Các thao tác trên khuông nhạc: Khi ghi nhạc, bạn thường sử dụng các thao tác như sau: -Chọn các nốt : Click vào nút mũi tên xéo trên thanh công cụ ngang phía trên rồi đưa xuống khuông
Trang 1các bạn yêu thích âm nhạc và công nghệ máy tính làm quen
và hiểu sơ qua về phần mềm Encore soạn nhạc trên máy tính như việc kết nối và khai báo cổng ra vào với máy tính khi có sử dụng nhạc cụ điện tử, ở bài viết phần tiếp theo này chúng tôi sẽ đi vào chi tiết và những vấn đề sâu hơn và chuyện nghiệp hơn các tính năng phần mềm này
Bài viết lần này chúng tôi xin giới thiệu đến các bạn cách soạn nhạc trên phần mềm Encore và bây giờ chúng ta sẽ đi vào chi tiết từng phần của cách soạn nhạc
1 Các thao tác trên khuông nhạc:
Khi ghi nhạc, bạn thường sử dụng các thao tác như sau:
-Chọn các nốt : Click vào nút mũi tên xéo trên thanh công cụ ngang phía trên rồi đưa xuống khuông nhạc, rê xéo thành một hình chữ nhật bao quanh các nốt nhạc đó
-Chọn tất cả các nốt trên khuông nhạc : Đưa con trỏ chuột ra ngoài lề trái như hình dưới rồi click vào đó Muốn chọn thêm khuông nhạc khác nữa thì hãy nhấn thêm phím Shift
-Xoá một khuông nhạc trong dòng (system) : Trường hợp này hơi khác, thí dụ như ban đầu bạn chọn viết mỗi dòng là 2 khuông nhạc (khoá Sol & Fa) dành cho những bài hợp ca, nhưng có lúc thì chỉ cần 1 khuông thôi để dành cho phiên khúc chẳng hạn Encore không cho phép bạn xoá một khuông trong dòng nhạc hệ thống (system) mà chỉ cho bạn giấu đi mà thôi, khi cần thì lấy trở lại
Còn muốn xoá thì phải xoá cả system bằng lệnh Delete staff Muốn tạm xoá 1
2 Chép nhạc bằng thanh công cụ:
Di chuyển vạch nhịp
Di chuyển khuông nhạc
Chọn cả khuông nhạc
Trang 2Khi vào chương trình, Encore đã ngầm định cho bạn chế độ AutoSpace
và AutoGuess/Beam , nghĩa là nốt nhạc bạn ghi vào khuông sẽ được tự động sắp xếp về vị trí cũng như về hình thức Bạn click vào nút có hình cây bút chì để chép nhạc, muốn chép nốt nào, bạn click vào nốt ấy trên thanh nút công cụ nằm bên trái màn hình có ghi chữ Notes rồi ghi vào khuông nhạc.Muốn xóa nốt vừa ghi sai, bạn click vào nút có hình cục tẩy, đưa trỏ chuột xuống rồi click vào ngay nốt ấy.Muốn ghi nốt thăng # hoặc giảm b, bạn ghi nốt đó trước rồi hãy click vào dấu # trên thanh công cụ, sau đó, đưa dấu thăng ấy đến ngay nốt đó rồi click vào, các nốt có cùng cao độ ngay sau đó trong cùng một ô nhịp sẽ được tự động bình trở lại, bạn muốn thăng hoặc giảm trở lại thì phải ghi dấu thăng hoặc giảm chồng lên nốt đó.Muốn ghi dấu chấm sau nốt, bạn click cả nốt và dấu chấm rồi mới ghi vào khuông.Muốn ghi dấu liên ba, bạn cũng click cả nốt và dấu liên ba rồi mới ghi vào khuông
Theo chúng tôi, bạn nên kết hợp giữa bàn phím và chuột sẽ ghi nhạc nhanh hơn Tay trái dùng bàn phím để gõ trường độ của nốt nhạc, tay phải dùng chuột để ghi cao độ nốt nhạc Muốn biết gõ trường độ nốt nhạc bằng tay trái như thế nào, xin hãy click vào nút dưới đây để tìm hiểu cách chép nhạc bằng bàn phím
3 Chép nhạc bằng bàn phím Keyboard:
Bạn có thể dùng bàn phím để ghi nhạc mà không cần đụng tới chuột, các phím
số dùng để ghi trường độ và các phím chữ dùng để ghi cao độ, điều này rất thích hợp cho bạn sáng tác nhạc bằng bàn phím Tuy nhiên, một số phiên bản lại không có đầy đủ tính năng này, như phiên bản 4.5 của Gvox Encore chẳng hạn, đòi hỏi phải có card âm thanh riêng hoặc cài đặt đúng Midi Input Device mới được, còn các phiên bản full hoặc cũ hơn thì lại cho phép chúng ta thực hiện dễ dàng Sau khi cài đặt xong, nếu bạn nhận được hộp thoại thông báo lỗi Midi Input Device thì bạn chỉ nghe được chứ không thu âm (record) được
Để thử nghiệm điều này, trước hết, bạn mở menu Windows của Encore, click
