Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành các sản phẩm tại Công ty TNHH Thế Anh.pdf

Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành các sản phẩm tại Công ty TNHH Thế Anh

LỜI NÓI ĐẦU

Ngày nay, các doanh nghiệp có nhiều cơ hội thuận lợi để hội nhập với nền

kinh tế thế giới nhưng đồng thời cũng phải đương đầu với không ít những khó

khăn do nền kinh tế thị trường mang lại mà khó khăn lớn nhất có lẽ là sự cạnh

tranh gay gắt không những của các doanh nghiệp trong nước mà còn của cả các

doanh nghiệp nước ngoài Để tồn tại và phát triển, nhiệm vụ của các doanh

nghiệp là phải không ngừng cố gắng nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch

vụ, giảm giá thành sản phẩm Trong công tác quản lý doanh nghiệp, chi phí sản

xuất và giá thành sản phẩm là hai chỉ tiêu vô cùng quan trọng, được các nhà

quản lý đặc biệt quan tâm vì nó không chỉ là căn cứ lập giá mà còn là căn cứ để

đánh giá kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp sau mỗi chu

kỳ kinh doanh

Chính vì vậy, tổ chức tốt công tác kế toán chi phí sản xuất và giá thành

sản phẩm có ý nghĩa vô cùng to lớn ; đồng thời là khâu quan trọng nhất trong

toàn bộ công tác kế toán vì thực chất của hạch toán quá trình sản xuất chính là

hạch toán chi phí sản xuất và giá thành

Mặt khác , trên góc độ người sử dụng thông tin về chi phí và giá thành sẽ

giúp cho nhà quản lý và lãnh đạo doanh nghiệp phân tích đánh giá tình hình sử

dụng vật tư, lao động, tiền vốn có hiệu quả hay không, tình hình thực hiện kế

hoạch giá thành từ đó, đề ra các biện pháp hữu hiệu hạ thấp chi phí sản xuất,

giảm giá thành sản phẩm và ra các qui định phù hợp cho sự phát triển sản xuất

kinh doanh

Công ty TNHH Thế Anh là một doanh nghiệp sản xuất loại sản phẩm rất

lớn về số lượng vô cùng đa dạng về qui cách, chủng loại, mẫu mã vì vậy, cũng

như các doanh nghiệp sản xuất khác, việc tổ chức công tác kế toán chi phí sản

xuất và giá thành sản phẩm là một vấn đề rất phức tạp

Nhận thức được điều đó, trong thời gian thực tập tại Công ty , sau khi tìm

hiểu thực tế tổ chức công tác kế toán, đặc biệt là kế toán tập hợp chi phí sản xuất

và giá thành sản phẩm em đã quyết định lựa chọn đề tài:

“Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

tại Công ty TNHH Thế Anh ” để đi sâu nghiên cứu

Với mục đích vận dụng lý luận về hạch toán kế toán vào nhu cầu thực tiễn

công tác chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty TNHH Thế Anh,

từ đó phân tích những điểm còn tồn tại, đóng góp một số ý kiến nhằm hoàn thiện

công tác kế toán đơn vị Kết cấu của đề tài ngoài phần mở đầu và kết luận , nội

dung được thể hiện ở 3 chương như sau :

Chương I: Lý luận chung về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất

Chương II: Thực trạng tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản

xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Thế Anh

Chương III: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán

tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Thế

Anh

Trong quá trình nghiên cứu , mặc dù đã cố gắng hết sức và được sự giúp

đỡ nhiệt tình của các cán bộ ở phòng kế toán - tài vụ công ty, đặc biệt được sự

hướng dẫn tận tình của thầy giáo và các thầy cô giáo trong tổ kế toán, nhưng do

thời gian và trình độ kiến thức của bản thân có hạn, nhất là bước đầu mới tiếp

cận với thực tế nên chắc chắn còn có nhiều thiếu sót và hạn chế Em rất mong

muốn và xin chân thành tiếp thu những ý kiến đóng góp bổ sung nhằm hoàn

thiện hơn nữa đề tài nghiên cứu này

Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của thầy giáo hướng dẫn,

của các thầy cô trong tổ kế toán và các cán bộ phòng kế toán - tài vụ của công ty

TNHH Thế Anh đã giúp em hoàn thành bài khoá luận này

CHƯƠNG I

LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ

SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH

NGHIỆP SẢN XUẤT

I SỰ CẦN THIẾT PHẢI TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP

HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

1 Vai trò của tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Sự phát sinh và phát triển của xã hội loài người gắn liền với quá trình sản

xuất Nền sản xuất xã hội của bất kỳ phương thức sản xuất nào cũng gắn liền với

sự vận động và tiêu hao của các yếu tố cơ bản tạo nên quá trình sản xuất: tư liệu

lao động, đối tượng lao động và sức lao động Vì thế sự hình thành nên các chi

phí sản xuất để tạo ra giá trị sản phẩm sản xuất là tất yếu khách quan không phụ

thuộc vào chủ quan của người sản xuất Có thể nói “ Chi phí sản xuất là toàn bộ

lao động sống và lao động vật hoá cần thiết mà doanh nghiệp phải chi ra trong

quá trình sản xuất trong một thời kỳ nhất định và biểu hiện bằng tiền ”

Chúng ta biết rằng, kết quả của quá trình sản xuất là tạo ra sản phẩm Sản

phẩm được làm ra đã kết tinh trong nó các khoản hao phí vật chất, định lượng

hao phí vật chất để tạo nên một hoặc một số sản phẩm là yêu cầu cần thiết, là

căn cứ quan trọng để đánh giá chất lượng và hiệu quả sản xuất kinh doanh Vậy

chi phí sản xuất tính cho một khối lượng hoặc một đơn vị sản phẩm lao vụ, dịch

vụ công việc do doanh nghiệp sản xuất ra và hoàn thành chính là giá thành sản

phẩm Giá thành có hai chức năng là: chức năng bù đắp và lập giá

Nói tóm lại “ Giá thành sản phẩm là một đại lượng xác định, biểu hiện

mối liên hệ tương quan giữa hai đại lượng: chi phí sản xuất đã bỏ ra và kết quả

sản xuất đã đạt được ” Tuy nhiên, chúng ta cần phải lưu ý rằng không phải hễ

cứ có chi phí sản xuất phát sinh là đã xác định ngay được giá thành mà cần phải

thấy rằng giá thành là chi phí đã kết tinh trong một kết quả sản xuất được xác

định theo những tiêu chuẩn nhất định

2 Đặc điểm và yêu cầu quản lý của công tác kế toán tập hợp chi phí sản

xuất và tính giá thành sản phẩm

Quản lý chi phí sản xuất và giá thành là nội dung quan trọng hàng đầu

trong các doanh nghiệp sản xuất

Nếu như kế toán chi phí sản xuất cung cấp đầy đủ những thông tin về các

yếu tố trong quá trình sản xuất nhằm nêu rõ chi phí chi cho việc gì, hết bao

nhiêu từ đó giúp doanh nghiệp biết tỉ trọng từng loại chi phí, giám đốc dự toán

chi phí làm cơ sở lập dự toán cho kỳ sau và giúp nhà nước quản lý doanh nghiệp

cũng như ban hành các chính sách, chế độ tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt

động thì kế toán tính giá thành sản phẩm lại phản ánh chính xác hiệu quả chi

phí đã bỏ vào sản xuất Chỉ tiêu giá thành là thước đo mức hao phí sản xuất và

tiêu thụ sản phẩm, là căn cứ để xác định hiệu quả hoạt động sản xuất kinh

doanh, từ đó lựa chọn và quyết định khối lượng sản phẩm sản xuất ra nhằm đạt

lợi nhuận tối đa

Giá thành cũng là một công cụ quan trọng của doanh nghiệp để kiểm soát

tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh và hiệu quả của các biện pháp tổ chức

kỹ thuật Thông qua tình hình thực hiện giá thành, các nhà lãnh đạo quản lý có

được những thông tin về tình hình sử dụng vật tư, lao động, tiền vốn, tình hình

sản xuất và chi phí bỏ vào sản xuất, tác động và hiệu quả thực hiện các biện

pháp kỹ thuật đến sản xuất, phát hiện và tìm các nguyên nhân dẫn đến phát sinh

chi phí không hợp lý để có biện pháp loại trừ Giá thành còn là một căn cứ quan

trọng để doanh nghiệp xây dựng chính sách giá cả đối với từng loại sản phẩm

Có thể nói rằng, muốn hạ giá thành phải quản lý tốt giá thành và phải gắn

quản lý giá thành với quản lý chi phí sản xuất cấu thành giá thành vì chi phí sản

xuất và giá thành có quan hệ mật thiết với nhau, nếu chi phí sản xuất tăng thì giá

thành tăng và ngược lại và được thể hiện qua công thức sau:

Giá thành = Chi phí sản xuất + Chi phí sản xuất - Chi phí sản xuất

Sản phẩm dở dang đầu kỳ phát sinh trong kỳ dở dang cuối kỳ

Để tìm ra nguyên nhân, nhân tố ảnh hưởng làm tăng, giảm giá thành, đòi

hỏi giá thành sản phẩm phải được phản ánh chính xác, trung thực, khách quan,

rõ ràng thông qua các khoản mục chi phí cấu thành nên giá thành sản phẩm để

từ đó các nhà quản lý dễ dàng phát hiện ra và loại trừ các chi phí bất hợp lý, lãng

phí (đặc biệt là các chi phí chủ yếu ) khai thác khả năng tiềm tàng trong quản

lý Mặt khác cần quản lý chặt chẽ định mức tiêu hao và đơn giá của các chi phí

đó

Bên cạnh đó, cần phải xác định đúng nội dung, phạm vi chi phí cấu thành,

thu nhập thông tin theo địa điểm phát sinh cũng như nơi gánh chịu chi phí Bởi

lẽ thông tin chi phí theo khoản mục chỉ xác định được chi phí lãng phí song nó

không giúp cho chúng ta biết cần tiết kiệm ở bộ phận nào, địa điểm cụ thể nào

hơn nữa, thông tin về chi phí theo địa điểm phát sinh còn là cơ sở khuyến khích

vật chất thúc đẩy sản xuất phát triển

Định kỳ doanh nghiệp cần tiến hành phân tích chỉ tiêu giá thành cũng như

các bộ phận chi phí cấu thành để tìm ra nguyên nhân, nhân tố ảnh hưởng để từ

đó đề ra các biện pháp tác động thích hợp

Tóm lại, tổ chức tốt công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm, đảm bảo xác định đúng nội dung, phạm vi chi phí cấu thành trong giá

thành sản phẩm, lượng giá trị các yếu tố chi phí đã được chuyển dịch vào sản

phẩm ( công việc, lao vụ ) đã hoàn thành có ý nghĩa vô cùng quan trọng và là

yêu cầu cấp bách của nền kinh tế thị trường

II TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT

PHỤC VỤ CHO CÔNG TÁC TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

1 Nguyên tắc chung để tập hợp chi phí sản xuất vào giá thành sản

phẩm

Theo chế độ kế toán hiện hành, để đảm bảo hạch toán đầy đủ, chính xác

chi phí sản xuất để tính giá thành sản phẩm, kế toán cần quán triệt các nguyên

tắc sau:

“ Xác định giá thành sản phẩm và dịch vụ ”:

* Giá thành sản phẩm của dịch vụ gồm:

