Bài 15. Ôn luyện về dấu câu

3 - Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích giải thích trong câu.. -Đánh dấubáo tr ớc lời dẫn trực tiếp dùng với dấu ngoặc kép hay là lời đối thoại dùng với dấu gạch ngang 3 -Đánh

Bµi 15 - TiÕt 61

¤n luyÖn về dÊu

c©u

TT DÊu c©u C«ng dông

hoÆc c©u c¶m th¸n

4

Ph©n c¸ch c¸c thµnh phÇn vµ c¸c bé phËn

cña c©u

B¶ng liÖt kª c«ng dông c¸c dÊu c©u

DÊu chÊm

DÊu chÊm hái

DÊu chÊm than

DÊu phÈy

Líp 6

Bảng liệt kê công dụng các dấu câu

Lớp 7

TT Dấu

1

- Biểu thị bộ phận ch a liệt kê hết.

- Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở hay ngập ngừng đứt quãng

- Làm dãn nhịp câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài h ớc châm biếm

2

- Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có nội

dung phức tạp

- Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép

liệt kê phức tạp.

3

- Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích giải thích

trong câu

- Đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân

Dấu

chấm

lửng

Dấu

chấm

phẩy

Dấu

gạch

Bảng liệt kê công dụng các dấu câu

Lớp 8

1 - Đánh dấu phần chú thích(giải thích, thuyết

minh, bổ sung thêm).

2

-Đánh dấu (báo tr ớc) phần giải thích thuyết minh cho một phần tr ớc đó

-Đánh dấu(báo tr ớc) lời dẫn trực tiếp (dùng với dấu ngoặc kép) hay là lời đối thoại (dùng với dấu gạch ngang)

3

-Đánh dấu từ ngữ , câu, đoạn dẫn trực tiếp.

-Đánh dấu từ ngữ đ ợc hiểu theo nghĩa đặc biệt hoặc hàm ý mỉa mai.

-Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo tập san đ ợc dẫn

Dấu chấm lửng

Dấu chấm phẩy

Dấu gạch ngang

1/ Dấu câu là ký hiệu dùng trong văn viết để giúp phân biệt ý nghĩa các đơn vị ngữ pháp trong câu, nhờ đó mà ng

ời đọc hiểu ý nghĩa của câu dễ dàng hơn

2/ Các loại dấu câu trên vừa có tác dụng phân biệt các phần nội dung khác nhau trong câu văn, vừa là dấu hiệu chính tả rất chặt chẽ Vì vậy chúng ta phải dùng dấu câu cho thật chính xác

Công dụng của dấu câu

II- Các lỗi th ờng gặp về dấu câu

Đáp án:

1 Tác phẩm Lão Hạc làm em vô cùng xúc động Trong xã hội

cũ biết bao ng ời nông dân sống nghèo khổ nh Lão Hạc

(Dùng dấu chấm để tách hai câu)

2 Thời còn trẻ, học tr ờng này, ông là học sinh xuất sắc nhất

(Thay dấu chấm bằng dấu phẩy)

3 Cam, quýt, b ởi, xoài là đặc sản vùng này

(Dùng dấu phẩy để tách các bộ phận trong câu)

4 Quả thật, tôi không biết giải quyết vấn đề này nh thế nào và bắt đầu từ đâu Anh có thể cho tôi một lời khuyên không

Đừng bỏ mặc tôi lúc này!

(Sửa dấu câu sai).

1/ Thiếu ngắt câu khi câu đã kết thúc

II- Các lỗi th ờng gặp về dấu câu

2/ Dùng dấu ngắt câu khi câu ch a kết thúc.

3/ Thiếu dấu thích hợp để tách các bộ phận trong câu khi cần thiết.

4/ Lẫn lộn côngdụng của các dấu câu.

Bài 1

 Quan sát các ví dụ.

 Nhận diện dấu câu và cho biết công dụng của chúng

1 M a đã ngớt Trời rạng dần Mấy con chim chào mào từ hốc cây nào đó bay

ra hót râm ran.

