Bài 13. Làm thơ lục bát

sơ đồ luật bằng trắc thơ lục bát Theo qui ước thanh huyền và thanh ngang khụng dấu gọi là tiếng bằng kớ hiệu là B bằng, Thanh: sắc –hỏi- ngó- nặng là tiếng trắc, kớ hiệu là T trắc C

TIẾT 52

HOẠT ĐỘNG NGỮ VĂN

Lµm th¬ lôc b¸t

T×m hiÓu luËt th¬ lôc b¸t

Anh ®i anh nhí quª

nhµ

Nhí canh rau muèng nhí cµ

dÇm t ¬ng

Nhí ai d·i n¾ng dÇm s

¬ng

Nhí ai t¸t n íc bªn ® êng h«m nao

a CÆp c©u th¬ lôc b¸t mçi dßng cã mÊy tiÕng ? Vì sao gọi là lục bát ?

Mçi cÆp gåm hai

c©u:

Mét c©u cã 6 tiÕng

(c©u lôc)

Mét c©u cã 8 tiÕng

(c©u b¸t)

hoat dong ngu van 7 L

am tho luc bat

b sơ đồ luật bằng trắc thơ lục bát

Theo qui ước thanh huyền và thanh ngang ( khụng dấu ) gọi là tiếng bằng kớ hiệu là B ( bằng), Thanh: sắc –hỏi- ngó- nặng là tiếng trắc, kớ hiệu là T ( trắc )

Các em hãy ghi kí hiệu B, T của câu thơ trên vào ô

Sơ đồ luật bằng trắc thơ lục bát

B T

Bvầ n

B

B

B

T

T T

Bvầ n

Bvầ n

B.vầ n

B.vầ n

Bvầ n

Bvầ n Bvầ

n

Chỉ tính các tiếng thứ 2, 4, 6 và 8: các

tiếng còn lại tự do

c Em hãy nhận xét về dấu

thanh ở tiếng thứ 6 và tiếng

thứ 8 của câu 8 ?

Tiếng thứ 6 thanh huyền (trầm)

thì tiếng thứ 8 sẽ là thanh

ngang (bổng) Hoặc ng ợc lại

Thí dụ: Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm

tương

d Luật thơ lục bát nh thế nào ?

Luật thơ lục bát thể hiện tập trung ở khổ thơ lục bát gồm một câu sáu tiếng và một câu tám tiếng sắp xếp theo mô hình:

Tiến

g

C

âu6

8

B B

T T

B.

v

B.

v

B.

v

-_

-Các tiếng ở vị trí 1, 3, 5, 7 không bắt buộc theo

luật bằng trắc; trong bảng đánh dấu ( -) Tiếng thứ hai th ờng là thanh bằng Tiếng thứ t th ờng là thanh trắc (ngoại lệ có thể ng ợc lại).Trong câu 8, nếu

tiếng thứ 6 là thanh ngang (bổng) thì tiếng thứ 8 phải là thanh huyền (trầm) Ng ợc lại cũng vậy

Luyện tập

Điền nối tiếp cho thành bài và đúng luật

(về ý và về vần)

Em ơi đi học đ ờng x a

Cố học cho giỏi mẹ mong

về nh à

Anh ơi phấn đấu cho

ng ời

Sửa lại câu lục bát cho đúng luật:

V ờn em cây quí đủ

l oài

Có cam, có quýt, có

b òng , có na

V ờn em cây quí đủ

l oài

Có cam, có quýt, có

có na

x o ài

Thiếu nhi là tuổi học hành

Chúng em phấn đấu tiến l ên

hàng đầu

S ả tiếp câu lục bát

sau:

Thiếu nhi là tuổi học hành

Chúng em phấn đấu

quyết gi ành

điểm cao

Luyện tập: Viết tiếp câu 8 để thành một cặp lục bát:

Bạn bè tình nghĩa đậm đà Ai ơi hãy đến 7A

ngát h ơng

Trò ư chơi: X ớng hoạ thơ lục bát (đơn

giản)

Tổ này đ a ra câu 6, tổ kia đáp lại bằng câu

8, rồi ng ợc lại Tổ nào không đáp đ ợc là bị

thua Bài tập về nhà: ít nhất 4 câu lục bát, có nội Mỗi em tập làm

dung chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20 -11