ke toan chi phi thue TNDN.pdf

ke toan chi phi thue TNDN

CH ƯƠ NG 8: K TOÁN CHI PHÍ Ế

KINH DOANH, CHI PHÍ THU THU Ế

NH P DOANH NGHI P VÀ XÁC Ậ Ệ

Đ NH K T QU KINH DOANH Ị Ế Ả

8.1 CHI PHÍ S N XU T, KINH DOANHẢ Ấ

Các tài kho n thu c lo i 6 dùng đ ph n ánh chi ả ộ ạ ể ảphí s n xu t, kinh doanh, tính giá thành s n ph m, ả ấ ả ẩ

d ch v (Trị ụ ường h p doanh nghi p áp d ng ợ ệ ụ

phương pháp h ch toán hàng t n kho theo ạ ồ

phương pháp ki m kê đ nh kỳ); ể ị

Ph n ánh giá tr hàng hoá, v t t mua vào, tr giá ả ị ậ ư ị

v n c a s n ph m, hàng hoá, lao v , d ch v bán ố ủ ả ẩ ụ ị ụra;

Ph n ánh chi phí tài chính; ph n ánh chi phí bán ả ảhàng và chi phí qu n lý doanh nghi p c a các ả ệ ủ

doanh nghi p s n xu t, kinh doanh thu c các ệ ả ấ ộ

ngành và các thành ph n kinh t ầ ế

M i doanh nghi p, m i đ n v k toán ch có th ỗ ệ ỗ ơ ị ế ỉ ể

áp d ng m t trong hai phụ ộ ương pháp h ch toán ạhàng t n kho, ho c phồ ặ ương pháp kê khai thường xuyên, ho c phặ ương pháp ki m kê đ nh kỳ Khi ể ịdoanh nghi p đã l a ch n phệ ự ọ ương pháp h ch toán ạhàng t n kho nào đ áp d ng t i doanh nghi p, thì ồ ể ụ ạ ệ

phương pháp đó ph i đả ược áp d ng nh t quán ít ụ ấ

nh t trong m t niên đ k toán.ấ ộ ộ ế

Đ i v i doanh nghi p áp d ng phố ớ ệ ụ ương pháp ki m ể

kê đ nh kỳ: Cu i kỳ k toán ph i ti n hành ki m kê ị ố ế ả ế ể

đ xác đ nh giá tr thành ph m, hàng hoá, nguyên ể ị ị ẩ

li u, v t li u t n kho cu i kỳ Trên c s k t qu ệ ậ ệ ồ ố ơ ở ế ả

ki m kê xác đ nh giá tr hàng t n kho đ u kỳ, cu i ể ị ị ồ ầ ố

kỳ, và tr giá v t t , hàng hoá mua vào trong kỳ đ ị ậ ư ểxác đ nh tr giá v t t , hàng hoá xu t s d ng ị ị ậ ư ấ ử ụ

