CÁC nước ĐÔNG bắc á

• Giúp học sinh hiểu được những nét chung về khu cực Đông Bắc Á. Nguyên nhân chia cắt thành hai quốc gia của Triều Tiên, đồng thời thấu hiểu được nỗi đau chia cắt của nhân dân hai miền Triều Tiên. Hiểu được quá trình phát triển trở thành cường quốc của Trung Quốc, cũng như những thành tựu cơ bản Trung Quốc đạt được thông qua quá trình cải cách.

BÀI 3 CÁC NƯỚC ĐÔNG BẮC Á

Tp, Hồ Chính Minh, ngày 1 tháng 11 năm 2016

Ngày soạn: 10/10/2016 Ngày dạy: 1/11/2016

Chương III CÁC NƯỚC Á, PHI VÀ MĨ LATINH

(1945-2000)

Bài 3 CÁC NƯỚC ĐÔNG BẮC Á

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức:

 Giúp học sinh hiểu được những nét chung về khu cực Đông Bắc Á Nguyên nhân chia cắt thành hai quốc gia của Triều Tiên, đồng thời thấu hiểu được nỗi đau chia cắt của nhân dân hai miền Triều Tiên Hiểu được quá trình phát triển trở thành cường quốc của Trung Quốc, cũng như những thành tựu cơ bản Trung Quốc đạt được thông qua quá trình cải cách

2 Kĩ năng:

 Vận dụng kiến thức đã học vào đánh giá các sự kiện tương tự hoặc có liên quan

 Nhìn nhận khách quan và dung đắn về tình hình khu vực Đông Bắc Á hiện nay

 Đưa ra nhận xét và cái nhìn tổng thể về các sự kiện lịch sử được đề cập trong bài

3 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng:

 Giáo dục lòng yêu hòa bình, phản đối chiến tranh phi nghĩa

 Hiểu và nhận thức được sự thành lập của các nước Trung Quốc, Triều Tiên là sự đấu tranh không mệt mỏi vì nền độc lập của dân tộc các quốc gia đó

II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY HỌC

 Sách giáo khoa lịch sử lớp 12

 Bản đồ khu vực Đông Bắc Á

 Phim tài liệu về chiến tranh Triều Tiên, về sự thành lập CHND Trung Quốc

 Sách tham khảo dành cho giáo viên

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

 Em hãy trình bày những ý chính trong công cuộc khôi phục và xây dựng kinh tế của Liên Xô (1945-1950) ?

 Nguyên nhân tan rã của chế độ CNXH ở Liên Xô và các nước Đông Âu ?

3 Giới thiệu bài mới

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, một trận tự thế giới mới được thành lập thế giới có nhiều biến đổi Khu vực Đông Bắc Á cũng không nằm ngoài sự biến đổi của thế giới, sự ra đời của hai nhà nước trên bán đảo Triều Tiên, cũng như sự thành lập

CHND Trung Quốc là hệ quả tất yếu của sự biến đổi đó Những quốc gia này với những cách khác nhau đã vươn lên để phát triển nhằm đạt được mục đích của mình

4. Tiến trình tổ chức dạy- học

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ KIẾN THỨC CƠ BẢN

Cá nhân: học sinh đọc Sgk, sau đó giáo

viên treo bản đồ khu vực Đông Bắc Á

lên và đặt câu hỏi

Câu hỏi: Các em hãy cho biết khu vực

Đông Bắc Á bao gồm những nước

nào?

Hãy nêu những nét chung về khu vực

này trước và sau CTTGII ?

