Bài 10

b Bản chất của nhà nước: Nhà nước là bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác.. Nhà nước Bản chất giai cấpChủ nô Phong kiến Tư sản Xã hội chủ nghĩa Gi

Bài 10:

Nhà nước XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

( 2 tiết )

1.Nguồn gốc và bản chất của nhà nước:

a)Nguồn gốc của nhà nước:

 Thời kỳ chưa có nhà nước:

Xã hội công xã nguyên thuỷ xã hội chiếm hữu nô lệ.

Xã hội cộng sản nguyên thủy

Lực lượng sản xuất

còn thấp kém công cụ lao động thô sơ năng suất lao động thấp

chưa có tư hữu tài sản chưa có sự phân chia giai cấp Chưa có bóc lột

Chưa có nhà nước

Trong quá trình phát triển con người ngày càng

tiến bộ và hoàn thiện

Công cụ lao động phát triển

lực lượng sản xuất phát

triển nhanh chóng

năng xuất lao động được nâng cao

Sản phẩm lao động dồi

dào

của dư thừa xuất hiện

Phát sinh khả năng

chiếm đoạt của cải dư

Nhà nước chỉ ra đời khi xã hội phân chia thành g/c

và mâu thuẫn giai cấp không thể điều hoà được.

• “Bất cứ ở đâu, hễ lúc nào và chừng nào mà về mặt khách quan, những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được thì nhà nước xuất hiện.”

• Theo quan điểm Lênin :Nhà nước là sản phẩm của xã hội có giai cấp,

Mác-do đó nhà nước bao giờ cũng

Nhà nước PK

Nhà nước PK

Nhà nước CHỦ NÔ

Nhà nước CHỦ NÔ

Nhà nước XHCN

Nhà nước XHCN

Nhà nước TS

Nhà nước TS

Như vậy, nhà nước chỉ

ra đời khi xuất hiện chế độ tư hữu về

tư liệu sản xuất, khi xã hội phân hoá thành giai cấp, mâu thuẫn giữa các giai cấp ngày càng gay gắt đến mức không thể điều hoà được.

b) Bản chất của nhà nước:

 Nhà nước là bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác.

 Nhà nước là bộ máy cưỡng chế và đàn áp đặc biệt của giai cấp này đối với giai cấp khác.

Như vậy, xét về mặt bản chất, nhà nước mang bản chất giai cấp của giai cấp thống trị.

Chủ nô và nô lệ

Quân đội Nhà nước Chủ Nô Quân đội Nhà nước Phong kiến

ĐÀN ÁP

Quân đội nhà nước tư sản

Quân đội ta trung với nước, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội.

Quân đội Nhà nước XHCN

Nhà nước Bản chất giai cấp

Chủ nô

Phong kiến

Tư sản

Xã hội chủ nghĩa

Giai cấp chủ nô Giai cấp địa chủ phong kiến Giai cấp tư sản

Giai cấp công nhân và nhân dân lao động.

c Các kiểu nhà nướcST

Chế độ sở hữu của giai cấp địa chủ phong kiến đối với tư liệu sản xuất mà chủ yếu là ruộng đất.

Chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất.

Chế độ công hữu về tư liệu sản

Giai cấp chủ nô

Giai cấp địa chủ phong kiến

Giai cấp tư sản Giai cấp công

 Xét về bản chất, nhà nước XHCN là

công cụ duy trì sự thống trị của đa số (giai cấp công nhân và nhân dân LĐ) đối với

thiểu so á(giai cấp bóc lột và các thế lực

phản động), thực hiện dân chủ với nhân dân, chuyên chính với kẻ thù của chủ

nghĩa xã hội.

Như vậy:chỉ có Nhà nước XHCN là nhà

nước tiên tiến nhất, ưu việt nhất, nhà nước đại diện cho tất cả các tầng lớp nhân dân lao động.

NHÀ NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Bài 10

( tiết 2 )

2 Nhà nước pháp quyền XHCN VN

a) Nhà nước pháp quyền XHCN là gì?

Sơ đồ phân cấp bộ máy nhà nước

Sơ đồ phân công bộ máy nhà nước

b) Bản chất của nhà nước pháp quyền

XHCN VN

a) Nhà nước pháp quyền XHCN là gì?