trong quá trình s n xu t, kinh doanh và tr giá v n ả ấ ị ố

c a hàng hoá, s n ph m, d ch v đã xu t bán ủ ả ẩ ị ụ ấ

trong kỳ

Đ i v i các tài kho n dùng đ t ng h p chi phí s n ố ớ ả ể ổ ợ ả

Đ i v i các tài kho n dùng đ t ng h p chi phí s n ố ớ ả ể ổ ợ ả

xu t, kinh doanh và tính giá thành s n ph m, d ch ấ ả ẩ ị

xu t, kinh doanh và tính giá thành s n ph m, d ch ấ ả ẩ ị

v nh Tài kho n 154 “Chi phí s n xu t, kinh ụ ư ả ả ấ

v nh Tài kho n 154 “Chi phí s n xu t, kinh ụ ư ả ả ấ

doanh d dang” (Theo phở ương pháp kê khai

doanh d dang” (Theo phở ương pháp kê khai

thường xuyên), Tài kho n 631 “Giá thành s n ả ả

thường xuyên), Tài kho n 631 “Giá thành s n ả ả

xu t” (Theo phấ ương pháp ki m kê đ nh kỳ) thì ể ị

xu t” (Theo phấ ương pháp ki m kê đ nh kỳ) thì ể ị

ngoài vi c h ch toán t ng h p, còn ph i h ch toán ệ ạ ổ ợ ả ạ

ngoài vi c h ch toán t ng h p, còn ph i h ch toán ệ ạ ổ ợ ả ạ

chi ti t theo n i phát sinh chi phí: Phân xế ơ ưởng, t , ổ

chi ti t theo n i phát sinh chi phí: Phân xế ơ ưởng, t , ổ

đ i s n xu t, b ph n s n xu t, theo s n ph m, ộ ả ấ ộ ậ ả ấ ả ẩ

đ i s n xu t, b ph n s n xu t, theo s n ph m, ộ ả ấ ộ ậ ả ấ ả ẩ

nhóm s n ph m, d ch v , ả ẩ ị ụ

nhóm s n ph m, d ch v , ả ẩ ị ụ

Đ i v i nh ng chi phí s n xu t, kinh doanh không Đ i v i nh ng chi phí s n xu t, kinh doanh không ố ớố ớ ữữ ảả ấấ

có kh năng h ch toán tr c ti p vào các đ i tả ạ ự ế ố ượng

có kh năng h ch toán tr c ti p vào các đ i tả ạ ự ế ố ượng

ch u chi phí nh : Chi phí s n xu t chung , thì ị ư ả ấ

ch u chi phí nh : Chi phí s n xu t chung , thì ị ư ả ấ

trước h t ph i t p h p các chi phí này vào tài ế ả ậ ợ

trước h t ph i t p h p các chi phí này vào tài ế ả ậ ợ

kho n t p h p chi phí, sau đó ti n hành phân b ả ậ ợ ế ổ

kho n t p h p chi phí, sau đó ti n hành phân b ả ậ ợ ế ổ

chi phí s n xu t, kinh doanh đã t p h p cho các ả ấ ậ ợ

chi phí s n xu t, kinh doanh đã t p h p cho các ả ấ ậ ợ

đ i tố ượng ch u chi phí theo các tiêu th c phù h p.ị ứ ợ

đ i tố ượng ch u chi phí theo các tiêu th c phù h p.ị ứ ợ

– Giá v n hàng bánố

Tài kho n 632ả

Tr giá v n c a s n ph m, hàng hóa, d ch v đã bán ị ố ủ ả ẩ ị ụtrong kỳ

Chi phí nguyên li u, v t li u, chi phí nhân công vệ ậ ệ ượt trên m c bình thứ ường và chi phí s n xu t chung c ả ấ ố

đ nh không phân b đị ổ ược tính vào giá v n hàng bán ốtrong kỳ;

Các kho n hao h t, m t mát c a hàng t n kho sau khi ả ụ ấ ủ ồ

tr ph n b i thừ ầ ồ ường do trách nhi m cá nhân gây ra;ệ

Chi phí xây d ng, t ch TSCĐ vự ự ế ượt trên m c bình ứ

thường không được tính vào nguyên giá TSCĐ h u ữ

hình t xây d ng, t ch hoàn thành;ự ự ự ế

S trích l p d phòng gi m giá hàng t n kho ố ậ ự ả ồ

(Chênh l ch gi a s d phòng gi m giá hàng t n ệ ữ ố ự ả ồkho ph i l p năm nay l n h n s d phòng đã l p ả ậ ớ ơ ố ự ậnăm trước ch a s d ng h t).ư ử ụ ế

S kh u hao BĐS đ u t trích trong kỳ;ố ấ ầ ư

Chi phí s a ch a, nâng c p, c i t o BĐS đ u t ử ữ ấ ả ạ ầ ưkhông đ đi u ki n tính vào nguyên giá BĐS đ u ủ ề ệ ầ

Kho n hoàn nh p d phòng gi m giá hàng t n ả ậ ự ả ồ kho cu i năm tài chính (Chênh l ch gi a s d ố ệ ữ ố ự phòng ph i l p năm nay nh h n s đã l p ả ậ ỏ ơ ố ậ năm tr ướ c).

Tr giá hàng bán b tr l i nh p kho ị ị ả ạ ậ

K t chuy n giá v n c a s n ph m, hàng hóa, ế ể ố ủ ả ẩ

d ch v đã bán trong kỳ sang Tài kho n 911 ị ụ ả

“Xác đ nh k t qu kinh doanh”; ị ế ả

K t chuy n toàn b chi phí kinh doanh BĐS ế ể ộ

đ u t phát sinh trong kỳ đ xác đ nh k t qu ầ ư ể ị ế ả

ho t đ ng kinh doanh; ạ ộ

Chi t kh u thanh toán cho ngế ấ ười mua;

Các kho n l do thanh lý, nhả ỗ ượng bán các kho n ả

doanh.

