SỬ DỤNG ĐIỆN AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ Sử dụng điện an toàn và hiệu quả trong gia đình nơi công cộng là niềm vui và hạnh phúc của mọi người , mọi nhàI. cần biết một số điều nên và không nên l
Trang 1L ÌI NÓI Ơ ĐÂ ÖU
Quý thầy cô và các em học sinh thân mến !
Để quý thầy cô và các em học sinh có thêm một tài liệu bổ ích
phục vụ việc dạy và học.Tôi xin biên soạn thư mục : “ Phòng
chống tai nạn điện - sử dụng điện an toàn hiệu quả “.
Phòng chống tai nạn điện , sử dụng điện an toàn hiệu quả và bảo vệ lưới điện quốc gia là vấn đề được cả xã hội quan tâm
Nhiều trường hợp bị tai nạn điện dẫn đến tử vong hoặc thương tích đáng tiếc xảy ra mà nguyên nhân chủ yếu là do sơ suất , thiếu hiểu biết về an toàn điện
Vì vậy , tôi xin biên soạn thư mục này nhằm cung cấp cho các
em học sinh những kiến thức cơ bản nhất để bảo vệ bản thân , gia đình ,bảo vệ công trình điện nơi công cộng tránh những tại nạn đáng tiếc xảy ra
Thư mục này gồm có những nội dung sau :
Lời nói đầu.
I Sử dụng điện an toàn và hiệu quả.
II Nghiêm chỉnh chấp hành nghị định 54/1999/NĐ - CP.
III Cấp cứu người bị điện giật.
Kết luận.
Mời quý thầy cô và các em học sinh đón đọc thư mục này nhé !
I SỬ DỤNG ĐIỆN AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ
Sử dụng điện an toàn và hiệu quả trong gia đình nơi công cộng là niềm vui và hạnh phúc của mọi người , mọi nhà Vì vậy ,chúng ta
Trang 2cần biết một số điều nên và không nên làm khi sử dụng điện để đảm bảo an toàn cho gia đình và nơi công cộng
1) Đảm bảo an toàn điện trong gia đình :
Để đảm bảo an toàn điện trong gia đình cần chú ý những điểm sau đây :
a)5 điều nên :
- Nên chú ý và kiểm tra các thiết bị dùng điện , công tắc, cầu dao trước khi ra khỏi nhà
- Nên đặt cầu dao ,công tắc , ổ cắm điện ở vị trí cao hơn 1m40 để trẻ em không sờ tới được, tránh tại điện
- Nên nối đất vỏ kim loại các thiết bị dùng điện trong nhà như : tủ lạnh , máy giặt , bếp điện để đảm bảo an toàn
- Nên cắt ngay mạch điện đến bàn ủi ,bếp điện (dụng cụ dể cháy) khi ngưng sử dụng Cắt mạch điện ti vi và tách cả dây ang-ten ra khỏi tivi có giông sét hoặc bão lớn
- Nên cắt Aïp-tô-mát ,cầu dao điện và treo bảng báo “cấm đóng điện có người đang làm việc” tại cầu dao, khi cần sữa chữa hoặc mắc điện trong nhà
b)5 điều không nên :
- Không buộc dây vào cột điện hoặc dùng dây dẫn điện để phơi ,móc quần áo và các vật dụng khác
- Không đóng cắt cầu dao, công tắt điện, phích cắm khi tay còn ướt hoặc đi chân trần trên nền nhà ẩm ướt rát dể bị điện giật
- Không cắm trực tiếp đầu dây dẫn điện vào ổ cắm , mà phải có phích cắm chắc chắn, phích cắm phải là phía tải và
ổ cắm là phía nguồn điện
- Không dựng ang-ten, bảng hiệu, biển quảng cáo gần đường dây điện hoặc dựng cao quá có thể chạm vào đường dây khi
bị đỗ ngã
- Không dùng điện để chống trộm cắp , bẫy chuột, rà cá gây nguy hiểm tính mạng con người
2 Đảm bảo an toàn điện nơi công cộng :
Để đảm bảo an toàn điện nơi công cộng cần chú ý những điểm sau đây :
a) 5 điều cần lưu ý :
- Tránh đứng dưới cột điện khi trời mưa hoặc lúc có giông sét
