quy tac nam tay phai

Đặt vấn đề• Chúng ta đã biết từ phổ và các đường sức từ biểu diễn từ trường của nam châm thẳng.Còn từ trường của ống dây có dòng điện chạy qua thì được biểu diễn như thế nào ?... Phần t

Trường THCS NGUYỄN VĂN LINH

Phòng GD – ĐT Huyện Hoà Vang

Vật Lý 9

BÀI GIẢNG ĐƯỢC SOẠN VÀ CHẠY TRÊN POWERPOINT XP2003

thực hiện năm học : 2006 -2007

Bài 24

TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY

CĨ DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

Đặt vấn đề

• Chúng ta đã biết từ phổ và các

đường sức từ biểu diễn từ trường của nam châm thẳng.Còn từ trường của ống dây có dòng điện chạy qua thì được biểu diễn như thế nào ?

I- Từ phổ, đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua

1 Thí nghiệm

a) Quan sát từ phổ

Quan sát từ phổ của thanh nam châm và từ phổ ở bên ngoài ống dây So sánh và cho biết chúng có gì giống nhau, khác nhau

Phần từ phổ ở bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua và bên ngoài thanh nam châm giống nhau

Khác nhau : Trong lòng ống dây cũng có các đường mạt sắt được sắp xếp gần như song song với nhau

Trả lời

b)Vẽ một vài đường sức

từ của ống dây

Đường sức từ ở trong và ngoài ống dây tạo thành những đường cong

khép kín

c) Đặt các kim nam châm nối tiếp

nhau trên một đường sức từ

Mũi tên chỉ chiều đường sức từ

Nhận xét về hình dạng của các đường sức từ

Cho nhận xét về chiều của đường sức từ ở 2 đầu ống dây so với chiều các đường sức từ ở 2 cực của thanh nam châm

như thanh nam

châm, tại hai

Nếu đổi chiều dòng điện qua ống dây thì chiều đường sức từ của ống dây có thay đổi.

II- Qui tắc nắm tay phải

1 Chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện

chạy qua phụ thuộc vào yếu tố nào ?

a) Dự đoán

c) Kết luận (SGK)

b) Thí nghiệm

Đổi chiều dòng điện

I

Kim nam châm định hướng khi đổi chiều dòng điện

Mũi tên chỉ chiều đường sức từ

b) Thí nghiệm

2 Qui tắc nắm tay phải Chiều dòng điện

chạy qua các vòng dây

Chiều đường sức từ

a) Sử dụng qui tắc nắm tay phải

(Phát biểu theo SGK)

Chiều dòng điện chạy qua các

trong lòng ống dây khi đổi chiều

dòng điện chạy qua các vòng

dây

Chiều dòng điện chạy qua các vòng dây

Chiều đường

sức từ

III- Vận dụng

C4 Cho ống dây AB có dòng điện chạy qua

và kim nam châm định hướng như hình vẽ.Xác định tên các từ cực của ống dây

A

B

Chiều dòng điện chạy qua các vòng dây

Sử dụng qui tắc nắm tay phải

Chiều dòng điện chạy qua các vòng dây

C6

A

B

GHI NHỚ

• Phần từ phổ ở bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua rất giống phần từ phổ ở bên ngoài thanh nam châm.

• Quy tắc nắm tay phải : Nắm b àn tay phả i rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đường sức từ trong lòng ống dây.

Có thể em chưa biết

• Trong Thí ngiệm tạo từ phổ của nam

châm thẳng, ta không thấy các đường mạt sắt như các đường mạt sắt chạy trong lòng ống dây có dòng điện Điều

đó không có nghĩa là trong lòng nam châm thẳng không có các đường sức từ.Thật ra, trong lòng nam châm thẳng vẫn có các đường sức từ, giống như trong lòng ống dây

Hướng dẫn về nhà

• Học thuộc quy tắc nắm tay phải.

• Vận dụng thành thạo quy tắc.

• Làm các bài tập từ 24.1 đến 24.5 (SBT)

Tiết học hôm nay đến đây kết thúc