Viếng lăng Bác

Tiết 117:1 Tác giả: 2 Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được viết vào tháng 4 năm 1976, trong không khí xúc động của nhân dân ta lúc công trình lăng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa hoàn thành..

Mêi c¸c em cïng theo dâi ®o¹n b¨ng

Ng÷ v¨n: TiÕt 117

Viễn phương – Phan Thanh Viễn (1928- 2005).Quê: An Giang Ông một là trong những cây bút xuất hiện sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam thời kỳ chống Mỹ; Ông từng là tổng thư ký hội văn nghệ giải phóng

Thơ ông thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm và chất mơ mộng ngay trong cả hoàn cảnh chiến đấu ác liệt ở chiến trường

Tiết 117:

1) Tác giả:

2) Hoàn cảnh sáng tác:

Bài thơ được viết vào tháng 4 năm 1976, trong không khí xúc động của nhân dân ta lúc công trình lăng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa hoàn thành Tác giả cùng với đồng bào miền Nam vào lăng viếng Bác

In trong tập “Như mây mùa xuân” xuất bản năm 1979

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim!

Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đay Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

2) Hoàn cảnh sáng tác:

Mạch cảm xúc bao trùm của tác giả và trình tự thể hiện trong bài thơ? Mạch cảm xúc đi theo trình tự cuộc vào lăng viếng Bác

Mở đầu là cảm về cảnh ngoài lăng, tập trung đậm nét về hình ảnh hàng tre gợi hình ảnh của quê hương đất nư ớc.Tiếp đó là cảm xúc trước hình ảnh dòng người bất tận …

ớc.Tiếp đó là cảm xúc trước hình ảnh dòng người bất tận …

Cuối cùng là niềm mong ước thiết tha khi sắp phải trở về quê hương miền Nam…

Tiết 117:

1) Tác giả:

2) Hoàn cảnh sáng tác:

2) Hoàn cảnh sáng tác:

3) Bố cục:

► Khổ 1: Cảnh quanh Lăng

► Khổ 2, 3: Hình ảnh dòng người vào Lăng và cảm xúc tâm trạng của nhà thơ

► Khổ 4: Ước nguyện của nhà thơ

Tiết 117:

Hình ảnh đầu tiên mà tác giả được thấy và là ấn tượng

đậm nét về cảnh bên ngoài lăng là hình ảnh nào?

Hàng tre:

Hình ảnh thân thuộc của quê hương đất nước Việt Nam.

Khi lăng Bác được xây dựng, cây và hoa trên khắp mọi miền Tổ Quốc

đã được về đây tụ hội Nhưng khi từ miền Nam rợp mát bóng dừa

ra viếng lăng Bác hình ảnh đầu tiên mà tác giả cảm nhận được là hình

ảnh hàng tre Điều đó gợi cho em suy nghĩ , cảm nhận gì?

* Hàng tre (ẩn dụ):

- Xanh xanh Việt Nam : Màu xanh của quê hương, xứ sở “ ” …

- Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng : Biểu tượng của sức sống “ ”

bền bỉ, kiên cường của dân tộc Việt Nam

* Hàng tre: Hình ảnh quen thuộc của làng quê, đất nước Việt Nam

Tác giả làm nổi bật những nét nào của cây tre và điều đó mang ý nghĩa ẩn dụ như thế nào?

Tiết 117:

- Khổ thơ thứ hai được tạo nên từ 2 cặp câu với những hình ảnh thực và hình ảnh

ẩn dụ sóng đôi Hãy chứng minh ?

* Cặp 1: - Hình ảnh mặt trời thực: “ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng ”

- Hình ảnh ẩn dụ “ Mặt trời trong lăng rất đỏ”

* Cặp 2: - Hình ảnh thực: “Dòng người đi trong thương nhớ ”

- Hình ảnh ẩn dụ “Kết tràng hoa dâng”…

Hãy trình bày suy nghĩ và cảm nhận của em về các hình ảnh ẩn dụ?

+ Sự bất tử- ánh sáng trí tuệ từ cuộc đời Bác có sức lan toả tầm vũ trụ… + Thể hiện sự tôn kính của nhân dân đối với Bác…

Hình ảnh ẩn dụ thể hiện tấm lòng thành kính- Tình thương Bác lắng

xuống độ sâu…

Cảm xúc và suy nghĩ của tác giả khi vào trong lăng được gợi tả qua những hình ảnh nào?

Bác nằm trong vầng trăng sáng trong dịu hiền”: Khung cảnh và không khí yên … tĩnh như ngưng kết cả không gian, thời gian Câu thơ diễn tả chính xác và tinh tế …

sự yên tĩnh, trang nghiêm và ánh sáng dịu nhẹ, trong trẻo của không gian trong lăng Bác

Hình ảnh vầng trăng gợi cho em suy nghĩ gì?“ ”

Hình ảnh “vầng trăng” gợi nghĩ đến tâm hồn cao đẹp, trong sáng của Bác và những vần thơ tràn đầy ánh trăng của Người

Tâm trạng của nhà thơ khi đứng trước Người được thể hiện qua những chi

Tiết 117:

Khổ cuối bài nằm trong một kết cấu trọn vẹn nhưng trên cơ sở mạch thơ đã hình thành Em hãy phân tích để làm nổi rõ điều đó?

