Về kiến thức: - Trình bày được những nét chính của phong trào Ngũ Tứ và phong trào cách mạng trong giai đoạn tiếp thập niên 20 và 30 của thế kỉ XIX - Nêu được nét chính của phong trào cá
Trang 1TIẾT 17 - BÀI 15: PHONG TRÀO CÁCH MẠNG Ở TRUNG
QUỐC VÀ ẤN ĐỘ (1918 - 1939)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức:
- Trình bày được những nét chính của phong trào Ngũ Tứ và phong trào cách mạng trong giai đoạn tiếp (thập niên 20 và 30 của thế kỉ XIX)
- Nêu được nét chính của phong trào cách mạng Ấn Độ
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng phân tích tư liệu Từ đó hiểu được bản chất, ý nghĩa của SKLS
- Rèn luyện kỹ năng so sánh, đối chiếu
3 Thái độ:
- Bồi dưỡng nhận thức đúng đắn về tính tất yếu của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc của các dân tộc bị áp bức
- Nhận thức sự mất mát, sự hy sinh, khó khăn và gian khổ của các dân tộc trên con đường đấu tranh giành độc lập Từ đó hiểu được giá trị vĩnh hằng của chân lý: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”
II.THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC
1.Giáo viên
- Ảnh và tư liệu giới thiệu tiểu sử của Mao Trạch Đông, M.Ganđi
- Đoạn trích “Cương lĩnh của ĐCS TQ” (tháng 7/1922), Tư tưởng của M.Ganđi
2 Học sinh: SGK, vở ghi
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: (0').
3 Vào bài mới:
Sau khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga đã có ảnh hưởng sâu sắc tới cục diện thế giới Từ năm 1918 kéo dài suốt 20 năm đến Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, châu Á đã có những biến chuyển to lớn về kinh tế, chính trị, xã hội Những điều đó đã khiến cuộc
Trang 2đấu tranh giành độc lập ở đây cũng có những bước phát triển mới, ta tìm hiểu
điều này qua phong trào cách mạng ở Trung Quốc, Ấn Độ - hai nước lớn ở khu
vực châu Á
4 Dạy bài mới:
Hoạt động 1: Tập thể - cá nhân
- GV nêu câu hỏi gợi ý HS nhớ lại
những kiến thức về lịch sử Trung Quốc
thời phong kiến cuối thế kỉ XIX đầu thế
kỉ XX:
(?) Những hiểu biết về Trung Quốc trong
giai đoạn cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX?
- HS trả lời những hiểu biết của mình GV
chốt ý
- GV yêu cầu HS tự đọc SGK để suy nghĩ
và trả lời câu hỏi sau:
(?) Nét chính của phong trào “Ngũ Tứ”
(nguyên nhân, lực lượng tham gia, địa
bàn, mục đích)?
- HS đọc SGK và trả lời câu hỏi.
(?) Nét mới của phong trào này?
- HS trả lời, tranh luận bổ sung rồi GV
chốt lại: + Giai cấp công nhân tham gia
với vai trò nòng cốt (trưởng thành và trở
thành lực lượng chính trị độc lập)
+ Mục tiêu: chống đế quốc và phong
kiến Không chỉ dừng lại chống phong
kiến như cuộc cách mạng Tân Hợi năm
1911.
(?) Ý nghĩa của sự ra đời của Đảng cộng
sản Trung Quốc (7/1921)?
I Phong trào cách mạng ở Trung Quốc (1919-1939)
1 Phong trào Ngũ Tứ và sự thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc
- Nguyên nhân:
+ Phản đối âm mưu các nước đế quốc
+ Ảnh hưởng CM tháng Mười Nga (1917)
- Diễn biến: 4/5/1919, phong trào bùng nổ
- Phạm vi: từ Bắc Kinh lan rộng ra 22 tỉnh và
150 thành phố
- Lực lượng: thanh niên, sinh viên, công nhân
- Mục tiêu: chống đế quốc và phong kiến
- Hình thức: biểu tình
- Tính chất: là cuộc CM dân chủ TS kiểu mới
- Ý nghĩa:
+ Mở đầu PTCM chống đế quốc, chống phong kiến ở Trung Quốc
+ Khẳng định vai trò CM của GC công nhân + Đánh dấu bước chuyển của cách mạng TQ + Tạo điều kiện truyền bá chủ nghĩa Mác, thúc đẩy sự ra đời của ĐCS TQ (7/1921)
Trang 3- HS trả lời:
+ Đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc
của giai cấp công nhân Trung Quốc.
+ Mở ra thời kỳ GCVS đã có chính
Đảng của mình để từng bước nắm ngọn
cờ cách mạng.