2 Cá ơi, giúp tôi với! Th ơng tôi với!

3 Ôi thôi, chú mày ơi! Chú mày có lớn

mà chẳng có khôn.

4 Suốt một đời ng ời, từ thuở lọt lòng cho đến lúc nhắm mắt xuôi tay, tre với ng

ời sống chết có nhau, chung thuỷ.

Dấu chấm

Kết thúc câu trần thuật Dấu

chấm than

Kết thúc câu cầu khiến Dấu

chấm than

Bộc lộ cảm xúc Dấu

phẩy

Ngăn cách bộ phận của câu

III-Luyện tập

TT Ví dụ dấu câu Công dụng

1

Chúng ta có quyền tự hào về những

trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Tr

ng, Bà Triệu, Trần H ng Đạo, Lê

Lợi, Quang Trung

2 Cốm không phải thức quà của ng ời vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít,

thong thả và ngẫm nghĩ.

 Quan sát các ví dụ.

 Nhận diện dấu câu và cho biết công dụng của chúng

Dấu chấm lửng

Biểu thị bộ phận

ch a liệt kê hết

Dấu chấm phẩy

Đánh dấu ranh giới giữa các vế trong 1 câu ghép

 Quan sát các ví dụ.

 Nhận diện dấu câu và cho biết công dụng của chúng

1 Đẹp quá đi, mùa xuân ơi –

mùa xuân của Hà Nội thân

yêu.

2

Con có nhận ra con không?

3

Hàng loạt vở kịch nh “ Tay

ng ời đàn bà”, “ Giác ngộ”,

“ Bên kia sông Đuống” ra

đời

Dấu gạch ngang

Đánh dấu

bộ phận giải thích Dấu

chấm hỏi

Kết thúc câu nghi vấn

Dấu ngoặc kép

Đánh dấu tên tác phẩm

TT Ví dụ Dấu câu Công dụng

1 Chiều dài của cầu là 2290m.

(Kể cả phần cầu dẫn với chín

nhịp dài và 10 nhịp ngắn)

2 Ng ời x a có câu: Trúc dẫu cháy, “

đốt ngay vẫn thẳng”

Tre là thẳng thắn, bất khuất

Dấu ngoặc đơn

Đánh dấu bộ phận chú thích

Báo tr ớc lời dẫn trực tiếp

Dấu hai chấm

 Quan sát các ví dụ.

 Nhận diện dấu câu và cho biết công dụng của chúng

III-Luyện tập

Bài 2: Điền dấu câu thích hợp vào chỗ có dấu ngoặc đơn

Con chó cái nằm ở gậm phản bỗng chốc quẫy đuôi rối rít ( )

tỏ ra dáng bộ vui mừng ( )

Anh Dậu lử thử từ cổng tiến vào với cả vẻ mặt xanh ngắt và buồn rứt nh kẻ sắp phải tù tội ( )

Cái Tí ( ) thằng Dần cùng vỗ tay reo ( )

( ) A ( ) Thầy đã về ( ) A ( ) Thầy đã về ( ) …

Mặc kệ chúng nó ( ) anh chàng ốm yếu im lặng dựa gậy lên tấm phên cửa ( ) nặng nhọc chống tay vào gối và b ớc lên thềm ( ) Rồi lảo đảo đi đến cạnh phản ( ) anh ta lăn kềnh lên trên chiếc chiếu rách ( )

( Theo Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

,

.

, ,

.

