ÔN LÝ THUYẾTTừ trường tồn tại ở đâu?Xác định từ trường của: Nam châm thẳng. Dòng điện thẳng. Dòng điện tròn. Dòng điện trong ống dây.HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNGI.Thí nghiệm. 1. Thí nghiệm 1. a. Dụng cụ thí nghiệm Nam châm thẳng. Vòng dây. Điện kế. Dây nối. b. Bố trí thí nghiệm. Bố trí sao cho có sự ảnh hưởng của nam châm lên dòng điện. Nối vòng dây với điện kế, đặt đầu nam châm hướng vào lòng vòng dây.c. Tiến hành thí nghiệm. Thí nghiệm mô phỏng.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN
Trang 21 Từ trường tồn tại ở đâu?
2 Xác định từ trường của:
- Nam châm thẳng
- Dòng điện thẳng
- Dòng điện tròn
- Dòng điện trong ống dây
ÔN LÝ THUYẾT
Trang 31 Từ trường tồn tại xung quanh nam châm và
dòng điện
ÔN LÝ THUYẾT
Nam châm tạo
ra từ trường.
I
Dòng điện tạo ra từ trường.
Từ trường có sinh ra dòng điện không?
Nếu có thì trong
Trang 4I.Thí nghiệm.
1 Thí nghiệm 1.
a Dụng cụ thí nghiệm
- Nam châm thẳng.
- Vòng dây
- Điện kế.
- Dây nối
9 4 2 0 2 4
6
mA
0:6
mA
= 1 ┴ HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG(Tiết 1)
Trang 5b Bố trí thí nghiệm.
- Bố trí sao cho có sự ảnh hưởng của nam châm lên dòng điện
- Nối vòng dây với điện kế, đặt đầu nam
châm hướng vào lòng vòng dây
c Tiến hành thí nghiệm
Thí nghiệm mô phỏng
HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG (Tiết 1)
Bố trí thí nghiệm như thế nào để khảo sát từ trường có sinh ra
dòng điện không?
Trang 6HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG (Tiết 1)
6
mA
0:6 mA
= 1 ┴
Nam châm đứng yên không sinh ra dòng điện.
Có thể để nam châm xa quá nên sức ảnh hưởng chưa nhiều?
Trang 7N S
9 4
6
mA
0:6 mA
= 1 ┴
Kim điện kế quay Do
đó có dòng điện.
Kim điện kế không quay nữa, mà cũng không chỉ
một giá trị nào.
HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG (Tiết 1)
Nam châm ở gần hay xa gì cũng không ảnh hưởng
gì đến việc tạo ra dòng điện
Khi nam châm chuyển động thì dòng
điện được tạo ra
Nghĩa là có sự thay đổi từ trường.
Giữ cho vật tạo ra từ trường đứng yên mà thấy được sự thay đổi của số đường sức
từ dùng dụng cụ gì?
Trang 8HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG (Tiết 1)
2 Thí nghiệm 2.
a Dụng cụ thí nghiệm.
Thay nam châm thẳng bằng nam châm điện.
K
+
Trang 9-0 2
10
12
V
0:12 V
0 2
10 12
V
0:12 V
POWER
10
DC
0
6
+
0
6
+
-10
TrườngưđạiưhọcưsưưphạmưtháIưnguyênư
Khoaưvậtưlí
9 4
6
mA
0:6 mA
Vậy dũng điện được tạo ra khi
cú sự thay đổi số đường sức từ
qua mặt vũng dõy.
Trang 10II Hiện tượng cảm ứng điện từ.
Điều kiện để từ trường sinh ra dòng điện là
có sự biến thiên từ thông qua vòng dây
1 Khái niệm từ thông
Để diễn tả số đường sức từ xuyên qua một diện tích nào đó, người ta đưa ra khái niệm
từ thông
HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG (Tiết 1)
Trang 11HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG (Tiết 1)
1 Khái niệm từ thông
Giả sử có một mặt phẳng diện tích S được đặt trong từ trường đều Vẽ vectơ pháp tuyến của
S (chiều của có thể chọn tùy ý).Góc hợp bởi
và kí hiệu là Φ là từ thông Do đó:
Φ = BScosα
• Đơn vị của từ thông là vêbe
Ký hiệu: Wb
Trang 122 Ý nghĩa từ thông.
- Nếu mặt phẳng S vuông góc đường sức từ, nghĩa là vuông góc vật tạo ra từ trường (nam
châm) thì ta có:
α = 00, Φ = BS: từ thông có giá trị lớn nhất, nghĩa là số đường sức từ xuyên qua vòng dây
là lớn nhất
HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG (Tiết 1)
Trang 132 Ý nghĩa từ thông.
- Nếu mặt S song song hoặc trùng các đường sức từ, nghĩa là song song nam châm thì:
α =900, Φ = 0: Không có đường sức từ
xuyên qua vòng dây, không có dòng điện được tạo ra trong trường hợp này
HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG (Tiết 1)
Trang 143 Dòng điện cảm ứng.
- Dòng điện xuất hiện khi có sự biến đổi từ thông qua mạch kín gọi là dòng điện cảm ứng
4 Suất điện động cảm ứng
- Khi có sự biến đổi từ thông qua mặt giới hạn bởi một mạch kín thì trong mạch xuất hiện suất điện động cảm ứng
- Hiện tượng xuất hiện suất điện động cảm ứng gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ
HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG (Tiết1)
Trang 15I Lý thuyết.
1 Điều kiện sinh ra từ trường là phải có sự biến
thiên từ thông qua mặt phẳng diện tích S nào đó.
2 Công thức tính từ thông
Φ = BScosα.
Trong đó: Φ từ thông.
B cảm ứng từ.
S diện tích mặt phẳng.
CỦNG CỐ
Trang 163 Dòng điện xuất hiện khi có sự biến đổi từ
thông qua mạch kín gọi là dòng điện cảm ứng
4 Khi có sự biến đổi từ thông qua mặt giới hạn bởi một mạch kín thì trong mạch xuất hiện suất điện động cảm ứng
5 Hiện tượng xuất hiện suất điện động cảm
ứng người ta gọi là hiện tượng cảm ứng điện
từ
CỦNG CỐ
Trang 17II Bài tập.
Bài 1.Tìm câu sai khi nói về hiện tượng cảm ứng điện từ.
A Từ thông qua mặt S là khái niệm toán học liên quan
đến số đường sức từ qua mặt S đó.
B Dòng điện xuất hiện trong mạch kín khi có sự biến
đổi từ thông qua mạch kín đó là dòng điện cảm ứng.
C Dòng điện cảm ứng tồn tại được ngay sau khi từ
thông ngừng biến thiên.
CỦNG CỐ
Trang 18CỦNG CỐ
II Bài tập.
Bài 2: Một khung dây dẫn hình chữ nhật có kích
thước 3cm× 4cm đặt tong từ trường đều có cảm ứng
đó.
Gợi ý: Sử dụng công thức từ thông
Φ = BScosα.
Trong đó B, S từ đề bài xác định được.