Bài 23. Vùng Bắc Trung Bộ

hẹp ngang kéo dài từ dãy Tam Điệp ở phía - Ý nghĩa: Cầu nối giữa miền Bắc và miền Nam; Cửa ngõ của các nước láng giềng ra biển Đông và ngược lại; Cửa ngõ hành lang Đông – Tây của

MÔN: ĐỊA LÝ 9

QUÊ BÁC

CỐ ĐÔ HUẾ

Vùng Bắc Trung Bộ

Vùng Bắc Trung Bộ có ý nghĩa gì về vị trí?

Các đặc điểm tự nhiên- tài nguyên- dân cư như thế nào?

Bài 23

51 51

3 K m 2

Dân số: 10.3 triệu người (2002)

Hình 23.1: Lược đồ tự nhiên vùng Bắc Trung Bộ

Hãy xác định ranh giới, phạm vi lãnh thổ của vùng Bắc Trung Bộ.

Em có nhận xét gì về hình dạng lãnh thổ của vùng?

Qua đó, hãy cho biết ý nghĩa vị trí địa

lí của vùng.

- Cầu nối giữa miền Bắc và miền Nam.

- Cửa ngõ của các nước láng giềng ra biển Đông và ngược lại

- Cửa ngõ hành lang Đông – Tây của tiểu vùng sông Mê Công.

Dãy Tam Điệp

hẹp ngang kéo dài từ

dãy Tam Điệp ở phía

- Ý nghĩa: Cầu nối

giữa miền Bắc và miền

Nam; Cửa ngõ của

các nước láng giềng ra

biển Đông và ngược

lại; Cửa ngõ hành lang

Đông – Tây của tiểu

vùng sông Mê Công.

HÀNH LANG KINH TẾ ĐÔNG TÂY

Hành lang Kinh tế Đông - Tây : Là một sáng kiến được nêu ra vào năm 1998 tại Hội nghị Bộ trưởng  Tiểu vùng Sông Mekong Mở rộng  lần thứ tám tổ chức tại Manila (Philippines) nhằm thúc đẩy phát triển và hội nhập kinh

tế giữa bốn nước Lào, Myanma, Thái Lan và Việt Nam.  H ành lang này chính thức thông tuyến vào ngày 20 tháng

12 năm 2006.

Phía Tây Phía Đông Núi

- Địa hình: từ đồng sang tây, tỉnh nào cũng có biển,

đồng bằng, gò đồi và núi.

LƯỢC ĐỒ TỰ NHIÊN VÙNG BẮC TRUNG BỘ

Gió đông bắc

DÃ

Y T RƯ ỜN

G S

ƠN B ẮC

- Địa hình: từ đồng sang tây, tỉnh nào cũng có

biển, đồng bằng, gò đồi và núi.

- Thiên nhiên có sự khác biệt giữa phía bắc và

phía nam dãy Hoành Sơn.

- Dãy Trường Sơn Bắc có ảnh hưởng sâu sắc

đến khí hậu của vùng.

Gió tây nam

LƯỢC ĐỒ TỰ NHIÊN VÙNG BẮC TRUNG BỘ

D

·y

tr ê

ng s¬

n b

¾ c

- Mùa hạ: đón gió, bão, chịu ảnh hưởng của hiệu ứng phơn Tây nam khô, nóng Dãy Trường

Sơn Bắc có ảnh hưởng sâu sắc đến khí hậu như thế nào?

- Mùa đông: đón gió mùa

Đông bắc gây mưa lớn

1.Đặc điểm tự nhiên:

- Thiên nhiên có sự phân hóa giữa phía Bắc và phía Nam Hoành Sơn, từ Tây sang Đông các tỉnh đều có núi, gò đồi, đồng bằng,

biển và đảo.

2 Thuận lợi:

KHÔ, NÓNG

Hãy xác định các sông

- Sông ngòi: mang tính

chất song miền núi,

ngắn, dốc.

Cầu Hàm Rồng qua Sông Mã

(Thanh Hoá)

Cầu Hàm Rồng trong chiến tranh Cầu Hàm Rồng ngày nay

Cầu Hiền Lương năm 1959 Cầu Hiền Lương ngày nay

Dãy Hoành Sơn

Khoáng Sản?