III-Luyện tập

Bài 3: Điền dấu câu thích hợp vào chỗ có dấu ngoặc đơn

Ngoài đình ( ) mõ đập chan chát ( ) trống cái đánh thùng thùng ( ) tù và thổi nh ếch kêu ( )

Chị Dậu ôm con vào ngồi bên phản ( ) sờ tay vào trán chồng và sẽ sàng hỏi ( )

( ) Thế nào ( ) Thầy em có mệt lắm không ( ) Sao chậm về thế ( ) Trán đã nóng lên đây mà ( )

( Theo Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

, :

III-Luyện tập

*Bài tập Bổ sung

1-Phát hiện lỗi sai về dấu câu và sửa lại cho đúng

a-Sau khi quyết định bán cậu Vàng Lão Hạc đã trải qua bao suy tính ngổn ngang.

b-Vì em không bán đ ợc bao diêm nào Nên em không dám

về nhà.

c- Sau khi bán cậu Vàng , lão Hạc rơi vào tình cảnh đau

đớn về mặt tinh thần lão đi đến quyết định xin Binh T

một ít bả chó.

*Bài tập Bổ sung

1-Phát hiện lỗi sai về dấu câu và sửa lại cho đúng

a-Sau khi quyết định bán cậu Vàng, lão Hạc đã trải qua bao suy tính ngổn ngang.

b-Vì em không bán đ ợc bao diêm nào nên em không dám

về nhà.

c- Sau khi bán cậu Vàng , lão Hạc rơi vào tình cảnh đau

đớn về mặt tinh thần Lão đi đến quyết định xin Binh T một ít bả chó.

III-Luyện tập

*Bài tập Bổ sung

2-Trong những tr ờng hợp sau đây, tr ờng hợp nào đặt dấu câu đúng, tr ờng hợp nào dặt dấu câu ch a đúng? Khoanh tròn vào tr ờng hợp đặt dấu câu đúng:

a.1 -Đến khi con trai lão về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn( Đây là cái v ờn mà cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn, cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào).

a.2 -Đến khi con trai lão về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn: Đây là cái v ờn mà cụ thân sinh ra anh đã có để lại “

cho anh trọn vẹn, cụ thà chết chứ không chịu bán đi một

a.2 -Đến khi con trai lão về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo

cho anh trọn vẹn, cụ thà chết chứ không chịu bán đi một

III-Luyện tập

2-Trong những tr ờng hợp sau đây, tr ờng hợp nào đặt dấu câu đúng, tr ờng hợp nào dặt dấu câu ch a đúng? Khoanh tròn vào tr ờng hợp đặt dấu câu đúng:

b.1- Ôi quê h ơng! Mối tình tha thiết Cả một đời gắn bó với quê h ơng.

b.2- Ôi quê h ơng.Mối tình tha thiết Cả một đời gắn bó với quê h ơng.

III-Luyện tập

2-Trong những tr ờng hợp sau đây, tr ờng hợp nào đặt dấu câu đúng, tr ờng hợp nào dặt dấu câu ch a đúng?Khoanh tròn

vào tr ờng hợp đặt dấu câu đúng:

c.1 -Cây tre đã trở thành một biểu t ợng của đất n ớc Việt Nam dân tộc Vịêt Nam.

c.2 - Cây tre đã trở thành một biểu t ợng của đất n ớc Việt Nam, dân tộc Việt Nam.

c.2 - Cây tre đã trở thành một biểu t ợng của đất n ớc Việt Nam, dân tộc Việt Nam.

III-Luyện tập

2-Trong những tr ờng hợp sau đây, tr ờng hợp nào đặt dấu câu đúng, tr ờng hợp nào dặt dấu câu ch a đúng? Khoanh

tròn vào tr ờng hợp đặt dấu câu đúng:

d.1 -Đoạn văn Trong lòng mẹ (trích hồi ký Những ngày

thơ ấu của Nguyên Hồng) Đã kể lại một cách chân thực và cảm động tình yêu th ơng của chú bé Hồng

dành cho ng ời mẹ đáng th ơng.

d.2 -Đoạn văn Trong lòng mẹ (trích hồi ký Những ngày

thơ ấu của Nguyên Hồng), đã kể lại một cách chân thực và cảm động tình yêu th ơng của chú bé Hồng dành cho ng ời mẹ đáng th ơng.