- Chi phí vật tư trực tiếp : là chi phí nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu sử

dụng trực tiếp tạo ra sản phẩm dịch vụ

- Chi phí nhân công trực tiếp : gồm tiền lương, tiền công, các khoản trích

nộp BHXH, BHYT của công nhân trực tiếp sản xuất tạo ra sản phẩm và dịch vụ

theo qui định của nhà nước

- Chi phí sản xuất chung: là các chi phí sử dụng trong hoạt động sản xuất

chế biến của phân xưởng ( bộ phận kinh doanh ) trực tiếp tạo ra sản phẩm vào

dịch vụ như chi phí vật liệu, công cụ lao động nhỏ, khấu hao tài sản cố định

thuộc phân xưởng ( bộ phận kinh doanh ), tiền lương, các khoản trích theo lương

BHXH, BHYT của nhân viên phân xưởng theo qui định ( bộ phận kinh doanh ),

chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền phát sinh tại phân xưởng

* Giá thành toàn bộ của sản phẩm và dịch vụ đã tiêu thụ gồm:

- Giá thành sản xuất của sản phẩm dịch vụ đã tiêu thụ

- Chi phí bán hàng: là toàn bộ các chi phí liên quan đến việc tiêu thụ sản

phẩm, dịch vụ bao gồm cả chi phí bảo hành sản phẩm

- Chi phí quản lý doanh nghiệp: là chi phí chi cho bộ máy quản lý và điều

hành doanh nghiệp, các chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh của toàn

doanh nghiệp

2 Nhiệm vụ của kế toán và nội dung tổ chức kế toán tập hợp chi phí

sản xuất và giá thành trong doanh nghiệp

Để phục vụ tốt công tác quản lý, kế toán cần thực hiện tốt các nhiệm vụ

sau đây :

- Căn cứ vào đặc điểm sản xuất kinh doanh, qui trình sản xuất để xác định

đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành sản phẩm

- Tổ chức tập hợp, kết chuyển hoặc phân bổ chi phí sản xuất theo đúng

đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất bằng phương pháp thích hợp để cung

cấp những thông tin cho việc tính giá thành theo khoản mục chi phí và xác định

đúng sản phẩm dở dang cuối kỳ

- Vận dụng phương pháp thích hợp để tính giá thành nhằm phản ánh

chính xác giá thành sản phẩm sản xuất ra phục vụ cho việc định giá bán của sản

phẩm hàng hoá mà doanh nghiệp tạo ra trong một thời kỳ

- Lập các báo cáo về giá thành sản phẩm cũng như chi phí, tham gia

phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, đề xuất các biện pháp tiết kiệm

chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm

* Đối tượng kế toán tập hợp CPSX :

Tổ chức kế toán quá trình sản xuất gồm có hai giai đoạn kế tiếp nhau và

có quan hệ mật thiết : giai đoạn hạch toán chi tiết chi phí sản xuất và giai đoạn

tính giá thành sản phẩm theo đơn vị tính giá thành qui định Có thể nói, việc

phân chia đó là do sự khác cơ bản về giới hạn tập hợp chi phí trong hạch toán

chi phí sản xuất (đối tượng tập hợp chi phí) và sản phẩm hoàn thành cần tính giá

thành một đơn vị ( đối tượng tính giá thành )

Tại đây, xác định đối tượng hạch toán chi phí sản xuất chính là xác định

phạm vi giới hạn để tập hợp chi phí nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm soát chi phí và

tính giá thành sản phẩm Thực chất nó là :

- Nơi phát sinh chi phí : phân xưởng, đội trại sản xuất, bộ phận chức năng

- Nơi gánh chịu chi phí : sản phẩm, công việc, lao vụ do doanh nghiệp sản

xuất, đơn đặt hàng, công trình, hạng mục công trình

Xác định đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là tiền đề, điều kiện

để tính giá thành theo các đối tượng tính giá thành trong doanh nghiệp Vì trong

thực tế, một đối tượng kế toán tập hợp chi phí bao gồm nhiều đối tượng tính giá

thành sản phẩm và ngược lại một đối tượng tính giá thành có thể bao gồm nhiều

đối tượng tập hợp chi phí sản xuất Mặt khác, mỗi quan hệ giữa hai đối tượng sẽ

qui định việc lựa chọn phương pháp và kỹ thuật tính giá thành

* Phương pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất :

Chi phí sản xuất phát sinh ở các địa điểm khác nhau thì có nội dung kinh

tế và mục đích khác nhau đối với qúa trình sản xuất chế tạo sản phẩm, có chi phí

chỉ liên quan đến một đối tượng, có chi phí lại liên quan đến nhiều đối tượng chi

phí Do vậy có hai cách tập hợp chi phí vào các đối tượng

- Tập hợp trực tiếp : đối với chi phí chỉ liên quan đến một đối tượng chịu

chi phí ( thường là chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp )

- Tập hợp chi phí gián tiếp : đối với chi phí liên quan đến nhiều đối tượng

chịu chi phí Trước hết kế toán tập hợp chi phí sản xuất theo từng địa điểm phát

sinh chi phí tức là theo tổ, đội, phân xưởng Cuối kỳ, lựa chọn tiêu chuẩn phân

bổ phù hợp để xác định hệ số phân bổ và tính ra chi phí phân bổ cho từng đối

tượng

Chi phí phân bổ = Hệ số x Tiêu chuẩn phân bổ

cho đối tượng i phân bổ của đối tượng i

Chi phí cần phân bổ

Hệ số =

phân bổ Tổng tiêu chuẩn cần phân bổ

Mỗi loại chi phí được lựa chọn những tiêu chuẩn phân bổ khác nhau cho

phù hợp

Ví dụ: chi phí nhân công trực tiếp thường chọn chi phí vật liệu trực tiếp,

giờ chạy máy

* Chứng từ kế toán sử dụng :

Chứng từ gốc liên quan đến chi phí sản xuất phát sinh là các chứng từ về

các yếu tố chi phí như :

- Vật tư : phiếu xuất kho, hoá đơn mua vật tư ( hoá đơn mua hàng hay hoá

đơn giá trị gia tăng ), phiếu chi, giấy báo Nợ ( nếu mua về dùng ngay )

- Tiền lương : Bảng thanh toán lương, bảng thanh toán BHXH, phiếu báo

làm thêm giờ, phiếu xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành

- Khấu hao tài sản cố định : Bảng tính và phân bổ khấu hao

- Các khoản khác : Phiếu chi, giấy báo Nợ, hoá đơn ( thông thường hoặc

giá trị gia tăng )

* Tài khoản kế toán sử dụng :

Tuỳ theo từng doanh nghiệp vận dụng phương pháp kế toán hàng tồn kho:

kiểm kê định kỳ hay kê khai thường xuyên mà kế toán tổ chức hệ thống cho phù

hợp

- Nếu doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên thì tài

khoản sử dụng là:

+ Tài khoản 621 : "chi phí nguyên vật liệu trực tiếp ": phản ánh chi phí

nguyên vật liệu trực tiếp sử dụng cho hoạt động sản xuất sản phẩm dịch vụ của

các ngành

+ Tài khoản 622 : "chi phí nhân công trực tiếp" : phản ánh chi phí lao

động trực tiếp tham gia vào quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh

+ Tài khoản 627: " chi phí sản xuất chung" : phản ánh chi phí phục vụ sản

xuất kinh doanh chung phát sinh ở các phân xưởng, công trường… phục vụ sản

xuất sản phẩm, lao vụ, dịch vụ gồm : lương nhân viên quản lý phân xưởng, bộ

phận khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ được trích theo qui định ( 19% ),

khấu hao tài sản cố định dùng cho phân xưởng, đội, chi phí dịch vụ mua ngoài

và các chi phí khác bằng tiền liên quan đến hoạt động của phân xưởng

+ Tài khoản 154 : "chi phí sản xuất kinh doanh dở dang ": sử dụng để tập

hợp toàn bộ chi phí sản xuất liên quan đến sản xuất chế tạo sản phẩm và cung

cấp số liệu tính giá thành

- Nếu doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê

định kỳ

Ngoài tài khoản 621, 622, 627 có nội dung giống trường hợp trên, kế toán

còn sử dụng các tài khoản sau :

+ Tài khoản 154 : phản ánh chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

+ Tài khoản 631 : "giá thành sản xuất ": dùng để tập hợp chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm

3 Tổ chức công tác tính giá thành sản phẩm

3.1 Phân loại giá thành

Để đáp ứng yêu cầu quản lý, hạch toán và kế toán giá thành cũng như yêu

cầu xây dựng giá cả hàng hoá, giá thành được xem xét dưới nhiều góc độ, phạm

vi tính khác nhau

* Phân loại theo thời gian và cơ sở số liệu tính giá thành

- Giá thành định mức : là loại giá thành được tính trên cơ sở định mức các

chi phí, để tính giá thành sản phẩm rồi nó được xác định cho một đơn vị sản

phẩm căn cứ vào định mức cho một đơn vị sản phẩm hoàn thành

- Giá thành kế hoạch : là loại giá thành được tính dựa trên cơ sở chi phí

sản xuất kế hoạch và khối lượng sản phẩm, khối lượng lao vụ, dịch vụ kế hoạch

mà doanh nghiệp dự kiến sản xuất trong một thời kỳ

- Giá thành thực tế : là loại giá thành được xác định thực tế sau khi tập

hợp và tính giá thành trên cơ sở chi phí thực tế mà doanh nghiệp bỏ ra để sản

xuất một khối lượng lao vụ, dịch vụ hoàn thành

Giá thành kế hoạch là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là căn cứ để

so sánh, phân tích, đánh giá tình hình thực hiện hạ giá thành sản phẩm của

doanh nghiệp; còn giá thành định mức là thước đo chuẩn để xác định kết quả sử

dụng tài sản, vật tư lao động, tiền vốn trong sản xuất, giúp đánh giá đúng đắn

các giải pháp kinh tế kỹ thuật mà doanh nghiệp sử dụng trong quá trình sản xuất,

kinh doanh Giá thành thực tế lại là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh kết quả phấn đấu

của doanh nghiệp trong việc tổ chức và áp dụng các giải pháp đó, và cũng là cơ

sở để xác định kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và nghĩa vụ của doanh

nghiệp đối với Nhà nước

* Căn cứ vào phạm vi tính toán

- Giá thành sản xuất sản phẩm ( giá thành công xưởng ) : được tính toán

dựa trên chi phí sản xuất, chế tạo sản phẩm tính cho sản phẩm lao vụ hoàn

thành Nó là căn cứ xác định giá vốn hàng bán và để tính lợi nhuận gộp

- Giá thành toàn bộ ( giá thành tiêu thụ ): là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ các

khoản chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm

Giá thành Giá thành Chi phí bảo Chi phí quản lý

toàn bộ = sản xuất + hiểm tính cho sản + doanh nghiệp tính cho

của sản phẩm của sản phẩm phẩm tiêu thụ sản phẩm tiêu thụ

Giá thành toàn bộ chỉ được tính toán xác định đối với những sản phẩm đã

tiêu thụ và là căn cứ để tính lợi nhuận trước thuế

Ngoài ra để phục vụ cho một quyết định cụ thể, cũng theo tiêu thức này

kế toán quản trị còn chia giá thành chi tiết thành các loại sau ( chi phí thường

được chia thành biến phí và định phí )

- Giá thành sản xuất toàn bộ

Giá thành Biến phí Biến phí Định phí Định phí

sản xuất = trực tiếp trong + gián tiếp trong + trực tiếp trong + gián tiếp trong

toàn bộ sản phẩm sản phẩm sản phẩm sản phẩm

- Giá thành sản xuất theo biến phí : chỉ bao gồm các biến phí sản xuất, kể

cả biến phí trực tiếp và biến phí gián tiếp Còn định phí được tính ngay vào báo

cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh như các chi phí thời kỳ trong niên độ