 Chi phí qu n lý doanh nghi p;ả ệ

 Chi phí kinh doanh b t đ ng s n;ấ ộ ả

 Chi phí đ u t xây d ng c b n;ầ ư ự ơ ả

 Các kho n chi phí đả ược trang tr i b ng ngu n ả ằ ồ

kinh phí khác;

 Chi phí tài chính khác

– Chi phí bán hàng

Tài kho n 641ả

Tài kho n này dùng đ ph n ánh các chi phí th c ả ể ả ự

t phát sinh trong quá trình bán s n ph m, hàng ế ả ẩhoá, cung c p d ch vấ ị ụ

Tài kho n 641 đả ược m chi ti t theo t ng n i dung ở ế ừ ộchi phí Tuỳ theo đ c đi m kinh doanh, yêu c u ặ ể ầ

qu n lý t ng ngành, t ng doanh nghi p, Tài kho n ả ừ ừ ệ ả

641 có th để ược m thêm m t s n i dung chi phí ở ộ ố ộ

Cu i kỳ, k toán k t chuy n chi phí bán hàng vào ố ế ế ểbên N Tài kho n 911 "Xác đ nh k t qu kinh ợ ả ị ế ả

doanh"

– Chi phí qu n lý doanh nghi pả ệ

Tài kho n 642ả

Tài kho n này dùng đ ph n ánh các chi phí qu n ả ể ả ả

lý chung c a doanh nghi p ủ ệ

Tài kho n 642 đả ược m chi ti t theo t ng n i dung ở ế ừ ộchi phí theo quy đ nh.ị

Tuỳ theo yêu c u qu n lý c a t ng ngành, t ng ầ ả ủ ừ ừ

doanh nghi p, Tài kho n 642 có th đệ ả ể ược m ở

thêm m t s tài kho n c p 2 đ ph n ánh các n i ộ ố ả ấ ể ả ộdung chi phí thu c chi phí qu n lý doanh nghi p ộ ả ở ệ

Cu i kỳ, k toán k t chuy n chi phí qu n lý doanh ố ế ế ể ảnghi p vào bên N Tài kho n 911 "Xác đ nh k t ệ ợ ả ị ế

qu kinh doanh".ả

Chi phí qu n lý doanh nghi p bao g m ả ệ ồ

Chi phí nhân liên qu n lý ả

 Thu thu nh p hi n hành là s thu thu ế ậ ệ ố ế

nh p doanh nghi p ph i n p (ho c thu h i ậ ệ ả ộ ặ ồ

được) tính trên thu nh p ch u thu và thu ậ ị ế ế

su t thu thu nh p doanh nghi p c a năm ấ ế ậ ệ ủ

 - Thu thu nh p doanh nghi p ph i n p ế ậ ệ ả ộ

tính vào chi phí thu thu nh p doanh ế ậ

nghi p hi n hành phát sinh trong năm;ệ ệ

 - Thu thu nh p doanh nghi p c a các ế ậ ệ ủ

năm trước ph i n p b sung do phát hi n ả ộ ổ ệ

sai sót không tr ng y u c a các năm trọ ế ủ ước

được ghi tăng chi phí thu thu nh p doanh ế ậ

nghi p hi n hành c a năm hi n t i.ệ ệ ủ ệ ạ

 Bên Có:

 - S thu thu nh p doanh nghi p th c t ố ế ậ ệ ự ế

ph i n p trong năm nh h n s thu thu ả ộ ỏ ơ ố ế

nh p t m ph i n p đ ậ ạ ả ộ ượ c gi m tr vào chi ả ừ

phí thu thu nh p doanh nghi p hi n hành ế ậ ệ ệ

đã ghi nh n trong năm; ậ



Bên Có:

- S thu thu nh p doanh nghi p ph i ố ế ậ ệ ả

n p đ ộ ượ c ghi gi m do phát hi n sai sót ả ệ

không tr ng y u c a các năm tr ọ ế ủ ướ c

đ ượ c ghi gi m chi phí thu thu nh p ả ế ậ

doanh nghi p hi n hành trong năm hi n ệ ệ ệ

t i; ạ

 - K t chuy n chi phí thu thu nh p ế ể ế ậ

doanh nghi p hi n hành vào bên N Tài ệ ệ ợ

kho n 911 – “Xác đ nh k t qu kinh ả ị ế ả

doanh”.