Những hình ảnh nào thể hiện nỗi mong ước được hoá thân, hoà nhập? Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong khổ thơ? Tác dụng?

Câu thơ cuối trở lại hình ảnh “ cây tre” đã bổ sung thêm phương diện ý nghĩa gì nữa của hình ảnh cây tre Việt Nam?

- Cây tre trung hiếu: Vừa là hình ảnh tượng trưng cho sông núi Việt Nam, phẩm cách con người Việt Nam; Vừa hoá thân cho nguyện vọng của nhà thơ, của nhân dân cả nước

- Tâm trạng lưu luyến - muốn được hoá thân, hoà nhập

Điệp ngữ : “ Muốn làm” - “Con chim ”…

- “đoá hoa toả hương ”

- “ cây tre trung hiếu ”…

* Hàng tre( ẩn dụ): “Xanh xanh Việt Nam”: Màu xanh của quê hương, xứ sở - …

“Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”: Biểu tượng của sức sống bền bỉ, kiên cường của dân tộc Việt Nam

Khổ 2,3: Tâm trạng, cảm xúc khi viếng lăng Bác:

* “ Mặt trời trong lăng rất đỏ”: +Sự bất tử- ánh sáng trí tuệ từ cuộc đời Bác có sức lan toả tầm vũ trụ + Thể hiện sự tôn kính của nhân dân đối với Bác

*“Kết tràng hoa dâng” : Hình ảnh ẩn dụ thể hiện tấm lòng thành kính * “Trời … … xanh ” Bác vẫn còn mãi như trời xanh Người đã hoá thân thành…

thiên nhiên, đất nước, dân tộc

* “Trời xanh ” Bác vẫn còn mãi như trời xanh Người đã hoá … thân thành

thiên nhiên, đất nước, dân tộc

Khổ 4: Tâm trạng lưu luyến muốn được hoá thân, hoà nhập…

Điệp ngữ : “ Muốn làm”:” - Con chim ”…

Tiết 117:

Nhận xét về sự thống nhất giữa nội dung tình cảm, cảm xúc và các yếu tố nghệ thuật( thể thơ, nhịp điệu, ngôn ngữ, hình ảnh) của bài thơ?

Nghệ thuật::Bài thơ có một giọng điệu rất phù hợp với nội dung tình cảm, cảm xúc Đó là giọng vừa trang nghiêm vừa sâu lắng, vừa đau xót, thể hào, thể hiện đúng tâm trạng khi vào lăng viếng Bác:

- Thể thơ và nhịp điệu: thể thơ 8 chữ, nhưng có dòng 7 hoặc 9 Cách gieo

đọng Riêng khổ cuối nhịp nhanh hơn, với điệp từ Thể hiện mong ước tha thiếtvà nỗi lưu luyến

- Hình ảnh sáng tạo, kết hợp hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng

Phát biểu chủ đề của bài thơ?

Nội dung: Thể hiện lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của mọi người đối với Bác Hồ khi vào lăng viếng Bác

“Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”: Biểu tượng của sức sống bền bỉ, kiên cường của dân tộc Việt Nam

:

- Hình ảnh ẩn dụ “ Mặt trời trong lăng rất đỏ”: +Sự bất tử- ánh sáng trí tuệ từ cuộc

đời Bác có sức lan toả tầm vũ tr

+ Thể hiện sự tôn kính của nhân dân đối với Bác

-“Kết tràng hoa dâng”…: Hình ảnh ẩn dụ thể hiện tấm lòng thành kính- Tình htương Bác lắng xuống độ sâu…

•Bác nằm trong vầng trăng sáng trong dịu hiền”: Khung cảnh và không khí yên … tĩnh như ngưng kết cả không gian, thời gian…

•“ Trời xanh ”( ẩn dụ):- Bác vẫn còn mãi như trời xanh

2

3

4

5

6

7

N H Ư M Â Y M ù A X U Â N

t r u N G H i ế u

Câu 1: Gồm 13 chữ cái: Tên một tập thơ của Viễn Phương

V ầ n g t r ă n g

p h a N t H a n h v i ễ n

t r à N G H o a

h à N G t r e

d ò N G n g ư ờ i

Câu 2: Gồm 9 chữ cái:

Hình ảnh gợi nhớ tâm hồn cao đẹp trong sáng của Bác

Câu 3: Gồm 13 chữ cái: Tên thật của nhà thơ Viễn Phương Câu 4: Gồm 8 chữ cái: Hình ảnh ẩn dụ thể hiện tấm lòng thành kính của dòng người vào lăng viếng Bác

Câu 5: Gồm 7 chữ cái: Hình ảnh biểu tượng cho phẩm chất con người Việt Nam - Xuất hiện ở khổ thơ đầu Câu 7: Gồm 9 chữ cái: Một nét phẩm cách con người Việt Nam được bổ sung qua hình ảnh cây tre ở khổ thơ cuối Câu 6: Gồm 9 chữ cái: Từ còn thiếu trong khổ thơ “ Ngày ngày …… đi trong thương nhớ ”