- GV: Sau khi ĐCSTQ thành lập, tiến
trình lịch sử cách mạng Trung Quốc gắn
liền với các cuộc nội chiến (giữa lực
lượng cộng sản với lực lượng Quốc dân
Đảng) Trong quá trình này, lực lượng
cách mạng do Đảng Cộng sản lãnh đạo đã
trải qua những cuộc đấu tranh vô cùng khó
khăn gian khổ nhưng đã dần lớn mạnh,
trưởng thành và tiến tới giành thắng lợi
Trong những năm 1924 - 1927, cuộc nội
chiến lần thứ nhất đã diễn ra mà đỉnh cao
là cuộc chiến tranh Bắc phạt (1926 - 1927)
và cuộc nội chiến lần thứ hai (còn gọi là
nội chiến Quốc cộng) (1927 - 1937)
- HS theo dõi SGK trình bày tóm tắt
nguyên nhân và diễn biến hai cuộc nội
chiến GV chốt ý và ghi bảng
Hoạt động 2: Tập thể - cá nhân
(?) Nguyên nhân, diễn biến phong trào
độc lập Ấn Độ trong những năm 1918
-1929?
- HS dựa vào SGK trả lời
- GV khẳng định vai trò lãnh đạo của
Đảng Quốc đại, đứng đầu là Gandi với
đường lối “bất bạo động, bất hợp tác”
2 Chiến tranh Bắc phạt (1926 -1927) và Nội chiến Quốc - Cộng (1927 -1937)
- 1926 – 1927 Quốc – Cộng hợp tác tiến hành Chiến tranh Bắc phạt tiêu diệt bọn quân phiệt ở phía bắc
+ 12/4/1927, Tưởng Giới Thạch phản bội, tiến hành chính biến ở Thượng Hải
- Từ 1927 – 1937, nội chiến Quốc - Cộng + 1934 – 1935 Quốc dân Đảng càn quét lần
Trang 4- GV bổ sung và nhấn mạnh: Cuối năm
1925 Đảng Cộng sản ra đời nhưng trong
bối cảnh lịch sử ở Ấn Độ, chính Đảng
công nhân chưa nắm quyền lãnh đạo CM
giải phóng dân tộc
(?) Nội dung chủ yếu phong trào độc lập
Ấn Độ trong những năm 1929 - 1939?
- HS dựa vào SGK trả lời
(?) Tại sao Đảng Quốc đại chủ trương
đấu tranh bằng hòa bình?
- Xuất phát từ tư tưởng của M.Ganđi, gia
đình ông theo Ấn Độ giáo Giáo lý của
phái được xây dựng trên hai nguyên tắc
chủ yếu:
+ Ahimsa: Tránh làm điều ác, kiêng ăn
thịt, tránh sát hại sinh linh
+ Satiagiaha: Kiên trì chân lý, kiên trì tin
tưởng, không dao động và mất lòng tin sẽ
thực hiện mong muốn
=> 1929 - 1939: Phong trào bất hợp tác
với thực dân Anh do Ganđi khởi xướng đã
được mọi người ủng hộ Ông gửi trả phó
vương Ấn Độ 2 tấm huy chương cùng tấm
bài vàng mà chính phủ Anh tặng Một số
người trả lại văn bằng, chức sắc Con ông
là trạng sư ở Cancútta trả bằng, không
bước vào tòa án người Anh HS bỏ học, tự
mở trường riêng dạy lẫn nhau
5, ĐCS bị tổn thất nặng
+ 10/1934 Hồng quân công nông tiến hành Vạn lí trường chinh
+ 1/1935 Mao Trạch Đông lãnh đạo ĐCS
- Tháng 7/1937: NB xâm lược, nội chiến kết thúc Quốc – Cộng hợp tác để chống Nhật
II Phong trào độc lập dân tộc ở Ấn Độ (1918 - 1939)
1 Phong trào độc lập dân tộc trong những năm 1918 - 1929
- Nguyên nhân: Thực dân Anh vơ vét, bóc lột thuộc địa để bù đắp thiệt hai sau CTTG I
- Thời gian: 1918 – 1929
- Lãnh đạo: Đảng Quốc đại, đứng đầu là M.Ganđi
- Hình thức: Phong phú (biểu tình, bãi công, bãi khóa, không nộp thuế…)
- Lực lượng: nông dân, công nhân, thị dân
- Kết quả: Thúc đẩy sự ra đời của Đảng Cộng sản Ấn Độ (12/1925)
2 Phong trào độc lập dân tộc trong những năm 1929 - 1939
- Nguyên nhân: Hậu quả của khủng hoảng KTTG 1929 – 1933
- Thời gian: 1929 – 1939
- Lãnh đạo: Gandi và Đảng Quốc đại
- Mục tiêu: giành độc lập hoàn toàn cho ÂĐ
- Hình thức: Bất hợp tác với thực dân Anh
- Khi CTTG II bùng nổ, phong trào cách mạng chuyển sang giai đoạn mới
5 Củng cố, dặn dò:
Trang 5- Nắm được phong trào độc lập dân tộc giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918
- 1939) ở Ấn Độ Và Trung Quốc
- Thấy được vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đảng Quốc đại ở
Ấn Độ trong các phong trào đấu tranh
- Dặn dò HS đọc và soạn trước bài 16