Giáo án điện tử bài Tình thái từ

Em hãy phân biệt sự giống nhau và khác nhau giữa Tình thái từ và Thán từ? Giống: Đều biểu thị tình cảm, cảm xúc của người nói. Khác nhau: + Thán từ: thường đứng ở đầu câu và có khi được tách ra thành một câu đặc biệt. + Tình thái từ: thường đứng ở cuối câu và không thể tách thành câu đặc biệt.

Kiểm tra bài cũ

Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên

dưới:

Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể

làm liều như ai hết Một người như thế ấy! Một người

đã khóc vì trót lừa một con chó! Một người nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên lụy đến hàng xóm, láng giềng Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư? Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn

(" Lão Hạc", Nam Cao)

Kiểm tra bài cũ

Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm

liều như ai hết Một người như thế ấy! Một người đã khóc vì trót lừa một con chó! Một người nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên lụy đến hàng xóm, láng giềng Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư? Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn

1 Tìm trợ từ và thán từ trong đoạn văn trên?

(" Lão Hạc", Nam Cao)

Thán từ

Trợ từ

Kiểm tra bài cũ

Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm

liều như ai hết Một người như thế ấy! Một người đã khóc vì trót lừa một con chó! Một người nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên lụy đến hàng xóm, láng giềng Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót

Binh Tư để có ăn ư ? Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn

2 Hãy cho biết “hỡi ơi” là thán từ gì?

a) Mẹ đi làm rồi à?

b) Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi òa lên khóc rồi

cứ thế nức nở Mẹ tôi cũng sụt sùi theo :

- Con nín đi!

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

c) Thương thay cũng một kiếp người

Khéo thay mang lấy sắc tài làm chi!

(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

d Em chào cô ạ!

1 Ví dụ

Câu nghi vấn

Câu cầu khiến

a/ - Mẹ đi làm rồi à ?

b/ - Con nín đi !

c/ - Thương thay cũng một kiếp người

Khéo thay mang lấy sắc tài làm chi!  Câu cảm thán

Ví dụ

Câu trần thuật

Câu cầu khiến

a/ - Mẹ đi làm rồi à ? - Mẹ đi làm rồi.

b/ - Con nín đi ! - Con nín.

- Thương cũng một kiếp người Khéo mang lấy sắc tài làm chi

c/ - Thương thay cũng một kiếp người

Khéo thay mang lấy sắc tài làm chi!

chưa tạo thành câu

 Câu cảm thán

d/ - Em chào cô ạ ! - Em chào cô.

Biểu thị sắc thái tình cảm hơn thường Câu chào sắc thái tình cảm bình

2 Nhận xét

 Tạo câu nghi vấn

Anh uống nước chè.

-Anh uống nước chè à ? -Anh uống nước chè đi -Anh uống nước chè nhé -….

Dùng các tình thái từ để biến đổi câu sau đây thành các kiểu câu khác nhau?

-> Các tình thái từ khác nhau có thể tạo ra các kiểu câu khác nhau và khác với câu không có tình thái từ.

-> Các tình thái từ khác nhau có thể tạo ra các kiểu câu khác nhau và khác với câu không có tình thái từ.

a) Em thích trường nào thì thi vào trường ấy

b) Nhanh lên nào , anh em ơi !

c) Làm như thế mới đúng chứ !

d) Tôi đã khuyên bảo nó nhiều lần rồi chứ có phải không đâu

e) Cứu tôi với !

g) Nó đi chơi với bạn từ sáng

h) Con cò đậu ở đằng kia

i) Nó thích hát dân ca Nghệ Tĩnh kia

Bài tập nhanh

Bài tập 1: Trong các câu dưới đây, từ nào (trong các từ in đậm)

là tình thái từ, từ nào không phải là tình thái từ?

II SỬ DỤNG TÌNH THÁI TỪ:

Ví dụ Kiểu câu Sắc thái tình cảm Thứ bậc xã hội1/ Bạn chưa về à?

Các tình thái từ trong ví dụ được dùng trong hoàn cảnh giao tiếp

(quan hệ tuổi tác, thứ bậc xã hội, tình cảm ) khác nhau như thế nào? Điền vào bảng theo yêu cầu sau:

Ví dụ Kiểu câu Sắc thái tình cảm Thứ bậc

Nôbita, sao lại

ăn nói thiếu lễ phép với bố thế

hả?

Con xin lỗi! Bố chưa đi ngủ ạ?

- Cần sử dụng tình thái từ phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

III – LUYỆN TẬP

Bài tập 2 - Giải thích ý nghĩa của tình thái từ

a, Bác trai đã khá rồi chứ?

b, Con chó là của cháu nó mua đấy chứ!

c, Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư

để có ăn ư?

d, Sao bố mãi không về nhỉ?

e, Về trường mới em cố gắng học nhé!

g, Thôi thì anh cứ chia ra vậy

h, Trưa nay các em được về nhà cơ mà.

Bài tập 2 - Giải thích ý nghĩa của tình thái từ

a, Bác trai đã khá rồi chứ? -> Tạo câu nghi vấn

b, Con chó là của cháu nó mua đấy chứ! -> Nhấn mạnh điều vừa

khẳng định

c, Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có

ăn ư? -> Tạo câu nghi vấn với thái độ phân vân

d, Sao bố mãi không về nhỉ? -> Tạo câu hỏi với thái độ thân mật

e, Về trường mới em cố gắng học nhé! -> Dặn dò với thái độ

thân mật

g, Thôi thì anh cứ chia ra vậy -> Thái độ miễn cưỡng

h, Trưa nay các em được về nhà cơ mà -> Thái độ thuyết phục.

Bài tập 3: Chia hai đội thi đặt câu có tình thái từ: (Thời gian 3 phút)

Bài tập sáng tạo: Viết đoạn văn ngắn nội dung

tự chọn trong đó có sử dụng tình thái từ?

- Chuẩn bị bài “Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm”.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học và nắm vững các phần đơn vị kiến thức

của bài học ngày hôm nay

- Làm bài tập 5 và làm lại bài tập 3, 4, viết đoạn

Củng cố