STT Niên đại Sự kiện1851 1898 1900 1911 Nhận xét :Các phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống đế quốc, chống PK trong thời kì nầy hầu hết đều thất bại trừ CM Tân Hợi - Đường
Trang 1Gợi ý:
1.- Cuộc CM TS pháp là cuộc CM sâu sắc:
- Vì được chuẩn bị chu đáo về mọi mặt,được trang bị bỡi hệ tư tưởng triết học tiến bộ góp phần nâng cao trình độ đấu tranh của giai cấp nông nông nhằm thủ tiêu mọi tàn dư của chế độ PK
- Sự tham gia đầy đủ tích cực sáng tạo của quần chúng là động lực quan trọng thúc đẩy CM phát triển, thiết lập nền chuyên chính dân chủ
2.Cuộc CM tư sản điển hình :
- CM tư sản pháp đã hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ của một cuộc CMTS
+ Lật đổ hoàn toàn chế độ PK
+ Vấn đề ruộng đất của nhân dân được giải quyết
+ Mọi trở ngại PK bị thủ tiêu;
+ Những nhiệm vụ dân chủ tư sản đã được hoàn thành( xây dựng mô hình nhà nước dân chủ tư sản, Hiến pháp 1791 và đặc biệt là Hiến Pháp 1793 đây là híên pháp dân chủ nhất thời cận đại, chế độ cộng hoà được xác lập thông qua bầu cử.)
- Mở ra thời kì thắng lợi và củng cố của CNTB ở châu Aâu
Các sự kiện, nhân vật LS Pháp Đức Nga Anh
- Phá ngục Ba xti
- Crôm –oen
- Cải cách nông nô
- Chuyên chính Gia cô banh
- Khởi nghĩa Sơ- lê- din Phong trào Hiến chương Khởi nghĩa 18/3/1871
Bi xmac V.I Lê nin Các mác Ro.be Xpi- e
A BÀI TẬP LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI
1.Chứng minh rằng: Cuộc CM tư sản Pháp 1789 là cuộc cách mạng sâu sắc và điển hình nhất trong lịch sử thế giới cận đại?
2: Hãy cho biết sự kiện lịch sử,nhân vật lịch sử sau thuộc về nước nào?
Trang 2STT Niên đại Sự kiện
1851
1898
1900
1911
Nhận xét :Các phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống đế quốc, chống PK trong
thời kì nầy hầu hết đều thất bại( trừ CM Tân Hợi)
- Đường lối chủ trương, mục đích đấu tranh chưa phù hợp,
- Chế độ PK suy yếu, phản động
- Trong đó cuộc CM Tân Hợi có ý nghĩa lịch sử lớn lao là cuộc CM dân chủ tư sản do những phần tử trí thức cấp tiến trong giai cấp TS, TTS lãnh đạo Tuy là cuộc CM không triệt để nhưng mà lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế.Tồn tại lâu đời, mở đường cho CNTB phát triển có ảnh hưởng nhất đối với cuộc đấu tranh giaỉ phóng dân tộc ở một số nước châu Á
Đảng vô sản kiểu mới ở Nga Các Đảng xã hội dân chủ khác ở châu Âu
Theo và vận dụng sáng tạo nguyên lí của CN
mác , chống chủ nghĩa cơ hội
- Đấu tranh vũ trang, lật đổ giai cấp TS,thiết lập
chuyên chính vô sản tiến tới xây dựng CNXH
- Tinh thần CM triệt để, không thoả hiệp
- Đảng có tổ chức chặt chẽ theo nguyên tắc tập
trung dân chủ
- Xuyên tạc CN Mác đi theo CN cơ hội
- Chủ trương đấu tranh hoà bình và đấu tranh không triệt để ,thoả hiệp với tư sản
- Tổ chức lỏng lẻo,không theo nguyên tắc tập trung dân chủ
3 Sắp xếp các sự kiện trong bảng sau sao cho niên đại phù hợp với nội dung những sự kiện của lịch sử thế giới:
4 Lập bảng niên biểu về phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống đế quốc, phong kiến (từ 1850- 1911)
5 So sánh sự khác nhau của đảng vô sản kiểu mới ở Nga với các Đảng xã hội dân chủ khác ở châu Âu
