Bai giang tim tin tren mang Hue

Nội dung • Mục đích của bài giảng • Giới thiệu chung về internet • Giới thiệu về các công cụ tìm kiếm • Chiến lược tìm và quản lí thông tin • Các tiêu chí đánh giá thông tin tìm được • T

CHIẾN LƯỢC TÌM THÔNG TIN

TRÊN INTERNET

Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

Tháng 4/2008

Nội dung

• Mục đích của bài giảng

• Giới thiệu chung về internet

• Giới thiệu về các công cụ tìm kiếm

• Chiến lược tìm và quản lí thông tin

• Các tiêu chí đánh giá thông tin tìm được

• Thực hành và thảo luận

Mục tiêu

• Hiểu về Internet như là môi trường tìm

kiếm thông tin

• Biết các công cụ tìm kiếm

• Xây dựng chiến lược tìm tin hiệu quả cho bản thân

• Lưu trữ và quản lý các tài liệu tìm được

Internet –môi trường tìm kiếm thông tin

• Internet: “siêu xa lộ thông tin”, “hệ thống thông tin toàn cầu”

• Cung cấp lượng thông tin khổng lồ thuộc mọi lĩnh vực

• Mang tính cập nhật, nhiều hình thức minh họa

• Do các cá nhân, tổ chức khác nhau cung cấp

• Có thể không chính xác, không ổn định

• Có thể phải trả phí sử dụng

• Một bộ phận thông tin không được tổ chức một cách hệ thống

• Internet không phải là thư viện, nó chỉ bổ trợ cho việc tìm thông tin

• Các trang web

– Được phân bố phân tán

– Không thể tìm trực tiếp từng trang web

– Phải qua thông qua các công cụ tìm kiếm (Google, Yahoo, Monava )

→ phải có chiến lược tìm, đánh giá và quản lí thông tin

Một số công cụ tìm kiếm tiêu biểu

• Máy tìm kiếm:

– Google http://www.google.com

– Yahoo www.yahoo.com

– Vinaseek www.vinaseek.com

– Monava www.monava.com

• Máy tìm kiếm liên thông

– SurfWax

– Ixquick

– Metacrawler

Một số công cụ tìm kiếm tiêu biểu

• Cổng thông tin/danh mục thư mục

– Eldis

– Yahoo!directory

• Các trang web ẩn

– Librarian index

– AcademicInfo

– Infomine

Chiến lược tìm tin hiệu quả

• Phân tích nhu cầu thông tin

• Diễn đạt lệnh tìm kiếm

• Toán tử Boolean, cách thu hẹp phạm vi tìm kiếm

• Chọn công cụ tìm kiếm thích hợp

• Đánh giá kết quả

• Lưu và quản lí kết quả

• Điều chỉnh việc tìm kiếm và tiến hành lại

(nếu chưa đạt yêu cầu)

Phân tích nhu cầu thông tin

• Chủ đề tìm kiếm là gì? Thuộc lĩnh vực nào?

• Mức độ / phạm vi của chủ đề?

• Thuật ngữ / từ chuyên môn / tên khoa học?

• Thời gian nào?

• Ngôn ngữ của tài liệu cần tìm?

• Hình thức của tài liệu: văn bản, hình ảnh …?

• Tìm trang, địa chỉ, nhóm hay thư mục?

Diễn đạt lệnh tìm kiếm

• Chọn từ / cụm từ thích hợp (từ khóa) thể hiện nội dung chính của chủ đề cần tìm

• Tìm từ duy nhất, tên đặc biệt, từ viết tắt, từ đồng nghĩa, tên nước ngoài về chủ đề cần tìm

• Từ khóa: chính xác, đặc trưng, cụ thể, gắn với thời gian

• Xem kết quả tìm kiếm, sử dụng thuật ngữ có trong văn bản tìm được để tiếp tục tìm kiếm

• Từ khóa: chữ thường, chữ hoa

Diễn đạt lệnh tìm kiếm

• Càng nhiều từ khóa, phạm vi tìm kiếm càng thu hẹp

• Đưa từ khóa quan trọng nhất lên đầu lệnh tìm

• Thay đổi trật tự từ khóa nếu cần thiết

• Tham khảo ý kiến các chuyên gia

• Kết nối các từ khóa bằng phép toán hoặc

toán tử Boolean

Phép toán và toán tử Boolean

• AND / +: chứa tất cả các từ khóa

• OR: trang chứa một hoặc nhiều từ khóa

• NOT / -: loại trừ trang có chứa từ khóa

Cách thu hẹp phạm vi tìm kiếm

• Dùng dấu nháy kép bao quanh từ khóa để tìm chính xác từ khóa đó

• Dùng tính năng tìm kiếm nâng cao

• Định dạng file: pdf, doc., mp3

• Ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Việt

• Địa chỉ web: gov., vn., edu., com

• Nơi từ khóa xuất hiện: tên tài liệu, tên trang

• Thời gian xuất bản tài liệu

Chọn công cụ tìm kiếm thích hợp

• Tìm hiểu cách làm việc của từng công cụ

• Tham khảo phần trợ giúp / hướng dẫn / mẹo vặt / câu hỏi thường gặp của công cụ tìm

kiếm

• Thực hiện việc tìm kiếm trên nhiều công cụ tìm kiếm khác nhau

Lưu và quản lý tài liệu

• Copy / tải tài liệu và lưu trong file / usb /email

• In tài liệu

• Lưu và sắp xếp tài liệu theo trình tự phù hợp trong file Word / Excel: theo tiêu đề tài liệu/ tác giả/ lĩnh vực/ nghành/ thời gian xuất bản/ bảng chữ cái

• Công cụ Bookmarks / Favorites của trình duyệt

web

• Các trang web cung cấp dịch vụ lưu địa chỉ

– http://www.google.com/bookmarks/

• Gửi đường link

• Virus!!!

Điều chỉnh, th ực hiện lại

việc tìm kiếm

(nếu chưa đạt yêu cầu)

• Xem xét lại nhu cầu thông tin

• Xem xét lại các bước đã thực hiện

• Điều chỉnh lại

– Từ khóa

– Trật tự từ khóa

– Toán tử, các cách giới hạn tìm kiếm

Kết luận

• Internet cung cấp thông tin phong phú, đa chiều  đánh giá thông tin

• Các công cụ tìm kiếm trợ giúp việc tìm tin nhanh, hiệu quả hơn

• “Hãy suy nghĩ trước khi nhấn chuột”

• “Có công mài sắt, có ngày nên kim”

Thực hành và thảo luận

• Câu hỏi: Tôi muốn biết về các loại xe máy ở Việt Nam

• Chủ đề

• Từ khóa

• Toán tử Boolean

• Thực hiện lệnh tìm kiếm

• Đánh giá kết quả

• Lưu kết quả

• Điều chỉnh và thực hiện lại lệnh tìm kiếm