Bài 19. Quê hương

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Rướn thân trắng bao la thâu góp gió… Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.. Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng, Chim ba

Tuần 21 - Tiết 77 Văn bản

Năm học: 2016 -

2017

Em hãy đọc thuộc lịng khổ thơ đầu trong bài Nhớ

rừng của Thế Lữ và cho biết nội dung của khổ thơ đĩ

KIỂM TRA BÀI CŨ

Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,

Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,

Khinh lũ người kia ngạo, mạn ngẩn ngơ,

Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm.

Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,

Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,

Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,

Với cặp báo chuồng bên vô tư lư.ï

Thái độ ngao ngán, chán chường, căm ghét cao độ đối với vườn bách thú của con hổ cũng chính là thái độ của tác giả đối với xã hội.

Tiết 77 Văn bản

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

- Tên thật: Trần Tế Hanh sinh năm 1921

mất năm 2009 Ông có mặt trong phong

trào Thơ mới với những vần thơ mang nặng

nỗi buồn và tình yêu quê hương thắm thiết

- Ông được nhà nước trao tặng giải thưởng

Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996).

Tác phẩm chính: Hoa niên (1945),

Gửi miền Bắc (1955), Tiếng sóng (1960),

Hai nửa yêu Thương (1963)

Tiết 77 Văn bản QUÊ HƯƠNG - Tế Hanh

-Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:

Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông.

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng

Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang.

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.

“Nhờ ơn trời biển lặng, cá đầy ghe”, Những con cá tươi ngon thân bạc trắng Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,

Chim bay dọc biển đem tin cá

Tiết 77 Văn bản QUÊ HƯƠNG - Tế Hanh

ngào (1939), sau được in lại

trong tập Hoa niên (1945).

Thơ tự do.

Bài thơ gồm có mấy

phần?

Nêu nội dung của

từng phần.

Bố cục gồm 4 phần:

- 2 câu đầu: Giới thiệu về làng chài.

- 6 câu tiếp theo: Cảnh đồn thuyền đánh cá

-Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:

Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông



II Đọc – hiểu văn bản

1 Lời giới thiệu làng chài:

làm nghề chài lưới cách biển nửa ngày sông

Tác giả đã giới thiệu chung về làng quê của mình qua những chi tiết nào?

-2 Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi:

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

II Đọc – hiểu văn bản

1 Lời giới thiệu làng chài:

I Tìm hiểu chung

Tiết 77 Văn bản QUÊ HƯƠNG - Tế Hanh

-2 Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi:

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

Tìm chi tiết miêu tả khung cảnh thiên nhiên lúc đoàn thuyền ra khơi

Tiết 77 Văn bản QUÊ HƯƠNG - Tế Hanh

-2 Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi:

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang.

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

Hình ảnh đoàn thuyền cùng trai tráng của làng ra

khơi đánh cá được tái hiện như thế nào?

hăng như con tuấn mã

giương to như mảnh hồn làng Rướn

Tìm biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các

câu thơ trên và nêu tác dụng của nó.

b Hình ảnh đoàn thuyền ra khơi:

Tiết 77 Văn bản QUÊ HƯƠNG - Tế Hanh

Con thuyền:

+ So sánh: “như con tuấn mã”

+ Dùng động từ : “hăng”, “phăng”, “vượt”.

 Nghệ thuật: So sánh, nhân hóa để thể hiện khí thế dũng mãnh của con thuyền khi ra khơi.

- Cánh buồm:

+ So sánh “như mảnh hồn làng”.

+ Dùng động từ : “giương”, “rướn”, “thâu”.

 Cánh buồm mang vẻ đẹp lãng mạn, là linh hồn của làng chài.



2 Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi:

b Hình ảnh đoàn thuyền ra khơi:

Tiết 77 Văn bản QUÊ HƯƠNG - Tế Hanh

-3 Cảnh đồn thuyền đánh cá trở

-3 Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về bến.

Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.

ồn ào tấp nập

 Sử dụng từ láy để tái hiện lại bức tranh lao động đông vui náo nhiệt.

Cảnh đoàn thuyền đánh cá từ biển trở về được tái hiện như thế nào?