- Tránh họp chợ ,tụ tập đông đúc hoặc che lều quan dưới đường dây và trạm điện
Trang 3- Chú ý khi chặt cây gần đường dây điện có thể bị phóng điện gây nguy hiểm tính mạng
- Chú ý khi xây dựng nhà cửa hoặc công trình, các giàn giáo phải chắc chắn, đảm bảo khoảng cách an toàn , đề phòng có thể bị phóng điện gây chết người
- Chú ý đường dây cao áp có thể phóng điện qua không khí hoặc truyền điện qua đất gây chết người Khi thấy dây điện cao áp bị chạm chập hoặc đứt dây, đứng cách xa hơn 10m và báo ngay cho đơn vị điện lực đến xử lý đồng thời cảnh báo cho người khác không được lại gần
b) 5 điều cấm :
- Cấm dùng súng bắn lên đường dây điện
- Cấm ném bất cứ vật gì lên đường dây điện hoặc thả diều gần đường dây điện
- Cấm cột trâu ,bò , gia súc và thuyền bè vào cột điện
- Cấm tự ý leo lên trụ câu móc điện hoặc vượt qua hàng rào trạm điện
- Cấm tự ý tháo gỡ các kết cấu của công trình điện như : thanh giằng, dây néo, dây nối đất
3 Sử điện hợp lý , ít tiêu hao :
a) Sử dụng dây bọc tốt , đúng cỡ để dẫn điện sẽ giảm tiêu hao điện , không gây chạm chập, cháy dây và không bị tổn hao do rò điện
b) Mối nối không tốt rất hao điện , dễ gây hoả hoạn Khi nối cần xoắn chặt và bọc kín cách điện Mối nối cần so le nhau và nên hạn chế các chỗ nối dây
c) Ổ cắm điện cần phải tiếp xúc chắc chắn với phích cắm đỡ tổn hao do phóng điện Không nên sử dụng nhiều thiết bị tại một ổ cắm, phòng quá tải dây và ổ cắm
d) Khi mua sắm hoặc sử dụng thiết bị điện cần quan tâm đến công suất điện của thiết bị : công suất điện càng lớn , càng tốn điện nên dùng các thiết bị đời mới ít tiêu hao điện :đầu tư đắt tiền nhưng tiết kiệm chi phí lâu dài
e) Để tiết kiệm nên sử dụng hợp lý và có hiệu cho các thiết bị điện trong nhà Không nên sử dụng đồng thời các thiết bị tiêu hao điện năng lớn và hạn chế sử dụng các thiết bị này vào giờ cao điểm (từ lúc 18h - 22h )
II.NGHIÊM CHỈNH CHẤP HÀNH NGHỊ ĐỊNH 54/1999/NĐ-CP.
Trang 4Nghị định số 54/1999/NĐ-CP về bảo vệ an toàn lưới điện cao áp.Gồm 8 chương 27 điều Nghịn định 54/1999/NĐ-CP quy định việc bảo vệ an toàn lưới điện cao áp , nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân , tài sản của nhà nước , đảm bảo cung cấp điện an toàn , liên tục, phục vụ sản xuất , đời sống , an ninh , quốc phòng Nghị định này gồm các chương sau :
Chương I : Những quy định chung ( điều 1 - điều 5 )
Chương II : Đường dây dẫn điện trên không ( điều 6 - điều 11 ) Chương III : Đường cáp ngầm ( điều 12 - điều 13 )
Chương IV : Trạm điện ( điều 14 - điều 15 )
Chương V : Biển báo , tín hiệu ( điều 16 - điều 18 )
Chương VI : Quản lý vận hành lưới điện ( điều 19 - điều 21 ) Chương VII : Khen thưởng , xử lý vi phạm ( điều 22 - điều 25 ) Chương VIII : Điều khoản thi hành (điều 26 - điều 27 )
Ở điều 22 , chương VII , của nghị định 54/CP của chính phủ có những nội dung mà mọi người đặt biệt là các em học sinh cần phải biết và tránh :
“ Điều 22 :
Nghiêm cấm các hành vi xâm phạm vào phạm vi bảo vệ an toàn công trình lưới điện cao áp gây mất an toàn lưới điện hoặc gây nguy hiểm cho người , bao gồm :