chọn Keyboard, đánh dấu chọn vào ô QWERTY Keyboard Note Entry hoặc
Trang 3nhấn phím chữ Q, nếu hình bàn phím keyboard ở giữa sáng lên đèn xanh nghĩa là Encore chấp nhận cho chúng ta ghi nhạc hoàn toàn bằng bàn phím, ta
có thể click vào bàn phím piano trong hình và nó sẽ phát ra âm thanh, còn nếu
nó vẫn mờ thì nghĩa là chúng ta chỉ dùng bàn phím số thay cho trường độ nốt nhạc mà thôi, không thể dùng phím chữ để ghi cao độ được
Giá trị trường độ của các nốt nhạc và dấu lặng tương ứng được quy định trên bàn phím keyboard như sau :
Số 1 : - Nốt tròn (dấu lặng tròn)
Số 2 : - Nốt trắng (Dấu lặng trắng)
Số 3 : - Nốt đen (Dấu lặng đen)
Số 4 : - Móc đơn (Dấu lặng móc đơn)
Số 5 : - Móc đôi (Dấu lặng móc đôi) v.v…
Chú ý: Nhấn phím chữ R để chuyển đổi giữa các nốt và dấu lặng tương ứng Bạn có thể nhấn phím chữ T để viết dấu liên ba, chữ D để viết dấu chấm kéo dài trường độ sau nốt, chữ S để ghi dấu thăng, chữ F để ghi dấu giáng…
Một số phím chữ tương ứng với nốt nhạc (chữ thường, từ phím a đến phím ‘) trường
hợp này chỉ đúng khi bàn phím Qwerty trong Encore sáng lên màu xanh, nghĩa là cho phép chúng ta ghi cao độ nốt nhạc bằng phím chữ:
Muốn lên cao nữa hoặc xuống thấp thì bạn nhấn dấu + hoặc – để tăng giảm bàn phím lên hoặc xuống một Octave
Hàng phím phía trên gồm các chữ e, t, y, u, o, p dùng để ghi các dấu # hoặc
b, thí dụ, bạn nhấn chữ e nghĩa là nốt Re#, chữ o nghĩa là Do# chẳng hạn, bạn hãy tự thử nghiệm
Xem thêm:
Thao tác với điểm chèn
-Dùng phím mũi tên chỉ lên hoặc chỉ xuống để đưa điểm chèn lên hoặc xuống dưới khuông nhạc
Trang 4-Dùng phím mũi tên trái/phải dùng để đưa điểm chèn sang ô nhịp (measure) kế bên trái hoặc bên phải ô nhịp hiện hành
-Phím dấu < dùng để chọn nốt nhạc bên trái điểm chèn
-Phím dấu > dùng để chọn nốt nhạc bên phải điểm chèn
-Nếu bấm kèm thêm phím shift và phím dấu < hoặc > sẽ chọn liên tiếp các nốt nhạc bên trái hoặc bên phải
-Phím Home dùng để đưa điểm chèn về ô nhịp đầu tiên
-Phím End dùng để đưa điểm chèn về ô nhịp cuối cùng
-Phím cách (spacebar) dùng để nghe bản nhạc bạn vừa soạn (Play) hoặc nhấn lần nữa để tắt đi (Stop)
-Muốn chép nhạc bằng bàn phím, bạn nhớ chọn trường độ nốt nhạc trước (phím số) rồi mới đánh nốt sau
Hiệu chỉnh và sửa chữa
-Để sửa một nốt nhạc, bạn không cần dùng nút hình cục tẩy để xóa đi viết lại,
vì bạn có thể chỉnh sửa nốt nhạc ấy lại bằng cách đưa con trỏ chuột vào ngay nốt ấy rê lên hoặc rê xuống để thành một nốt nhạc khác, bạn nên tắt chế độ AutoSpace và AutoGuess/Beam đi để có thể dịch chuyển theo ý muốn trên khuông nhạc
-Còn nếu muốn thay đổi giá trị trường độ của nốt đó thì hãy chọn nốt đó, mở menu Notes, chọn Change Duration rồi chọn giá trị theo các nút ở bên phải -Muốn chọn kiểu Single Staves, bạn phải thực hiện ngay từ lúc đầu, tức là
mở một trang nhạc mới, bằng cách nhấn Ctrl+N hoặc mở menu File, chọn New Trong hộp thoại vừa xuất hiện, bạn đánh dấu vào ô tròn trước chữ Single
Staves rồi chọn số khuông cho mỗi dòng nhạc trong mục Staves per System, nếu muốn có 4 loại tiếng khác nhau thì chọn 4, các khuông nhạc sẽ ngầm định đều là khoá Sol, bạn có thể sửa lại thành khoá nhạc khác tùy theo ý muốn, cách sửa như đã nói ở phần chọn khóa nhạc
Các phím tắt thường dùng trong Encore:
Trang 5File Menu
Edit Menu
Notes Menu
Windows Menu
Chọn loại nhạc cụ tấu cho mỗi khuông nhạc [Ctrl]+[/]
Setup Menu
Trang 6Bật/ tắt tiếng gõ nhịp [Ctrl]+[F]
Thanh công cụ chuẩn
Nút công cụ
Bàn phím QWERTY
Trang 7Dấu chấm nhỏ tăng ½ trường độ [.]
Như vậy! trong khuôn khổ bài viết này chúng tôi đã bắt đâu đi sâu vào giới thiệu chi tiết đến cách soạn nhạc, chép nhạc bằng thanh công cụ và bàn phím, Mời các bạn theo dõi phần tiếp theo ở bài viết sau ( Phần 3 ) Chúc các bạn thành công