Tiết 105- Thuế máu

Ngữ văn: Tiết 105 Văn bản: Trích Bán án chế độ thực dân Pháp, Nguyễn ái quốc Chõn dung Nguyễn Ái Quốc - Nguyễn ái Quốc 1890 - 1969 l một trong những à một trong những tên gọi của Chủ

1 T¸c gi¶ cña ®o¹n trÝch tËp NhËt kÝ trong tï lµ ai?

2 §äc thuéc lßng b¶n dÞch th¬ cña bµi th¬ Ng¾m “ Ng¾m

tr¨ng ? Qua bµi th¬ em yªu thÝch c©u th¬ nµo? V× sao? ’’

1 Tác giả

Hãy nêu những nét hiểu biết cơ bản về

cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn ái

Quốc – Hồ Chí Minh?

Ngữ văn: Tiết 105

Văn bản:

(Trích Bán án chế độ thực dân Pháp,

Nguyễn ái quốc)

Chõn dung Nguyễn Ái Quốc

- Nguyễn ái Quốc (1890 - 1969) l một trong những à một trong những

tên gọi của Chủ t ch Hồ Chí Minh trong thời kì hoạt ịch Hồ Chí Minh trong thời kì hoạt

động cách mạng tr ớc năm 1945

- Là ng ời sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam, vị lãnh

tụ thiên tài, danh nhân văn hoá thế giới

- Văn ch ơng của Ng ời l công cụ sắc bén để nhằm à một trong những

mục đích vạch trần bộ mặt kẻ thù, nói lên nỗi khổ của

nhân dân và kêu gọi đấu tranh

Tác phẩm “ Ngắm Bản án chế độ thực dân Pháp”

- Ch ơng I: Thuế máu

- Chương II: Việc đầu độc ng ời bản xứ

- Ch ơng III: Các quan toàn quyền thống đốc

- Ch ơng IV: Các quan cai trị

- Ch ơng V: Những nhà khai hoá

- Ch ơng VI: Gian lận trong bộ máy nhà n ớc

- Ch ơng VII: Việc bóc lột ng ời bản xứ

V¨n b¶n ThuÕ m¸u thuéc kiÓu v¨n b¶n nµo?

Em hiÓu ThuÕ m¸u lµ g×?

ThuÕ m¸u lµ lo¹i thuÕ tµn nhÉn, phò phµng nhÊt v× bãc lét

b»ng x ¬ng m¸u, m¹ng sèng con ng êi.

“người bản xứ” II Chế độ lớnh tỡnh nguyện

III Kết quả của sự

hi sinh

Nhận xét cách đặt tên ch ơng, tên các

phần trong văn bản?

Tên ch ơng: Gợi số phận thảm th ơng của ng ời dân thuộc địa Bao hàm cả lòng căm phẫn, ghê tởm và thái

độ mỉa mai đối với chế độ thực dân.

Tên phần: Gợi cho ng ời đọc đ ợc thấy sự tàn bạo của chính quyền thực dân và nỗi khổ của ng ời dân thuộc địa theo trình tự thời gian: tr ớc- trong và sau chiến tranh.

Nhận xét về mối quan hệ giữa các phần trong ch ơng Thuế máu?

Các phần nối tiếp, liên kết chặt chẽ, thể hiện tinh thần chiến đấu mạnh mẽ, thái độ phê phán triệt để của Nguyễn ái Quốc Gợi lên quá trình bịp bợm, bóc lột cùng

kiệt ng ời dân thuộc địa của bọn thực dân đế quốc

Với văn bản này, theo em chúng ta nên đọc

với giọng điệu nh thế nào cho phù hợp ?

Cần đọc giọng l u loát, nhấn mạnh một số từ ngữ trong ngoặc

kép, từ ngữ lặp đi lặp lại để thấy rõ thái độ giễu cợt, mĩa mai,

nghệ thuật trào phúng sâu cay

Thái độ của quan cai trị

thực dân đối với ng ời bản

xứ

Số phận thảm th ơng của ng ời dân thuộc địa.

? Cuộc chiến tranh vui t ơi là cuộc chiến tranh

nào?

? So sánh thái độ của qua cai trị thực dân đối với ng ời dân thuộc địa ở

hai thời điểm: tr ớc khi có chiến tranh và khi có chiến tranh xẩy ra?

1 Thỏi độ của quan cai trị

Trước chiến tranh Khi chiến tranh xảy ra

tự do”

Tại sao người bản xứ từ địa vị hốn hạ bỗng trở thành những đứa

thực dõn phong cho danh hiệu tối cao là chiến sĩ bảo vệ cụng lớ

-> Đó là thái độ xem th ờng,

khinh miệt.

-> Đó là thái độ đề cao tâng bốc.

Thủ đoạn lừa bịp bí ôỉ của chủ nghĩa thực dân để bắt đầu biến ng

ời dân bản xứ thành vật hi sinh cho cuộc chiến tranh phi nghĩa và

phục vụ lợi ích của chúng

Cỏc cụm từ đặt trong dấu ngoặc kộp ở đõy

tự do”

 Tỏ thái độ mỉa mai, giễu cợt, chõm biếm

1.Thái độ của quan cai trị

Trước chiến tranh Khi chiến tranh xảy ra

Họ chỉ biết kéo xe tay, bị tra tấn,

đánh đập như súc vật

Họ được tâng bốc vỗ về, được phong danh hiệu cao quý

2 Số phận người dân thuộc địa

Người ra trận Người ở hậu phương

Số phận thảm thương của người dân thuộc địa trong chiến tranh phi nghĩa được miêu tả như thế nào ?