Học sinh nhìn bản đồ và Sgk trả lời câu

hỏi GV giảng và chốt ý:

 Khu vực Đông Bắc Á bao gồm

các nước: Trung Quốc, Mông Cổ, Nhật

Bản, Triều Tiên, Hàn Quốc, Đài Loan

 Trước CTTG2 khu vực Đông Bắc

Á đều bị chủ nghĩa thực dân nô dịch,

ngoại trừ Nhật Bản

 Tuy nhiên sau CTTG2, khu vực

này có nhiều diễn biến:

Sau chiến tranh thế giới thứ 2, theo

tinh thần của hội nghị I-an-ta, Triều

Tiên tạm thời bị chia cắt thành 2 miền

lấy vĩ tuyến 38 làm giới tuyến Liên

Xô, Mỹ được phân chia chiếm đóng

phía Bắc và phía Nam vĩ tuyến

Tháng 7/1948 dưới sự hậu thuẫn của

Mỹ, phía Nam vĩ tuyến 38, nhà nước

Hàn Quốc thành lập, điều đó đã vi

phạm những tinh thần được kí kết

trong hội nghị I-an-ta

Cùng năm 1948 vào tháng 9, nhà

I NÉT CHUNG VỀ KHU VỰC ĐÔNG BẮC Á

 Đông Bắc Á là khu vực rộng lớn, đông dân nhất thế giới Trước chiến tranh thế giới thứ 2 đều bị chủ nghĩa thực dân nô dịch, trừ Nhật Bản

 Cách mạng Trung Quốc thành công, nước Trung Quốc mới thành lập theo con đường CNXH (1/10/1949)

 Hồng Công, Ma Cao được trao trả về Trung Quốc cuối những năm 90

 Sự ảnh hưởng của Chiến tranh lạnh dẫn đến việc Triều Tiên bị chia cắt thành hai miền bằng vĩ tuyến 38 Tháng 8/1948, Đại Hàn Dân Quốc thành lập ở phía Nam vĩ tuyến và CHDCND Triều Tiên ở phía Bắc vào tháng 9/1948

 Trong nửa sau thế kỉ XX, khu vực Đông Bắc Á đạt được nhiều thành tựu trong tang trưởng kinh tế, đời sống nhân dân được nâng cao Điển hình là ở Hồng Công, Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản,

…

nước CHDCNDra đời với sự ủng hộ

của Liên Xô và người lãnh đạo là Kim

Nhật Thành

Sau khi hai nước Triều Tiên thành lập

do những bất đồng về đường lối thống

nhất đất nước, chiến tranh giữa hai

miền bùng nổ vào ngày 25/9/1950

Năm 1953 hiệp định đình chiến giữa

hai miền được kí kết ở Bàn Môn

Điếm

Cá nhân: học sinh đọc Sgk và trả lời câu

hỏi của giáo viên

Câu hỏi: em hãy cho biết trong những

năm nửa sau thế kỷ XX, những quốc

gia ở Đông Bắc Á đã có những chuyển

biến gì về phát triển kinh tế?

Câu hỏi mở rộng: các em hãy kể tên

“Bốn con rồng châu Á”?

GV nhận xét và chốt ý:

 Trong những năm cuối thế kỉ XX,

với nỗ lực của bản thân, các quốc gia

khu vực Đông Bắc Á, đã tự vươn lên

thành những nền kinh tế mạnh mẽ, đời

sống nhân dân được nâng cao

 Bốn con rồng châu Á đó chính là :

Hồng Công, Đài Loan, Hàn Quốc,

Singarpor

 Từ nửa sau thế kỉ XX, châu Á

tang trưởng vượt bậc, nên dự đoán“thế kỉ

XXI là kỉ nguyên của châu Á”

Cả lớp:GV treo ảnh của Mao Trạch

II TRUNG QUỐC

1 Sự thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và thành tựu 10 năm đầu xây dựng chế độ mới (1949-1959).

a Sự thành lập CHND Trung Hoa

 Năm 1949 nội chiến kết thúc, ngày 1/10/1949 nước CHND Trung Hoa thành lập

 Sự kiện trên có ý nghĩa lịch sử đối với phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới

 Ý nghĩa: chấm dứt 100 năm bị

Đông và đặt câu hỏi.

Em biết gì về Mao Trạch Đông?

