Tuần 3. Chiến thắng Mtao Mxây

Tuần 3. Chiến thắng Mtao Mxây tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vự...

• Được UNESCO công nhận là kiệt tác truyền khẩu

và di sản văn hóa phi vật thể nhân loại vào ngày 15/11/2005.

• Trải dài trên 5 tỉnh Tây Nguyên:  Kon Tum , Gia Lai,  Đắk Lắk, Đắk Nông và  Lâm Đồng Chủ thể của

không gian văn hóa này gồm nhiều dân tộc khác nhau:  Êđê ,  Jarai ,  Ba Na ,  Mạ ,  Lặc

• Không gian văn hóa Cồng Chiêng  Tây Nguyên  bao gồm các yếu tố bộ phận sau: cồng chiêng, các bản nhạc tấu bằng cồng chiêng, những người chơi

cồng chiêng, các lễ hội có sử dụng cồng chiêng (

Lễ mừng lúa mới, Lễ cúng Bến nước ), những địa điểm tổ chức các lễ hội đó ( nhà dài ,  nhà rông , 

nhà gươl, rẫy,  bến nước ,  nhà mồ , các khu rừng

cạnh các buôn làng Tây Nguyên, ), v.v.

KHÔNG GIAN VĂN HÓA CỒNG CHIÊNG TÂY NGUYÊN

1 Thể loại sử thi dân gian Việt Nam

SỬ THI

Thể loại

tự sự

Văn vần Văn xuôi+ văn vần

những sự kiện quan trọng của cộng đồng

Sử thi thần

thoại.

Sử thi anh

hùng

- Phân loại:

+ Sử thi thần thoại.

( “Đẻ đất đẻ nước”- Mường, “Ẩm ệt luông”- Thái; “Cây nêu thần”- Mnông)

+ Sử thi anh hùng.

( “Đăm Săn”, “Xinh

Nhã”- Ê đê; “Đăm Noi”-

Ba-na.)

2 Sử thi “Đăm Săn”

- Tiêu biểu cho loại sử thi anh hùng của người Ê-đê (Tây

Nguyên).

- Kể về cuộc đời người tù trưởng Đăm Săn.

- Nội dung: sgk

Trang phục truyền thống của người Ê Đê

Ngôi nha của người Ê Đê

Bến nước Ê đê

GIÀ LÀNG KỂ SỬ THI (KHAN)

TRANG PHỤC TÙ TRƯỞNG

MỘT TÙ TRƯỞNG NGƯỜI Ê ĐÊ

Ngôi nha của người Ê Đê

Bến nước Ê đê

1 Đọc, tóm tắt

1 Mtao Mxây múa trước, dùng khiên vụng về, đâm không trúng Đăm Săn.

2 Trời bày cho Đăm Săn lấy chày giã gạo ném vào vành tai Mtao Mxây.

3 Đăm Săn gọi Mtao Mxây xuống đánh.

4 Dân làng và tôi tớ kéo đi theo Đăm Săn, mang theo của cải của Mtao Mxây.

5 Đăm Săn múa, nhưng không đâm thủng thịt Mtao Mxây.

6.Tại buôn làng mình, Đăm Săn tổ chức lễ ăn mừng chiến thắng.

7 Đăm Săn làm theo, Mtao Mxây ngã, Đăm Săn cắt đầu Mtao Mxây

cắm lên cọc.

1 Đọc, tóm tắt

3 Đăm Săn gọi Mtao Mxây xuống đánh.

1 Mtao Mxây múa trước, dùng khiên vụng về, đâm không trúng Đăm Săn.

5 Đăm Săn múa, nhưng không đâm thủng thịt Mtao Mxây.

2 Trời bày cho Đăm Săn lấy chày giã gạo ném vào vành tai Mtao Mxây.

7 Đăm Săn làm theo, Mtao Mxây ngã, Đăm Săn cắt đầu Mtao

2 Bố cục

Phần 1 (từ đầu đến

“cắt đầu Mtao Mxây

đem bêu ngoài đường”)

nô lệ ra về sau chiến thắng

Cảnh Đăm Săn ăn mừng chiến thắng

trong lễ

ăn mừng chiến thắng

* Diễn biến cuộc chiến:

- Chặng thứ nhất: Đăm Săn khiêu chiến

- Chặng thứ hai: Vao cuộc chiến

Con hãy tưởng tượng mình là Đăm Săn để kể

lại trận chiến với

Mtao Mxây.

NHẬN XÉT:

- Biện pháp so sánh phóng đại:

+ Với Mtao Mxây

gợi thế lực đen tối, đáng sợ

nhấn mạnh sự tầm thường, kém cỏi

+ Với Đăm Săn gợi vẻ đẹp “sánh tựa

b Đăm Săn thuyết phục dân làng, tôi tớ của

+ Lần 3: Đăm Săn lại gõ vao

mỗi nha trong lang

-> Cả 3 lần Đăm Săn lặp lại

câu hỏi: Các ngươi có đi với ta

không?

- 3 lần nhất loạt hưởng ứng: Không đi sao được!