   8211   3334

111,112

(1) (2)

+ H àng quý xác định thuế TND N tạm  phải  nộp và thực hiện nộp thuế

+ C uối năm  tài chính thực hiện hạch toán  thuế TN DN  và ghi nhận các khoản sai sót  không trọng yếu:

   8211   3334

111,112

(1) (2)

(3)

+ Cuối năm tài chính kết

chuyển chi phí thuế TNDN hiện

hành:

 - Nếu TK 8211 số phát sinh nợ

> số phát sinh có:

 Nợ TK 911

 Có TK 8211

 - Nếu TK 8211 số phát sinh nợ

< số phát sinh có:

 Nợ TK 8211

 Có TK 911

8.2.2 K toán Tài s n thu TN hoãn l iế ả ế ạ

 2.1 Khái ni m, ph ệ ươ ng pháp tính:

 Tài s n thu thu nh p hoãn l i là thuả ế ậ ạ ế

 thu nh p doanh nghi p s đậ ệ ẽ ược hoàn

l i trong tạ ương lai tính trên các kho n: ả

Chênh l ch t m th i đệ ạ ờ ược kh u tr , giá ấ ừ

tr đị ược kh u tr chuy n sang các năm ấ ừ ể

sau c a các kho n l tính thu ch a sủ ả ỗ ế ư ử

 d ng và giá tr đụ ị ược kh u tr chuy n ấ ừ ể

Sang các năm sau c a các kho n u đãiủ ả ư

 thu ch a s d ng.ế ư ử ụ



 Chênh l ch t m th i ệ ạ ờ :

 Là kho n chênh l ch gi a giá tr ghi s ả ệ ữ ị ổ

c a các kho n m c tài s n hay n ph i ủ ả ụ ả ợ ả

tr trong BCĐKT v i c s tính thu thu ả ớ ơ ở ế

nh p c a các kho n m c này Chênh ậ ủ ả ụ

l ch t m th i có th là: ệ ạ ờ ể CLTT đ ượ c kh u ấ

tr ho c CLTT ph i ch u thu TNDN ừ ặ ả ị ế



a- Chênh l ch t m th i đ ệ ạ ờ ượ c kh u tr : ấ ừ

 Là các kho n chênh l ch t m th i ả ệ ạ ờ làm phát sinh các kho n đ ả ượ c kh u tr ấ ừ khi xác đ nh thu nh p ch u thu TNDN ị ậ ị ế trong t ươ ng lai khi mà giá tr ghi s c a ị ổ ủ các kho n m c tài s n ho c n ph i ả ụ ả ặ ợ ả

tr liên quan đ ả ượ c thu h i hay đ ồ ượ c thanh toán.

+ Chênh l ch t m th i đ ệ ạ ờ ượ c kh u tr ấ ừ thông th ườ ng phát sinh t các kho n: ừ ả

 (1) Chi phí trích tr ướ c

 Trích tr ướ c chi phí s a ch a l n ử ữ ớ TSCĐ

 Trích tr ướ c chi phí lãi vay tr sau ả

- dài h n (g m c lãi trái phi u tr ) ạ ồ ả ế ả



+ Chênh l ch t m th i đ ệ ạ ờ ượ c kh u tr ấ ừ thông th ườ ng phát sinh t các kho n: ừ ả