Học sinh trả lời GV chốt ý: Mao Trạch

Đông (1893-1976), quê ở tỉnh Hồ Nam

(Trung Quốc) Ông là người có công

trong việc lãnh đạo ĐCS Trung Quốc

tiến hành cuộc chiến tranh chống lại

Quốc Dân Đảng của Tưởng Giới Thạch

từ năm 1947 đến năm 1949 Ông cũng là

người đọc tuyên bố thành lập CHND

Trung Hoa vào 1/10/1949 Mao Trạch

Đông được xem là người phát động

“Cách mạng văn hóa vô sản”, dưới thời

ông những chương trình của “ Ba ngọn

cờ hồng” được thực hiện và gây ra nhiều

hậu quả sai lầm cho Trung Quốc lúc bấy

giờ

GV cho học sinh đọc Sgk và đặt câu hỏi

Em hãy nêu những ý chính của cuộc

nội chiến Trung Quốc giai đoạn

(1946-1949)?

Học sinh trả lời GV chốt ý- GV cho học

sinh xem clip Mao Trạch Đông đọc

tuyên bố thành lập CHND Trung Hoa

 Sau khi chiến tranh chống phát xít

kết thúc Trung Quốc tiếp tục xảy ra

cuộc chiến giữa ĐCS Trung Quốc và

Quốc Dân Đảng của Tưởng Giới Thạch

 20/7/1946, Tưởng Giới Thạch

phát động chiến tranh tiêu diệt ĐCS

Trung Quốc

nô dịch bởi đế quốc xóa bỏ tàn dư phong kiến, mở ra kỉ nguyên độc lập, tự

do tiến lên CNXH của Trung Quốc

b 10 năm đầu xây dựng chế độ mới (1949-1959).

 Khắc phục tình trạng khó khăn của đất nước, Trung Quốc tiến hành khôi phục kinh tế, thực hiện các kế hoạch nhà nước 5 năm (1953-1957)

 Bộ mặt đất nước có những thay đổi rõ rệt, 246 công trình được xây dựng, sản lượng công nghiệp tăng 140%, nông nghiệp tăng 24%

 Về đối ngoại: thi hành chính sách củng cố hòa bình thế giới và thúc đẩy phong trào cách mạng thế giởi

2 Trung Quốc những năm không

ổn định (1959-1978) Đối nội:

 Thực hiện Đường lối “Ba ngọn

cờ hồng” khiến Trung Quốc rơi vào tình trạng khủng hoảng, nạn đói diễn ra trầm trọng, sản xuất đình đốn, đời sống nhân dân khổ cực, đất nước không ổn định

 Nội bộ lãnh đạo Trung Quốc tranh giành quyền lực dẫn tới “Đại cách mạng văn hóa vô sản”, đất nước chia rẽ sâu sắc, nội bộ rối ren gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng

 Từ tháng 7 năm 1946 đến tháng 6

năm 1947 ĐCS Trung Quốc tiến hành

phòng thủ tích cực chống lại sự truy quét

của Tưởng Giới Thạch

 Năm 1949, Tưởng Giới Thạch

thua trận phải rút quân về Đài Loan, xây

chứng nhà nước mới tại đây

 Đến tháng 10 năm 1949, nước

CHND Trung Hoa chính thức ra đời,

Trung Quốc đi theo chế độ XNCH

Cá nhân: GV cho học sinh xem hình về

Cách mạng văn hóa vô sản ở Trung

Quốc

GV đặt câu hỏi cho học sinh

Em hãy cho biết những nét chính về

đối nội và đối ngoại của Trung Quốc

trong giai đoạn (1959-1978)?

Học sinh trả lời GV nhận xét và chốt

ý:

Về đối nội: từ những năm 1959- 1978,

với tư duy chủ quan nhằm có thể sớm

thành công xây dựng CNXH, lãnh đạo

Trung Quốc tiến hành chính sách “Ba

ngọn cờ hồng” bao gồm: Đường lối

chung, Đại nhảy vọt, Công xã nhân dân

Hậu quả của chính sách này đã dẫn

đến sự khủng hoảng trầm trọng, đói kém,

trì trệ sản xuất, xã hội rối loạn

Từ những khó khăn về kinh tế, một

cuộc đấu đá tranh giành quyền lực diễn

Đối ngoại:

 Ủng hộ đấu tranh giải phóng dân tộc và chống chủ nghĩa Đế quốc ở các nước Á, Phi, Mĩ-latinh

 Xảy ra một số tranh chấp về lãnh thổ với Ấn Độ, Liên Xô Năm 1972, thay đổi chính sách hòa dịu đối với Mĩ

3 Công cuộc cải cách- mở cửa (từ năm 1978)

 Tháng 12/1978, Đặng Tiểu Bình đưa ra đường lối cải cách với nội dung:

Lấy phát triển kinh tế làm trung tâm

Tiến hành cải cách và mở cửa

Chuyển nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường CNXH

 Xây dựng CNXH mang màu sắc Trung Quốc, đưa Trung Quốc trở nên giàu mạnh, hiện đại, văn minh

 Sau 20 năm tiến hành cải cách (1979-1998), Trung Quốc đạt được những thành tựu:

 GDP tăng trung bình hằng năm 8%, đời sống nhân dân được cải thiện

rõ rêt

 Đạt được nhiều thành tựu trong lĩnh vực KH-KT Tháng 10/2003, phóng thành công tàu “Thần Châu 5” bay vào vũ trụ

ra gay gắt trong chính quyền Trung

Quốc, “Cách mạng văn hóa vô sản”

(1966-1976), chính là sự thể hiện cho

cuộc tranh giành quyền lực giữa các phe

phái

Năm 1976, tình hình Trung Quốc

được giải quyết dần đi vào trật tự, ổn

định

Về đối ngoại: Trung Quốc chủ trương

ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mĩ của

Việt Nam

Chủ trương ủng hộ phong trào cách

mạng giải phóng dân tộc, giành độc lập ở

các nước Á, Phi, Mĩ-latinh

Năm 1972, cải thiện quan hệ hòa dịu

với chính quyền Mĩ

Cả lớp: GV cho học sinh xem ảnh sự

kiện Anh trao trả Hồng Công, ảnh của

thành phố Thượng Hải, ảnh tàu Thần

Châu 5 của Trung Quốc được phóng vào

vũ trụ Học sinh đọc Sgk

GV đặt câu hỏi học sinh trả lời

Em hãy trình bày ngắn gọn chủ

trương đổi mới của Trung Quốc từ

năm 1978?

Hãy nêu những thành tựu Trung Quốc

đạt được sau 20 năm tiến hành cải

cách?

Học sinh trả lời GV nhận xét chốt ý

 Tháng 12/1978, Trung Quốc đề ra

 Về đối ngoại: Trung Quốc tăng cường thiết lập quan hệ ngoại giao với các nước, vị thế quốc tế ngày càng nâng cao

 Thu hồi chủ quyền đối với Hồng Công (1997), Ma Cao (1999)

đường lối cải cách của Đặng Tiểu Bình.

Năm 1982, nâng lên thành đường lối

chung Nội dung của đường lối này là

lấy phát triển kinh tế làm trung tâm, tiến

hành cải cách mở cửa, chuyển nền kinh

tế từ tập trung sang nền kinh tế thị

trường định hướng XHCN, xây dựng

CNXH mang màu sắc Trung Quốc

 Những thành tựu Trung Quốc đạt

được:

 GDP hằng năm tang 8%, năm

2000, GDP đạt 1080 tỷ USD Đời sống

nhân dân cải thiện rõ rêt

 Năm 1964, thử thành công bom

nguyên tử

 Năm 2003, phóng thành công tàu

vũ trụ vào không gian

 Đặt quan hệ ngoại giao với các

nước, nâng cao vị thế trên trường quốc

tế

 Cuối những năm 90, tiến hành

đàm phán với Anh thu hồi chủ quyền đối

với Hồng Công và Ma Cao

4 Củng cố: trả lời những câu hỏi có liên quan đến nội dung cơ bản trong bài học.

5 Dặn dò: đọc bài mới, trả lời các câu hỏi trong Sgk, sách bài tập lịch sử.