Biểu đồ tỉ lệ đất lâm nghiệp có rừng phân theo phía

bắc và nam Hoành Sơn (%)

LƯỢC ĐỒ TỰ NHIÊN VÙNG BẮC TRUNG BỘ

I Vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ:

II Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên:

a Đặc điểm

- Địa hình: từ đồng sang tây, tỉnh nào cũng có

biển, đồng bằng, gò đồi và núi.

- Thiên nhiên có sự khác biệt giữa phía bắc và

phía nam dãy Hoành Sơn.

- Dãy Trường Sơn Bắc có ảnh hưởng sâu sắc đến

khí hậu của vùng.

- Tài nguyên rừng, khoáng sản, du lịch, biển khá

phong phú

TI TAN

- Khoáng sản: crôm, sắt, đá vôi, sét, cao lanh

CRÔM

- Vùng biển có nhiều bãi tôm, bãi cá

SẦM SƠN (THANH HÓA) NHẬT LỆ (QUANG BÌNH)

LĂNG CÔ (THỪA THIÊN-HUẾ)

NHIỀU BÃI BIỂN ĐẸP

CỬA TÙNG (QUẢNG TRỊ)

DI SẢN THIÊN NHIÊN THẾ GIỚI PHONG NHA-KẺ BÀNG

b Thuận lợi và khó khan:

* Thuận lợi

- Có 1 số tài nguyên quan trọng:

+ Khoáng sản: crôm, sắt, đá vôi,

+ Rừng có diện tích tương đối lớn.

+ Tài nguyên biển có nhiều bãi tôm, bãi cá… + Tài nguyên du lịch có nhiều bãi tắm, vườn quốc gia đẹp.

=> Thuận lợi phát triển cơ cấu kinh tế nhiều ngành

Vùng còn gặp những khó khăn gì? Hãy kể một số thiên tai

của vùng.

Nam

TỶ LỆ ĐẤT LÂM

NGHIÊÏP CÓ RỪNG

RÉT ĐẬM, RÉT HẠI XẢY RA NẠN CHÁY RỪNG NẠN CÁT BAY, CÁT LẤN XẢY RA VÙNG Hằng năm phải gánh chịu trên 10 cơn bão SẠT LỞ ĐẤT ĐẤT BẠC MÀU VEN BIỂN

ĐÁ LỞ HẠN HÁN

LŨ LỤT

GIÓ LÀO

Phát triển rừng đầu nguồn

Trồng rừng ngập mặn

Phủ xanh đất trống đồi trọc

Trồng rừng ven sông, biển chống cát bay

Phát triển thủy điện

Xây dựng hệ thống thủy lợi

Phát triển rộng cơ cấu nông-lâm-ngư nghiệp

BIỆN PHÁP

Hồ Kẽ Gỗ

BÀI 23: VÙNG BẮC TRUNG BỘ

I Vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ.

II Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên

III Đặc điểm dân cư và xã hội.

1 Đặc điểm.

Em hãy kể tên các dân

tộc chủ yếu của

vùng ?

NGƯỜI TÀ ÔI NGƯỜI VÂN KIỀU

Vậy dân cư xã hội ở đây có đặc điểm gì?

BÀI 23: VÙNG BẮC TRUNG BỘ

I Vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ.

II Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên

III Đặc điểm dân cư và xã hội.

1 Đặc điểm.

- Là địa bàn cư trú của 25 dân tộc (như: Thái, Mường, Tày, Mông, Bru-Vân Kiều…)

Các dân tộc Hoạt động kinh tế Đồng bằng

ven biển

phía đông

Chủ yếu là người Kinh Sản xuất lương thực, cây công nghiệp hàng năm, đánh bắt và

nuôi trồng thuỷ sản Sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch

vụ

Miền núi, gò

đồi phía tây Chủ yếu là các dân tộc: Thái, Mường,

Tày, Mông, Vân Kiều,…

Bru-Nghề rừng, trồng cây công nghiệp lâu năm, canh tác trên nương rẫy, chăn nuôi trâu, bò đàn

Quan sát bảng 23.1, hãy cho biết những khác biệt trong cư trú và hoạt động kinh tế giữa phía đông và phía tây của Bắc Trung Bộ?

- Phân bố dân cư và hoạt động kinh tế có sự khác biệt từ Đông sang Tây: + Dân tộc Kinh (Việt) ở phía Đông hoạt động kinh tế chủ yếu là sản xuất lương thực, công nghiệp và dịch vụ

+ Dân tộc khác ở phía Tây hoạt động kinh tế chủ yếu là nông nghiệp và lâm nghiệp.