Trang 31 Nguyên nhân sâu xa:
- Do tác động của qui luật phát triển không đều về kinh tế và chính trị của các nước đế quốc là nguồn gốc gây ra mâu thuẫn giữa các nước đế quốc xoay quanh vấn đề thuộc địa
+ Hai nước đế quốc già (Anh,Pháp) có thuộc địa rộng lớn dân cư đông nhiều nguyên liệu của cải
+ Các đế quốc trẻ(Mĩ,Đức,Nhật) phát triển từ năm 70 của thế kỉ XIX có tốc độ tăng trưởng nhanh nhưng thuộc địa lại quá ít.Khi đó hầu như đất đai trên thế giới đã bị xâm chiếm không còn đất trống nữa
+ Điều đó dẫn đến sự giành giật gay gắt về thuộc địa, bùng nổ nhiều cuộc chiến tranh qui mô bộ phận dẫn tới chiến tranh thế giới thứ nhất để cướp lại thuộc địa của nhau
+Vậy vấn đề tranh chấp thuộc địa là nguồn gốc sâu xa dẫn tới cuộc chiến tranh thế giới
b Nguyên nhân trực tiếp:
- Mùa hè 1914, bầu không khí quan hệ quốc tế ở châu Âu trở nên ngột ngạt.Sự kiện Sec bi(7/1914) là nguyên cớ trực tiếp dâng lên ngọn lửa đấu tranh
Xec bi là nước của người X- la- vơ ở vùng Ban - căng bị đế quốc Aùo- Hung thống trị, một sinh viên Sec bi tổ chức bí mật”bàn tay đen” ám sát thái tử Aùo Phrăng xoa phe đi văng khi ông ta đang thăm Bosvia
Nhân sự kiện này, ngày 28/7/1914,Aùo - Hung đã tuyên chiến với Xec- bi
Ngày 29/7: Anh tuyên chiến với Aùo- Hung
Ngày 1/8 ,Đức tuyên chiến với Nga
Ngày 3/8 ,Aùo –Hung tuyên chiến với Pháp.Ngày 4/8 Anh tuyên chiến với Đức
Ngày 6/8 ,Aùo –Hung tuyên chiến với Nga
Như vậy trong vòng một tuần các nước chủ chốt của hai khối quân sự đều tham chiến,Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ
d kết quả :
- Gây ra những tàn phá vô cùng to lớn 10 triệu người chết gần 20 triệu người bị thương, số người tàn tật đói kém tăng lên nhiều, nhiều thành phố làng mạc cầu cống bị phá huỷ
- Chi phí khoảng 85 tỉ đô la cho chiến tranh
Các cuộc CM XHCN tháng Mười Nga giành thắng lợi và cao trào CM vô sản phát triển, các dân tộc thuộc địa thức tỉnh.cách mạng tháng Mưòi và chiến tranh thế giới thứ nhất chấm dứt kết thúc thời kì cận đại và mở ra một kỉ nguyên mới trong lịch sử loài người
e.Tính chất:
Cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất(1914- 1918) đối vói tất cả hai bên tham chiến là cuộc chiến tranh đế quốc xâm lược phi nghĩa,phản động
Nó là sự kế tục chính sách áp bức nô dịch bằng thủ đoạn bạo lực đối với nhân dân các nước khác.Lê nin đã chỉ rõ về cả hai phía cuộc chiến tranh đó đều là cuộc chiến tranh đế quốc chủ nghĩa
Điều đó hiện nay không còn phải bàn cãi gì nữa.”Chiến tranh vô luận là do giai cấp TS Đức hoặc do TS Anh, Pháp tíên hành cũng đều nhằm một mục đích là cướp bóc các nước khác bóp nghẹt các dân tộc nhược tiểu thống trị thế giới về mặt tài chính, chia và chia lại thuộc địa của chế độ TBCN đang giãy chết bằng cách lừa bịp và chia rẽ nhân dân các nước.”(Lê nin- toàn tập - tập 31)
* Lập bảng niên biểu diễn biến cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất
* Giai đoạn 1
6 Phân tích nguyên nhân sâu xa và duyên cớ trực tiếp của chiến tranh thế giới thứ nhất:
Trang 4Thời gian Chiến sự
Mặt trận phía Tây Mặt trận phía Đông
8- 12/1914
Đức chiếm Bỉ và tấn công Pháp,Anh,Pháp rút lui
- Đức chuyển một phần quân từ mặt trận Phía Tây sang phía Đông
- Anh Pháp chuyển sang tấn công
Nga tấn công nhưng thất bại
1915 Cầm cự
Quân Nga làm thất bại cuộc tấn công của Đức, Aùo,Hung
Hai bên cầm cự
1916
- Chiến dịch Vec –đong(Pháp- Đức)
- Chiến dịch Sông Xom(Anh và Pháp Đức)
- Đức chuyển sang thế phòng ngự
Đức, Aùo –Hung chyển sang thế phòng ngự
* Giai đoạn 2: 1917- 1918: chiến sự năm 1917 ưu thế chyển sang phe Hiệp ước
Mặt trận phía Tâ`y Mặt trận phía Đông
4/1917 Mĩ tham gia chiến tranh
* Chiến sự 1918: Chiến tranh kết thúc
Mặt trận phía Tây Mặt trận phía Đông
7/1918 Anh , pháp tấn công
9/1918 Anh,Pháp,Mĩ tấn công
11/1918 Đức đầu hàng
Trang 5Gợi ý
Sau chiến tranh thế giới lần thứ II, Liên Xô vừa phải khôi phục kinh tế, xây dựng đất nước, củng cố quốc phòng, vừa phải giúp đỡ cách mạng các nước anh em Mặc dù gặp nhiều khó khăn vì bị bọn đế quốc bao vây kinh tế, song nhân dân Liên Xô vẫn thu được những thành tựu to lớn Cụ thể là:
- Về kinh tế:
+1950 tổng sản công nghiệp tăng 72% so với trước chiến tranh, sản lượng công nghiệp chiếm20% của thế giới, thu nhập bình quân hàng năm tăng 112 lần Liên Xô là cường quốc thế hai trên thế giới( sau Mỹ) và đi đầu trong một số ngành công nghiệp: Công nghiệp vũ trụ, công nghiệp điện, nguyên tử v.v…
- Về khoa học- kỹ thuật:
+ Năm 1949, Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử:
+Năm 1957,Liên Xô là nước đầu tiên phóng thành công vệ tinh nhân tạo vào quĩ đạo của trái đất
+ Năm1961, Liên Xô lại là nước đầu tiên phóng thành công con tàu vũ trụ đưa nhà du hành Gagarin bay vòng quanh trái đất, mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người
- Về quân sự :
Từ năm 1972 qua một số hiệp ước, hiệp định về hạn chế vũ khí chiến lược, Liên Xô đã đạt được thế cân bằng chiến lược về sức mạnh quân sự nói chungvà vũ khí hạt nhân nói riêng với phe đế quốc
Tóm lại: Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai,Liên Xô là nước xã hội chủ nghĩa lớn nhất, hùng
mạnh nhất Với tiềm lực kinh tế, quốc phòng to lớn, với chính sách đối ngoại hoà bình tích cực Liên Xô đã là chỗ dựa cho cách mạng thế giới, là thành trì của hoà bình thế giới
Tuy vậy, trong công cuộc xây dựng đất nước, Liên Xô cũng không tránh khỏi một số sai lầm, tác động xấu đến tình hình kinh tế, xã hội ở Liên Xô
Gợi ý
a Nguyên nhân :
- Về khách quan : từ năm 1973 thế giới bước vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về mọi mặt đòi hỏi tất cả các nước phải đổi mơí, Liên Xô đã chậm thích ứng với tình hình , chậm đổi mới đất nước
- Về chủ quan :
+Mô hình và cơ chế cũ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (quan liêu về chính trị, bao cấp về kinh tế, thiếu dân chủ, thiếu công bằng ) nay không còn phù hợp, cản trở sự phát triển Những hiện tượng
Câu 1: Từ năm 1945 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỷ XX
Liên Xô đã thu được những thành tựu gì?
Câu 2: Những nguyên nhân nào đưa Liên Xô đến khủng hoảng
trầm trọng và hậu quả của nó?
B MỘT SỐ BÀI TẬP TỰ LUẬN PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
Trang 6thiếu dân chủ, thiếu công bằng, vi phạm pháp chế xã hội chủ nghĩa, tệ nạn quan liêu độc đoán của một số người có đặc quyền, đặc lợi đã làm mất lòng tin và gây bất mãn trong nhân dân
+ Các thế lực chống chủ nghĩa xã hội đã lợi dụng những khó khăn đó đã kích động nhân dân, gây chia rẽ giữa các dân tộc, … làm cho tình trạng khủng hoảng càng thêm trầm trạng, yêu cầu cải tổ đất nước về mọi mặt càng thêm cấp thiết
+ Trước tình hình đó, năm 1985 nhân dân Liên Xô đã đề cử Goocbachôp đứng đầu Nhà nước Xô viết với hy vọng Goocbachôp đáp ứng được nhiều đòi hỏi bức thiết của nhân dân Goorbachôp đã tiến hành công cuộc cải tổ đất nướCNhưng cuộc cải tổ lại mắc sai lầm :
* Về chính trị: Thi hành chế độ tổng thống nắm quuyền lực trực tiếp, thực hiện đa đảng, dân chủ công khai một cách vô nguyên tắc, mở rộng quan hệ quốc tế đặc biệt với các nước đế quốc phương Tây, lấy Mỹ làm mô hình Như vậy về chính trị, Goorbachôp đòi tuyên chiến với chủ nghĩa cộng sản
* Về kinh tế :Xoá bỏ nền kinh tế quan liêu bao cấp , xây dựng nền kinh tế thị trường , ý tưởng thì tốt nhưng thực hiện lại xa rời những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác –Lêni, không tínhhết đến những đặc điểm của Liên Xô
* Về văn hoá tư tưởng:Không thường xuyên giáo dục những lý tưởng tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội cho nhân dân, đặc biệt cho thanh thiếu niên, đã làm cho nhân dân mất phương hướng và niềm tin Tất cả bối cảnh thế giới và trong nước đã làm cho Liên Xô lâm vào khủng hoảng trí tuệ
b Hậu quả:
Tất cả những nguyên nhân trên đã dẫn Liên Xô đến khủng hoảng trầm trọng về mọi mặt:kinh tế
bị suy sụp, chính trị rối ren, xung đột giữa các sắc tộc gay gắt, tệ nạn xã hội lan tràn, một số nước cộng hoà ly khai khỏi Liên bang Xô viết Đảng Cộng sản bị chia rẽ làm nhiều phe phái dẫn đến cuộc đảo chính lật đổ ngày 19/8/1991
Đặc biệt từ sau khi cuộc đảo chính thất bại, tình hình Liên Xô càng trầm trọng hơn :
- Đảng Cộng sản Liên Xô bị đình chỉ hoạt động trong toàn liên bang
- Chính phủ liên bang bị giải thể, 11nước cộng hoà tiên bố độc lập, tách khỏi liên bang
- Làn sóng chống Đảng Cộng sản , chống chủ nghĩa xã hội dâng lên khắp nơi
- Ngày 21/12/1991,những người lãnh đạo 11 nước cộng hoà trong liên bang cũ đã tuyên bố thành lập “Cộng đồng các quốc qia độc lập”( SNG)
- Ngày 25/12/1991 Goorbachôp phải từ chức Lá cờ búa liềm trên nóc điện Kremli bị hạ xuống Chủ nghĩa xã hội bị sụp đổ ở Liên Xô Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô Viết bị tan vỡ sau 74 năm tồn tại
Song ta phải thấy đây chỉ là sự sụp đổ của một mô hình chủ nghĩa xã hội chưa đúng đắn, chưa khoa học, chưa nhân văn, chỉ là một bước lùi tạm thời của chủ nghĩa xã hội của nhân loại Lịch sử nhân loại cũng cho thấy rằn: nếu như xét về thực chất của vấn đề trong lịch sử có một phương thức sản xuất mới nào lại đứng vững ngay được mà không phải liên tiếp trải qua nhiều thất bại, nhiều sai lầm và tái phạm
Gợi ý
a.Từ năm 1945- 1953, phong trào bùng nổ đầu tiên ở Ai Cập (1952) dẫn đến sự thủ tiêu chế độ quân chủ và nền thống trị của thực dân Anh, nước cộng hoà Ai Cập ra đời (1953)
Câu 3: Qúa trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở các nước châu Phi từ năm 1945 đến nay như thế nào ?
Trang 7b.Từ năm 1945- 1960:Mở đầu là cuộc đấu tranh vũ trang cả nhân dân An giêri chống thực dân Pháp (11/1954).Tiếp đó nhiều quốc gia đã giành lại dược nền độc lập dân tộc :Tuynidi (1956), Marôc (1956),Xu đăng (1956), Ghana (1957), Ghinê (1858)…Đến năm 1960 hầu hết các nước ở Bắc phi ,Tây phi đều đã giành được độc lập dân tộc
c.Từ năm 1960 đến 1975:Năm 1960, 17 nước ở Tây phi, Đông phi,Trung phi đã giành được độc lập, lịch sử ghi nhận là “ Năm châu phi” Thắng lợi có ý nghĩa to lớn và có ảnh hưởng sâu rộng của giai đoạn này là việc nhân dân Anghêri đánh bại thực dân Pháp (1962), tiếp đó là Eâtiôpi(1974), Môdămbich(1975).Đặc biệt là thắng lợi của cách mạnh Ănggôla đánh bại ách thống trị củathực dân Bồ Đào Nha sau 5 thế kỉ, dẫn đến sự ra đời của nước cộng hoà nhân dân Ăngôla(1975).Sự kiện đó coi như là mốc đánh dấu sự sụp đổ về cơ bản của hệ thống thực dân cũ của châu phi
d.Từ năm 1975 đến nay :Đây là giai đopạn hoàn thành cuộc đấu tranh lật đổ nền thống trị thực dân cũ để giành độc lập dân tộc , được đánh dấu bằng sự ra đời của nước ộng hoà Namibia (3/1991) Trong công cuộc xây dựng đất nước, củng cố độc lập dân tộc hiện nay , các nước châu phi đang gặp những khó khăn :sự xâm nhập của chủ nghĩa thực dân mới, nợ nước ngoài chồng chất, mù chữ , đói rét, bệnh tật, sự bùng nở dân số , tình hình chính trị không ổn định , xung đột giữa các phe phái, các bộ tộc luôn xảy ra
Gợi ý:
- Khu vực Mĩ la- tinh bao gồm Mê hi cô( Bắc Mĩ) toàn bộ Trung và Nam Mĩ, là khu vưcï giàu nông sản, lâm sản và khoáng sản
- Trước chiến tranh thế giới thứ hai , hơn 20 nứơc cộg hoà ở Mĩ la- tinh về hình thức là những quốc giađộc lập, nhưng thực tế là thuộc địa kiểu mới của đế quốc Mĩ
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào giải phóng dân tộc đã phát triển mạnh mẽ, được mệnh danh là “Đại lục núi lửa”.Phong trào đã phát triển mạnh qua các giai đoạn sau:
a Từ năm 1945- 1959: Phong trào đã nổ ra khắp các nước dứoi nhiều hình thức như bãi công của công nhân (ở Chi lê), nổi dậy của nhân dân Pê- ru,Mê- hi –cô, Bra xin,… khởi nghĩa vũ trang ở Pa- na- ma, đấu tranh nghị viện ở Goatêmala, Achen tina
b Từ năm 1959- đến cuối thập kỉ 80: Mở đầu là thắng lợi của CM Cu ba, phong trào đấu tranh vũ trang bùng nổ nhiều nước trở thành cơn bão táp CM như Vênêzuêla, Goatê mala, Côlômbia…Mĩla tinh trởp thành “lục địa bùng cháy” Trong đó quan trọng nhất là thắng lợi của CM ở Nica ragoa(1979) và Chi lê(1972)
c Từ cuối những năm 80 đến nay: Lợi dụng những biến động ở Đông Aâu và Liên Xô không có lơi cho CMthế giơiù, Mĩ đã mở những cuộc phản kích chốg lại CM Mĩ la- tinh:
- Đàn áp CM ở Grênađa, Panama
- Uy hiếp đe doạ gây ức ép ,đe doạ với CM Nicaragoa
- Đắc biệt với Cu ba,Mĩ thực hiệnchính sách bao vây vấm vận về kinh tế, cô lập tấn công về chính trị , gây sức ép buộc Liên Xô ngừng viện trợ, rút cố vấn và lực lượng vũ trang khỏi Cu ba, hòng lật dổ CNXH ở Cu ba
Các nước Mĩ la linh gặp nhiều khó khăn Song nhìn chung qua hơn 40 năm, bộ mặt Mĩ la- tinh đã biến đổi khác trước Các nước Mĩ la tinh đã khôi phục lại được độc lập, chủ quyền kinh tế ngày càng phát triển và bước lên vũ đài chính trị với tư thế độc lập tự chủ
Câu 4: Phong trào gải phóng dân tộc ở khu vực Mĩ La- tinh
từ năm 1945 đến nay diễn ra như thế nào?
Trang 8Gôïi yù:
- Döôùi aùch thoâng trò cụa Batixta, phong traøo ñaâu tranh cụa nhađn dađn khođng ngöøng phaùt trieơn Ngaøy 26/7/1953, döôùi söï laõnh ñáo cụa moôt luaôt sö trẹ tuoơi: Phi ñen Caxtôrođ, 135 thanh nieđn yeđu nöôùc ñaõ taân cođng vaøo trái lính Mođn ga ña ôû Xan chiancođ vôùi múc ñích: Cöôùp kho vuõ khí cụa ñòch, thöùc tưnh loøng yeđu nöôùc cụa nhađn dađn vaø phaùt ñoông nhađn dađn ñöùng leđn khôûi nghóa
Keât quạ:cuoôc khôûi nghóa bò loô, bò thaât bái, nhieău chieân só taøn saùt Phi ñen Caxtôrođ cuøng nhieău ñoăng chí cụa ođng bò baĩt giam
+ Naím 1955, Phi ñen Caxtôrođ ñöôïc trạ töï do, nhöng trúc xuaât khoûi Cu ba, ñaøy sang Međ hi cođ Soâng ôû Međhicođ ođng vaên khođng töø boû yù chí dôøi non laâp bieơn cụa mình OĐng lái taôp hôïp thanh nieđn yeđu nöôùc Cu ba soâđng ôû ñađy, queđn goùp tieăn mua saĩm vuõ khí vaømôû lôùp huaân luyeôn taôp quađn söï ñôïi ngaøy trôû veă giại phoùng Cu ba.Ngaøy 25/11/1956, Phi ñen Caxtôrođ cuøng 81 ñoăng chí ñaùp taøu vöôït bieơn trôû veă Sau 7 ngaøy vöôït bieơn, nghóa quađn vöøa vaøo tôùi bôø thì bò quađn ñoôi Batixta bao vađy taân cođng Nhieău chieân só ñaõ hi sinh Chư coøn lái 12 ngöôøi, trongñoù coù Phi ñen Caxtôro Phi ñen Caxtôro cuøng 12 ñoăng chí vöôït voøng vađy cụa ñòch veă nuùi Maextôra hieơm trôû ñeơ xađy döïng caín cöù ñòa CM
Ñöôïc nhađn dađn ụng hoô, löïc löôïng nghóa quađn ngaøy caøng ñođng Cheân tranh du kích phaùt trieơn mánh, môû roông daăn ra cạ nöôùc
- Muøa heø 1958, Batixta taôp trung löïc löôïng caønqueùt vaøokhu vöïc caín cöù cụa ođng Maextôra, hoøng tieđu dieôt cô quan ñaău naõo cụa CM nhöng ñaõ bò ñaùnh lui.Hôm 1000 teđn bò loái khoûi voøng chieân ñaâu…Sau thaĩng lôïi naøy, nghóa quađn chuyeơn sang phạn cođng tređn khaĩp caùc maịt traôn, giại phoùng nhieău vuøng roông lôùn
+ Thaùng 12/1958, nghiaõ quađn chieâm ñöïôc phaùo ñaøi aùn ngöõ thụ ñođ Lahabana Batixta phại boû cháy ra nöôùc ngoaøi
- Ngaøy 1/1/1959, phoâi hôïp vôùi cuoôc toơng baõi cođng chính trò cụa cođng nhađn vaø nhađn dađn thụ ñođ, nghóa quađn ñaõ tieân vaøo chieâm lónh thụ ñođ Cheâ ñođï ñoôc taøi Batixta bò laôt ñoơ.aùch máng ñaõ thaønh cođng
- YÙ nghóa lich söû:
- Thaĩng lôïi cụa Cu ba coù taùc ñoông coơ vuõ, ñoông vieđn ñoâi vôùùi phong traøo CM trong khu vöïc.Cu
ba ñöôïc coi laø laù côø ñaău cụa phong traøo giại phoùng dađn toôc ôû khu vöïc Mó La- tinh
- Hieôn nay duø ñöùng tröôùc nhöõng bieân ñoơi to lôùn ôû Lieđn Xođ vaø caùc nöôùc Ñođng Ađu, nhöõng khoù khaín thöû thaùch lôùn, söï phạn kích ñieđn cuoăng cụa Mó, Cu ba vaên ñöùng vöõng vaø quyeât tađm ñi theo con ñöôøng ñaõ chón, bạo veô thaønh quạ CM XHCN cụa mình
Gôïi yù:
a) Kinh teâ:
Phaùt trieơn nhanh choùng ( soâ lieôu SGK)
- Mó trôû thaønh nöôùc giaøu mánh nhaât, naĩm öu theâ hôn haún veă kinh teâ, taøi chính, tređn theâ giôùi (Soâ lieôu)
- Mó naím trong tay ¾ tröõ löôïng vaøng theâ giôùi
- > Mó trôû thaønh trung tađm kinh teâ taøi chính theâ giôùi
Nguyeđn nhađn: (Xem Chuyeđn ñeă boăi döôõng)
b) Chính saùch ñoâi ngoái: SGK
Cađu 5: Cuoôc ñaẫu tranh gại phoùng dađn toôc ôû Cu ba
( 1953- 1959) ñaõ dieên ra nhö theâ naøo?
Cađu 6: Tình hình kinh teâ - chính trò cụa Mó töø sau chieân tranh theâ giôùi
thöù hai? Nguyeđn nhađn kinh teâ Myõ phaùt trieơn mau lé?
Trang 9- Sau chieân tranh theâ giôùi thöù hai, kinh teâ Nhaôt phaùt trieơn khoù khaín vì bái traôn, ñaât nöôùc bò taøn phaù,maât heđt thuoôc ñòa, ngheøo taøi nguyeđn
- Töø naím1945- 1950: khođi phúc kinh teâ- phú thuoôc vaøo Mó
- Töø naím 1950: kinh teâ Nhaôt phaùt trieơn nhanh choùng nhôø ñôn ñaịt haøng cụa Mó
- Töø 1960 :Do mó sa laăy trong chieân tranh Vieôt Nam , kinh teâ Nhaôt coù cô hoôi phaùt trieơn nhanh choùng, ñuoơi kòp vaø vöôït qua caùc nöôùc Tađy Ađu, ñöùng thöù hai sau Mó
- Töø naím 1970 ñeân nay:Nhaôt laø moôt trong ba trung tađm kinh teâ taøi chính cụa theâ giôùi, trôû thaønh moôt sieđu cöôøng kinh teâ
• Nguyeđn nhađn:
- Thu huùt ñöôïc voân nöôùc ngoaøi , taôp trung ñaău tövaøo caùc ngaønh then choât: cô khí,luyeôn kim, hoaù chaât ñieôn töû
- Bieât caùch len loûi vaøo thò tröôøng caùc nöôùc , môû roông thò tröôøng quoâc teâ
- Lôïi dúng söï bạo hoô cụa Mó, ít phại chi tieđu veă quađn söï,taôp trung phaùt trieơn cođng nghieôp dađn dúng ,xađy döïng kinh teâ
- Coù nhöõg cại caùch dađn chụ sau chieân tranh , táo ñieău kieôn thuùc ñaơy kinh teâ phaùt trieơn
- Nhađn dađn Nhaôt coù truyeăn thoâng töï löïc töï cöôøng coông vôùi taøi naíng ñieău haønh kinh teâ cụa giôùi laõnh ñáo vaø kinh doanh Nhaôt bạn
Nhaôt raât coi tróng phaùt trieơn KH- KT ñi sađu vaøo cođng nghieôp dađn dúng,ít chuù yù ñeân cođng nghieôp quađn söï vaø vuõ trú Nhaôt vöøa chuù yù ñeân vieôc phaùt trieơn caùc cô sôû nghieđn cöùu khoa hóc trong nöôùc , vöøa chuù yù mua caùc phaùt minh nöôùc ngoaøi vaø bieât söû dúng coù hieôu quạ nhöõng thaønh töïu KH- KT aây
Nhađït raât quan tađm ñeẫn ocđng taùc giaùo dúc, ñaøo táo nhöõg con ngöôøi coù yù chí vöôn leđn trong mói hoaøn cạnh, coù naíg löïc vaø giöõ bạn saĩc dađn toôc mình
Traôt töï theâ giôùi hình thaønh nhö theâ naøo phu thuoôc vaøo nhieău yeâu toâ:
- Söï phaùt trieơn veă thöïc löïc kinh teâ, chính trò quađn söï cụa caùc cöôøng quoâc Mó, Nga, TQ, Nhaôt bạn, Anh, Phaùp, Ñöùc trong cuoôc cháy ñua veă söùc mánh quoâc gia toơng hôïp , trong ñoù söùc mánh kinh teâ laø phuø hôïp
- Söï lôùn mánh cụa caùc löïc löôïng CM theâ giôùi:Söï thaønh bái cụa cođng cuoôc ñoơi môùi, cại caùch cụa caùc nöôùc XHCN, söï vöôn leđn cụa caùc nöôùc AÙ, Phi ,Mó la tinh sau khi giaønh ñoôc laôp, söï phaùt trieơn cụa phong traøo ñaâu tranh veă hoaø bình, dađn chụ vaø tieân boô xaõ hoôi tređn toaøn theâ giôùi
- Söï phaùt trieơn cụa CM KH- KT seõ coøn tieâp túc táo ra “ ñoôt phaù” vaø chuyeơn bieân trong cúc dieôn theâ giôùi
- Tuy vaôy, ñaõ xuaât hieôn moôt soâ ñaịc ñieơm veă xu theâ ñoâi thoái hôïp taùc tređn cô sôû hai beđ cuøng coù lôïi, tođn tróng laên nhau trong cuøng toăn tái , hoaø bình , ñang trôû thaønh xu theâ chụ ñáo trong caùc mođí quan heô quoâc teâ.Naím nöôùc lôùn: Nga, TQ, Mó ,Anh, Phaùp , töùc 5 uyû vieđn thöôøng tröïc trong HÑ BA ñang thöông löôïng, thoạ hieôp vaø hôïp taùc vôùi nhau trong vieôc duy trì traôt töï theâ giôùi môùi.Moôt thôøi kì môùi trong quađn heô quoâc teâ baĩt ñaău
Cađu 7: Söï phaùt trieơn cụa neă kinh teâ Nhaôt töø naím 1945 ñeân nay nhö theâ naøo? Nguyeđn nhađn?
Cađu 8: Töø ñaău nhöõng naím 90 cụa theâ kư XX moôt traôt töï theâ giôùi ñang daăn daăn hình thaønh nhö theâ naøo?
Trang 10Xu thế mới đó đã đặt ra cho tất cả các quốc gia, các dân tộc trước những vận hội mới, thời
cơ mới, mở rộng quan hệ hợp tác hữu nghị , có thể nhanh chóng đưa vận mệnh nước mình tiếân lên nhanh chóng tiến kịp với thời đại hoặc sẽ là sẽ bị tụt hậu rất xa, hoặc là hoà đồng , hoà nhịp với xu thế phát triển của thời địa hoặc là bị “ hoà tan” đánh mất mình, đánh mất bản sắc dân tôc mình
Câu 10: Cuộc CM khoa học – kĩ thuật lần thứ hai có những nội dung và đặc điểm như thế nào ?
a Nội dung: và phạm vi rất phong phú, rất rộng lớn, bao gồm các ngành: ( 7 thành tựu)
b Đặc điểm: CM KH- KT lần thứ hai là CM KH và CM KT gắn bó với nhau (còn gọi là CM
công nghệ)
c Vị trí , ý nghĩa và tác động:
Gợi ý:Thời cơ: vì hoà bình,ổn định và hợp tác phát triển cho phép các nước tận dụng nhữhg thành tựu của CM KH- KT, lấy kinh tế làm nhiệm vụ trọng điểm và tích cực mở rộng các quan hệ kinh tế
Thách thức: vì hoà bình ở nhiều khu vực bị đe doạ, bỡi xung đột sắc tộc, tôn giáo, tranh chấp lãnh thổ, chủ nghĩa khủng bố và li khai
Lấy VD để chứng minh:
MỘT SỐ BÀI TẬP LẬP BẢNG THỐNG KÊ SỰ KIỆN LỊCH SỬ
1 Lập bảng thống kê các sự kiện quan trọng liên quan đến phong trào giải phóng dân tộc của các nước Á, Phi, Mĩ La- tinh
Mốc thời gian Sự kiên
1 17/8/1945 In đô nê xi a tuyên bố độc lập
2 2/9/1945 Việt Nam tuyên bố độc lập
3 12/10/1945 Lào tuyên bố độc lâp
4 1946- 1950 Aán Độ tuyên bố đôïc lập
5 1952 Ai cập tuyên bố đôïc lập
6 1958 I- rắc tuyên bố đôïc lập
7 1/1/1959 Cách mạng Cu ba thành công.Cu ba trở thành nước Cộng hoà độc lập
8 1960 Năm châu Phi(17 nước châu Phi được độc lập
9 1854- 1962 An- giê- ri tuyên bố đôïc lập
10 9/1974 Ghi- nê- bít –xao tuyên bố đôïc lập
11 6/1975 Mô –dăm –bích tuyên bố đôïc lập
12 11/1975 Aêng –gô- la tuyên bố đôïc lập
13 1980 Chính quyền của người da đen được thành lập ở Rô- đê- di- a(sau đổi tên là Cộng hoà Dim- ba- bu- ê)
14 1990 Chính quyền của người da đen được thnàh lập ở Tây NamPhi( sau đổi tên là CH Na- mi- bi- a)
15 1993 Chế độ phân biệt chủng tộc bị xoá bỏ ở CH Nam Phi
Câu 11: Tại sao nói” hoà bình, ổn định và hợp tác phát triển”
vừa là thời cơ , vưà là thách thức đối với các dân tộc?