Hóa học 8 bài 20 nguyên tử phân tử

Các em hãy thử giải thích chuyển động của các hạt phấn hoa trong thí nghiệm Bơ-Rao bằng cách dùng sự tương tự giữa chuyển động của các hạt phấn hoa với chuyển động của quả bóng mô tả ở

KIỂM TRA BÀI CŨ:

1 Các chất được cấu tạo như thế nào ? (6 đ)

Trả lời:

- Các chất được cấu tạo từ những hạt riêng biệt rất nhỏ gọi là nguyên tử, hay phân tử.

- Giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách.

2 Lấy một cốc nước đầy và một thìa con muối tinh Cho muối dần dần vào nước cho đến khi hết thìa muối ta thấy nước vẫn không tràn ra ngoài Nước không tràn vì sao?(4 đ)

Trả lời:

Các phân tử muối đã xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước và ngược lại nên nước không tràn.

Em hãy thử dự đoán xem, hình 20.1 cho ta biết điều gì?

Tính chất quan trọng của nguyên tử,

phân tử.

NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN

ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN ?

NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN

ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN ?

Tiết 24, bài 20

Hãy tưởng tượng giữa sân bóng đá có một quả bóng khổng lồ và có rất nhiều

học sinh từ mọi phía chạy đến xô đẩy quả bóng Vì

những xô đẩy này không cân bằng nên quả bóng lúc bay lên, khi rơi xuống, lúc bật sang trái, khi lăn sang phải…

Trò chơi này tưởng như chúng chẳng có liên quan gì đến nguyên tử, phân tử, thế

mà lại có thể giúp chúng ta hiểu một trong những tính chất quan trọng nhất của nguyên tử, phân tử sẽ học trong bài này

Học sinh đọc thông tin SGK

Thí nghiệm Bơ-Rao

HẠT PHẤN HOA

Hạt phấn hoa trong nước chuyển động như thế nào?

Hạt phấn hoa trong nước chuyển động không ngừng về mọi phía.

Vì sao hạt phấn hoa trong nước chuyển

động không ngừng về mọi phía?

Hình ảnh hạt phấn hoa chuyển động

trong nước.

Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng

Các em hãy thử giải thích chuyển động của các hạt phấn hoa trong thí nghiệm Bơ-Rao bằng cách dùng sự

tương tự giữa chuyển động của các hạt phấn hoa với

chuyển động của quả bóng mô tả ở phần mở bài Sau đây là các câu hỏi gợi ý:

Phân tử nước

Hạt phấn hoa C1: Quả bóng tương tự với hạt nào trong thí nghiệm của Bơ-rao?

C2: Các học sinh tương tự với những hạt nào trong thí nghiệm của Bơ-rao?

C3: Tại sao các phân tử nước có thể làm cho các hạt phấn hoa

chuyển động?

(Thảo luận 1 phút)

Quả bóng tương tự với hạt phấn hoa trong thí nghiệm của Bơ-rao.

Các học sinh tương tự với những phân tử nước trong thí nghiệm của Bơ-rao.

C1: Quả bóng tương tự với hạt nào trong thí nghiệm của Bơ-rao?

C2: Các học sinh tương tự với những hạt nào trong thí nghiệm của Bơ-rao?





phía, các va chạm này không cân bằng nhau làm cho các hạt phấn hoa chuyển động hổn độn không ngừng.

Hình 20.2 Quỹ đạo chuyển động của hạt phấn hoa trong nước.

Nếu các em không trả lời được

các câu hỏi trên thì cũng đừng

buồn vì phải hơn năm mươi năm

sau thí nghiệm của Bơ-rao, các

nhà khoa học mới bước đầu tìm ra

nguyên nhân của chuyển động

này , và mãi tới năm 1905, nhà vật

lí An-be Anh-xtanh (người Đức)

mới giải thích được đầy đủ và

chính xác thí nghiệm của Bơ-rao (1879 -1955) An-be Anh-xtanh

Các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật có đặc điểm gì?

Các nguyên tử-phân tử chuyển động hỗn độn không ngừng.



Vậy chuyển động của phân tử có liên quan tới nhiệt

độ không?

Nước nóng Nước lạnh

- Trong thí nghiệm của Bơ-rao nếu ta càng tăng nhiệt độ của nước thì chuyển động của các hạt phấn hoa như thế nào?

Nếu ta càng tăng nhiệt độ của nước thì chuyển động của các hạt phấn hoa càng nhanh.

Vậy nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật như thế nào? Giải thích?

Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo

nên vật chuyển động càng nhanh.

Vì chuyển động của các nguyên tử, phân tử liên quan chặt chẽ với nhiệt độ nên chuyển động này được gọi là chuyển động nhiệt .

CẦN NHỚ

- Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng.

- Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên

tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh

Vận dụng

C4: Đổ nhẹ nước vào một bình

đựng dung dịch đồng sunfat

màu xanh (H.20.4) Vì nước nhẹ

hơn nên nổi ở trên tạo thành một

mặt phân cách giữa hai chất

lỏng Sau một thời gian mặt

phân cách này mờ dần rồi mất

hẳn Trong bình chỉ còn một

chất lỏng đồng nhất màu xanh

nhạt Nước và đồng sunfat đã

hòa lẫn vào nhau Hiện tượng

này gọi là hiện tượng khuếch

Mặt phân cách

Hình 20.4

Nước

Dung dịch đồng sunfat

Mặt phân cách

C4: Trả lời:

Giữa các phân tử nước,

giữa các phân tử đồng

sunfat đều có khoảng cách

Các phân tử này chuyển

động không ngừng về mọi

phía, chúng đan xen vào

khoảng cách của nhau nên

chất lỏng trong bình dần

dần chuyển thành dung dịch

có màu xanh nhạt



Hiện tượng khuếch tán là hiện tượng các chất tự hoà lẫn vào nhau do chuyển động không ngừng của các

phân tử, nguyên tử Hiện tượng khuếch tán xảy ra ở các

C5: Tại sao nước trong hồ, ao, sông, biển lại có không khí mặc dù không khí nhẹ hơn nước rất nhiều?

Giữa các phân tử

nước, giữa các phân tử

không khí đều có khoảng

cách Các phân tử không

khí chuyển động xuống xen

vào khoảng cách các phân

tử nước, nên trong nước có

không khí



C 6 Hiện tượng khuếch tán có xảy ra nhanh hơn khi

tăng nhiệt độ không? Tại sao?

Hiện tượng khuếch tán xảy ra nhanh hơn khi nhiệt độ tăng Vì khi nhiệt độ tăng các phân tử chuyển động

nhanh hơn -> các chất tự hoà lẫn vào nhau nhanh

hơn.



C7: Bỏ vài hạt thuốc tím vào một cốc đựng nước lạnh và một cốc đựng nước nóng Quan sát hiện tượng xảy ra và giải thích ?

BT20.1 Trong các hiện tượng sau đây, hiện tượng nào

không phải do chuyển động không ngừng của các nguyên

tử, phân tử gây ra? Hãy chọn câu trả lời đúng:

A Sự khuếch tán của cà phê vào nước.

B Quả bóng bay dù được buộc thật chặt vẫn xẹp dần theo thời gian.

C Sự tạo thành gió.

D Đường tan vào nước

20.2 Khi các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động nhanh lên thì đại lượng nào sau đây tăng lên? Hãy chọn câu trả lời đúng:

A Khối lượng của vật.

B Trọng lượng của vật.

C Cả khối lượng lẫn trọng lượng của vật.

D Nhiệt độ của vật.

BT 20.3.Tại sao đường tan vào nước nóng nhanh hơn tan vào nước lạnh?

Vì các phân tử nước và đường trong nước nóng chuyển động nhanh hơn, nên đường tan vào nước nóng nhanh hơn tan vào nước lạnh.



BT 20.4 Mở lọ nước hoa trong lớp học Sau vài giây cả lớp đều ngửi thấy mùi nước hoa?

 Vì các phân tử nước hoa chuyển động theo mọi hướng, nên

có một số phân tử này ra khỏi lọ nước hoa và tới được các

vị trí khác nhau trong lớp.

Có thể em chưa biết !

* Ở nhiệt độ 0 0 C các phân tử chuyển động với vận tốc trung bình khoảng 1700m/s, nghĩa là khoảng 6120km/h, nhanh

gấp hơn năm lần các máy bay phản lực hiện đại.

* Các phân tử khí chuyển động trong phòng với vận tốc

trung bình từ 100m/s đến 2000m/s Tại sao khi mở lọ nước hoa ở đầu lớp thì phải vài giây sau ở cuối lớp mới ngửi thấy mùi nước hoa ? Đó là vì các phân tử nước hoa không chuyển động thẳng từ đầu lớp đến cuối lớp, mà chuyển động dích dắc từng đoạn rất ngắn do bị va chạm vào các phân tử

không khí, giống như một người đi trong đám đông, hết

chạm phải người này lại va phải người kia.

Hình ảnh Người nông dân đang phun thuốc cho cây lúa.

Ảnh Trại nuôi heo

Hướng dẫn về nhà

+ Hoàn chỉnh lại các câu trả lời từ C1 đến C6.

+ Học bài, nắm được: Các nguyên tử, phân tử chuyển động hổn độn không ngừng Sự chuyển động của nguyên tử, phân tử phụ thuộc vào nhiệt độ.

+ Giải thích được hiện tượng khuếch tán

+ Đọc và chuẩn bị trước bài: Nhiệt năng .

Tìm hiểu nhiệt năng là gì?

Cách làm thay đổi nhiệt năng của một vật?

Nhiệt lượng là gì?

Bài học đã kết thúc, chúc các em học tốt!