Bài 13. Làm thơ lục bát

Tiếng thứ hai thường là thanh bằng.. Tiếng thứ tư thường là thanh trắc nhưng có khi ngoại lệ tiếng thứ hai là thanh trắc thì tiếng thứ tư sẽ đổi thành thanh bằng.. Trong câu 8, nếu tiếng

Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô đến dự

giờ tại lớp 7c

Kiểm tra bài cũ

1 Điền từ thích hợp vào chỗ

trống?

Côn sơn suối chảy ……

Ta nghe nh tiếng …………bên tai.

(Bài ca Côn Sơn)

2 Văn bản “Bài ca Côn Sơn” đ ợc dịch theo thể thơ nào?

A Thất

ngôn

B Ngũ ngôn.

C Lục bát.

D Song thất lục bát.

đàn cầm

rì rầm

TiÕt 59 : Lµm th¬

lôc b¸t I/ LuËt th¬ lôc

b¸t. 1 VÝ dô.

Anh ®i anh nhí quª nhµ

Nhí canh rau muèng, nhí cµ dÇm t

¬ng.Nhí ai d·i n¾ng dÇm s

¬ng

Nhí ai t¸t n íc bªn ® êng h«m nao.

2 NhËn xÐt.



- Mét cÆp c©u lôc

b¸t:

Gåm mét c©u 6 tiÕng vµ mét c©u 8 tiÕng

- LuËt b»ng tr¾c:



? H·y ®iÒn c¸c ký kiÖu B, T,V øng víi mçi

tiÕng cña bµi ca dao trªn vµo c¸c «.

Gîi ý: - C¸c tiÕng cã thanh huyÒn vµ thanh ngang

(kh«ng dÊu) gäi lµ tiÕng b»ng , kÝ hiÖu lµ B

- C¸c tiÕng cã thanh s¾c, hái, ng·, nÆng lµ tiÕng tr¾c,

kÝ hiÖu lµ T

- VÇn kÝ hiÖu lµ V

Nhãm 1: Hai c©u ®Çu

Nhãm 2: Hai c©u cuèi.

lôc b¸t

? H·y ®iÒn c¸c ký kiÖu B, T,V øng víi mçi tiÕng cña bµi ca dao trªn vµo c¸c «.

lôc b¸t

TiÕt 59 : Lµm th¬

lôc b¸t I/ LuËt th¬ lôc

b¸t 1 VÝ

dô 2 NhËn

xÐt.

B B B T B BV

- VÇn:



- CÆp c©u lôc b¸t: Gåm mét c©u 6 tiÕng vµ mét

c©u 8 tiÕng.

- LuËt b»ng

tr¾c:

+ C¸c tiÕng ch½n ph¶i theo luËt b»ng tr¾c 2 4 6 8

+ TiÕng thø 6 c©u lôc vÇn víi tiÕng thø 6 c©u b¸t.

+ TiÕng thø 8 c©u b¸t vÇn víi tiÕng thø 6 c©u lôc tiÕp theo.

- NhÞp:

B T B B

2/2/2, 2/4…

2/2/2/2, 4/4…

Anh ®i anh nhí quª nhµ

Nhí canh rau muèng, nhí cµ dÇm t ¬ng.Nhí ai d·i n¾ng dÇm s

¬ng

Nhí ai t¸t n íc bªn ® êng h«m nao

/

3 KÕt

luËn.

Ghi nhí

• Lục bát là thể thơ độc đáo của văn học Việt Nam

• Luật thơ lục bát thể hiện tập trung ở khổ thơ lục bát gồm một câu 6 tiếng và một câu 8 tiếng, sắp xếp theo mô hình sau đây: (B:bằng; T: trắc; V: vần; chưa tính đến các dạng biến thể và ngoại lệ)

Các tiếng ở vị trí 1, 3, 5, 7 không bắt buộc theo lụât bằng trắc – trong bảng đánh dấu (-) Tiếng thứ hai thường là thanh bằng

Tiếng thứ tư thường là thanh trắc (nhưng có khi ngoại lệ tiếng thứ hai là thanh trắc thì tiếng thứ tư sẽ đổi thành thanh bằng) Trong câu 8, nếu tiếng thứ 6 là thanh ngang (bổng) thì tiếng thứ tám phải

là thanh huyền (trầm) Ngược lại cũng vậy.

TiÕn g C©

u

TiÕt 59 : Lµm th¬

lôc b¸t

I/ LuËt th¬ lôc

b¸t.1 VÝ

dô.

2 NhËn

xÐt.

- Khæ th¬ lôc b¸t: Gåm mét c©u 6 tiÕng vµ mét

c©u 8 tiÕng

- LuËt b»ng

tr¾c:

+ C¸c tiÕng lÎ kh«ng b¾t buéc theo luËt b»ng tr¾c

+ C¸c tiÕng ch½n ph¶i theo luËt b»ng tr¾c 2 4 6 8

B T B B

- VÇn: + TiÕng thø 6 c©u lôc vÇn víi tiÕng thø 6 c©u

b¸t

+ TiÕng thø 8 c©u b¸t vÇn víi tiÕng thø 6 c©u lôc tiÕp theo

- NhÞp:2/2/2, 2/4…

2/2/2/2, 4/4…

3 Kªt luËn: (SGK)



BÀI TẬP

• Những câu thơ sau có phải là thơ lục bát không? Vì sao?

Thuý KiÒu lµ chÞ em lµ Thuý V©n.

Mai cèt c¸ch tuyÕt tinh thÇn,

Mçi ng êi mét vÎ m êi ph©n vÑn m êi.

(TruyÖn KiÒu - NguyÔn Du)

b, BÇm ra ruéng cÊy bÇm run

Ch©n léi d íi bïn, tay cÊy m¹ non

Thảo luận nhóm:

Nhóm 1: S u tầm những bài ca dao làm

theothể lục bát

Nhóm 2: S u tầm những bài đồng dao,vè làm theo thể lục bát

Nhóm 3: S u tầm những bài thơ làm theo thể lục bát

Nhóm 4: S u tầm những câu đố làm theo

thể lục bát

Tiết 59: Làm thơ

lục bátI Luật thơ lục bát

II Luyện

tập

Bài tập 1: Làm thơ lục bát theo mô hình ca dao Điền nối tiếp cho

thành bài và đúng luật Cho biết vì sao em điền các

từ đó (về ý và

xa

Cố học cho giỏi …… mẹ mong

- Anh ơi phấn đấu cho bền Mỗi năm mỗi lớp ………

- Ngoài v ờn ríu rít tiếng chim

………

ở nhà

làm nền mai sau

Trong nhà vang tiếng chúng em học bài



Tiết 59: Làm thơ lục

bátI Luật thơ lục bát

II Luyện tập

Bài tập 2: Cho biết các câu lục bát sau sai ở đâu và sửa lại cho đúng

- V ờn em cây quý đủ loài

Có cam, có quýt, có ,

có na.- Thiếu nhi là tuổi học hành

Chúng em phấn đấu

xoài

trở thành trò ngoan



bòn g tiến lên hàng đầu

Tiết 59: Làm thơ lục

bátI Luật thơ lục bát

II Luyện tập

Bài tập 3: Trò chơi làm thơ

lục bát Đội 1: Làm câu lục

Đội 2: Làm câu bát Bài tập thêm: Trả lời câu hỏi trong bài thơ sau bằng một bài thơ lục bát

Bài gì trăng sáng trong rừng Lung linh huyền ảo đến từng cánh hoa Bài gì trăng sáng bao la

đất trời sông n ớc đều là ánh trăng



HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Học thuộc ghi nhớ SGK

• Làm bài tập phần luyện tập

• Sưu tầm các bài thơ lục bát

• Làm một bài thơ lục bát hoàn chỉnh viết về quê hương