Bài 4. Lão Hạc

Bài 4. Lão Hạc tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, kinh...

Trang 1

Tiết 13,14:

LÃO HẠC (Nam Cao)

Trang 2

I Giới thiệu chung:

phẩm hiện thực xuất sắc viết

về đề tài người nông dân nghèo

bị áp bức và người trí thức

nghèo sống mòn mỏi trong xã

hội cũ

Trang 3

Tác phẩm chính

• Truyện ngắn: Chí Phèo ( 1941), Trăng sáng

( 1942), Đời thừa ( 1943), Lão Hạc (1943), Một đám cưới ( 1944)…

• Truyện dài: Sống mòn ( 1944), truyện ngắn Đôi mắt ( 1948)

• Tập Nhật kí Ở rừng ( 1948)

• Bút kí Chuyện biên giới ( 1951)

• Lão Hạc là một trong những truyện ngắn xuất sắc nhất viết về người nông dân của Nam Cao, đăng báo lần đầu năm 1943)

Trang 4

Lão Hạc là một tác phẩm tiêu

biểu của nhà văn Nam Cao

được đăng báo lần đầu năm

Trang 5

Tóm tắt tác phẩm

Các ý chính

• Tình cảnh lão Hạc: Nhà nghèo, vợ đã mất, chỉ còn đứa con trai Anh ta phẫn chí vì không có tiền cưới, bỏ đi làm phu đồn điền cao su biền biệt, một năm rồi chẳng có tin tức gì.

• Tình cảm của lão Hạc với con chó vàng: con chó như

người bạn để làm khuây, như kỉ vật của đứa con trai.

• Sự túng quẫn ngày càng đe dọa lão Hạc: sau trận ốm

nặng kéo dài, lão yếu người ghê lắm, đồng tiền bấy lâu nay dành dụm cạn kiệt, lão không có việc.

• Lão Hạc ngậm ngùi bán “ cậu vàng” rồi chọn cho mình một cái chết thật đau đớn, ngậm ngùi.

Trang 6

4 Tóm tắt tác phẩm

Lão Hạc là người cô đơn, vợ mất, con bỏ đi đồn điền cao su, lão nuôi, yêu quý cậu Vàng, kỷ niệm của con trai lão Đói kém, bị ốm, phải tiêu vào tiền dành dụm cho con , Lão Hạc phải bán cậu Vàng Nhờ ông giáo trông hộ vườn, giữ tiền ma chay cho mình Sau đó, lão

tự tử bằng bả chó

5 Bố cục: 3 phần -Đoạn 1: “Hôm sau…cũng xong” Lão

Hạc kể chuyện bán chó và nhờ ông giáo hai việc…ông giáo an ủi lão Hạc

- Đoạn 2: “Luôn mấy hôm…đáng buồn”

 cuộc sống của LH sau đó, thái độ của Binh Tư và ông giáo

- Đoạn 3: “Không! Cuộc đời…một sào”

Cái chết của LH

3 phần

II Đọc – hiểu văn bản:

Tiết 13, 14: LÃO HẠC

Trang 7

6 Nhân vật Lão Hạc

a Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán “cậu Vàng”

* Tình cảm của lão Hạc đối với “cậu Vàng”:

lão Hạc có tình cảm như thế nào với con chó Vàng? Tìm những chi tiết cho thấy rõ

điều đó?

+ Gọi con chó là cậu Vàng như một bà hiếm hoi gọi con cái+ Bắt rận, đem ra ao tắm

+ Cho ăn cơm….cái bát như một nhà giàu

+ Nhắm vài miếng lại gắp cho nó một miếng

+ Chửi yêu, nói với nó như nói một đứa cháu “À không, ông

không giết… ông nuôi”

Tình yêu tha thiết với loài vật.

Trang 8

Em hãy tìm ra những chi tiết miêu tả bộ dạng, cử chỉ của lão Hạc lúc kể với ông giáo chuyện bán chó?

* Sau khi bán “cậu Vàng”

+ Lão cố làm ra vui vẻ, cười như mếu

+ Đôi mắt lão ầng ậng nước

+ Mặt … co rúm, vết nhăn xô lại, ép …nước

- “Thì ra tôi già…lừa một con chó”

→ Thái độ chua chát, ngậm ngùi, mặc cảm là

kẻ có tội

LH là người sống tình nghĩa thủy chung, yêu thương loài vật; người cha có tình yêu thương con sâu sắc

Trang 10

b Việc làm của lão Hạc trước khi chết

Trước khi chết lão Hạc

đã cậy nhờ ông giáo những điều gì?

- Nhờ ông giáo:

+ giữ hộ ba sào vườn cho con trai+ gửi 30 đồng để lo hộ đám tang cho mình

- Duy trì cuộc sống: ăn khoai, củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai bữa ốc

- Từ chối mọi sự giúp đỡ gần như là hách dịch

Coi trọng bổn phận làm cha, coi trọng danh

dự làm người.

Trang 11

Em hãy cho biết nguyên nhân cái chết của lão Hạc? Ý nghĩa của cái

chết ấy?

Trang 12

c Cái chết của lão Hạc

→ cái chết dữ dội, bi thảm

Bộc lộ rõ số phận, nhân phẩm của người nông dân nghèo trước CMT8: nghèo khổ, bế tắc, cùng đường, giàu tình thương và lòng tự trọng Qua đó, tố cáo mạnh mẽ sự tàn ác bất nhân của chế độ phong kiến

Trang 14

* Tâm trạng của lão Hạc khi bán cậu Vàng

Đắn đo, đau đớn, day dứt, dằn vặt, tự trách mình

 Lão là người nông dân nhân hậu, sống tình nghĩa, trung thực, Giàu lòng tự trọng, coi trọng bổn phận làm cha, danh dự làm

người

* Cái chết của Lão Hạc

Không có lối thoát, chết để bảo toàn tài sản cho con, và không

phiền hà bà con làng xóm

Tác phẩm phản ánh hiện thực số phận người nông dân trước

Cách mạng Tháng Tám

Trang 15

2 Nhân vật ông Giáo

* Tình cảm đối với lão Hạc - “Tôi muốn ôm choàng lấy

lão mà khóc”

- “Tôi giấu giếm vợ tôi, thỉnh

thoảng giúp ngấm ngầm lão”

- Giữ hộ lão Hạc mảnh vườn

và ba mươi đồng bạc

- Đồng cảm, xót thương cho hoàn cảnh LH.

- Luôn tìm cách giúp

đỡ, an ủi và tỏ lòng quý trọng nhân cách LH.

Em thấy thái

độ, tình cảm của nhân vật

“tôi” đối với lão Hạc như thế nào?

Trang 16

- “ Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng

buồn…”.

-“ Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn

đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác” Tại sao ông giáo lại có những suy nghĩ trái ngược như thế? Em hiểu những ý nghĩ đó của ông giáo như thế nào?

Trang 17

* Suy nghĩ của ông Giáo về cuộc đời

- Khi nói chuyện với Binh Tư

“Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn”

+ Buồn vì: đói nghèo có thể đổi trắng thay đen, biến người lương thiện như LH trở thành kẻ trộm cắp như Binh Tư

+ Buồn vì: một con người như Lão Hạc đành phải biến chất vì không còn tìm đâu ra miếng ăn tối thiểu hàng ngày

- Khi chứng kiến lão Hạc chết

“Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn”

+ Vì không có gì hủy hoại được nhân phẩm của người lương thiện như Lão Hạc để ta có quyền hy vọng và tin tưởng ở con người

“Hay vẫn đáng buồn theo một nghĩa khác”

+ Vì người tốt như Lão Hạc mà hoàn toàn vô vọng, phải tìm đến cái chết như một sự giải thoát tự nguyện và bất đắc dĩ

Trang 18

- Khi nói chuyện với vợ:

“ Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm

mà hiểu họ…không bao giờ ta thương”

+ Đây là lời triết lý lẫn cảm xúc trữ tình xót xa

+ Khẳng định 1 thái độ sống, một cách ứng xử mang tinh thần nhân đạo : Cần phải quan sát, suy nghĩ, nhìn nhận con người sống quanh mình bằng lòng đồng cảm, bằng đôi mắt của tình thương

+ Nêu một phương pháp đúng đắn, sâu sắc khi đánh giá con người: phải biết đặt mình vào cảnh ngộ cụ thể của người khác thì mới hiểu

và cảm thông đúng

Ông giáo là người hiểu đời, hiểu người, chan chứa tình yêu thương và lòng nhân ái sâu sắc Người trọng nhân cách không mất niềm tin vào những điều tốt đẹp của con người

b Nhân vật ông Giáo

Trang 19

b Nhân vật ông Giáo

Trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dân trong cảnh khốn cùng vẫn giàu lòng tự trọng, khí khái

 Tấm lòng của nhà văn trước số phận đáng thương của một con người

Trang 20

Việc truyện được kể bằng lời của nhân vật “ tôi” đem lại hiệu quả

nghệ thuật gì?

Trang 21

Diễn biến câu chuyện được kể bằng nhân vật “tôi” ( ông giáo) Thử thay

nhân vật kể chuyện này đi, dẫn chuyện từ một góc độ khác, chúng ta sẽ thấy hiệu quả nghệ thuật giảm hẳn.

Nhờ cách kể này, câu chuyện trở nên gần gũi, chân thực Tác giả như kéo người đọc cùng nhập cuộc, cùng sống, chứng kiến với các nhân vật Vì

thế, ở đây không hề gợn lên một chút nghi ngờ về sự tưởng tượng, sắp xếp

mà người đọc thấy đúng là câu chubyện thực của đời đã diễn ra.

Khi tác giả nhập vai thành nhân vật “tôi” để kể ở ngôi thứ nhất, câu

chuyện được dẫn dắt tự nhiên, linh hoạt Cốt truyện có thể được linh hoạt dịch chuyển không gian, thời gian, có thể kết hợp tự nhiên giữa kể với tả, với hồi tưởng bộc lộ trữ tình.

Chọn cách kể này, tác phẩm có nhiều giọng điệu Tác phẩm có thể vừa tự

sự vừa trữ tình, đặc biệt có khi hòa lẫn những triết lí sâu sắc Vì thế,

truyện ngắn Lão Hạc cũng như nhiều tác phẩm khác của Nam Cao- kết

hợp nhuần nhuyễn giữa hiện thực với trữ tình.

Trang 22

1 Nghệ thuật 2 Nội dung

- Sử dụng ngôi kể thứ nhất,

người kể là nhân vật hiểu,

chứng kiến toàn bộ câu chuyện

và cảm thông với LH

- Kết hợp các phương thức

biểu đạt tự sự, trữ tình, lập

luận, thể hiện được chiều sâu

tâm lí nhân vật với diễn biến

tâm trạng phức tạp, sinh

động

- Sử dụng ngôn ngữ hiệu quả,

tạo được lối kể khách quan, xây

dựng được hình tượng nhân vật

Trang 23

Qua đoạn trích Tức nước vỡ bờ

và truyện ngắn Lão Hạc

em hiểu thế nào về cuộc đời và

tính cách người nông dân

trong xã hội cũ?

Trang 24

• Qua các tác phẩm này người đọc hiểu được tình cảnh nghèo khổ, bế tắc của tầng lớp nông dân bần cùng trong xã hội thực dân nửa phong kiến.

• Từ các tác phẩm này, chúng ta thấy

được vẻ đẹp tâm hồn cao quý, lòng

tận tụy hi sinh vì người thân…của

người nông dân.

Gợi ý

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	765 KB