 (2) Chi phí kh u hao TSCĐ theo k toán ấ ế

+ Ph ươ ng pháp xác đ nh tài s n thu thu ị ả ế

nh p hoãn l i t chênh l ch t m th i ậ ạ ừ ệ ạ ờ

đ ượ c kh u tr : ấ ừ

 Tài s n thu thu nh p hoãn l i tính trên ả ế ậ ạ

chênh l ch t m th i đ ệ ạ ờ ượ c kh u tr ấ ừ =Chênh

l ch t m th i đ ệ ạ ờ ượ c kh u tr x Thu su t ấ ừ ế ấ thu thu nh p doanh nghi p hi n hành ế ậ ệ ệ

 b- Giá tr đ ị ượ c kh u tr chuy n sang các ấ ừ ể năm sau c a các kho n l tính thu ch a s ủ ả ỗ ế ư ử

d ng ụ

 + Ph ươ ng pháp xác đ nh tài s n thu thu ị ả ế

nh p hoãn l i phát sinh t các kho n l ậ ạ ừ ả ỗ

ch a s d ng ư ử ụ

sau:

l i nhu n tính thu thu nh p trong t ợ ậ ế ậ ươ ng lai

đ s d ng các kho n u đãi thu ch a s ể ử ụ ả ư ế ư ử

d ng t các năm tr ụ ừ ướ c đó

 + Ph ươ ng pháp xác đ nh giá tr tài s n ị ị ả thu thu nh p hoãn l i phát sinh t các ế ậ ạ ừ kho n u đãi thu ch a s d ng: ả ư ế ư ử ụ

các kho n u đãi thu ch a s d ng trong ả ư ế ư ử ụ năm tài chính hi n hành đ ệ ượ c xác đ nh theo ị công th c: ứ

 Tài s n thu thu nh p hoãn l i tính trên ả ế ậ ạ các kho n u đãi thu ch a s d ng = ả ư ế ư ử ụ Giá tr đ ị ượ c kh u tr c a các kho n u đãi ấ ừ ủ ả ư thu ch a s d ng x Thu su t thu thu ế ư ử ụ ế ấ ế

nh p doanh nghi p hi n hành ậ ệ ệ

 2.3 Phương pháp hạch toán:

xác đ nh tài s n thu thu nh p hỗn l i” (Bi u ị ả ế ậ ạ ể

s 5): ố

 + N u tài s n thu thu nh p hỗn l i phát ế ả ế ậ ạ

sinh trong năm l n h n tài s n thu thu nh p ớ ơ ả ế ậ

hỗn l i đ ạ ượ c hồn nh p trong năm, k tốn ậ ế

ghi nh n b sung giá tr tài s n thu thu nh p ậ ổ ị ả ế ậ hỗn l i là s chênh l ch gi a s tài s n thu ạ ố ệ ữ ố ả ế

thu nh p hỗn l i phát sinh l n h n s đ ậ ạ ớ ơ ố ượ c

hồn nh p trong năm, ghi: ậ

 N TK 243 – Tài s n thu thu nh p hỗn l i ợ ả ế ậ ạ

 Cĩ TK 8212 – Chi phí thu thu nh p ế ậ

doanh nghi p hỗn l i ệ ạ

2.3 Phương pháp hạch toán:

 + N u tài s n thu thu nh p hỗn l i phát ế ả ế ậ ạ sinh trong năm nh h n tài s n thu thu ỏ ơ ả ế

nh p hỗn l i đ ậ ạ ượ c hồn nh p trong năm, ậ

k tốn ghi gi m tài s n thu thu nh p ế ả ả ế ậ

hỗn l i là s chênh l ch gi a s tài s n ạ ố ệ ữ ố ả thu thu nh p hỗn l i phát sinh nh h n ế ậ ạ ỏ ơ

s đ ố ượ c hồn nh p trong năm: ậ

 N TK 8212 – Chi phí thu thu nh p ợ ế ậ doanh nghi p hỗn l i ệ ạ

 Cĩ TK 243 – Tài s n thu thu ả ế

nh p hỗn l i ậ ạ

 2.3 Phương pháp hạch toán:

 Trường h p tài s n thu thu nh p hỗn l i ợ ả ế ậ ạ

phát sinh t vi c áp d ng h i t chính sách k ừ ệ ụ ồ ố ế

tốn ho c đi u ch nh h i t sai sĩt tr ng y u ặ ề ỉ ồ ố ọ ế

c a các năm trủ ước:

