Bài 30. Bài tập vận dụng quy tắc nắm tay phải và quy tắc bàn tay trái tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án,...
Trang 1Tiết 33: Bài 30
N
S
F
I
Trang 2Câu hỏi: Phát biểu quy tắc nắm tay phải Quy tắc bàn tay trái
Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao
cho bốn ngón tay hướng theo
chiều dòng điện chạy qua các
vòng dây thì ngón cái choãi ra
chỉ chiều của đường sức từ trong
lòng ống dây
N
S
F
I
Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện thì ngón cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực điện từ
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 3Để có kỹ năng vận dụng hai quy tắc trên, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay.
Trang 5BÀI 30: BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUY TẮC BÀN TAY TRÁI
a) Có hiện tượng gì xảy ra với thanh
nam châm.
b) Đổi chiều dòng điện chạy qua các
vòng dây, hiện tượng sẻ xảy ra như
thế nào?
c) Hãy làm thí nghiệm để kiểm tra.
BÀI 1: Treo thanh nam châm gần ống
dây (hình bên) Đóng mạch điện
Trang 6BÀI 30: BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUY TẮC BÀN TAY TRÁI
S
S N N
K +
Đóng mạch điện
- Dòng điện chạy trong cuộn dây dẫn
- Các đường sức từ trong cuộn dây xuất hiện Có chiều như hình vẽ
- Đầu B của ống dây là từ cực Bắc, đầu A của ống dây là từ cực Nam
- Do vậy từ cực Bắc (N) của ống dây hút từ cực Nam (S) của nam châm nên nam châm bị ống dây dẫn hút vào
N
S
a) Thì
BÀI 1:
a Nam châm bị ống
dây dẫn hút vào
Trang 7BÀI 30: BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUY TẮC BÀN TAY TRÁI
S
S N N
b) Khi đổi chiều dòng điện thì
- Các đường sức từ trong lòng ống đổi chiều
Từ cực Nam của ống dây dẫn đẩy từ cực Nam của nam châm ra xa và đồng thời hút từ cực Bắc của nam châm lại gần ống dây
- Nên các từ cực của ống dây thay đổi đâù A là cực Bắc đầu B là cực Nam
Do vậy:
- Dòng điện đổi chiều
BÀI 1:
a Nam châm bị ống
dây dẫn hút vào
b Lúc đầu nam châm
bị đẩy ra, sau đó nó
xoay đi và khi cực
Bắc của nam châm
hướng về đầu B của
ống dây thì nam châm
bị hút vào ống dây
Trang 8Các em quan sát thí nghiệm mô phỏng t ơng đối
+
BÀI 30: BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUY TẮC BÀN TAY TRÁI
Trang 9Các em quan sát thí nghiệm mô phỏng t ơng đối
+
BÀI 30: BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUY TẮC BÀN TAY TRÁI
Trang 10BÀI 30: BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUY TẮC BÀN TAY TRÁI
BÀI 2: Hãy xác định chiều của lực
điện từ, chiều của dòng điện, chiều
đường sức từ và tên từ cực trong
các trường hợp sau.
Ký hiệu:
S
N
a)
b)
F
F
c)
.
Chỉ chiều dòng điện có
phương vuông góc với mặt phẳng
trang giấy và chiều đi từ phía sau
ra phía trước
Chỉ chiều dòng điện có phương
vuông góc với mặt phẳng trang
giấy và chiều đi từ phía trước ra
phía sau
Trang 11BÀI 30: BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUY TẮC BÀN TAY TRÁI
S
N
a)
F
BÀI 2:
- Các đường sức từ đi từ cực bắc đến cực nam của nam châm
- Lực điện từ tác dụng lên dây dẫn có dòng điện chạy qua được xác định như hình vẽ
của dòng điện chạy trong dây dẫn ở (hình b)
Chiều của đường sức từ (hình c)
F
F
b)
c)
.
Trang 12BÀI 30: BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUY TẮC BÀN TAY TRÁI BÀI 3: Cho khung dây dẫn ABCD (có thể
quay quanh trục oo’) có dòng điện chạy
qua đặt trong từ trường, chiều của dòng
điện và tên các cực của nam châm như
hình vẽ.
a) Hãy vẽ lực tác dụng lên đoạn dây dẫn
AB và lực tác dụng lên đoạn dây CD 1
F
2
D A
O
O’
b) Cặp lực , làm cho khung dây quay
theo chiều nào?1
F F 2
c) Để khung dây ABCD quay theo chiều
ngược lại thì phải làm thế nào?
Trang 13BÀI 30: BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUY TẮC BÀN TAY TRÁI
S
N
D A
1
F
2
F
1
F
2
F
b) Cặp lực , làm cho khung dây quay
theo chiều ngược kim đồng hồ1
F
2
F
c) Để cho khung dây ABCD quay theo
chiều ngược lại thì:
' 1
F
' 2
F
- Đổi chiều của dòng điện chạy trong
khung dây ABCD
- Đổi chiều của đường sức từ
hoặc
S
N
D A
1
F
2
F
N S
1
F'
2
F'
O
O’
- Dòng điện đi từ A đến B, C đến D
- Đường sức từ đi từ cực N đến cực S
- Lực tác dụng lên dây AB
- Lực tác dụng lên dây CD
BÀI 3:
Trang 14* Các bước giải bài tập vận dụng quy tắc nắm tay phải
Bước 1: Xác định chiều dòng điện
Bước 2: Xác định chiều của dòng điện chạy qua dây dẫn
Bước 3: Đặt bàn tay phải theo đúng quy tắc
Bước 4: Rút ra kết luận của bài toán
* Các bước giải bài tập vận dụng quy tắc bàn tay trái
Bước 1: Vẽ và xác định được chiều đường sức từ của nam châm Bước 2: Vẽ chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện
Bước 3: Đặt bàn tay trái theo đúng quy tắc
Bước 4: Rút ra kết luận của bài toán
Trang 15- Về nhà ôn lại các bước giải bài tập vận dụng quy tắc nắm tay phải, quy tắc bàn tay trái
- Làm các bài tập trong sách bài tập
- Đọc và nghiên cứu trước bài: Hiện tượng
cảm ứng điện từ
Trang 16HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI 30.5 SBT
F
- Vận dụng quy tắc nắm tay
phải, xác định tên các cực của
nam châm điện
- Sau đó vận dụng quy tắc bàn tay
trái để xác định chiều của lực điện từ
tác dụng lên dây dẫn có dòng điện
Trang 17Cám ơn quý thầy cô
và các em học sinh!