+ Phía Đông: đồng bằng, biển, điều kiện thuận lợi, kinh tế phát triển hơn

Phía Tây: vùng núi, gò đồi, đa số người dân tộc, điều kiện và kinh tế kém phát triển hơn.

GIÀU BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC

Dựa vào bảng 23.2 hãy nhận xét sự chênh lệch các chỉ tiêu của vùng so với cả nước.

Tiêu chí Đơn vị tính Bắc Trung Bộ Cả nước

- Bắc Trung Bộ nhỏ hơn cả nước về: mật độ dân số, GDP/người (chỉ bằng 1/2 của cả nước), tuổi

thọ trung bình và tỉ lệ dân số thành thị (gần bằng 1/2 cả nước).

- Các chỉ tiêu của Bắc Trung Bộ cao hơn cả nước là: tỉ lệ hộ nghèo, tỉ lệ người biết chữ, tỉ lệ gia tăng tự nhiên dân số.

BÀI 23: VÙNG BẮC TRUNG BỘ

I Vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ.

II Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên

III Đặc điểm dân cư và xã hội.

1 Đặc điểm.

- Là địa bàn cư trú của 25 dân tộc (như: Thái, Mường, Tày, Mông, Bru-Vân Kiều…)

- Phân bố dân cư và hoạt động kinh tế có sự khác biệt từ Đông sang Tây

+ Dân tộc kinh ở phía Đông, hoạt động kinh tế chủ yếu là sản xuất lương thực, công nghiệp và dịch vụ

+ Dân tộc khác ở phía Tây, hoạt động kinh tế chủ yếu là nông nghiệp và lâm nghiệp

- Các chỉ tiêu còn rất chênh lệch so với cả nước, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn

- Người dân có truyền thống lao động cần cù, dũng cảm, giàu nghị lực trong đấu tranh với thiên tai và giặc ngoại xâm

- Vùng còn có nhiều di tích lịch sử, di sản văn hóa

Thành Cổ Quảng Trị

Nghĩa trang Trường Sơn

Cố đô Huế Nhã nhạc cung đình Huế

ĐỜI SỐNG CÒN NHIỀU KHÓ KHĂN

ĐƯỜNG ĐẾN TRƯỜNG VÀ LỚP HỌC

Giải pháp để nâng cao đời sống các dân tộc ở vùng gò đồi phía Tây? ĐIỆN

PHÁT TRIỂN HOÀN THIỆN CƠ SỞ HẠ TẦNG

TRẠM XÁ

Dự án xây dựng đường Hồ Chí Minh, hầm đường

bộ đèo Hải Vân và khi đường 9 được chọn là một trong những đường xuyên ASEAN, cửa khẩu Lao Bảo trở thành khu kinh tế mở biên giới Việt – Lào thì việc quan

hệ mọi mặt với các nước khu vực Đông Nam Á và thế giới thông quan hệ thống đường bộ, đường biển mở ra khả năng to lớn hơn nhiều cho vùng Bắc Trung Bộ.

2 Ranh giới phía… của vùng Bắc Trung Bộ có dãy Tam Điệp?

3 Các chỉ tiêu phát triển kinh tế –xã hội giữa phía Tây và Đông còn …… ?

4 Đây là tên một dãy núi, là ranh giới phía Bắc

của vùng Bắc Trung Bộ?

của vùng Bắc Trung Bộ thêm sâu sắc?

6 Đây là tên gọi của dân tộc này?

7 Đây là tên một dạng địa hình chính phía tây của

vùng Bắc Trung Bộ?

8 Đây là hướng thổi của 1 loại gió làm cho mùa Đông

ở vùng Bắc Trung Bộ thêm sâu sắc?

9 Đây là 1 trong những thiên tai chính

mà Bắc Trung Bộ phải gánh chịu?

10 Phía Đông là địa bàn cư trú của ….?.

- Sưu tầm tư liệu (bài viết, ảnh) và viết tóm tắt, giới thiệu về vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng hoặc thành phố Huế.

- Tìm những bài hát, bài thơ viết về Bắc Trung Bộ.

- Đọc và nghiên cứu trước nội dung bài 24 “Vùng

Bắc Trung Bộ - (tiếp theo)”