Ý nghĩa:

sự thống nhất cao độ giữa quyền lợi, khát vọng của cá nhân anh hùng sử thi với quyền lợi va khát vọng của cộng đồng

Lòng yêu mến, sự tuân phục của cộng đồng đối với cá

nhân anh hùng,

c Đăm Săn trong cảnh ăn mừng chiến thắng

* Hình ảnh Đăm Săn:

 Đăm Săn mang vẻ đẹp hồn nhiên, phóng

khoáng của núi rừng Tây Nguyên, đầy oai phong

và dũng mãnh

- Sai tôi tớ lam lễ cảm tạ thần linh tín ngưỡng

va lòng thanh kính với thần linh, tổ tiên

- Tiếng mời chao sang sảng

- Ăn uống không biết no say, chuyện trò không biết chán

- Hình thể, diện mạo đẹp như một vị thần

 người anh hùng được cộng đồng suy tôn tuyệt đối.

c Đăm Săn trong cảnh ăn mừng chiến thắng

* Cảnh ăn mừng chiến thắng:

- Người tới ăn mừng:

“đông nghịt”, “chật

ních cả nha”

Khát vọng về cuộc sống no đủ, giàu có,

thịnh vượng và sự đoàn kết của tộc người.

- Âm vang tiếng cồng

chiêng, tiếng nói cười

- Tiệc tùng linh đình

kéo dai suốt cả mùa

khô

- Bảo vệ danh dự của

cộng đồng.

- Trừng phạt kẻ phá hoại buôn lang.

- Khẳng định sức mạnh của bộ tộc.

- Đem lại cuộc sống

bình yên, phồn vinh.

- Đại diện cho sức

mạnh, phẩm chất của cộng đồng.

- Đại diện cho ý chí va khát vọng của cộng

đồng.

III Tổng kết:

Từ hình tượng Đăm Săn, con nhận thức được điều gì về lẽ sống của một người

công dân trong cộng đồng?

Câu 1 Sử thi Đăm Săn là của dân tộc nào ?

Câu 2 Sự kiện nào không có trong văn bản “Chiến thắng Mtao Mxây” ?

A Đăm Săn gọi Mtao Mxây xuống đánh

B Đăm Săn dẫn dân lang ra bờ sông

C Đăm Săn cắt đầu Mtao Mxây cắm lên cọc

D Đăm Săn lấy chay mòn đâm vao vanh tai của Mtao Mxây

B

Câu 3 Nhân vật Đăm Săn được miêu tả chủ yếu bằng thủ pháp nghệ thuật nào?

Câu 6 Đọc đoạn văn sau: “Bắp chân chàng (Đăm Săn) to bằng cây xà ngang, bắp đùi chàng to bằng  ống bễ, sức chàng ngang sức voi đực, hơi thở chàng ầm ầm tựa sấm dậy, chàng nằm sấp thì gãy rầm sàn, chàng nằm ngửa thì gãy xà dọc.” (Trích sử thi Đăm Săn) Đoạn văn sử dụng

Câu 4 Hành động nào của Đăm Săn thể hiện

rõ nhất tính cộng đồng ?

A Gọi dân lang theo mình

B Đăm Săn mộng thấy ông Trời.

C Gọi Mtao Mxây xuống đánh.

D Đăm săn cúng thần linh.

A

Câu 5 Chi tiết nào sau đây sử dụng biện pháp

C Chang múa trên cao, gió như bão Chang

múa dưới thấp, gió như lốc

D Đăm Săn cắt đầu Mtao Mxây đem bêu ngoai đường

C

Câu 7 Tại sao Đăm Săn được thần linh giúp đỡ ?

A Vì cuộc chiến của Đăm Săn la chính

nghĩa.

B Vì Đăm Săn la người lương thiện.

C Vì đó la nghĩa vụ của thần linh.

D Vì Đăm Săn bị rang buộc bởi thần quyền.

A

Câu 8.Ý nào sau đây không đúng khi nói về ý

nghĩa cuộc chiến đấu của Đăm Săn và Mtao

Mxây ?

A Cuộc chiến đấu nhằm mục đích gianh lại vợ

B Cuộc chiến đấu nhằm xâm chiếm đất đai, mở rộng buôn lang

C Cuộc chiến đấu nhằm bảo vệ danh dự va

cuộc sống bình yên của dân lang. 

D Cuộc chiến đấu nhằm thể hiện sự thống nhất giữa quyền lợi cá nhân va cộng đồng. 

B

Câu 9 Những đặc điểm nào sau đây

không có trong nghệ thuật của sử thi anh hùng Tây Nguyên ?

A Hình tượng nghệ thuật hoanh tráng

B Có qui mô lớn, chia thanh nhiều chương

C Ngôn ngữ trang trọng, giau hình ảnh so sánh

D Kết thúc có hậu, cái thiện chiến thắng cái

ác D

Câu 10 Sử thi xây dựng nhân vật anh hùng nhằm đề cao sức mạnh của ai trong buổi đầu ổn định địa bàn cư trú ?