến thức và sự hiểu biết của bệnh nhân về liệu pháp thuốc ảnh hưởng đến

sự mong muốn và khả năng điều trị

3.1.9 Nhu cầu giáo dục

Điều dưỡng có thể hướng dẫn về hoạt động, mục đích của thuốc, tác

dụng phụ không mong muốn, các kỹ thuật dùng thuốc đúng và cách để

3 QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG

3.2 Lập kế hoạch

Điều dưỡng tổ chức các hoạt động chăm sóc để bảo đảm các kỹ

thuật dùng thuốc an toàn.

Cung cấp cho bệnh nhân tài liệu về thuốc để bảo đảm các thông tin

có thể đến được với họ.

3.3 Thực hiện

3.3.1.Sao chép lại và thực hiện đúng y lệnh

Điều dưỡng viết các y lệnh hoàn chỉnh của bác sĩ lên mẫu ghi thuốc một cách thích hợp Các y lệnh được ghi lại bao gồm: tên bệnh nhân, số phòng, số giường, tên thuốc, liều, giờ và đường dùng thuốc

3.3.2.Tính và đong liều thuốc

Khi đong các thuốc dưới dạng dung dịch thì phải dùng các dụng cụ đong

chuẩn Kỹ thuật đong thuốc đúng sẽ làm giảm cơ hội mắc lỗi Điều dưỡng cần tính liều khi chuẩn bị thuốc

3 QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG

3.3 Thực hiện

3.3.3 Cho bệnh nhân dùng thuốc đúng

Điều dưỡng hướng dẫn thực hiện các thủ thuật dùng thuốc thích hợp bệnh nhân

3.3.4 Ghi chép việc sử dụng thuốc

Ghi lại thuốc đã thực hiện cho bệnh nhân, bao gồm tên thuốc, liều, đường dùng và thời gian chính xác Ngoài ra điều dưỡng còn cần phải ghi lại vị trí của chỗ tiêm

3.3.5 Giáo dục sức khoẻ cho bệnh nhân

Có những bệnh nhân dùng thuốc suốt cuộc đời của họ Ví dụ như bệnh đái tháo đường, để ngăn ngừa biến chứng do đái tháo đường, điều dưỡng

phải giáo dục bệnh nhân cách theo dõi đường máu, cách tự tiêm insulin

3.3.6 Duy trì các quyền của bệnh nhân

Được cung cấp thông tin về tên thuốc, mục đích, hoạt động và những tác dụng phụ không mong muốn của thuốc Được nhận sự giúp đỡ đặc biệt liên quan với liệu pháp thuốc 14

3 QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG

3.4 Lượng giá

Điều dưỡng cần phải theo dõi đáp ứng của bệnh nhân với thuốc

Điều dưỡng phải cảnh giác với những phản ứng của bệnh nhân khi bệnh nhân uống

nhiều thuốc, phản ứng dị ứng hay các tương tác thuốc.

Trẻ em khác nhau về tuổi, cân nặng, diện tích bề mặt da và khả năng hấp thụ, chuyển hoá và bài tiết thuốc.

Thuốc thường không được chuẩn bị sẵn, đóng gói sẵn theo một liều

chuẩn cho trẻ em Vì vậy việc chuẩn

bị một liều theo y lệnh từ trong một lượng thuốc có sẵn cần phải tính toán cẩn thận.

Liều của trẻ em thấp hơn liều người lớn, vì vậy sự thận trọng là rất cần thiết khi chuẩn bị thuốc cho trẻ em.

LOGO

4 NHỮNG ĐIỂM LƯU Ý KHI CHO BỆNH NHÂN DÙNG THUỐC

4.1 Trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ

16

4 NHỮNG ĐIỂM LƯU Ý KHI CHO BỆNH NHÂN DÙNG THUỐC

4.2 Người già

Những người trên 65 tuổi : dùng thuốc nhiều nhất

Dùng nhiều thuốc: thuốc kê đơn +

thuốc không kê đơn

Dùng sai thuốc: Những dạng dùng

sai thuốc ở người già bao gồm:

dùng quá liều, dùng không đủ, dùng không đều, dùng trong các trường hợp chống chỉ định.

Không tuân thủ: 75% những bệnh

nhân già không tuân thủ liệu pháp thuốc, họ thường hay thay đổi liều vì

họ thấy không hiệu quả hay các tác dụng phụ gây khó chịu.

Xin cảm ơn sự theo

dõi của các anh chị!

18