Phong trào tan rã cÝ nghĩa:- Thể hiện tinh thần yêu nước chống thực dân Pháp của giai cấp nơng dân, gĩp phần làm chậm quá trình bình định của chúng.. d Nguyên nhân thất bại: - Do thực dâ
Trang 1PHỊNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN I
ĐỀ CƯƠNG THAM KHẢO ƠN TẬP MƠN LỊCH SỬ 8
HỌC KÌ II – NĂM HỌC 2015- 2016
1 Nêu những nét chính về nguyên nhân,diễn biến, ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Yên Thế a) Nguyên nhân nổ ra cuộc khởi nghĩa
- Kinh tế nơng nghiệp sa sút, đời sống nơng dân đồng bằng bắc kỳ gặp khĩ khăn, một bộ phận phiêu tán
lên Yên Thế Khi Pháp thi hành chính sách bình định, cuộc sống bị xâm phạm khiến họ đứng dậy đấu tranh
b)Diễn biến:
GĐ 1884-1892: Nghĩa quân hoạt động riêng rẽ do Đề Năm chỉ huy
GĐ 1893-1908: Nghĩa quân vừa xây dựng vừa chiến đấu do Đề Thám chỉ huy
GĐ 1909-1913: Pháp tập trung lực lượng tấn cơng Yên Thế, lực lượng nghĩa quân hao mịn…10.2.1913
Đề Thám bị sát hại Phong trào tan rã
c)Ý nghĩa:- Thể hiện tinh thần yêu nước chống thực dân Pháp của giai cấp nơng dân, gĩp phần làm chậm
quá trình bình định của chúng.
d) Nguyên nhân thất bại: - Do thực dân Pháp cịn mạnh lại cấu kết với chính quyền phong kiến trong khi
lực lượng nghĩa quân cịn yếu, cách tổ chức và lãnh đạo cịn nhiều hạn chế.
2.Nêu những nhà cải cách tiêu biểu và các đề nghị của họ vào nửa cuối thế kỉ XIX.
a) Nội dung cải cách:
- Năm 1868, Trần Đình Túc và Nguyễn Huy Tế xin mở cửa biển Trà Lí ( Nam Định); Đinh Văn Điền xin đẩy mạnh việc khai khẩn ruộng hoang và khai mỏ,
phát triển buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng
- Năm 1872, Viện thương bạc xin mở ba cửa biển để thông thương với bên
ngoài.
- Năm 1863-1871, Nguyễn Trường Tộ với 30 bản điều trần yêu cầu chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát triển công thương nghiệp và tài chính,
- Năm 1877 và năm 1882, Nguyễn Lộ Trạch với hai bản “Thời vụ sách” đề
nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân trí, bảo vệ đất nước
b) Nguyên nhân những đề nghị cải cách ở Việt Nam cuối thế kỉ XIX không được thực hiện: Do Triều dình nhà Nguyễn bảo thủ, khơng thích ứng với hồn cảnh, khơng chấp nhận sự thay đồi, từ chối mọi sự cải cách, kể cả những cải cách cĩ khả năng thực hiện
3 Sự phân hĩa giai cấp của xã hội Việt Nam dưới sự tác động của cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp
_ Giai cấp địa chủ phong kiến: Làm tay sai cho thực dân Pháp Tuy nhiên cĩ một bộ phận địa chủ vừa và
nhỏ cĩ tinh thần yêu nước
_ Giai cấp nơng dân: Số lượng đơng, bị áp bức nặng nề, sẵn sàng hưởng ứng tham gia các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc
_ Tầng lớp tư sản đã xuất hiện cĩ nguồn gốc từ các nhà thầu khốn, chủ xí nghiệp, chủ hãng buơn….bị chính quyền thực dân, tư bản Pháp chèn ép
_ Tiểu tư sản thành thị: bao gồm các chủ xưởng thủ cơng nhỏ, cơ sở buơn bán nhỏ, viên chức cấp thấp
và những người làm nghề tự do
_ Cơng nhân: xuất thân từ nơng dân, làm việc trong các đồn điền, hầm mỏ, nhà máy, lương thấp, đời sống khổ cực, họ cĩ tinh thần đấu tranh mạnh mẽ chống giới chủ nhằm cải thiện đời sống
4 Những điểm giống nhau và khác nhau giữa các phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX
* Giống nhau : đều là các phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản , do các sĩ phu Nho học trẻ lãnh đạo
* Khác nhau :
Trang 2- Phong trào Đông du : Do hội Duy tân chủ trương với khuynh hướng bạo động chống Pháp (Phan Bội Châu)
- Phong trào Duy tân : Do phái ôn hòa lãnh đạo ( Phan Châu Trinh , Huỳnh
Thúc Kháng )
- Phong trào Đông Kinh nghĩa thục : Về hình thức là một trường học do sĩ phu
thuộc cả 2 phái ( ôn hòa và bạo động ) chủ trương với nhiệm vụ chủ yếu
là nâng cao dân trí , đào tạo nhân tài
5.So sánh xu hướng cưú nước cuối thế kỉ XIX với xu hướng cứu nước đầu thế kỉ XX.
Các nội
du
ng
chủ yếu
Xu hướng cứu nước cuối thế kỉ XIX Xu hướng cứu nước đầu thế kỉ XX
Mục đích Đánh Pháp giành độc lập
dân tộc , xây dựng lại chế độ phong kiến
Đánh Pháp giành độc lập dân tộc , kết hợp với cải cách xã hội ,
Thành
phần
Lãnh đạo
Văn thân, sĩ phu phong kiến yêu nước Tầng lớp Nho học trẻ đang trênđường tư sản hóa
Phương
thức
hoạt động
Vũ trang Vũ trang , tuyên truyền giáo dục ,
vận động cải cách
Tổ chức Theo lề lối phong kiến tổ chức chính trị sơ khai
Lực lượng
tham gia Đông nhưng hạn chế Nhiều tầng lớp , giai cấp , thànhphần xã hội
LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
6 Kể các hoạt động đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược của giới trí thức tân học Sài Gịn.
-Với truyền thống yêu nước, với khả năng, sở trường riêng của mỗi người, các hoạt động chống pháp
được giới trí thức tân học thực hiện hết sức phong phú
- Họ tổ chức các cuộc diễn thuyết, phát hành sách báo, tổ chức biểu tình…Đáng chú ý nhất là hoạt động của các tổ chức, các hội đồn đảng phái Trong đĩ, Hội kín của Nguyễn An Ninh đã gây dựng được nhiều cơ sở ở các huyện xung quanh thành phố: Hĩc Mơn, Đức Hịa, Bình Chánh…
7.Dưới thời Pháp thuộc, thành phố Sài Gòn như thế nào?
Dưới thời Pháp thuộc, thành phố Sài Gòn trở thành trung tâm hành chính theo kiểu phương Tây, có bộ máy nhà nước trực thuộc Bộ hải quân và thuộc địa của Pháp với những công trình kiến trúc tiêu biểu như : Dinh Xã Tây (UBND TP), nhà thờ Đức Bà, …Đồng thời, Sài Gòn trở thành trung tâm kinh tế quan trọng nhất ở Nam Kì (tìm hiểu thêm một số cơng trình mới đã và đang xây dựng gần đây ở TP HCM)
-HẾT -CHÚC CÁC EM HỌC TỐT