Bài 28. Những ngôi sao xa xôi

Qua lời kể của Phương Định , em hãy cho biết các cô gái trong tổ trinh sát mặt đường ở một nơi như thế nào ?... Từ hoàn cảnh sống và chiến đấu , cũng như Trong cụng việc phỏ bom mỡn của

(Trích )

trường tuy gian khổ, khắc nghiệt nhưng luôn bình thản,

lạc quan, vui tuơi, hồn nhiên.Họ gắn bó yêu thương nhau

Trong suốt 16 năm hoạt động, Trường Sơn đã phải chịu những tổn thất to lớn về người, vật chất và môi trường sinh thái, đặc biệt là ở các trọng điểm ATP, Xiêng Phan, ngã ba Đồng

Lộc Chỉ tính từ năm 1965 trở đi, Mĩ đã dùng 733.000 lần chiếc máy bay, đánh phá 152.000 trận, ném xuống 4 triệu tấn bom và chất độc hoá học 30.000 cán bộ, chiến sĩ hi sinh,

20.000 người bị thương và hàng vạn người

nhiễm chất độc hóa học, 14.500 xe, máy, 703 súng pháo và 90.000 tấn hàng bị phá hỏng

Tuy nhiên Trường Sơn đã vượt lên trên bom đạn của kẻ thù

Trong 16 năm đó, bất chấp sự đánh phá ác liệt của địch, Đoàn 559 đã thực hiện một khối lượng công

việc khổng lồ : đào đắp, san lấp 29 triệu mét khối đất đá; xây dựng hệ thống đường gồm 5 hệ thống trục dọc, 21 hệ thống trục ngang với tổng chiều dài

20.000km chạy qua 9 tỉnh của Việt Nam, 7 tỉnh của

Lào, 4 tỉnh của Campuchia, tuyến đường kín dài

3.140km, hệ thống đường ống xăng dầu dài

1.400km, hệ thống đường sông dài 500km; san lấp 78.000 hố bom, phá 12.600 bom từ trường, 8.000

bom nổ chậm, 85.100 quả mìn, làm cho kẻ thù kinh ngạc, lập nên một kì tích được cả thế giới biết đến, xứng đáng nhận huân chương Hồ Chí Minh và danh hiệu Anh hùng LLVTND.

Đường Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh, con đường đi đến độc lập tự do của dân tộc Việt Nam, con đường nối liền hai miền đất nước thực sự đã trở thành một huyền thoại của thế kỉ XX, một biểu tượng về tinh thần và ý chí của nhân dân Việt Nam Nó sẽ mãi mãi đi vào lịch sử cùng với những con người đã chiến đấu, hi sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc Có lẽ lời nhận xét của nhà báo Jacques Despuech, người từng ở Việt Nam trong chiến tranh đã nói lên tất cả điều đó :" Con đường mòn ấy, con

đường ra tiền tuyến dài hàng chục ngàn kilômét bị trọng

pháo, bom phá tạo thành các túi lửa khổng lồ suốt ngày đêm Vậy mà con đường ấy vẫn như mạng nhện muôn ngả, thực

sự trở thành công cụ trọng yếu duy nhất trong lịch sử tiếp

vận quân sự Việt Nam Nếu con đường voi đi vượt dãy núi

Alpes của danh tướng Anibal, con đường chuyển trọng pháo qua đèo Saint Bernard của Bonaparte đặt bên đường mòn Hồ Chí Minh thì chúng đều tụt lại quá xa vì con đường ấy không chỉ là vật thể mà còn là con đường dân tộc, con đường của tâm linh nên có sức bền vững diệu kì "

Đào đắp, san lấp 29 triệu mét khối đất đá; xây dựng 20.000km chạy qua 9 tỉnh của Việt Nam, 7 tỉnh của Lào, 4 tỉnh của Campuchia,

San lấp 78.000 hố bom, phá 12.600 bom từ trường, 8.000 bom

nổ chậm, 85.100 quả mìn

Tổ nữ thanh niên xung phong ( Tổ trinh sát mặt đường )

Qua lời kể của Phương Định , em hãy cho biết các cô gái trong tổ trinh sát mặt đường ở một nơi như thế nào ?

Đối lập với không gian căng thẳng trên cao

điểm, khi về không gian bình yên nơi hang đá , các cô lại là những người như thế nào?

Trong lần phá bom khi Nho bị thương ,thái độ và tình cảm của chị

Thao và Phương Định như thế nào?

Qua lời kể của

Phương Định về bản thân và hai đồng đội, em hãy tìm những nét tính cách , phẩm chất chung của họ ?

- Có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc, quyết tâm hoàn thành mọi nhiệm vụ

- Dũng cảm, sẵn sàng hi sinh, không quản gian khổ, hiểm nguy

- Có tình đồng đội gắn bó keo sơn

- Hay xúc động, nhiều mộng mơ, dễ vui, dễ trầm

tư, thích làm đẹp.

* Những nét chung

Tuy có nhiều điểm giống nhau nhưng mỗi người đều có nét riêng ? Em hãy chỉ ra nét riêng đó ?

Chị Thao Nho Phương Định

mẽ, thích thêu thùa

Hồn nhiên, nhạy cảm, thích mơ mộng.

* Những nét riêng

Từ hoàn cảnh sống và chiến đấu , cũng như Trong cụng việc phỏ bom mỡn của những

cụ gỏi trong tổ trinh sỏt mặt đường , và

sau khi xem những hỡnh ảnh về cuộc sống

và cụng việc của cỏc cụ, em cảm nhận

được những gỡ vẻ đẹp chung trongtõm hồn , tớnh cỏch của họ?

- Họ là những cô gái rất trẻ,mộng mơ ,lạc quan, yêu đời nh ng lại là những chiến sĩ xung phong ở chiến

tr ờng có tinh thần trách nhiệm cao ,lòng dũng cảm: can đảm tr ớc khó khăn, gian khổ, hiểm nguy, sẵn sàng hi sinh , co tình đồng chí, đồng đội keo sơn,

gắn bó.

=> Đó là những phẩm chất tốt đẹp của lòng yêu n

ớc, của lí tuởng cao đẹp, vừa bình dị, hồn nhiên, lạc quan của thế hệ trẻ Việt Nam trong chiến tranh

chống Mĩ.

Từ hiện thực cuộc sống của các cô

gái thanh niên xung phong trong truyện ngắn em vừa tỡm hiểu , em

liên t ởng tới văn bản nào đã học? So

sánh điểm giống nhau giữa cỏc văn

bản về nội dung trên?

Điểm giống nhau:

Hoàn cảnh ác liệt của cuộc chiến tranh.Sự lạc quan yêu đời trẻ trung của những ng ời lính, thanh niên xung phong, v đ p của lòng can ẻ đẹp của lòng can ẹp của lòng can

Là cô gái

Hà Nội xinh xắn.

- Là một cô gái khá, được

nhiều người để ý, khen ngợi.

- Hai bím tóc dày, mềm.

- Cái cổ cao, kiêu hãnh như

đài hoa loa kèn.

- Mắt dài, màu nâu, “cái nhìn

sao mà xa xăm”.

Nh ân vật Phương Định tự quan sát, đánh giá

về mình như thế nào?

3 Hình ảnh Phương Định

“Vắng lặng đến phát sợ Cây còn lại

xác xơ Đất nóng Khói đen bay vật vờ từng cụm trong không trung, che đi những gì từ

xa Các anh cao xạ có nhìn thấy chúng tôi

không? Chắc có, các anh ấy có những cái

ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm

mắt Tôi đến gần quả bom Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình, tôi không sợ nữa Tôi sẽ không đi khom Các anh ấy

không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ

Tâm trạng Phương Định trong một lần phá bom

như thế nào?

Tinh thần dũng cảm, hiên ngang, tự trọng.

Em hãy nhận xét thái độ của Phương Định trong

công việc ?

Tôi dùng xẻng nhỏ đào đất dưới quả bom.