2 Số phận người dân thuộc địa

Phơi thây trên các chiến

trường Châu

Âu, bỏ xác tại những miền hoang vu,

Họ phải làm công việc chế tạo vũ khí phục

vụ chiến tranh…,

bị nhiễm độc khạc ra từng miếng phổi…

8 vạn người không bao giờ nhìn thấy mặt trời

quê hương nữa

Người ra trận Người ở hậu phương

70 vạn

8 vạn

- …Phải Phải xa lìa vợ con, quê h ơng vì mục đích vô nghĩa, đem mạng sống mà đánh đổi lấy những vinh dự hão huyền.

- Bị biến thành vật hi sinh cho lợi ích danh dự của kẻ cầm

quyền.

- trên các chiến tr ờng châu Âu.

- Xuống tận đáy biển - bảo vệ các loài thuỷ quái

- Một số tại Ban-căng, …Phải bị tàn sát ở bờ sông Mác-nơ, bãi lầy Săm-pa-nhơ, của các cấp chỉ huy, của …Phải

Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ, giọng điệu của tác giả ở đoạn này?

-> Từ ngữ mỉa mai, châm biến, giọng văn giễu cợt nh ng ẩn trong đó là sự xót xa tr ớc những cái chết th ơng tâm, vô

nghĩacủa ng ời dân thuộc địa.

- ở hậu ph ơng họ phải làm công việc chế tạo vũ khí phục vụ chiến tranh Nh ng cuối cùng họ cũng phải chết vì bệnh tật (nhiễm những luồng khí độc, ).

3 NghÖ thuËt

1 Giọng điệu :

Giọng mỉa mai, hài hước khi vạch trần bộ mặt bỉ ổi, xảo trá của

bọn thực dân: “Ấy thế mà”, “đùng một cái”…

Giọng cảm thương, chua xót cho số phận những người dân

thuộc địa

2 Yếu tố biểu cảm :

Từ ngữ biểu cảm : “tên da đen bẩn thỉu”, “tên An-nam-mít”, “con

yêu”, “bạn hiền”…

Hình ảnh biểu cảm : “phơi thây”,“xuống tận đáy biển”,“bỏ xác tại

miền hoang vu”,“máu tưới vòng nguyệt quế”,xương chạm nên những chiếc gậy, tám vạn người không bao giờ còn trông thấy mặt trời quê hương nữa…

Biện pháp biểu cảm : dùng từ ngữ trái ngược với bản chất sự

vật, lối so sánh, ẩn dụ sắc sảo…

=> Tác dụng : Lật tẩy bộ mặt bịp bợm, xảo trá của thực dân Pháp

Tăng hiệu quả châm biếm sâu cay

Nhận xét về nghệ thuật sử dụng giọng điệu của tác giả

trong đoạn văn?

Nhận xét về cách sử dụng yếu tố biểu cảm trong

đoạn trích ?

Tác dụng của các biện pháp

nghệ thuật trên ?

*TiÓu KÕt :

? Nªu ng¾n gän gi¸ trÞ nghÖ thuËt vµ néi dung cña

phÇn I trong ch ¬ng ThuÕ m¸u?

Bằng lời kể chua xót, giọng điệu giễu cợt, tác giả đã vạch trần bộ mặt tàn ác, quỷ quyệt của chủ

nghĩa thực dân, đồng thời cho thấy số phận thê thảm của người dân thuộc địa bị đẩy vào cuộc chiến tranh phi nghĩa.

B I T P C NG C ÀI TẬP CỦNG CỐ ẬP CỦNG CỐ ỦNG CỐ Ố

1 Cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) đ ợc

Nguyễn ái Quốc ví bằng cụm từ nào trong phần 1 của bài

Thuế máu? (21 chữ)

- Hãy trả lời các câu hỏi, để tìm ra 7 ô chữ hàng ngang từ

đó tìm từ khoá của các ô chữ sau:

Đ

Đ

Đ

5 4

6 7

S

S

S S

a n n a m M í t

2 Nguyễn ái Quốc còn có tên gọi là gì? (9 chữ)

3 Khi cuộc chiến tranh phi nghĩa xảy ra những ng ời dân thuộc địa lập tức biến thành gì của các quan cai trị, phụ

6 Trong cuộc chiến tranh phi nghĩa đó tổng số có bao

nhiêu ng ời lính thuộc địa chết? (6 chữ)

7 Những ng ời dân thuộc địa đã lấy máu mình t ới lên

vòng nguyệt quế của ai? (12 chữ)

Từ khoá gồm 2 từ, gồm có 7 chữ cái Đây là một thứ

thuế tàn nhẫn, phũ phàng, nhất là bị bóc lột x ơng máu, mạng sống.

- §äc kÜ v¨n b¶n so¹n tiÕp phÇn II vµ III.

- §äc thuéc mét sè c©u v¨n, ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n mµ em yªu thÝch.

- So¹n bµi: Héi tho¹i.