- Giá thành sản xuất có phân bổ hợp lý định phí

Được xác định bằng toàn bộ biến phí và phần định phí được phân bổ trên

cơ sở mức hoạt động thực tế so với mức hoạt động chuẩn

3.2 Đối tượng tính giá thành và kỳ tính giá thành

* Đối tượng tính giá thành

Về thực chất, đối tượng tính giá thành là toàn bộ các loại sản phẩm, lao

vụ, dịch vụ doanh nghiệp sản xuất chế tạo và thực hiện cần tính tổng giá thành

và giá thành đơn vị

Để xác định đối tượng tính giá thành cần dựa vào đặc điểm tổ chức sản

xuất và cơ cấu sản phẩm, qui trình công nghệ sản xuất, chế tạo sản phẩm, đặc

điểm sử dụng thành phẩm, nửa thành phẩm, các yêu cầu quản lý, cung cấp thông

tin cho việc ra quyết định, khả năng và trình độ hạch toán

Nếu doanh nghiệp sản xuất đơn chiếc thì từng sản phẩm, công việc là đối

tượng tính giá thành Nếu doanh nghiệp tổ chức sản xuất hàng loạt thì từng loại

sản phẩm, từng đơn đặt hàng là đối tượng tính giá thành Nếu doanh nghiệp có

qui trình công nghệ phức tạp kiểu chế biến liên tục thì tuỳ theo yêu cầu quản lý,

đặc điểm sử dụng nửa thành phẩm(bán ra ngoài, nhập kho ) và khả năng tính

toán mà đối tượng tính giá thành có thể chỉ là thành phẩm hoàn thành ở giai

đoạn cuối hoặc bao gồm cả thành phẩm, nửa thành phẩm ở từng giai đoạn công

nghệ Đối với sản phẩm có qui trình công nghệ phức tạp kiểu song song thì đối

tượng tính giá thành có thể là từng bộ phận, chi tiết hoặc sản phẩm lắp ráp hoàn

chỉnh

* Kỳ tính giá thành

Kỳ tính giá thành là thời kỳ bộ phận kế toán giá thành cần phải tiến hành

công việc tính giá thành cho các đối tượng đã xác định

Giá thành sản phẩm không thể tính vào bất cứ thời điểm nào mà phải dựa

vào khả năng xác định đúng đắn về số lượng cũng như việc xác định lượng chi

phí sản xuất có liên quan đến kết quả đó Xuất phát từ đặc điểm này nên kỳ tính

giá thành không thể giống nhau cho các ngành, nghề sản xuất khác nhau.Tuỳ

theo chu kỳ sản xuất dài hay ngắn cũng như đặc điểm sản xuất sản phẩm mà xác

định kỳ tính giá thành cho phù hợp ( cuối tháng, cuối năm hoặc khi đã thực hiện

hoàn thành đơn đặt hàng, hoàn thành hạng mục công trình ) cụ thể :

+ Nếu doanh nghiệp tổ chức sản xuất nhiều chu kỳ sản xuất ngắn xen kẽ

liên tục thì kỳ tính giá thành thích hợp là tháng ( phù hợp với kỳ báo cáo)

+ Nếu doanh nghiệp tổ chức sản xuất đơn chiếc hoặc hàng loạt theo đơn

đặt hàng của khách hàng thì kỳ tính giá thành thích hợp là thời điểm kết thúc

chu kỳ sản xuất sản phẩm hoặc loạt sản phẩm sản xuất đã hoàn thành ( không

phù hợp với kỳ báo cáo )

3.3 Kiểm kê đánh giá sản phẩm dở dang

Đánh giá sản phẩm dở dang là công việc cần phải thực hiện trước khi xác

định giá thành sản phẩm, chi phí sản xuất phát sinh ra trong kỳ liên quan đến cả

sản phẩm hoàn thành và sản phẩm làm dở

Sản phẩm dở dang là khối lượng sản phẩm, công việc còn đang trong quá

trình sản xuất, gia công chế biến trên các giai đoạn của công trình công nghệ

hoặc đã hoàn thành một vài quy trình chế biến nhưng vẫn còn chế biến tiếp mới

trở thành thành phẩm

Đánh giá sản phẩm dở dang là tính toán xác định phần chi phí sản xuất mà

sản phẩm dở dang cuối kỳ phải chịu Nó có ý nghĩa quan trọng trong việc xác

định chính xác giá thành sản phẩm, không chỉ ảnh hưởng đến giá trị hàng tồn

kho trên bảng cân đối kế toán mà còn ảnh hưởng đến lợi nhuận trên báo cáo kết

quả khi thành phẩm xuất bán trong kỳ

Tuỳ thuộc vào đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, tổ chức quản lý, tỷ

trọng, mức độ các yếu tố chi phí đưa vào quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm

mà kế toán có thể chọn một trong các phương pháp sau:

* Phương pháp đánh giá sản phẩm làm dở theo chi phí nguyên vật liệu

trực tiếp

Theo phương pháp này sản phẩm dở dang cuối kỳ chỉ được tính cho chi

phí nguyên vật liệu trực tiếp còn hai khoản mục là chi phí nhân công trực tiếp và

chi phí sản xuất chung được tính toàn bộ vào giá thành sản phẩm phải chịu trong

kỳ

Chi phí về sản phẩm làm dở cuối kỳ được tính theo công thức:

Giá trị Giá trị sản phẩm + Chi phí nguyên vật liệu

sản phẩm dở dang đầu kỳ trực tiếp phát sinh trong kỳ Khối lượng

dở dang = * sản phẩm

cuối kỳ Khối lượng sản phẩm + Khối lượng sản phẩm làm dở cuối kỳ

hoàn thành trong kỳ làm dở cuối kỳ Trường hợp doanh nghiệp có qui trình công nghệ sản xuất phức tạp, chế

biến kiểu liên tục gồm nhiều giai đoạn công nghệ sản xuất kế tiếp nhau thì sản

phẩm dở dang ở giai đoạn công nghệ sản xuất đầu tiên tính theo chi phí nguyên

vật liệu chính trực tiếp còn sản phẩm làm dở ở các giai đoạn công nghệ sau phải

tính theo chi phí nửa thành phẩm của giai đoạn trước đó chuyển sang

Phươngpháp này tuy giản đơn nhưng độ chính xác không cao, nên nó chỉ

thích hợp với những doanh nghiệp có chi phí nguyên vật liệu chiếm tỉ trọng lớn

trong giá thành sản phẩm ( > 70% ), và nguyên vật liệu bỏ vào một lần ngay từ

giai đoạn công nghệ đầu tiên

* Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo sản lượng hoàn thành

tương đương

Theo phương pháp này ta chỉ cần dựa theo mức độ hoàn thành và số

lượng sản phẩm dở dang để qui đổi sản phẩm dở dang thành khối lượng sản

phẩm hoàn thành tương đương Tiêu chuẩn qui đổi thường dựa vào tiền lương

hay giờ công định mức Sau đó, tính toán xác định từng khoản mục chi phí cho

sản phẩm dở dang theo nguyên tắc:

- Đối với chi phí sản xuất bỏ vào một lần ngay từ đầu dây chuyền công

nghệ ( chi phí vật liệu chính trực tiếp hoặc chi phí nguyên vật liệu trực tiếp ) thì

tính cho sản phẩm dở dang theo công thức:

Chi phí sản xuất + Chi phí sản xuất Số lượng sản

Chi phí dở dang đầu kỳ phát sinh trong kỳ phẩm dở dang

sản xuất = * cuối kỳ qui đổi

dở dang Số lượng sản + Số lượng sản phẩm dở dang cuối thành sản lượng

cuối kỳ phẩm hoàn cuối kỳ qui đổi thành KLSP hoàn thành

chỉnh trong kỳ hoàn thành tương đương tương đương

- Đối với các chi phí bỏ dần trong quá trình sản xuất chế biến như chi phí

sản xuất chung, chi phí nhân công trực tiếp tính cho sản phẩm dở theo công

thức:

Sản phẩm dở dang Số lượng Tỷ lệ chế biến hoàn thành

cuối kỳ qui đổi thành = sản phẩm x chi phí quản lý doanh

sản phẩm hoàn dở dang nghiệp tính cho sản phẩm

thành tương đương cuối kỳ tiêu thụ

Theo phương pháp này tuy nó có tính chính xác, tính hợp lý cao hơn

nhưng phương pháp này lại phụ thuộc vào việc đánh giá mức độ hoàn thành của

sản phẩm dở dang trên các công đoạn của dây chuyền sản xuất phức tạp, mang

nặng tính chủ quan ( thường với những sản phẩm có khối lượng sản phẩm làm

dở ở các khâu trên dây chuyền sản xuất tương đối đều nhau, có thể coi mức độ

hoàn thành chung là 50% - còn gọi là phương pháp đánh giá sản phẩm dở theo

mức độ hoàn thành chung 50% )

* Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí sản xuất định mức

Phương pháp này được áp dụng đối với những sản phẩm đã xác định được

định mức chi phí sản xuất hợp lý hoặc đã thực hiện theo phương pháp tính giá

thành theo định mức

Theo phương pháp này, kế toán căn cứ vào khối lượng sản phẩm dở dang

đã xác định ở từng công đoạn sản xuất và định mức của từng khoản mục chi phí

để tính ra ở từng công đoạn sản xuất chi phí sản phẩm dở dang là bao nhiêu, từ

đó mà tập hợp lại cho từng sản phẩm dở dang

Giá trị sản phẩm = Số lượng sản phẩm x Định mức chi phí cho

dở dang cuối kỳ dở dang cuối kỳ một đơn vị sản phẩm

Để đảm bảo mức độ chính xác cao hơn thì cần xác định mức độ hoàn

thành của các sản phẩm dở dang cuồi kỳ để từ đó xác định giá trị sản phẩm dở

dang cuối kỳ theo chi phí sản xuất định mức nhưng có tính đến mức độ hoàn thành

Phương pháp này tính toán nhanh, nhưng kết quả có mức độ chính xác

không cao vì chi phí thực tế không thể đúng như chi phí định mức được

Ngoài các phương pháp nêu trên, giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ còn

được tính theo diện tích hay sản lượng chưa thu hoạch ( trong nông nghiệp ),

theo khối lượng xây dựng cơ bản dở dang ( trong xây dựng )

3.4 Các phương pháp tính giá thành

Phương pháp tính giá thành là một phương pháp hay hệ thống phương

pháp được sử dụng để tính giá thành sản phẩm và đơn vị sản phẩm, nó mang

tính chất thuần tuý kinh tế kỹ thuật tính toán chi phí cho từng đối tượng tính giá

thành

Kế toán trên cơ sở chi phí sản xuất đã được tập hợp theo các đối tượng tập

hợp chi phí sản xuất phải vận dụng phương pháp tính giá thành hợp lý, phù hợp

với đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh , tính chất sản phẩm, trình độ quản lý

của doanh nghiệp để đáp ứng nhu cầu quản trị kinh doanh

Khái quát có hai phương pháp tính giá thành như sau:

* Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành công việc

áp dụng đối với các doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm đơn chiếc hoặc

theo từng loại hàng riêng biệt khác nhau về qui trình, nguyên liệu hoặc kỹ thuật,

thường tiến hành sản xuất theo đơn đặt hàng, mỗi đơn đặt hàng có thể là một sản

phẩm, một loại sản phẩm, từng công trình, hạng mục công trình hoặc loại công

việc

* Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành theo qui trình

sản xuất

áp dụng đối với các doanh nghiệp sản xuất hàng loại lớn, mặt hàng sản

xuất ổn định, kế toán tuỳ thuộc vào qui trình công nghệ để tính, cụ thể là:

- Với qui trình công nghệ sản xuất giản đơn, khép kín, mặt hàng, sản

phẩm ít, kỳ tính giá thành phù hợp với kỳ báo cáo, kế toán sẽ áp dụng phương

pháp giản đơn để tính giá thành

- Trường hợp qui trình công nghệ giản đơn nhưng kết thúc qui trình vừa

thu được sản phẩm chính vừa thu được sản phẩm phụ thì áp dụng phương pháp

tính giá thành có loạt trừ chi phí sản phẩm phụ

- Qui trình công nghệ sản xuất giản đơn nhưng kết thúc qui trình lại tạo ra

nhiều loại sản phẩm khác nhau thì áp dụng phương pháp hệ số để tính giá thành

- Nếu qui trình công nghệ phức tạp kiểu chế biến liên tục, sản phẩm phải

qua nhiều giai đoạn chế biến kế tiếp nhau, nửa thành phẩm giai đoạn trước lại là

đối tượng tiếp tục chế biến ở giai đoạn sau thì ta sẽ tiến hành tính giá thành theo

phương pháp phân bước, có tính giá thành nửa thành phẩm hoặc không tính giá

thành nửa thành phẩm ( phương pháp kết chuyển tuần tự và phương pháp kết

chuyển song song )

Tuy nhiên trong phạm vi hẹp của chuyên đề thì em chỉ xin trình bày một

số phương pháp chủ yếu có liên quan đến công tác tính giá thành sản phẩm tại

công ty TNHH Thế Anh

+ Phương pháp tính giá thành giản đơn ( phương pháp trực tiếp )

Theo phương pháp này, giá thành thực tế sản phẩm hoàn thành được tính

căn cứ vào chi phí sản xuất đã tập hợp được trong kỳ ( theo từng đối tượng tập

hợp chi phí) và giá trị sản phẩm làm dở đầu kỳ, giá trị sản phẩm làm dở cuối kỳ

Tổng giá thành = Chi phí dở dang + Chi phí phát sinh + Chi phí dở dang

toàn bộ đầu kỳ trong kỳ cuối kỳ

Giá thành đơn vị Tổng giá thành toàn bộ của sản phẩm

sản phẩm Khối lượng sản phẩm hoàn thành

Những doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp khai thác, doanh

nghiệp điện nước thường áp dụng phương pháp này

Trong trường hợp không có chi phí sản xuất dở dang thì tổng chi phí sản

xuất trong kỳ = tổng giá thành ( Doanh nghiệp điện ) được thể hiện ở bảng 1

"phiếu tính giá thành "

+ Phương pháp tính giá thành theo hệ số

Phương pháp hệ số được áp dụng trong trường hợp một qui trình công

nghệ sản xuất, cùng sử dụng một loại nguyên vật liệu nhưng hiệu quả sản xuất

lại thu được đồng thời nhiều loại khác nhau như công nghiệp hoá chất, dầu mỏ

Toàn bộ chi phí sản xuất được tập hợp chung cho toàn qui trình công

nghệ Để tính được giá thành từng loại sản phẩm phải căn cứ vào hệ số tính giá

thành qui định của từng loại sản phẩm, rồi tiến hành theo các bước

Qui đổi sản lượng thực tế từng loại sản phẩm theo hệ số tính giá thành để

làm tiêu thức phân bổ

TỔNG SẢN LƯỢNG QUI ĐỔI = Σ( SLI * HI )

Sản lượng qui đổi sản phẩm i

Hi

Tổng sản lượng qui đổi Trong đó: SLi: là sản lượng thực tế sản phẩm i

Hi: là hệ số qui đổi sản phẩm i

- Tính hệ số phân bổ chi phí của từng loại sản phẩm

Tính giá thành thực tế của từng loại sản phẩm ( theo từng khoản mục )

Tổng giá thành Chi phí dở Chi phíphát Chi phí dở Hệ số

sản phẩm (i) = dang đầu kỳ + sinh trong kỳ - dang cuối kỳ x phân bổ

theo khoản mục (khoản mục) (khoản mục) (khoản mục) sản phẩm i

với i = 1,n : Số loại sản phẩm

+ Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất tính giá thành theo đơn đặt hàng

Phương pháp này áp dụng thích hợp với những sản phẩm có quá trình

công nghệ sản xuất phức tạp, liên tục theo kiểu song song Theo phương pháp

này đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là từng đơn đặt hàng, đối tượng tính giá

thành sản phẩm là sản phẩm của từng đơn đặt hàng Đối với các chi phí trực tiếp

(chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp) phát sinh trong kỳ

liên quan trực tiếp đến đơn đặt hàng nào thì hạch toán trực tiếp cho đơn đặt hàng

đó theo các chứng từ gốc Đối với chi phí sản xuất chung, sau khi tập hợp xong

sẽ phân bổ cho từng đơn đặt hàng theo tiêu chuẩn phù hợp (giờ công sản xuất,

chi phí nhân công trực tiếp)

Giá thành sản phẩm chỉ được tính khi đơn đặt hàng hoàn thành Những

đơn đặt hàng đến thời kỳ báo cáo chưa hoàn thành thì toàn bộ chi phí tập hợp

được theo đơn đặt hàng đó đều được coi là sản phẩm dở dang cuối kỳ Những

đơn đặt hàng dã hoàn thành thì tổng chi phí tập hợp được theo đơn đặt hàng đó

chính là tổng giá thành sản phẩm của đơn đặt hàng và giá thành đơn vị bằng tổng

giá thành của từng đơn đặt hàng chia cho số lượng sản phẩm trong từng đơn

Trong tháng, nếu đơn đặt hàng chưa hoàn thành thì kế toán vẫn phải tập

hợp chi phí sản xuất cho đơn đặt hàng đó trên các bảng ( phiếu ) tính giá thành

theo đơn đặt hàng Phiếu này cũng được lập chi tiết cho từng đơn đặt hàng, khi

phòng kế toán nhận thông báo và lệnh sản xuất đã được phát ra cho đơn đặt

hàng đó, chúng có tác dụng như báo cáo sản phẩm sản xuất dở dang Khi sản

phẩm hoàn thành và giao cho khách hàng, các phiếu này sẽ được chuyển từ khâu

sản xuất sang khâu thành phẩm

Phương pháp này đơn giản, dễ làm nhưng có hạn chế là kỳ tính giá thành

không thống nhất với kỳ báo cáo, không phản ánh được các chi phí sản xuất đã

chi ra trong tháng báo cáo ở bảng tính giá thành nên giá thành thực tế của đơn

đặt hàng hoàn thành xong trong kỳ báo cáo không phản ánh riêng kết quả hoạt

động sản xuất trong kỳ đó Giá thành sản phẩm và chi phí làm dở đều có tính

chất ước định, trong trường hợp sản phẩm của đơn đặt hàng có tính chất cục bộ

thì khó phân tích được nguyên nhân tăng, giảm giá thành của từng loại sản

phẩm

Ngoài ra còn có các phương pháp tính giá thành theo định mức chi phí, áp

dụng cho những doanh nghiệp đã có qui trình công nghệ ổn định, có hệ thống

các định mức dự toán chi phí tiên tiến hợp lý

3.5 Sổ sách kế toán sử dụng

Tuỳ thuộc vào hình thức kế toán mà doanh nghiệp sử dụng các nghiệp vụ

kế toán phát sinh liên quan đến tập hợp chi phí và tính giá thành được phản ánh

trên các sổ kế toán phù hợp

Nếu doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán nhật ký chứng từ thì có các

bảng phân bổ (bảng phân bổ tiền lương và BHXH, bảng phân bổ nguyên vật

liệu, bảng tính và phân bổ khấu hao) Sổcái tài khoản 621, 622, 627, 154 hoặc

631 Số liệu chi tiết về chi phí sản xuất có thể được phản ánh trên các sổ chi tiết

chi phí sản xuất

Để phục vụ công tác quản trị ở doanh nghiệp thì phải tính giá thành theo

đối tượng cụ thể, kế toán phải mở sổ(bảng) tính giá thành Tuỳ thuộc vào

phương pháp tính giá thành để kế toán thiết kế mẫu sổ(bảng) tính giá thành cho

phù hợp ở mục 4

Toàn bộ những vấn đề đã trình bày trên đây chỉ là lý luận chung theo chế

độ qui định Trong thực tế, do đặc điểm riêng của mỗi ngành sản xuất, mỗi

doanh nghiệp mà có những nét đặc trưng riêng nên việc vận dụng lý luận vào

thực tiễn cũng có những nét khác biệt nhất định

Mỗi doanh nghiệp cần xem xét đến điều kiện cụ thể của mình mà lựa

chọn các hình thức, phương pháp kế toán phù hợp đảm bảo cho tài sản, tiền vốn

được phản ánh một cách trung thực nhất trên cơ sở đó đảm bảo cho kế toán phát

huy được vai trò của mình trong sản xuất kinh doanh Công ty TNHH Thế Anh

cũng như bất kỳ một đơn vị sản xuất nào cũng đều phải chấp hành đầy đủ chế độ

kế toán, tài chính của nhà nước Để thấy được thực tế tình hình tổ chức vận dụng

các nội dung của chế độ đó như thế nào, chúng ta cần phải xem xét cụ thể công

tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty

TNHH Thế Anh

CHƯƠNG II

THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI

PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY

TNHH THẾ ANH

I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH CHUNG CỦA CÔNG TY TNHH THẾ ANH

1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty

Tên đơn vị: Công ty TNHH Thế Anh

Tên giao dịch: The Anh Company Limited

Trụ sở chính :248 Ngô Gia Tự - Đức Giang- Quận Long Biên- Hà Nội

Công ty TNHH Thế Anh là một công ty trách nhiệm hữu hạn , được

chính thức thành lập vào ngày 14 / 02/ 1999 do Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội ra

quyết định với tên gọi ban đầu là Công ty sản xuất may mặc xuất nhập khẩu Thế

Anh

2 Đặc điểm mạng lưới tổ chức sản xuất kinh doanh của công ty

TNHH Thế Anh

Công ty TNHH Thế Anh có hình thức hoạt động là: sản xuất - kinh doanh

- xuất nhập khẩu với các loại sản phẩm chủ yếu như quần áo bò, quần áo sơ mi,

bò dài, áo sơ mi cao cấp, áo jacket, áo khoác các loại, quần áo trẻ em , quần áo

thể thao các loại Đặc điểm chủ yếu là gia công các mặt hàng may mặc theo

đơn đặt hàng nên quá trình sản xuất ở công ty thường mang tính hàng loạt, số

lượng sản phẩm lớn, chu kỳ sản xuất ngắn xen kẽ, sản phẩm phải qua nhiều giai

đoạn công nghệ chế biến phức tạp kiểu liên tục theo một trình tự nhất định là từ

cắt - may - là - đóng gói - đóng hòm - nhập kho

- Công ty có 3 xí nghiệp may trong đó:

+ Xí nghiệp may số 1và xí nghiệp may số 2 đóng tại Gia Lâm - Hà Nội

+ 1 xí nghiệp đóng tại Hải Phòng

Các xí nghiệp có cùng mô hình sản xuất với dây chuyền công nghệ khép

kín, chia thành các bộ phận khác nhau: văn phòng xí nghiệp, tổ cắt, tổ may, tổ

hoàn thành, tổ bảo quản

- Ngoài ra công ty còn có một xí nghiệp phụ trợ bao gồm 1 phân xưởng

thêu và 1 phân xưởng mài có nhiệm vụ thêu, mài, tẩy, ép đối với những sản

phẩm cần gia cố và trung đại tu máy móc thiết bị

+ Một xưởng thời trang: chuyên nghiên cứu mẫu mốt và sản xuất những

đơn đặt hàng nhỏ dưới 1.000 sản phẩm

Các xí nghiệp may chính được chuyên môn hoá theo từng mặt hàng

Xí nghiệp I chuyên may áo sơ mi ,quần áo trẻ em

Xí nghiệp II chuyên liên doanh với nước ngoài

Xí nghiệp III chuyên may quần áo bò , quần áo thể thao

* Đặc điểm qui trình công nghệ sản xuất sản phẩm

Công ty TNHH Thế Anh là công ty công nghiệp chế biến, đối tượng là vải

được cắt may thành nhiều mặt hàng khác nhau, kỹ thuật sản xuất các cỡ vải của

mỗi chủng loại mặt hàng có mức độ phức tạp khác nhau, nó phụ thuộc vào số

lượng chi tiết của mặt hàng đó Dù mỗi mặt hàng, kể cả các cỡ của mỗi mặt

hàng đó có yêu cầu kỹ thuật sản xuất riêng về loại vải cắt, thời gian hoàn thành

nhưng đều được sản xuất trên cùng một dây chuyền, chúng chỉ không tiến hành

đồng thời trên cùng một thời gian Do vậy, qui trình công nghệ của công ty là

qui trình sản xuất phức tạp kiểu liên tục có thể được mô tả như sau:

Sau khi ký hợp đồng với khách hàng, phòng kỹ thuật lập bảng định mức

vật liệu và mẫu mã của từng loại sản phẩm Phòng kế hoạch cân đối lại vật tư và

ra lệnh sản xuất cho từng xí nghiệp đồng thời cung cấp nguyên vật liệu cho từng

xí nghiệp Tổ kỹ thuật của xí nghiệp căn cứ vào mẫu mã do phòng kỹ thuật đưa

xuống sẽ ráp sơ đồ để cắt Trong khâu cắt bao gồm nhiều công đoạn từ trải vải,

đặt mẫu để pha cắt, cắt gọt, đánh số đồng bộ

Đối với những sản phẩm yêu cầu thêu hay in thì được thực hiện sau khi

cắt dời rồi mới đưa xuống tổ may Mỗi công nhân chỉ may một bộ phận nào đó

rồi chuyển cho người khác May xong đối với những sản phẩm cần tẩy, mài sẽ

đưa vào giặt, tẩy mài Sản phẩm qua các khâu trên sẽ được hoàn chỉnh: là, gấp,

đóng gói, nhập kho thành phẩm

3 Tình hình lao động và tổ chức bộ máy của công ty TNHH Thế Anh

Công ty TNHH Thế Anh là đơn vị hạch toán kinh doanh độc lập, được tổ

chức quản lý theo hai cấp:

* Cấp công ty: bao gồm ban giám đốc của công ty chịu trách nhiệm quản

lý và chỉ đạo trực tiếp Giúp việc cho ban giám đốc có các phòng ban chức năng

và nghiệp vụ của công ty gồm:

- Văn phòng công ty: gồm văn thư, hành chính, bảo vệ, tổ chức nhân sự,

dân quân tự vệ

- Phòng kế toán - tài vụ: chịu trách nhiệm toàn bộ công tác hạch toán

trong công ty Có nhiệm vụ đôn đốc, kiểm tra các chi phí phát sinh trong quá

trình sản xuất, tính đúng, tính đủ phục vụ cho việc hạch toán kinh tế, đảm bảo

chính xác, nhắc nhở ghi chép các nghiệp vụ phát sinh trong quá trình sản xuất,

quản lý sản xuất trong các xí nghiệp thành viên

- Phòng kế hoạch thị trường: đặt ra các chỉ tiêu sản xuất hàng tháng, hàng

năm, điều động sản xuất, ra lệnh sản xuất tới các phân xưởng, nắm kế hoạch của

từng xí nghiệp, xây dựng phương án kinh doanh Đồng thời, tìm nguồn khách

hàng để ký kết hợp đồng gia công, mua bán, làm thủ tục xuất nhập khẩu mở L /

C, giao dịch đàm phán với bạn hàng

- Phòng kỹ thuật: khi có kế hoạch thì triển khai thiết kế mẫu, thử mẫu

thông qua khách hàng duyệt rồi mang xuống xí nghiệp để sản xuất hàng loạt,

xác định mức hao phí nguyên vật liệu, tính tiết kiệm nguyên vật liệu, hướng dẫn

cách đóng gói cho các xí nghiệp sản xuất

- Phòng KCS: có nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá chất lượng sản phẩm nhằm

loại bỏ sản phẩm hỏng, lỗi trước khi đưa vào nhập kho thành phẩm, kiểm tra

chất lượng của nguyên phụ liệu từ công ty đến xí nghiệp

- Phòng kho: có nhiệm vụ xuất nguyên vật liệu theo yêu cầu của sản xuất,

đo đếm nguyên phụ liệu khi xuất kho, quản lý thành phẩm nhập kho, máy móc

hỏng không dùng chờ thanh lý

- Trung tâm thương mại và giới thiệu sản phẩm (3B Trịnh Hoài Đức):

trưng bày và giới thiệu, bán các sản phẩm của công ty, làm công tác tiếp thị tìm

kiếm khách hàng

- Cửa hàng thời trang: ở đây các mẫu mã được thiết kế riêng ở xưởng thời

trang mang tính chất giới thiệu sản phẩm là chính

Các phòng ban chức năng không trực tiếp chỉ huy đến các xí nghiệp,

nhưng có nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện tiến độ sản xuất,

các qui trình, qui phạm, các tiêu chuẩn và định mức kinh tế - kỹ thuật, các chế

độ quản lý giúp ban giám đốc nắm được tình hình đơn vị

* Cấp xí nghiệp

Trong các xí nghiệp thành viên có ban giám đốc xí nghiệp gồm: giám đốc

xí nghiệp Ngoài ra để giúp việc cho giám đốc còn có các tổ trưởng sản xuất,

nhân viên tiền lương, cấp phát, thống kê, cấp phát nguyên vật liệu Dưới các

trung tâm và cửa hàng có cửa hàng trưởng và các nhân viên cửa hàng

4 Đặc điểm về vốn kinh doanh

Đây là một doanh nghiệp của tư nhân quản lý nên số vốn kinh doanh chủ

yếu là do nguồn đóng góp từ các cổ đông chiếm 100% số vốn ban đầu Số vốn

này tiếp tục được nâng cao do doanh nghiệp làm ăn có lãi

Cho đến nay(năm 2005)thì tổng số vốn kinh doanh của doanh nghiệp là

4.500.724.000 đ trong đó:

Vốn lưu động là 2.600.724.000 đ chiếm 57,80%

Vốn cố định là 1.000.000.000 đ chiếm 22,21%

Vốn tự có 900.000.000 đ chiếm 19,99%

5 Tổ chức hạch toán, công tác kế toán và bộ máy kế toán

Xuất phát từ đặc điểm tổ chức sản xuất và tổ chức bộ máy quản lý ở trên,

phù hợp với điều kiện và trình độ ,bộ máy kế toán của công ty tổ chức theo mô

hình tập trung Công tác kế toán được thực hiện trọn vẹn ở phòng kế toán của

công ty ,ở các xí nghiệp thành viên và các bộ phận trực thuộc không tổ chức bộ

máy kế toán riêng mà chỉ bố trí các nhân viên hạch toán thống kê

Tại công ty TNHH Thế Anh bộ máy kế toán được tổ chức như sau:

* Tại phòng kế toán tài vụ của công ty

Nhiệm vụ: Tổ chức hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện toàn bộ phương

pháp thu thập xử lý các thông tin kế toán ban đầu, thực hiện đầy đủ chiến lược

ghi chép ban đầu, chế độ hạch toán và chế độ quản lý tài chính theo đúng qui

định của bộ tài chính, cung cấp một cách đầy đủ chính xác kịp thời những thông

tin toàn cảnh về tình hình tài chính của công ty Từ đó tham mưu cho ban giám

đốc để đề ra biện pháp các qui định phù hợp với đường lối phát triển của công

ty

Trên cơ sở qui mô sản xuất, đặc điểm tổ chức sản xuất, đặc điểm tổ chức

của công ty, mức độ chuyên môn hoá và trình độ cán bộ, phòng kế toán tài vụ

được biên chế 05 người và được tổ chức theo các phần hành kế toán như sau:

- Đứng đầu là kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp: là người chịu trách

nhiệm chung toàn công ty, theo dõi quản lý và điều hành công tác kế toán Đồng

thời tổng hợp số liệu để ghi vào các sổ tổng hợp toàn công ty, lập báo cáo kế

toán

Tiếp đó là một phó phòng kế toán, các nhân viên và thủ quĩ

- Kế toán tiền ( kế toán thanh toán ) : Sau khi kiểm tra tính hợp lệ hợp

pháp của chứng từ gốc, kế toán thanh toán viết phiếu thu chi ( đối với tiền mặt

viết séc, uỷ nhiệm chi ( đối với tiền gửi ngân hàng ) hàng tháng lập bảng kê

tổng hợp séc và sổ chi tiết đối chiếu với sổ sách thủ quĩ, sổ phụ ngân hàng, lập

kế hoạch tiền mặt gửi lên cho ngân hàng có quan hệ giao dịch Quản lý các tài

khoản 111, 112 và các chi tiết của nó Cuối tháng lập nhật ký chứng từ số 1, số

2, bảng kê số 1, số 2 và nhật ký chứng từ số 4

- Kế toán vật tư : làm nhiệm vụ hạch toán chi tiết nguyên vật liệu, công cụ

dụng cụ theo phương pháp ghi thẻ song song Cuối tháng, tổng hợp các số liệu

lập bảng kê theo dõi nhập xuất tồn và nộp báo cáo cho bộ phận kế toán tính giá

thành Phụ trách tài khoản 152, 153 Khi có yêu cầu bộ phận kế toán nguyên vật

liệu và các bộ phận chức năng khác tiến hành kiểm kê lại kho vật tư, đối chiếu

với sổ kế toán Nếu có thiếu hụt sẽ tìm nguyên nhân và biện pháp xử lý ghi trong

biên bản kiểm kê

- Kế toán tài sản cố định và nguồn vốn: Quản lý các tài khoản 211, 121,

213, 214, 411, 412, 415, 416, 441 Phân loại tài sản cố định hiện có của công ty

theo dõi tình hình tăng giảm tính khấu hao theo phương pháp tuyến tính theo dõi

các nguồn vốn và các quĩ của công ty Cuối tháng lập bảng phân bổ số 3, nhật ký

chứng từ số 9

- Kế toán tiền lương và các khoản BHXH: Quản lý tài khoản 334, 338,

627,641,642 Hàng tháng căn cứ vào sản lượng của các xí nghiệp và đơn giá

lương của xí nghiệp và hệ số lương gián tiếp đồng thời nhận các bảng thanh toán

lương do các nhân viên ở phòng kế toán gửi lên, tổng hợp số liệu lập bảng tổng

hợp thanh toán lương của công ty, lập bảng phân bổ số 1

- Kế toán công nợ: theo dõi các khoản công nợ phải thu phải trả trong

công ty và giữa công ty với khách hàng Phụ trách tài khoản 131, 136, 138,

141, 331, 333, 336 Ghi sổ kế toán chi tiết cho từng đối tượng Cuối tháng lập

nhật ký chứng từ số 5, số 10 và bảng kê 11

- Kế toán thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm : theo dõi tình hình xuất

nhập tồn kho thành phẩm, giá trị hàng hoá xuất ghi sổ chi tiết tài khoản 155 cuối

tháng lập bảng kê số 8 và số 11 ghi vào sổ cái các tài khoản có liên quan Bộ

phận kế toán này gồm 3 phần: một người phụ trách phần tiêu thụ nội địa, một

người phụ trách phần xuất khẩu, một người phụ trách phần gia công

- Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm : hàng tháng , nhận các

báo cáo từ xí nghiệp gửi lên , lập báo cáo nguyên vật liệu Căn cứ vào bảng phân bổ

số 1 , bảng tập hợp chi phí sản xuất để cuối tháng ghi vào bảng kê số 4 Tính giá thành

sản phẩm theo phương pháp hệ số Cuối quý , lập bảng kê số 4 , Nhật ký chứng từ số