 N u ph i đi u ch nh tăng tài s n thu ế ả ề ỉ ả ế

thu nh p hỗn l i, ghi: ậ ạ

 Tăng s d N đ u năm TK 243 – Tài s n ố ư ợ ầ ả

thu thu nh p hỗn l iế ậ ạ

tương lai tính trên các kho n chênh l ch ả ệ

t m th i ph i ch u thu thu nh p doanh ạ ờ ả ị ế ậnghi p trong năm hi n hành.ệ ệ



làm phát sinh thu nh p ch u thu khi ậ ị ế

xác đ nh thu nh p ch u thu thu nh p ị ậ ị ế ậ doanh nghi p trong t ệ ươ ng lai khi mà

giá tr ghi s c a các kho n m c tài ị ổ ủ ả ụ

s n ho c n ph i tr liên quan đ ả ặ ợ ả ả ượ c

thu h i hay đ ồ ượ c thanh toán;

 + Ph ươ ng pháp tính:

Thu thu nh p hoãn l i ph i tr đ ế ậ ạ ả ả ượ c

xác đ nh trên c s các kho n chênh ị ơ ở ả

l ch t m th i ch u thu phát sinh trong ệ ạ ờ ị ế năm và thu su t thu thu nh p hi n ế ấ ế ậ ệ

hành theo công th c sau: ứ

Thu thu nh p hoãn l i ph i tr = ế ậ ạ ả ả

 T ng chênh l ch t m th i ch u thu ổ ệ ạ ờ ị ế phát sinh trong năm x Thu su t thu ế ấ ế

thu nh p doanh nghi p hi n hành ậ ệ ệ

- Thu thu nh p hoãn l i ph i tr còn l i cu i kỳ.ế ậ ạ ả ả ạ ố

- Đi u ch nh s d đ u năm đ i v i thu thu ề ỉ ố ư ầ ố ớ ế

nh p hoãn l i ph i tr do áp d ng h i t chính ậ ạ ả ả ụ ồ ố

sách k toán ho c s a ch a h i t các sai sót ế ặ ử ữ ồ ố

tr ng y u c a các năm trọ ế ủ ước

hỗn l i ph i tr ạ ả ả

 + Phương pháp hạch toán:

 Cu i năm tài chính, k tốn căn c ố ế ứ

“B ng xác đ nh thu thu nh p hỗn l i ả ị ế ậ ạ

ph i tr ” – Bi u 02 - đ ghi nh n thu thu ả ả ể ể ậ ế

nh p hỗn l i ph i tr phát sinh t các ậ ạ ả ả ừ giao d ch trong năm vào chi phí thu ị ế TNDN hỗn l i: ạ



hoãn l i ph i tr ạ ả ả

 - N u s thu TN hoãn l i ph i tr phát ế ố ế ạ ả ả

sinh trong năm l n h n ớ ơ s thu TN hoãn ố ế

l i ph i tr đ ạ ả ả ượ c hoàn nh p trong năm, k ậ ế toán ch ghi nh n b sung s thu TN ỉ ậ ổ ố ế

hoãn l i ph i tr là s chênh l ch gi a s ạ ả ả ố ệ ữ ố thu TN hoãn l i ph i tr phát sinh l n ế ạ ả ả ớ

h n s đ ơ ố ượ c hoàn nh p trong năm, ghi: ậ

 N TK 8212 – Chi phí TTNDN hoãn l i ợ ạ

 Có TK 347 – Thu TN hoãn l i ph i tr ế ạ ả ả

3 - K toán Thu thu nh p ế ế ậ

hoãn l i ph i tr ạ ả ả

 - N u s thu thu nh p hoãn l i ph i tr ế ố ế ậ ạ ả ả

phát sinh trong năm nh h n ỏ ơ s thu thu ố ế

nh p hoãn l i ph i tr đ ậ ạ ả ả ượ c hoàn nh p ậ trong năm, k toán ch ghi gi m (hoàn nh p) ế ỉ ả ậ

s thu thu nh p hoãn l i ph i tr là s ố ế ậ ạ ả ả ố chênh l ch gi a s thu thu nh p hoãn l i ệ ữ ố ế ậ ạ

ph i tr phát sinh nh h n s đ ả ả ỏ ơ ố ượ c hoàn

nh p trong năm, ghi: ậ

 N TK 347 – Thu thu nh p doanh nghi p ợ ế ậ ệ hoãn l i ph i tr ạ ả ả

 Có TK 8212 – Chi phí thu thu nh p ế ậ doanh nghi p hoãn l i ệ ạ