Cảnh đoàn thuyền đánh cá từ biển trở về được tái hiện như thế nào?

a Bức tranh lao động

Tiết 77 Văn bản QUÊ HƯƠNG - Tế Hanh

Hình ảnh dân chài được miêu tả ra sao?

Hình ảnh con thuyền sau chuyến đi dài như thế nào? Hình ảnh đó gợi cho em cảm xúc gì?

 Vẻ đẹp khoẻ khoắn Cuộc sống vất vả nhưng thi vị.

b Hình ảnh người dân chài và con thuyền:

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,

Tiết 77 Văn bản QUÊ HƯƠNG - Tế Hanh

-3 Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về bến.

4 Nỗi nhớ làng khơn nguơi của tác giả.

- Sử dụng điệp ngữ, liệt kê, câu cảm thán, lời thơ giản

dị, tự nhiên Thể hiện nỗi nhớ chân thành tha thiết về

quê hương.

Nay xa cách lịng tơi luơn tưởng nhớ Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vơi, Thống con thuyền rẽ sĩng chạy ra khơi, Tơi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

- Nhớ: nước xanh, cá bạc, cánh buồm vơi, mùi nồng mặn,…

Nhớ về làng, tác giả nhớ tới

những gì nhất?

Nêu những biện pháp nghệ thuật được sử dụng để thể hiện nỗi nhớ của tác giả với

quê hương?



Tiết 77 Văn bản QUÊ HƯƠNG - Tế Hanh

-* Ghi nhớ: SGK/ 18

Với những vần thơ bình dị mà gợi cảm, bài thơ Quê hương của Tế Hanh đã vẽ ra một bức tranh tươi sáng, sinh động về một làng quê miền biển, trong đó nổi bật lên hình ảnh khoẻ khoắn, đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt lao động làng chài Bài thơ cho thấy tình cảm quê hương trong sáng, tha thiết của nhà thơ.

-CỔNG LÀNG VÀO NHÀ CỦA TÁC GIẢ TẾ HANH VỚI BIỂU TƯỢNG CÁNH BUỒMGhe thuyền soi bóng trên sông Trà BồngLàng quê Bình Dương yên bình bên sông Trà Bồng.

Bình minh thơ mộng

HÌNH ẢNH QUÊ HƯƠNG NHÀ THƠ TẾ HANH

Câu 1: Tế Hanh đã so sánh “cánh buồm” với

Câu 2: Nhận định nào dưới đây nói đúng nhất tình cảm của Tế

Hanh đối với cảnh vật, cuộc sống và con người của quê hương ông?

A Yêu thương, trân trọng, tự hào và gắn bó sâu sắc với cảnh

vật, cuộc sống và con người của quê hương.

B Nhớ về quê hương với những kỉ niệm buồn bã và đau xót,

thương cảm

C Gắn bó và bảo vệ cảnh vật, cuộc sống và con người của

quê hương ông

D Cả A, B, C đều sai

Bài tập trắc nghiệm:

ĐÁP ÁN: A

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Học thuộc lòng và nắm nội dung, nghệ thuật bài thơ.

- Sưu tầm, chép lại một số câu thơ, đoạn thơ về tình yêu quê hương.

- Soạn bài “ Khi con tu hú”.

+ Đọc kĩ bài thơ, tìm hiểu về tác giả, tác phẩm (thể loại, hoàn cảnh ra đời).

+ Tìm chi tiết miêu tả:

Về cảnh mùa hè

Tâm trạng của tác giả trong bài thơ.

 Hình ảnh cánh buồm trắng căng phồng, no gió

ra khơi được so sánh với mảnh hồn làng sáng lên vẻ đẹp lãng mạn Từ đó, hình ảnh cánh buồm căng gió biển

quen thuộc bỗng trở nên lớn lao, thiêng liêng vừa thơ

mộng vừa hùng tráng

 Cánh buồm trắng căng phồng bay lướt trên

dòng sông đổ òa ra biển rộng, cánh buồm giương to ngang dọc giữa biển khơi bát ngát