§32 ANKINĐỒNG ĐẲNG, ĐÔNG PHÂN, DANH PHÁP I 3 Danh pháp Có 2 loại Tên thông thường Tên thay thế a.. Tên thông thường axetilen HC CH Tên gốc ankyl liên kết với nguyên tử C của liên kết 3
Trang 1§32 ANKIN
ĐỒNG ĐẲNG, ĐÔNG PHÂN, DANH PHÁP
I
1 Dãy đồng đẳng ankin
Cn H2n-2 (n 2)
Cn H2n-2 (n 2)
C2H2, C3H4, C4H6, lập thành dãy đồng đẳng axetilen
Ankan C - C Cn H2n+2 (n 1)
Anken C = C Cn H2n (n 2)
Trang 2§32 ANKIN
ĐỒNG ĐẲNG, ĐÔNG PHÂN, DANH PHÁP
I
2 Đồng phân
Ví dụ: Đồng phân ankin của C 5 H 8
(1) CH 3 – CH 2 – CH 2 – C CH
(2) CH 3 – CH 2 – C C – CH 3
(3) CH 3 – CH – C CH
Đồng phân vị trí liên kết ba
Đồng phân mạch cacbon
isopropyl axetilen
Ankin (trừ -C2H2 ,- C3H4) có đồng phân
mạch C, đồng phân vị trí liên kết 3
3 - metylbut - 1 - in
CH 3
CH 3 – CH –
CH 3
4 3 2 1
Trang 3§32 ANKIN
ĐỒNG ĐẲNG, ĐÔNG PHÂN, DANH PHÁP
I
3 Danh pháp
Có 2 loại
Tên thông thường
Tên thay thế
a Tên thông thường
axetilen
HC CH
Tên gốc ankyl liên kết với nguyên tử C của
liên kết 3 + axetilen
Trang 4§32 ANKIN
ĐỒNG ĐẲNG, ĐÔNG PHÂN, DANH PHÁP
I
3 Danh pháp
Tên
anken
số chỉ vị trí nhánh
tên nhánh
tên mạch
số chỉ vị trí liên kết đôi
C = C
-VD: CH 3 – CH – CH 2 – C = CH
CH 3
4 - metyl pent - 1 - en
1 2
3 4
5
b Tên thay thế (IUPAC)
Tên
ankin = Hoàn toàn tương tự anken, đổi “en” thành “in”
Trang 5§32 ANKIN
TÍNH CHẤT VẬT LÍ
II
5
- Nhẹ hơn nước, không tan trong nước, tan nhiều
trong dung môi hữu cơ
- Nhiệt độ sôi và khối lượng riêng tăng theo chiều
tăng phân tử khối
Nhiệt độ sôi, khối lượng riêng, tính tan
- Ở điều kiện thường: các ankin từ C2 C4 ở thể khí,
từ C5 C17 ở thể lỏng, từ C18 trở đi ở thể rắn
Trạng thái
Trang 6§32 ANKIN
ĐIỀU CHẾ
III
Điều chế trong phòng thí nghiệm
CaC 2
“Đất đèn” Axetilen
C 2 H 2 + Ca(OH) 2
H 2 O
2CH4 1500 0 C + 3H CH≡CH 2
Làm lạnh nhanh
Trang 7§32 ANKIN
Cấu tạo
R1, R2 là H hoặc gốc hiđrocacbon
Liên kết π
Liên kết π Liên kết Ϭ
Trang 8§32 ANKIN
TÍNH CHẤT HÓA HỌC
IV
ANKIN
Cộng
Oxi hóa
Thế ion kim loại
Thế ion kim loại
Tương tự ANKEN
Tương tự ANKEN
Khác
ANKEN
Khác
∏
∏
σ
Trang 9§32 ANKIN
ỨNG DỤNG
V
1 Làm nhiên liệu
Khi cháy axetilen tỏa nhiều nhiệt nên được dùng trong đèn xì oxi – axetilen để hàn cắt kim loại
Trang 10§32 ANKIN
ỨNG DỤNG
V
2
Tơ sợi tổng hợp.
Đèn xì
để hàn
cắt kim
loại.
Tổng hợp các chất hữu cơ khác: anđehit, axit, este.
Nguyên liệu sản xuất chất dẻo PVC.
Làm nguyên liệu
Trang 110s
But-1-in
Etin
Propin
But-2-in
A
B
C
D
Câu 1:
01s 12s 11s
15s
Chất nào sau đây không tác dụng với
dung dịch AgNO3 trong amoniac?
Trang 120s
Các cách trên đều đúng.
Dung dịch AgNO3/NH3 dư.
Dung dịch KMnO4 dư.
Dung dịch Brom dư.
A
B
C
D
Câu 2:
01s 12s 11s
15s
Để làm sạch khí etilen có lẫn khí axetilen
ta cho hỗn hợp đi qua dung dịch nào sau
đây?
16s
Trang 130s
2
3
4
5
A
B
C
D
Câu 3:
01s 12s 11s
15s
Số đồng phân ankin của C5H8 tác dụng
được với AgNO3/NH3 là:
Trang 140s
0,25
0,15
0,08
0,05
A
B
C
D
Câu 4:
01s 12s 11s
15s
Đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp 3 ankin
A, B, C thu được 3,36 lít CO2 (đktc) và
18g H2O Vậy số mol hỗn hợp ankin
đem đi đốt là:
Trang 150s
dùng trong đèn xì để hàn, cắt kim loại
dùng để điều chế ankan
dùng để điều chế chất dẻo PVC
dùng để điều chế anken
A
B
C
D
Câu 5:
01s 12s 11s
15s
Ứng dụng thực tế quan trong nhất của
ankin là: