Bác nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành
Trang 1Cách viết tên người, tên địa lí nước ngoài
Thứ năm ngày 20 tháng 10 năm 2011
Luyện từ và câu
Cần chú ý điều gì khi viết tên người, tên địa lí nước ngoài ?
Khi viết tên người, tên địa lí nước ngoài, ta viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ phận tạo thành tên đó Nếu bộ phận tạo thành tên gồm nhiều tiếng thì giữa các tiếng cần có gạch nối.
Có một số tên người, tên địa lí nước ngoài viết giống như cách viết tên riêng Việt Nam Đó là những tên riêng được phiên âm theo âm Hán Việt.
Kiểm tra bài cũ :
Lu-i Pa-xtơ, Tô-ki-ô, Ma-lai-xi-a, Bắc Kinh
Trang 2Thứ năm ngày 20 tháng 10 năm 2011
Luyện từ và câu DẤU NGOẶC KÉP
SGK trang 82
Cô hỏi: “Sao trò không chịu làm bài ?”.
Trang 3I.Nhận xét :
Bài 1: Những từ ngữ và câu đặt trong dấu ngoặc
kép dưới đây là lời của ai ?
Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép :
Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh
quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân” Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân
đã trở thành một sự say mê mãnh liệt Bác nói:
‘‘Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng
có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
Theo TRƯỜNG CHINH
Trang 4Những từ ngữ
và câu đó là lời
của Bác Hồ.
- Những từ ngữ và câu đó là
lời của ai ?
Trang 5
Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh
quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân” Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân
đã trở thành một sự say mê mãnh liệt Bác nói:
“Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng
có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
Theo Trường Chinh
- Những dấu ngoặc kép dùng trong đoạn văn trên có tác dụng gì ?
Dấu ngoặc kép dùng để dẫn lời nói trực tiếp của Bác Hồ.
Trang 6Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu chỗ trích
dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật Lời nói đó
có thể là một từ hay cụm từ như “người lính
vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, “đầy tớ trung thành của nhân dân ” hay trọn vẹn một câu
“Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột
bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng
có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.’’ hoặc cũng có thể là một đoạn văn
- Qua tìm hiểu bài 1 em hãy rút ra nhận xét dấu
ngoặc kép thường dùng để làm gì ?
Trang 7Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh
quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân” Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt Bác nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm
ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Theo Trường Chinh
Bài 2 Trong đoạn văn trên, khi nào dấu ngoặc
kép được dùng độc lập ? Khi nào dấu ngoặc kép được dùng phối hợp với dấu hai chấm ?
Trang 8Ví dụ : B ác nói : “ Tôi chỉ
có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân
ta được hoàn toàn tự
do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
- Dấu ngoặc kép được
dùng phối hợp với dấu
hai chấm khi lời dẫn
trực tiếp là một câu trọn
vẹn hay một đoạn văn.
Ví dụ : Bác tự cho mình
là “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, l à
“đầy tớ trung thành của nhân dân”
- Dấu ngoặc kép được
dùng độc lập khi dẫn lời
trực tiếp chỉ là một từ
hay cụm từ.
Trang 9- Qua tìm hiểu bài 2 các em hãy rút ra nhận xét trong trường hợp nào ta phải thêm dấu hai chấm trước dấu ngoặc kép ?
Nếu lời nói trực tiếp là một câu trọn vẹn hay một đoạn văn thì trước dấu
ngoặc kép ta thường phải thêm dấu hai chấm.
Trang 10Bài 3: Trong khổ thơ sau, từ lầu được dùng với ý nghĩa gì ? Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng làm gì ?
Có bạn tắc kè hoa
Xây “lầu” trên cây đa
Rét, chơi trò đi trốn
Đợi ấm trời mới ra.
PHẠM ĐÌNH ÂN
Trang 11Từ “ lầu” chỉ ngôi nhà tầng
cao, to, sang trọng, đẹp đẽ.
Từ “ lầu” chỉ ngôi nhà tầng
cao, to, sang trọng, đẹp đẽ.
NHÀ LẦU
- Tắc kè hoa có xây được
“lầu” theo nghĩa trên không ?
- Từ lầu chỉ cái gì ?
Tắc kè xây tổ trên cây, tổ
tắc kè nhỏ bé, không phải
là cái “lầu” theo nghĩa trên.
Tắc kè xây tổ trên cây, tổ
tắc kè nhỏ bé, không phải
là cái “lầu” theo nghĩa trên.
Có bạn tắc kè hoa
Xây “lầu” trên cây đa
Rét, chơi trò đi trốn
Đợi ấm trời mới ra.
PHẠM ĐÌNH ÂN
Trang 12Có bạn tắc kè hoa
Xây “lầu” trên cây đa
Rét, chơi trò đi trốn
Đợi ấm trời mới ra.
PHẠM ĐÌNH ÂN
- Từ lầu trong khổ thơ được dùng với nghĩa gì ?
- Từ lầu trong khổ thơ được dùng với nghĩa gì ?
Tác giả gọi cái tổ nhỏ của tắc kè bằng từ lầu để đề cao
giá trị của cái tổ đó.
Tác giả gọi cái tổ nhỏ của tắc kè bằng từ lầu để đề cao
giá trị của cái tổ đó.
- Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng làm gì ?
- Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng làm gì ?
Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng để đánh dấu từ lầu là từ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.
Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng để đánh dấu từ lầu là từ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.
Trang 13- Qua tìm hiểu bài 3, em thấy dấu
ngoặc kép còn được dùng để
làm gì ?
2 Dấu ngoặc kép còn được dùng để đánh dấu những từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.
Trang 14DẤU NGOẶC KÉP
II Ghi nhớ :
Em hãy nêu tác dụng của dấu ngoặc kép ?
1 Dấu ngoặc kép thường được dùng để dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc của người nào đó
2 Dấu ngoặc kép còn được dùng để đánh dấu những từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.
-Trong trường hợp nào ta phải thêm dấu
hai chấm trước dấu ngoặc kép ?
Nếu lời nói trực tiếp là một câu trọn vẹn hay một đoạn văn thì trước dấu ngoặc kép ta thường phải thêm dấu hai chấm.
Trang 15Ví dụ 1:
Cô chủ nhiệm lớp em thường bảo: “Minh
là một học sinh có lòng tự trọng.”
Ví dụ 2:
Bạch Thái Bưởi từ một cậu bé nghèo, mồ côi cha trở thành “vua tàu thủy”.
Trang 16III Luyện tập:
Bài tập 1: Tìm lời nói trực tiếp trong đoạn văn sau:
Có lần, cô giáo ra cho chúng tôi một đề văn
ở lớp: “Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ ?”
Tôi loay hoay mất một lúc, rồi cầm bút và bắt đầu viết: “Em đã nhiều lần giúp đỡ mẹ
Em quét nhà và rửa bát đĩa Đôi khi, em giặt khăn mùi soa.”
Theo PI-VÔ-NA-RÔ-VA
Bài tập 2 :
- Có thể đặt những lời nói trực tiếp trong đoạn văn ở bài tập 1 xuống dòng, sau dấu gạch ngang đầu dòng không ? Vì sao ?
Đề bài của cô giáo và các câu văn của bạn học sinh
không phải dạng đối thoại trực tiếp, do đó không thể
viết xuống dòng, đặt sau dấu gạch đầu dòng.
Trang 17Bài tập 3 : Em đặt dấu ngoặc kép vào chỗ nào trong các câu sau ?
a) Cả bầy ong cùng nhau xây tổ Con nào con nấy hết sức tiết kiệm .
b) Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một mâm đào gọi
là đào thì thản nhiên lấy một quả mà ăn Vua giận, ra lệnh chém đầu Quỳnh Quỳnh bèn tâu :
- Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là mới lấy ăn, tưởng ăn vào thì được sống lâu thờ vua Không ngờ, nuốt
chưa khỏi miệng mà chết đã đến cổ Vậy nên, xin đức vua đổi tên quả ấy là và trị tội kẻ xu nịnh dâng đào.
Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng Quỳnh.
Truyện DÂN GIAN VIỆT NAM
vôi vữa
“ ”
“ ”
“ ”
trường thọ
“ ” trường thọ
đoản thọ
Trang 18Cách dùng Ví dụ
- Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép thường ?
1.Dấu ngoặc kép thường
được dùng để dẫn lời nói trực
tiếp của nhân vật hoặc của
người nào đó
Nếu lời nói trực tiếp là
một câu trọn vẹn hoặc một
đoạn văn thì trước dấu
ngoặc kép ta thêm dấu hai
chấm.
2 Dấu ngoặc kép còn
được dùng để đánh dấu
những từ ngữ được dùng
với ý nghĩa đặc biệt.
lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân”
tôi một đề văn ở lớp: “Em đã làm
gì để giúp đỡ mẹ ?”
Xây “lầu” trên cây đa.
- Trong trường hợp nào ta phải thêm dấu hai chấm
trước dấu ngoặc kép ?
Trang 19Xem lại bài, đọc kĩ ghi nhớ.
Đọc trước nội dung bài
Mở rộng vốn từ : Ước mơ
(Luyện từ và câu, tuần 9,
trang 87 SGK, giảm BT 5)
Trang 20KÍNH CHÚC QUÝ THẦY CÔ VUI KHỎE, HẠNH PHÚC CHÚC CÁC EM HỌC SINH CHĂM NGOAN HỌC GIỎI