7

- Thủ quĩ : chịu trách nhiệm về quĩ tiền mặt của công ty Hàng ngày căn

cứ vào các phiếu thu, phiếu chi hợp lệ để xuất hoặc nhập quĩ, ghi sổ quĩ, phần

thu chi Cuối ngày đối chiếu với sổ quĩ của kế toán tiền mặt

* Tại các xí nghiệp thành viên

Tại kho : thủ kho phải tuân thủ theo chế độ ghi chép ban đầu căn cứ vào “

Phiếu nhập kho “ và “ Phiếu xuất kho “ để ghi vào thẻ kho Cuối tháng lập báo

cáo xuất nhập tồn và chuyển lên phòng kế toán công ty Ngoài ra các nhân viên

này phải chấp hành nội qui hạch toán nội bộ của công ty về cấp phát nguyên vật

liệu theo định mức công tác nguyên vật liệu trước khi nhập và xuất kho

Nhân viên thống kê tại xí nghiệp có nhiệm vụ theo dõi từ khi nguyên vật

liệu đưa vào sản xuất đến lúc giao thành phẩm cho công ty Cụ thể theo dõi:

- Từng chủng loại nguyên vật liệu đưa vào sản xuất theo từng mặt hàng

của xí nghiệp

-Số lượng bán thành phẩm cắt ra ,tình hình nhập ,xuất kho thành phẩm và

các phần việc sản xuất đạt được để tính lương cho cán bộ công nhân viên

- Số lượng bán thành phẩm cấp cho từng tổ sản xuất vào đầu ngày và số

lượng bán thành phẩm nhập vào cuối ngày

Cuối tháng nhân viên thống kê xí nghiệp lập “ Báo cáo nhập - xuất - tồn

kho nguyên vật liệu “ và “ Báo cáo chế biến nguyên vật liệu “, “ Báo cáo hàng

hoá “ chuyển lên phòng kế toán công ty cũng như căn cứ vào sản lượng thành

phẩm nhập kho, đơn giá gia công trên một đơn vị sản phẩm và tỷ giá hiện hành

lập “ Bảng doanh thu chia lương “, gửi lên phòng kế toán công ty

Nhân viên thống kê phân xưởng còn phải lập các “ Báo cáo thanh quyết

toán hợp đồng “ ( như Báo cáo tiết kiệm nguyên liệu ) và gửi lên cho công ty

tính thưởng Công ty nhập lại số nguyên vật liệu này với đơn giá nhập là 20%

của 80% đơn giá thị trường Đồng thời kế toán cũng hạch toán phế liệu thu hồi

nhập kho công ty, kế toán tính thưởng 50% giá trị phế liệu thu hồi cho xí nghiệp

Về mặt quản lý, các nhân viên thống kê chịu sự quản lý của giám đốc xí

nghiệp về mặt nghiệp vụ chuyên môn do kế toán hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra

Đây là một hướng tổ chức hoàn toàn hợp lý, gắn chặt quyền lợi trách nhiệm của

nhân viên thống kê với nhiệm vụ được giao Đồng thời tạo điều kiện thuận lợi

để nhân viên thống kê thực hiện nhiệm vụ, đảm bảo tính chính xác khách quan

của số liệu

* Đặc điểm về công tác kế toán

Xuất phát từ đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh của công ty, công tác

kế toán giữ vai trò quan trọng thực hiện chức năng kế toán của mình, phản ánh

giám đốc quá trình hình thành và vận động của tài sản Công tác kế toán của

công ty đã thực hiện đầy đủ các giai đoạn của qui trình hạch toán từ khâu lập

chứng từ, ghi sổ kế toán đến lập hệ thống báo cáo kế toán

Công ty có trang bị máy vi tính nhưng công việc kế toán không hoàn

thành trên máy mà đó chỉ là phần trợ giúp, công ty đang từng bước hoàn thành

công tác kế toán máy

Công ty đã đăng ký sử dụng hầu hết các chứng từ và tài khoản trong hệ

thống chứng từ kế toán và hệ thống tài khoản kế toán thống nhất do ban tổ chức

phát hành

Hiện nay công ty đang áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên trong

hạch toán hàng tồn kho Nhờ đó kế toán theo dõi, phản ánh một cách thường

xuyên, liên tục, có hệ thống tình hình nhập xuất tồn kho trên sổ sách kế toán và

có thể xác định vào bất kỳ thời điểm nào Phương pháp tính giá hàng xuất kho là

phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ, kế toán khấu hao tài sản cố định theo

phương pháp khấu hao tuyến tính, kế toán chi tiết nguyên vật liệu và tài sản cố

định là phương pháp ghi thẻ song song

Công ty đang áp dụng hình thức kế toán nhật ký chứng từ với hệ thống sổ

sách tương đối phù hợp với công tác kế toán của công ty, nội dung theo đúng

chế độ qui định đảm bảo công tác kế toán được tiến hành thường xuyên, liên tục

* Đặc điểm tổ chức bộ sổ kế toán :

Công ty tổ chức bộ sổ kế toán theo hình thức Nhật ký - chứng từ Theo

hình thức này , sổ Nhật ký chứng từ được mở hàng tháng cho một hay một số tài

khoản có nội dung kinh tế giống nhau và có liên quan với nhau theo yêu cầu

quản lý và lập báo cáo tổng hợp cân đối Nhật ký chứng từ được mở theo phát

sinh bên có của tài khoản đối ứng với bên nợ của tài khoản có liên quan , kết

hợp giữa ghi theo thời gian và ghi theo hệ thống , giữa hạch toán tổng hợp và

hạch toán phân tích

Trình tự ghi sổ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành theo hình thức

nhật ký chứng từ ở công ty TNHH Thế Anh

SƠ ĐỒ HÌNH THỨC KẾ TOÁN

- Sổ cái : mở cho từng tài khoản tổng hợp và cho cả năm , chi tiết theo

từng tháng trong đó bao gồm số dư đầu kỳ , số phát sinh trong kỳ và số dư cuối

kỳ Sổ cái được ghi theo số phát sinh bên nợ của tài khoản đối ứng với bên có

của tài khoản liên quan , còn số phát sinh bên có của từng tài khoản chỉ ghi tổng

số trên cơ sở tổng hợp số liệu từ Nhật ký - chứng từ có liên quan

- Bảng kê : được sử dụng cho một số đối tượng cần bổ sung chi tiết như

bảng kê , như nợ tài khoản 111, 112, bảng kê theo dõi hàng gửi bán , bảng kê chi

Bảng phân bổ

Bảng kê số 4

Sổ tính

NKCT số Bảng kê

Sổ cái Tài khoản 621, 622, 627, 154

Bảng kê số 5 Chứng từ

chi phí gốc

phí theo phân xưởng trên cơ sở các số liệu phản ánh bảng kê , cuối tháng ghi

vào Nhật ký - chứng từ có liên quan

- Bảng phân bổ : sử dụng với những chi phí phát sinh thường xuyên , có

liên quan đến nhiều đối tượng cần phải phân bbổ ( tiền lương , vật liệu , khấu

hao ) Các chứng từ gốc trước hết tập trung vào bảng phân bổ cuối tháng ,

dựa vào phân bổ chuyển vào các bảng kê và Nhật ký - chứng từ liên quan

II.THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP

CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY

TNHH THẾ ANH

1 Công tác quản lý chung về sản phẩm sản xuất và tính giá thành tại

công ty TNHH Thế Anh

Xuất phát từ đặc điểm sản xuất ,đặc điểm quy trình công nghệ phức tạp

theo kiểu liên tục sản phẩm may mặc của công ty lại đựơc thừa nhân theo từng

mã hàng nên đối tượng tập hợp chi phí sản xuất hiện nay ở công ty được xác

định là toàn bộ qui trình công nghệ sản xuất của tất cả các sản phẩm để giúp

cho kế toán có thể hạch toán, phân bổ chính xác vào từng khoản mục

Theo mục II.1 ở chương I đã trình bày nguyên tắc quản lý hạch toán chi

phí sản xuất và giá thành theo qui định của chế độ kế toán hiện hành

Với đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh thực tế của công ty: Công ty có

hai loại hình sản xuất chủ yếu là sản xuất hàng gia công cho khách hàng theo

đơn đặt hàng đã ký kết và sản xuất theo hình thức mua đứt bán đoạn có nghĩa là

công ty tự tìm nguồn nguyên vật liệu trong và ngoài nước, đồng thời tự tìm thị

trường để tiêu thụ sản phẩm nên công tác quản lý đựơc dựa theo mô hình kế

toán tập trung tức là tất cả mọi thứ chứng từ sổ sách đều do phòng kế toán công

ty đảm nhiệm còn ở dưới các xí nghiệp chỉ có nhân viên thống kê Mặt khác với

phương pháp tính giá thành theo hệ số thì công ty dễ dàng phân bổ mọi chi phí

cho từng đối tượng Như đối với loại hình sản xuất theo đơn đặt hàng của khách

hàng thì kế toán công ty áp dụng phương pháp tập hợp chi phí sản xuất để tính

giá thành theo đơn đặt hàng

2 Các thủ tục quản lý và chế độ hạch toán kế toán ban đầu

Với nguyên tắc tuân thủ các chế độ hạch toán kế toán do bộ tài chính đề

ra thì kế toán của công ty đã tuỳ theo loại hình sản xuất mà phân bổ các loại

khoản mục chi phí trong giá thành do chúng có những nét khác biệt nhất định

a,- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:

- Chi phí nguyên vật liệu chính trực tiếp: gồm các chi phí về các loại vải

ngoài, vải lót, xốp đựng bông

- Chi phí nguyên vật liệu phụ trực tiếp: gồm chi phí các loại chỉ, khuy,

nhãn mác

Đặc biệt đối với các loại hàng gia công thì chi phí nguyên vật liệu trực

tiếp chiếm tỉ trọng rất nhỏ trong giá thành Công ty chỉ tính vào khoản mục này

chi phí vận chuyển của lượng nguyên vật liệu phụ dùng cho sản xuất trong kỳ

mà công ty đã chi ra từ cảng Hải Phòng về kho công ty

- Bao bì đóng gói: nếu được phía khách hàng chuyển giao cho công ty

cùng với nguyên vật liệu phụ trực tiếp thì chi phí vận chuyển tính hết cho vật

liệu phụ, cũng có trường hợp hai bên thoả thuận trong hợp đồng, công ty mua

bao bì và phía khách hàng sẽ hoàn trả lại Lúc này khoản chi phí bao bì sẽ được

theo dõi riêng không tính vào giá thành

Đối với hàng xuất khẩu thường thì chi phí bao bì đựơc tính vào giá thành

sản phẩm Kế toán căn cứ vào ( báo cáo đai nẹp hòm hộp ) mà hàng tháng các xí

nghiệp gửi lên cho công ty thể hiện số bao bì hỗn hợp đã xuất dùng thực tế cho

từng mã hàng và số tồn

b,- Chi phí nhân công trực tiếp :gồm chi phí tiền lương công nhân sản

xuất và các khoản trích trước theo lương của công nhân sản xuất

c,- Chi phí sản xuất chung : gồm tiền lương , BHXH của nhân viên quản

lý phân xưởng, chi phí khấu hao TSCĐ chi phí bằng tiền khác

Ngoài ra công ty còn tính gộp các chi phí nhiên liệu, năng lượng vào chi

phí sản xuất chung để tính giá thành do tỉ trọng của những khoản này nhỏ

( dưới 2% tổng chi phí sản xuất )

d,- Chi phí thuê gia công: Công ty TNHH Thế Anh không chỉ nhận may

gia công cho khách hàng mà đôi khi do yêu cầu sản xuất phức tạp của sản phẩm

hoặc để tiết kiệm thời gian đảm bảo đúng tiến độ sản xuất, công ty còn có thể đi

thuê đơn vị khác gia công một vài chi tiết hoặc cả sản phẩm hoàn chỉnh Lúc này

kế toán phải hạch toán tài khoản chi phí thuê gia công vào giá thành Xét về bản

chất ta có thể coi khoản này là một khoản chi phí dịch vụ mua ngoài thuộc chi

phí sản xuất chung, nhưng do yêu cầu quản lý hạch toán cũng như do phương

pháp tính giá thành nên doanh nghiệp áp dụng tập hợp chi phí này riêng và chi

tiết cho từng mã hàng có chi phí thuê gia công, khi sản phẩm hoàn thành khoản

chi phí này sẽ được tập hợp trực tiếp vào giá thành sản phẩm

3 Tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm theo các đối tượng

3.1.Đối tượng kế toán tập hợp CPSX

Việc xác định đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là khâu đầu tiên

của công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất Có xác định đúng đắn đối tượng

kế toán chi phí sản xuất mới đáp ứng được yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và

giúp cho công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất của doanh nghiệp

