Bài 2. Các phương châm hội thoại (tiếp theo)

KiỂM TRA BÀI CŨ: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠICâu 1: Hãy xác định các phương châm hội thoại sau: a Khi giao tiếp, đừng nói những điều mà mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác

KiỂM TRA BÀI CŨ: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

Câu 1: Hãy xác định các phương châm hội thoại sau:

a) Khi giao tiếp, đừng nói những điều

mà mình không tin là đúng

hay không có bằng chứng xác thực.

b) Khi giao tiếp , cần nói cho có nội dung;

nội dung của lời nói phải đáp ứng

đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp,

không thiếu, không thừa

Phương châm về chất

Phương châm về lượng

KiỂM TRA BÀI CŨ: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

Câu 2: Hãy giải thích nghĩa của các thành ngữ sau và cho biết những thành ngữ này có liên quan đến PCHT nào:

Ăn ốc nói mò

Phương châm về chất

Khua môi múa mép

Nói dơi nói chuột

Nói vu vơ, không có

bằng chứng

Ba hoa, khoác lác

Nói lăng nhăng, nhảm nhí

Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tiếp)

I PHƯƠNG CHÂM QUAN HỆ:

Không hiểu nhau

*Bài học: Phải nói đúng đề

tài đang hội thoại.

2) Kết luận

(Ghi nhớ- 21/sgk).

Tr ống đánh xuôi, kèn thổi ngược

Ví dụ bổ sung:

Đọc cuộc thoại sau:

Ông: Nằm lùi vào

Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tiếp)

II.PHƯƠNG CHÂM CÁCH THỨC:

1) Bài tập

a Ví dụ 1:

-Thành ngữ: “Dây cà dây muống”

 Nói năng dài dòng, rườm rà.

Người nghe không hiểu hoặc

hiểu sai, bị ức chế, không

gây thiện cảm.

*Bài học: Nói năng phải ngắn

gọn,rõ ràng, rành mạch; phải

tạo được mối quan hệ tốt với

người đối thoại.

Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

b Ví dụ 2: Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy.

- Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy

Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy về truyện ngắn.

- Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy.

Tôi đồng ý với những nhận định (của ai đó) về truyện ngắn của ông ấy.

=> Nói mơ hồ, nhiều cách hiểu

*Bài học: Nói năng phải rõ ràng, tránh cách nói mơ hồ, khó hiểu.

2) Kết luận (Ghi nhớ: 22/sgk)

Truyện Cười : Mất rồi, cháy!

Một người sắp đi chơi xa, dặn con:

    - Ở nhà có ai hỏi thì bảo bố đi vắng nhé !

    Sợ con mải chơi quên mất, lại cẩn thận lấy giấy bút viết vào

tờ giấy rồi bảo:

    - Có ai hỏi thì con cứ đưa ra tờ giấy này !

    Con cầm giấy bỏ vào túi áo Cả ngày chẳng thấy ai hỏi Tối đến, sẵn có ngọn đèn, nó lấy giấy ra xem, vô ý thế nào lại để giấy cháy mất.

    Hôm sau, có người đến chơi hỏi:

    - Bố cháu có nhà không?

    Nó ngẩn ngơ hồi lâu, sực nhớ ra, sờ vào túi không thấy

giấy liền nói:

Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tiếp)

III.PHƯƠNG CHÂM LỊCH SỰ:

1) Bài tập:

-Đọc truyện: “Người ăn xin”/sgk

NGƯỜI ĂN XIN

Một người ăn xin đã già Đôi mắt ông

đỏ hoe , nước mắt ông giàn giụa , đôi môi tái nhợt , áo quần tả tơi Ông chìa tay xin tôi Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không có cả khăn tay, chẳng

có gì hết Ông vẫn đợi tôi Tôi chẳng biết làm thế nào Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay run rẩy của ông :

- Xin ông đừng giận cháu ! Cháu không

có gì cho ông cả Ông nhìn tôi chăm chăm, đôi môi nở

nụ cười:

- Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu

đã cho lão rồi.

Khi ấy tôi chợt hiểu ra: Cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được một cái gì đó của ông.

(Theo Tuốc-ghê-nhép )

Vì sao người ăn xin và cậu bé trong truyện đều cảm thấy mình

đã nhận được từ người kia một cái gì đó?

Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tiếp)

III.PHƯƠNG CHÂM LỊCH SỰ:

1) Bài tập:

-Đọc truyện: “Người ăn xin”/sgk

Cả hai đều nhận được tình

cảm chân thành và tôn trọng

lẫn nhau

*Bài học: Khi giao tiếp cần tôn

trọng người đối thoại, không

phân biệt sang-hèn, giàu-nghèo…

2) Kết luận (Ghi nhớ).

23/sgk.

NGƯỜI ĂN XIN

Một người ăn xin đã già Đôi mắt ông

đỏ hoe , nước mắt ông giàn giụa , đôi môi tái nhợt , áo quần tả tơi Ông chìa tay xin tôi Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không có cả khăn tay, chẳng

có gì hết Ông vẫn đợi tôi Tôi chẳng biết làm thế nào Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay run rẩy của ông :

- Xin ông đừng giận cháu ! Cháu không

có gì cho ông cả Ông nhìn tôi chăm chăm, đôi môi nở

nụ cười:

- Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu

đã cho lão rồi.

Khi ấy tôi chợt hiểu ra: Cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được một cái gì đó của ông.

(Theo Tuốc-ghê-nhép )

Đọc cõu chuyện và cho biết: Nụi dung cõu chuyện liờn quan đến phương chõm hội thoại nào?

Câu chuyện “ tham ăn ”

Có anh chàng phàm ăn tục uống hễ cứ ngồi vào mâm là gắp lấy gắp để, chẳng ngẩng mặt nhìn ai Một lần

đi ăn cỗ, có ông khách thấy anh ta ăn uống lỗ mãng quá bèn lân la gợi chuyện.

- Chẳng hay ông ng ười ở đâu ta?

Tiếng việt Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

IV LUYỆN TẬP

Bài tập 1.

a Lời chào cao hơn mâm cỗ.

b Lời nói chẳng mất tiền mua, Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau

c Kim vàng ai nỡ uốn câu, Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời

- Suy nghĩ, lựa chọn ngôn

ngữ khi giao tiếp.

- Có thái độ tôn trọng, lịch

sự với người đối thoại

Chẳng được miếng thịt miếng xôi Cũng được lời nói cho nguôi tấm lòng.

Một lời nói quan tiền thúng thóc Một lời nói dùi đục cẳng tay.

Tiếng việt Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

Tiếng việt Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

IV LUYỆN TẬP

Bài tập 4.

a nhân tiện đây xin hỏi;

Khi người nói muốn hỏi một vấn đề nào đó không thuộc đề tài đang trao đổi

(P/ C quan hệ)

Khi người nói muốn ngầm xin lỗi trước người nghe về những điều mình sắp nói

b cực chẳng đã tôi phải

nói ;…xin lỗi,có thể anh

không hài lòng nhưng

TIẾT 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tiếp)

I Phương châm quan hệ.

II Phương châm cách thức.

III Phương châm lịch sự.

IV Luyện tập.

Bài 1: sgk-23 Bài 2: sgk- 23 Bài 3: sgk- 23 Bài 4 : sgk - 24 Bài 5: sgk- 24: Giải thích các thành ngữ

Nói mạnh, trái ý người khác, khó tiếp thu Lịch sự

TT Phương châm

lượng - Cần nói có nội dung. - Nội dung phải đáp ứng đúng yêu cầu

cuộc giao tiếp, không thiếu, không thừa.

good bye class