Có 2 loại hình nhà nước pháp quyền:

Nhà nước pháp quyền XHCN có những đặc điểm cơ bản như sau:

o Của dân, do dân, vì dân.

o Quyền lực nhà nước thống nhất là thuộc về nhân dân.

o Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.

o Quản lí xã hội bằng pháp luật.

o Do Đảng Cộng sản lãnh đạo

Nhà nước pháp quyền XHCN là nhà nước pháp quyền của

o Nhà nước pháp quyền XHCN

o Nhà nước pháp quyền Tư Sản

Bộ máy nhà nước cấp trung ương

tối cao nhân dân tối caoViện Kiểm sát

Bộ máy nhà nước cấp tỉnh (thành phố trực thuộc trung ương)

HĐND tỉnh (thành phố)

UBND tỉnh (thành phố)

Toà án nhân dân

tỉnh (thành phố)

Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh (thành phố)

Bộ máy nhà nước cấp huyên (quận, thị xã, thành phố trực thuộc

tỉnh)

HĐND huyện (quận, thị xã)

UBND huyện (quận, thị xã)

Toà án nhân dân

huyện (quận, thị xã)

Viện Kiểm sát nhân dân huyện (quận, thị xã)

Sơ đồ phân cấp bộ máy nhà nước

Bộ máy nhà nước cấp xã (phường, thị trấn)

I

II

IV

III

Sơ đồ phân công bộ máy nhà nước

Các viện kiểm Các toà án quân

UBND xã HĐND xã

Viện KSND huyện (quận, thị xã)

Toà án nhân dân huyện (quận, thị xã)

UBND huyện (quận, thị xã)

HĐND huyện

(quận, thị xã)

Viện KSND tỉnh (thành phố)

Toà án nhân dân tỉnh (thành phố)

UBND tỉnh (thành phố)

Các cơ quan kiểm soát

Các cơ quan xét xử

Các cơ quan hành chính

Các cơ quan

quyền lực đại

diện của nhân dân

b) Bản chất của nhà nước pháp quyền XHCN VN

Điều 2, Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam

giai cấp công nhân và đội ngũ trí thức.Quyền lực

nhà nước là thống nhất,có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp”

b Bản chất của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Việt Nam

 Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành quả cách mạng của quần chúng nhân dân lao động do giai cấp công nhân lãnh đạo Nhà nước ta

mang bản chất của giai cấp công nhân

Tính nhân

dân

Nhà nước của dân, do nhân dân lập nên và nhân dân tham gia quản lí

Nhà nước thể hiện ý chí, lợi ích và nguyện vọng của nhân dân

Nhà nước là công cụ chủ yếu để nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình

sắc tốt đẹp

của dân tộc

Có chính sách dân tộc đúng đắn, chăm

lo lợi ích mọi mặt của các dân tộc trong cộng đồng dân tộc Việt Nam

Thực hiện đại đoàn

kết dân tộc

Truyền thống yêu nước Truyền thống cần cù lao động

c Chức năng của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Việt Nam 1.- Chức năng Bạo lực, chấn áp: trấn áp sự phản

kháng của giai cấp bóc lột và các thế lực thù địch trong và ngoài nước để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ những thành quả của cách mạng xã hội chủ nghĩa.

2.- Tổ chức và xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa , nền văn hoá xã hội

chủ nghĩa và con người xã hội chủ nghĩa

Xây dựng nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Con người mới phát triển toàn diện

Nhà nước bóc lột

Dùng bạo lực trấn áp nhằm

bảo vệ và duy trì sự bóc lột của

thiểu số (g/c thống trị) đối với

đa số và NDLĐ (g/c bị trị)

 Chức năng tổ chức xây dựng

cũng là nhằm đem lại sự giàu

có và sự bóc lột ngày càng

Nhà nước XHCN

Trấn áp sự phản kháng của g/c bóc lột và các thế lực thù địch trong và ngoài để bảo vệ

TQ bảo vệ thành quả của

CM CNXH

* Tổ chức và XD chế độ XHCN xây dựng nền kinh tế XHCN, cộng sản chủ nghĩa, nền

Chức năng bạo lực trấn áp và tổ chức xây dựng của

nhà nước pháp quyền CHXN có quan hệ hữu cơ và

thống nhất với nhau, trong đó, chức năng tổ chức

và xây dựng là quan trọng hơn và giữ vai trò quyết định.

Thế nào là hệ thống chính trị?

Là một chỉnh thể bao gồm các tổ chức chính trị xã hội hợp pháp như các đảng phái chính trị, nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội khác cùng những mối quan hệ qua lại của chúng.

Hệ thống chính trị XHCN ở nước ta gồm những tổ

chức nào ?

Đảng Cộng Sản Việt Nam – Nhà nước CH XHCN Việt Nam – Mặt trận Tổ quốc Việt Nam – Công Đoàn – Đoàn TN – Hội Phụ Nữ– Đội thiếu Niên – Hội nông dân – và các tổ chức

chính trị khác Lấy liên minh Công – Nông – Trí thức làm

nền tảng dưới sự lãnh đạo của Đảng để thực hiện quyền

d) Vai trò của nhà nước pháp quyền trong hệ thống

chính trị XHCN VN

d) Vai trò của nhà nước pháp quyền trong hệ thống

ngược lại lợi ích của nhân dân.

và bảo vệ tổ quốc.

5.- Là thiết chế tổ chức có hiệu quả việc xây dựng xã hội mới –

CNXH