Đối tượng kế toán tập hợp chi phí là phạm vi giới hạn để tập hợp chi phí

nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm soát chi phí và tính giá thành sản phẩm

Khi xác định đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất, phải cân nhắc

các nhân tố như: Quy trình công nghệ sản xuất, chế tạo sản phẩm, đặc điểm cơ

cấu tổ chức sản xuất của doanh nghiệp, đặc điểm sản phẩm …

Tuỳ theo cơ cấu tổ chức sản xuất, yêu cầu và trình độ quản lý sản xuất

kinh doanh, yêu cầu hạch toán kinh doanh của doanh nghiệp mà đối tượng tập

hợp chi phí có thể là: Toàn bộ quy trình sản xuất của doanh nghiệp; Từng giai

đoạn; Từng quy trình công nghệ; Từng phân xưởng, tổ, đội sản xuất; Từng

nhóm sản phẩm, từng mặt hàng, từng công trình xây dựng, từng đơn đặt hàng…

Nói tóm lại, xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất ở mỗi loại

hình doanh nghiệp là một đòi hỏi hết sức quan trọng trong công tác kế toán Mặt

khác xác định nó một cách chính xác là cơ sở tiền đề quan trọng để kiểm tra,

kiểm soát quá trình chi phí, tăng cường trách nhiệm vật chất cho từng bộ phận,

đồng thời cung cấp số liệu cần thiết cho việc tính các chỉ tiêu giá thành

• Đối tượng kế toán tính giá thành sản phẩm

Đối tượng tính giá thành sản phẩm là các loại sản phẩm, công việc, lao vụ

do doanh nghiệp sản xuất ra cần phải tính được tổng giá thành và giá thành đơn

vị Xác định đối tượng tính giá thành là công việc cần thiết đầu tiên trong toàn

bộ công việc tính giá thành sản phẩm của kế toán Để xác định được đối tượng

tính giá thành cần phải căn cứ vào: đặc điểm tổ chức sản xuất; đặc điểm qui

trình công nghệ sản xuất; đặc điểm sản phẩm, lao vụ mà doanh nghiệp sản xuất

ra

3.2 Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Hàng gia công ở Công ty TNHH Thế Anh có đặc điểm là chi phí nguyên

vật liệu trực tiếp chiếm tỉ trọng rất nhỏ so với giá thành nên toàn bộ nguyên vật

liệu kể cả bao bì đều do khách hàng( bên đặt hàng) cung cấp theo điều kiện giá

CIF tại cảng Hải Phòng hoặc theo điều kiện hợp đồng gia công Số lượng

nguyên vật liệu chuyển đến cho công ty được tính trên cơ sở sản lượng sản

phẩm đặt hàng và định mức tiêu hao cuả từng loại nguyên vật liệu cho từng sản

phẩm Định mức tiêu hao này được công ty và khách hàng cùng nghiên cứu, xây

dựng phù hợp với mức tiêu hao thực tế và dựa trên điều kiện cụ thể của mỗi bên

được thể hiện qua biểu số 1" phiếu xuất kho"

Ngoài nguyên vật liệu tính toán theo định mức trên khách hàng còn có

trách nhiệm chuyển cho công ty 3% số nguyên liệu để bù vào số hao hụt kém

phẩm chất trong quá trình sản xuất sản phẩm và vận chuyển nguyên vật liệu

Trong loại hình sản xuất gia công kế toán chỉ quản lý về mặt số lượng của

lượng nguyên vật liệu nhập kho nói trên theo từng hợp đồng gia công và khi có

lệnh sản xuất thì cung cấp nguyên vật liệu cho xí nghiệp Kế toán không hạch

toán giá vốn thực tế của bản thân nguyên vật liệu dùng cho sản xuất mà chỉ hạch

toán phần chi phí vận chuyển số nguyên vật liệu đó từ cảng về kho vào khoản

mục chi phí nguyên vật liệu trực tiếp để tính giá thành sản phẩm trong kỳ

Đối với các mặt hàng tự sản xuất thì quá trình hạch toán vẫn bình thường,

kế toán theo dõi cả về mặt lượng và giá trị thực tế của nguyên vật liệu xuất dùng

theo đơn giá xuất kho bình quân cả kỳ dự trữ Với cách tính phân bổ như sau:

Chi phí vật liệu Tổng chi phí Tỷ lệ hay

phân bổ cho = vật liệu cần x ( hệ số )

từng đối tượng phân bổ phân bổ

Trong đó:

Tỷ lệ hay Tổng tiêu thức phân bổ của từng đối tượng

( hệ số ) =

phân bổ Tổng tiêu thức phân bổ của tất cả các đối tượng

Phương pháp tổng hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp có thể khái quát

như sau:

- Đối với nguyên vật liệu chính: vải ngoài, vải lót

Mặc dù một loại vải được dùng để gia công nhiều mã hàng khác nhau và

mỗi mã hàng lại được sản xuất từ nhiều loại vải khác nhau kích cỡ khác nhau

nhưng sản phẩm sản xuất ra phải đáp ứng yêu cầu của khách hàng và lại phải tiết

kiệm được nhiều loại vật liệu nhất Bởi vậy công ty đã áp dụng phương pháp

hạch toán bàn cắt trên ( phiếu theo dõi bàn cắt ) nhằm phản ánh chính xác số

lượng từng loại vải tiêu hao thực tế cho mỗi mã hàng liên quan Căn cứ vào

phiếu xuất kho và định mức kỹ thuật tiêu hao do phòng kỹ thuật cung cấp, nhân

viên hạch toán ở xí nghiệp tính toán và lập ( phiếu theo dõi bàn cắt ) ghi rõ số

lượng từng loại vải tiêu hao thực tế của mỗi mã hàng, số lượng thừa hoặc thiếu

so với hạch toán bàn cắt

Ví dụ : ngày 15 /02/2005 xí nghiệp 1 nhận về 600 m vải ngoài , trải được

100 lá , chiều dài mỗi lá là 5,6m Số vải trải được là :100 * 5,6 = 560 m

Hao phí do những chỗ đầu bàn đoạn nối là : 100 * 0,02 = 2 m

Như vậy lẽ ra số vải còn lại là : 600 - (560 + 2 ) = 38 m

Song trên thực tế phần nhận về kho đầu dấu chỉ có 28,4 m ( còn lại là

những chỗ dẻo vải vụn nhỏ không dùng được ) Phần thiếu là : 38 - 28,4 = 9,6

m , được gọi là thiếu do hạch toán bàn cắt

Cuối tháng từ các phiếu theo dõi đó nhân viên hạch toán lập các báo cáo

nhập xuất tồn nhiên liệu, báo cáo chế biến, báo cáo hàng hoá

Cuối tháng 3,báo cáo này được gửi lên bộ phận kế toán nguyên liệu ở

phòng kế toán công ty để xử lý số liệu, nhập đơn giá rồi gửi sang bộ phận kế

toán chi phí Kế toán chi phí tổng hợp số liệu và lập (báo cáo thanh toán nguyên

liệu cắt,báo cáo tổng hợp chế biến ,báo cáo tổng hợp hàng hoá vào cuối mỗi

quý)

+Báo cáo thanh toán nguyên liệu cắt: được căn cứ vào báo cáo nhập - xuất

- tồn nguyên liệu hàng tháng của các xí nghiệp thành viên gửi lên,kế toán lập

báo cáo này để phản ánh tình hình nhập xuất tồn của nguyên liệu đó có liên quan

đến các mã hàng sản xuất trong quý,trong phạm vi toàn công ty

+Báo cáo tổng hợp chế biến : căn cứ vào số liệu từ các( báo cáo chế biến,

báo cáo nhập -xuất -tồn) của các xí nghiệp, kế toán tập hợp chi phí lập báo cáo

này theo từng mã hàng của từng đơn đặt hàng

Báo cáo này cho biết số bán thành phẩm mà các xí nghiệp thực hiện được,

số lượng mổi loại nguyên vật liệu chính tiêu hao cho lượng bán thành phẩm cắt

đựơc trong quí là bao nhiêu và chi phí vận chuyển tương ứng với lượng nguyên

vật liệu đó (đối với sản phẩm gia công) hay giá trị thực tế của nguyên vật liệu

tiêu hao(đối với sản phẩm mua đứt bán đoạn) phần chi phí này được thể hiện

trên báo cáo thanh toán nguyên liệu cắt Chi phí vận chuyển nguyên vật liệu

chính được phân bổ theo số lượng của mỗi chuyến hàng đã xuất cho xí nghiệp

+ Báo cáo tổng hợp hàng hoá : được lập trên cơ sở báo cáo hàng hoá mà

hàng tháng các xí nghiệp gửi lên, kế toán lập báo cáo tổng hợp hàng hoá chi tiết

theo từng xí nghiệp, cho biết số lượng từng mã hàng đã nhập kho trong quí của

từng xí nghiệp sản xuất là bao nhiêu

Trên cơ sở các báo cáo kế toán công ty lập báo cáo tổng hợp nguyên vật

liệu chính thể hiện chi phí nguyên vật liệu đã tiêu hao cho từng xí nghiệp chi tiết

cho từng mã hàng và số tồn Do đã đựơc theo dõi cho từng mã hàng lên số liệu

trên ( báo cáo tổng hợp vật liệu chính ) được tính là chi phí nguyên vật liệu

chính trực tiếp để tính giá thành

- Đối với chi phí nguyên vật liệu phụ trực tiếp:

Vật liệu phụ tuy không cấu thành nên thực thể chính của sản phẩm may

nhưng nó lại là vật liệu không thể thiếu được của sản phẩm hoặc làm tăng thêm

giá trị của sản phẩm như: cúc chỉ đối với các đơn đặt hàng gia công thông

thường bên đặt hàng sẽ cung cấp cho công ty cả phụ liệu, bao bì để hoàn thiện

sản phẩm trong trường hợp có sự thoả thuận của hai bên, về cơ bản công tác kế

toán đối với chi phí vật liệu phụ cũng tương tự như nguyên vật liệu chính Hàng

tháng nhân viên hạch toán xí nghiệp căn cứ vào phiếu xuất vật liệu phụ để lập (

báo cáo phụ liệu ) chuyển lên phòng kế toán công ty, kế toán nguyên vật liệu

chính và phân bổ chi phí phụ liệu bao bì cho các thành phẩm

Cuối quí, sau khi tính và phân bổ chi phí vật liệu phụ kế toán lập báo cáo

tổng hợp vật liệu phụ thể hiện số liệu vật liệu phụ và chi phí mỗi loại vật liệu

phụ xuất dùng trong quí cho các loại sản phẩm là bao nhiêu Chi phí vận chuyển

vật liệu phụ của hàng gia công được theo dõi trên sổ chi tiết vật liệu theo từng

đơn đặt hàng và được phân bổ căn cứ vào sản lượng qui đổi của số sản phẩm

hoàn thành nhập kho

Chiphí Tổng chi phí vận chuyển Sản lượn

vận chuyển của đơn đặt hàng i hoàn thành

vật liệu = * qui đổi

Căn cứ vào báo cáo tổng hợp vật liệu phụ và chi phí vận chuyển đã phân

bổ cho từng mã hàng kế toán lập “ báo cáo tổng hợp chi phí vật liệu phụ " số

liệu trên báo cáo này được kết chuyển trực tiếp vào giá thành

Kết thúc qui trình sản xuất thành phẩm nhập kho đều được đóng gói, đóng

hòm Số bao bì hỗn hợp đóng gói cũng do phía khách hàng chuyển giao cho

công ty cùng với vật liệu phụ Cũng có trường hợp hai bên thoả thuận trong hợp

đồng, công ty tự tổ chức bao gói, khi kết thúc hợp đồng phía khách hàng sẽ hoàn

trả lại Lúc này khoản chi phí bao bì được theo dõi riêng và không tính vào giá

thành sản phẩm Nhưng đối với hàng xuất khẩu của công ty thì chi phí bao bì

được tính vào giá thành sản phẩm, căn cứ vào ( báo cáo đai nẹp,hòm , hộp ) mà

hàng tháng các xí nghiệp gửi lên cho công ty thể hiện số bao bì hỗn hợp đã xuất

dùng thực tế cho từng mã hàng Từ đó kế toán công ty sẽ lập ( báo cáo tổng hợp

đai, nẹp, hòm, hộp ) tương tự như hạch toán nguyên vật liệu Để tập hợp chi phí

nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh trong kỳ kế toán sử dụng tài khoản 621 được

chi tiết thành 3 tiểu khoản

6211: Chi phí nguyên vật liệu chính trực tiếp

6212: Chi phí nguyên vật liệu phụ trực tiếp

6213: Chi phí bao bì

Đối với các khoản chi phí nguyên vật liệu phát sinh tăng trong kỳ thì kế

toán tập hợp vào bên Nợ tài khoản 621, phát sinh giảm ghi vào bên Có Cuối quí

kế toán kết chuyển chi phí này sang tài khoản 154 Căn cứ vào ( báo cáo tổng

hợp nguyên vật liệu ), ( báo cáo tổng hợp chi phí vật liệu phụ ), ( báo cáo tổng

hợp đai nẹp hòm hộp ) kế toán lập bảng kê số 4 Dựa vào số liệu trên bảng kê số

4 và nhật ký chứng từ số 7 kế toán ghi sổ cái tài khoản 621 Công ty không sử

dụng bảng phân bổ số 2

3.3 Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp

Chi phí nhân công trực tiếp ở công ty TNHH Thế Anh gồm

Tiền lương công nhân trực tiếp sản xuất ở các xí nghiệp thành viên

Các khoản trích theo lương: BHXH, BHYT, KPCĐ

Công ty áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm Do đặc thù của loại

hình sản xuất gia công, công ty thực hiện chế độ khoán quĩ lương theo tỷ lệ %

trên doanh thu Quĩ lương của toàn doanh nghiệp được phân chia cho bộ phận

sản xuất trực tiếp theo mức khoán và cho bộ phận sản xuất gián tiếp theo hệ số

lương Đối với bộ phận trực tiếp sản xuất thì hiện nay công ty qui định chế độ

khoán tiền lương với mức khoán là 42,45% giá trị sản phẩm hoàn thành

Hàng tháng, căn cứ vào phiếu nhập kho thành phẩm ( sau khi đã qua KCS

), căn cứ vào tỷ giá bình quân trên thị trường liên ngân hàng giữa VNĐ và USD

( tỷ giá này được doanh nghiệp căn cứ vào tỷ lệ % mà xí nghiệp được hưởng

42,45% ) nhân viên hạch toán ở các xí nghiệp tính ra quĩ lương ở từng xí nghiệp

và lập “ bảng doanh thu chia lương “

Toàn bộ tiền lương tính trên doanh thu mà xí nghiệp nhận được sẽ được

phân chia theo qui chế chia lương do bộ phận lao động tiền lương của công ty

xây dựng

Nếu gọi A là tổng quĩ lương của một xí nghiệp thì:

10% A ( a1 ) là quĩ dự phòng để chia thêm lương cho công nhân khi làm

tăng ca, thêm giờ hoặc khi có ít việc làm quĩ lương này trích khi xí nghiệp đạt

vượt mức kế hoạch được giao

Trong đó: 4,2% A :qũy dự phòng phát sinh ngoài qui trình sản xuất

3% A: quỹ lương nghỉ phép

0,8%A: quỹ BHXH, BHYT, KPCĐ 2% A: các khoản phụ cấp khác

Phần còn lại B = A - A1 ( 90% ) được chia cho tổng tiền lương thực tế của

xí nghiệp trong tháng là 70% và quĩ tiền thưởng 30% Các bộ phận xí nghiệp (

tổ cắt may, là ) tiền lương được chia theo tỷ lệ % của B ( quỹ lương sau khi trừ

đi quỹ trích lập dự phòng ) cụ thể là:

Tiền lương tổ may: 78% B

Tiền lương tổ cắt: 5,5% B

Tiền lương tổ là: 6,3% B

Tổng tiền lương của công nhân trực tiếp sản xuất: 89,8%

Tiền lương tổ kỹ thuật: 3,77% B

Tiền lương tổ bảo vệ: 0,1% B

Tiền lương tổ văn phòng: 3,2% B

Tiền lương tổ bảo toàn và vệ sinh: 2,2% B

Tiền lương tổ thu hoá: 0,93% B

Tổng tiền lương của nhân viên xí nghiệp: 10,2%

Trong mỗi tổ có qui định hệ số chia lương cho mỗi cán bộ, từng công

nhân Cuối tháng nhân viên hạch toán xí nghiệp có nhiệm vụ nộp báo cáo thực

hiện tiền lương lên phòng kế toán công ty Cuối quí bộ phận kế toán tiền lương

sẽ tổng hợp số liệu từ các bảng doanh thu chia lương của các xí nghiệp, tính toán

phần chi phí nhân công sản xuất và căn cứ vào báo cáo thực hiện tiền lương của

các xí nghiệp tính ra chi phí nhân công trực tiếp và tiền công của nhân viên xí

nghiệp tính vào chi phí sản xuất chung Kế toán tiến hành trích 19% quĩ lương

cơ bản của công nhân sản xuất để hạch toán vào các khoản trích theo lương Sau

đó kế toán lập bảng phân bổ số 1 ( bảng phân bổ tiền lương và BHXH ) Căn cứ

vào bảng phân bổ tiền lương và BHXH kế toán chi phí lập bảng kê số 4 phần tài

khoản 622 Kế toán công ty dựa vào số liệu của phần này và nhật ký chứng từ số

7 để vào sổ cái tài khoản 622 chi phí nhân công trực tiếp Cuối quí kết chuyển

chi phí nhân công trực tiếp sang bên nợ tài khoản 154 chi phí sản xuất kinh

doanh dở dang để tính giá thành

3.4 Tổng hợp chi phí sản xuất chung

Để tập hợp chi phí sản xuất chung, kế toán công ty mở tài khoản 627 - chi

phí sản xuất chung và chi tiết các tài khoản cấp II theo qui định của bộ tài chính

Tất cả các khoản mục chi phí sản xuất chung khi phát sinh đều được kế toán tập

hợp vào tài khoản 627 Cuối mỗi quí, kế toán tổng hợp các khoản chi phí phát

sinh bên nợ tài khoản 627 trừ đi số giảm chi nếu có được tập trung ở bên có tài

khoản 627, chênh lệch giữa bên có và bên nợ được kết chuyển sang tài khoản

154 để tính giá thành (bảng tổng hợp chi phí sản xuất chung) được lập vào cuối

mỗi quí thể hiện toàn bộ số chi phí sản xuất chung mà công ty đã chi ra trong

quí căn cứ vào các sổ sách chứng từ có liên quan như bảng tính và phân bổ khấu

hao TSCĐ, bảng phân bổ công cụ, dụng cụ, bảng phân bổ số 1 - phân bổ tiền

lương vào đối tượng sử dụng, các nhật ký chứng từ khác có liên quan đến tài

khoản 627 như nhật ký chứng từ số 1, 2, 5

Chi phí khấu hao TSCĐ dùng trong sản xuất được tính theo tỷ lệ khấu hao

đã qui định đối với các ngành dệt, may (thông tư số 1062 / Bộ tài chính) và NĐ

59 CP

Hàng quí, kế toán căn cứ vào tỷ lệ khấu hao qui định để tính mức khấu

hao TSCĐ theo công thức sau:

Nguyên giá x Tỷ lệ khấu hao cơ bản Mức khấu hao TSCĐ của TSCĐ ( năm )

Căn cứ vào bảng tập hợp chi phí sản xuất chung, kế toán tiến hành

ghi bảng kê số 4 phần tài khoản 627 Bảng kê số 4 là căn cứ để kế toán tiến

hành ghi sổ cái tài khoản 627

3.5 Kế toán tập hợp chi phí thuê gia công

Trong quá trình sản xuất, doanh nghiệp có thể xuất bán thành phẩm,

nguyên liệu đi gia công ở đơn vị khác Lúc này ta phải cộng thêm chi phí thuê

gia công vào giá thành Công ty tiến hành hạch toán theo dõi chi tiết khoản chi

phí này theo từng mã hàng từ khi xuất ra khỏi doanh nghiệp cho đến khi nhận

về Vì được tập hợp trực tiếp nên cuối quí, kế toán căn cứ vào báo cáo tổng hợp

chi phí thuê gia công để làm cơ sở tính vào giá thành sản phẩm có liên quan

3.6 Tập hợp chi phí sản xuất kinh doanh toàn công ty

Kế toán sử dụng bảng kê số 4 để tập hợp chi phí sản xuất theo từng xí

nghiệp của công ty Cách lập bảng kê số 4 như sau:

- Căn cứ vào báo cáo chế biến, báo cáo tổng hợp chi phí vật liệu phụ, báo

cáo tổng hợp đai nẹp hòm hộp kế toán ghi vào nợ tài khoản 621 đối ứng với có

tài khoản 152 theo chi tiết tương ứng

- Căn cứ vào bảng phân bổ số 1 và các bảng doanh thu chia lương, kế toán

ghi dòng nợ tài khoản 622 đối ứng ghi có tài khoản 334,338

- Căn cứ vào bảng tập hợp chi phí sản xuất chung, kế toán tổng hợp ghi

nợ tài khoản 627, đối ứng với cột có các tài khoản có liên quan trong bảng

- Căn cứ vào các tài khoản phản ánh ở các nhật ký chứng từ khác có liên

quan đối ứng với nợ các tài khoản 154, 621, 627 để ghi dòng và cột tương ứng

Nhiệm vụ của kế toán tổng hợp chi phí kinh doanh toàn công ty là lập nhật ký

chứng từ số 7 Cuối quí trên cơ sở bảng kê số 4 đã lập, kế toán cộng nợ của các

tài khoản 621, 622, 627, 154 để vào nhật ký chứng từ số 7 Căn cứ vào nhật ký

chứng từ số 7 kế toán ghi sổ cái tài khoản 154 - chi phí sản xuất kinh doanh dở

TK153,152 Các khoản ghi giảm

CF SXC ( phế liệu thu hồi, vật tư không dùng

CF vật liệu, ccdc hết )

1421,335

CF theo dự toán

154 331,111,112

Phân bổ hoặc kết Các CFSXC khác chuyển CFS