Đất rắn Những hòn sỏi theo tay tôi bay ra hai bên Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom Một tiếng động sắc đến gai người, cứa vào da thịt tôi Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm Nhanh lên một tí ! Vỏ quả bom nóng Một dấu hiệu chẳng lành Hoặc là nóng từ bên trong

quả bom Hoặc là mặt trời nung nóng.

Quen rồi Một ngày chúng tôi phá bom đến năm lần, Ngày nào ít : ba lần Tôi có nghĩ tới cái chết Nhưng một cái chết mờ nhạt, không cụ thể Còn cái chính : liệu mìn có nổ, bom có nổ không?

Tinh thần trách nhiệm cao Tinh thần dũng cảm,

không sợ hi sinh.

- Khóc, chăm sóc Nho

chu đáo

- Sợ cô đơn.

Khi Nho bị thương, Phương Định

làm gì? Phương Định sợ nhất khi nào? Nhận xét chung về thái độ, tình cảm của Phương Định đối với đồng đội ?

- Mê hát Thường bịa ra

Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật, ngôn ngữ, giọng điệu

trong truyện ngắn này ?

- Miêu tả tâm lí nhân vật tinh

tế, ngôn ngữ tự nhiên, trẻ trung

và đầy nữ tính.

Ấn tượng chung của em về ba cụ gỏi thanh niờn xung phong trong cõu

chuyện trờn ?

=> Mang vẻ đẹp tiêu biểu cho thế hệ thanh niên xung phong thời kháng chiến chống Mĩ cứu n ớc: hồn nhiên, lạc quan, dũng cảm, công vịêc nguy

hiểm, khó khăn, cận kề cái chết, trong điều kiện sống chiến đấu gian khổ khốc liệt, tình đồng đội gắn bó Ng ời đọc rất trân trọng, mến mộ, khâm phục về sự dũng cảm, tinh thần trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện chiến đấu gian khổ khốc liệt.

III - TỔNG KẾT:

1 Nội dung: Truyện Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê đã làm nổi bật tâm hồn trong sáng mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ hi sinh nhưng rất hồn nhiên lạc quan của những cô gái thanh niên xung phong trên

tuyến đường Trường Sơn Đó chính là hình ảnh

đẹp, tiêu biểu về thế hệ trẻ Việt Nam trong thời k ì

kháng chiến chống Mĩ.

2 Nghệ thuật: Truyện sử dụng vai kể là nhân vật

chính, có cách kể chuyện tự nhiên, ngôn ngữ sinh động trẻ trung và đặc biệt thành công về miêu tả tâm lí nhân vật.

Em hãy khái quát lại nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn này?

Nªu mét sè bµi th¬, tác phẩm viÕt

vÒ tuæi trÎ ViÖt Nam thêi kú chèng

Mü cøu n íc ?

Một số vần thơ tham khảo:

Cạnh giếng nước có bom từ trường

Em không rửa ngủ ngày chân lấm

Ngày em phá nhiều bom nổ chậm

Đêm nắm mơ nói mớ vang nhà

( Gửi em – cô thanh niên xung phong- Phạm Tiến Duật)

Tôi nhìn xuống hố bom đã giết em

Mưa đọng lại một khoảnh trời nho nhỏ ( …)

Em nắm dưới đất sâu

Như khoảng trời nắm yên trong lòng đất

Đêm đêm tâm hồn em tỏa sáng

Có phải thịt da em mềm mại trắng trong

Nếu được làm hạt giống để mùa sau

Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa

Vui gì hơn làm người lính đi đầu

Trong đêm tối tim ta là ngọn lửa ( Tố Hữu)

Xẻ dọc trường sơn đi cứu nước

Mà lòng phơi phới dậy tương lai ( Tố Hữu)

Đọc xong truyện ngắn này, em hình dung và cảm nghĩ như thế nào về tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc kháng Chiến chống Mỹ ?

Vì sao tác giả lại đặt nhan đề văn bản là

Họ mãi là những ngôi sao sáng trên bầu trời

- Cảm nghĩ của em về tuổi trẻ Việt Nam

trong cuộc kháng chiến chống Mỹ qua hình ảnh ba cô gái TNXP.