1 Vào trạm điện , tháo gỡ hoặc trèo lên các bộ phận của công trình lưới điện khi không có nhiệm vụ
2 Trộm cắp, đào bới, ném bắn, gây hư hỏng, các bộ phận của công trình lưới điện
3 Lợi dụng các bộ phận của công trình lưới điện vào những mục đích khác nếu chưa có sự thoả thuận với đơn vị quản lý công trình lưới điện có thẩm quyền
4 Thả diều hoặc các vật bay gần công trình lưới điện
5 Bố trí ăng - ten ,dây phơi , giàn giáo, biển , hộp đèn quảng cáo tại các vị trí mà khi bị đổ , rơi có thể va quệt vào các bộ phận của công trình lưới điện
6 Các hoạt động như : nổ mìn , mở mỏ , xếp các chất dễ cháy nổ , các chất hoá học dễ gây ăn mòn các bộ phận của công trình lưới điện , đốt nương rẫy , sử dụng các phương tiện thi công gây chấn động mạnh hoặc gây hư hỏng cho công trình lưới điện ”
Mọi trường hợp vi phạm hành lang bảo vệ an toàn lưới điện cao áp đều có khả năng gây ra tai nạn điện Tai nạn điện có thể dẫn
Trang 5đến chết người hoặc tàn tật suốt đời.Tai nạn điện có thể gây sự cố lưới điện làm hư hỏng thiết bị , cháy nhà , thiệt hại nặng về tài sản Chính vì vậy ,” bảo vệ an toàn lưới điện cao áp là trách nhiệm của cơ quan nhà nước, các tổ chức và mọi công dân”
III CẤP CỨU NGƯỜI BỊ ĐIỆN GIẬT.
Khi thấy người bị tại điện giật thì bất kỳ ai cũng có trách nhiệm tìm mọi cách để cứu người bị nạn
Yêu cầu : kịp thời, nhanh chóng , đúng phương pháp
1.Tách người bị điện giật ra khỏi mạch điện :
a) Trường hợp cắt được mạch điện :
Trang 6Phương pháp tốt nhất là tức khắc cắt điện bằng những thiết
bị đóng cắt gần như : cầu dao, áp tô mát , công tắt điện , cầu chì , hoặc rút phích cắm , Nhưng khi cắt điện cần phải chú ý :
-Nếu mạch điện bị cắt sẽ mất ánh sáng thì phải chuẩn bị ngay nguồn ánh sáng khác để thay thế
-Nếu người bị nạn ở trên cao có phương tiện hứng đỡ
b) Trường hợp không cắt mạch điện:
Trong những trường hợp này cần phân biệt người bị nạn đang
bị chạm vào điện hạ áp hay điện cao áp mà áp dụng các biện pháp sau đây :
- Nếu ở mạch điện hạ áp : Người đi cấp cứu phải có biện pháp an toàn cá nhân tốt như : Đứng trên bàn , ghế gỗ khô , đi dép hoặc ủng cao su, đeo găng cao su để dùng tay kéo nạn nhân tách khỏi mạch điện Nếu không có các phương tiện trên có thể dùng tay nắm áo , quần khô của nạn nhân để kéo ra , hoặc dùng gậy gỗ , tre khô gạt dây điện hoặc đẩy nạn nhân để tách ra khỏi mạch điện Cũng có thể dùng kìm cách điện, búa , rìu có cán bằng gỗ để cắt đứt dây điện đang gây tai nạn.Tuyệt đối không được chạm trực tiếp vào nạn nhân khi không đủ biện pháp an toàn
- Nếu ở mạch điện ao áp :
Tốt nhất là người đi cứu phải được trang bị các dụng cụ cách điện như : ủng và găng cách điện, sào cách điện cao áp Dùng sào cách điện để gạt hoặc đẩy nạn nhân ra khỏi mạch điện và lưu ý đến các biện pháp an toàn hứng đỡ nạn nhân
Trong trường hợp không đủ khả năng xử lí đối với lưới điện cao áp thì tốt nhất phải điện thoại để đơn vị quản lí vận hành thiết bị hoặc báo điều độ cho cắt điện ngay
2 Phương pháp cấp cứu ngay sau khi nạn nhân được tách khỏi lưới điện:
Sau khi tách nạn nhân khỏi mạch điện thì phải tiến hành cấp cứu ngay trên cơ sở thể trạng của nạn nhân như sau:
a) Nạn nhân chưa mất tri giác :
Nạn nhân chỉ hôn mê bất tỉnh trong chốc lát, còn thở yếu, thì phải đưa nạn nhân đến chỗ thoáng khí, nới lỏng quần áo thắt lưng và chăm sóc theo dõi, đồng thời khẩn cấp đi mời cán bộ y tế gần nhất để cấp cứu.Trường hợp không có y, bác sỹ thì phải nhanh
chóng chuyển nạn nhân đến cơ quan y tế gần nhất
b) Nạn nhân mất tri giác:
Trang 7Nếu nạn nhân mất tri giác nhưng vẫn còn thở nhẹ, tim đập yếu thì phải nhanh chóng đưa nạn nhan đến nơi thoáng khí, nới lỏng quần áo, thắt lưng, đồng thời moi trong miệng nạn nhân xem có đờm, máu, nôn, để lấy ra, sau đó xoa nóng người nạn nhân, đồng thời khẩn trương đi mời cán bộ y tế
c) Nạn nhân đã tắt thở :
Nếu nạn nhân tắt thở tim ngừng đập, toàn thân bị co giật thì phải nhanh chóng đưa nạn nhân đến nơi thoáng khí nới lỏng quần áo , thắt lưng, bành miệng ra để kiểm tra xem có đờm, máu, nôn, lấy ra, sau đó làm hô hấp nhân tạo hoặc hà hơi thổi ngạt kết hợp ép tim ngoài lồng ngực cho đến khi nào có bác sỹ, y sỹ đến và có ý kiến quyết định mới thôi
3) Phương pháp hà hơi thổi ngạt kết hợp ép tim ngoài lồng ngực:
Đây là phương pháp mang lại hiệu quả cao nhất, đang được áp dụng rộng rãi phổ biến
Để nạn nhân nằm ngửa, nới rộng quần áo, thắt lưng, moi rớt rãi trong mồm nạn nhân ra, đặt đầu nạn nhân hơi ngửa ra phía sau Người đứng cứu (hoặc quỳ) bên cạnh nạn nhân, đặt chéo hai bàn tay lên ngực trái (chỗ tim ) rồi dùng cả sức mạnh thân người ấn nhanh, mạnh, làm lồng ngực nạn nhân bị nén xuống 3m đến 4m Sau
khoảng 1/3 giây thì buông tay ra để lồng ngực nạn nhân trở lại bình thường.Tốc độ ấn khoảng 60 lần/phút
Đồng thời với động tác ép tim , phải có người thứ hai để hà hơi thổi ngạt, người cứu ngồi bênh cạnh đầu, dùng một tay bịt mũi nạn nhân, một tay giữ cho mồn nạn nhân há ra (nếu lưỡi bị tụt vào thì kéo ra ) hít thật mạnh để lấy nhiều không khí vào phổi rồi ghé sát vào mồm nạn nhân mà thổi cho lồng ngực phồng lên Hà hơi thổi ngạt cho nạn nhân từ 14 - 16 lần /1 phút
Cách phối hợp : Cứ hà hơi thổi ngạt một lần thì dùng biện pháp ép tim 4 nhịp Làm liên tục cho đến khi nạn nhân tự thở được hoặc có ý kiến của y, bác sỹ mới thôi
Nếu chỉ có một người cứu thì có thể làm như sau :Lần lượt thay đổi động tác, cứ 2 - 3 lần hà hơi thổi ngạt thì lại chuyển sang 4
- 6 lần ấn vào lồng ngực
*Chú ý : Người bị điện giật trong tình trạng hôn mê, tim ngừng đập vẫn có thể cứu sống nếu được cấp cứu kịp thời
Trang 8KẾT LUẬN
Những thông tin tôi đã trình bày trên đây là những kiến thức cơ bản nhất về phòng chống tai nạn điện trong nhân dân Hy vọng qua thư mục này các em học sinh có được những kinh nghiệm quý báu về phòng chống tai nạn điện và 1 số kiến thức cơ bản về an toàn điện trong gia đình, nơi công cộng
Các em ghi nhớ :”Sử dụng điện an toàn hiệu quả sẽ đem lại
niềm vui và hạnh phúc cho mọi nhà “
Trang 9
TRƯỜNG THCS TAM HIỆP
THƯ VIỆN
Thư mục :
An toàn khi sử dụng điện
Người thực hiện : Võ Thị Thu Vĩnh
Năm học : 2005 - 2006