Tuần 31. Văn bản văn học

TIÊU CHÍ CHỦ YẾU CỦA VĂN BẢN VĂN HỌC 1... - Thể hiện niềm tin và mơ ớc của nhân dân ta về lẽ công bằng trong xã hội, sự chiến thắng của cái thiện đối với cái ác... - Thể hiện niềm tin và

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GiỜ THĂM LỚP 10E

Tiết 89,90

V¨n b¶n v¨n

häc

I TIÊU CHÍ CHỦ YẾU CỦA VĂN BẢN

VĂN HỌC

1 Tiêu chí 1:

tưởng gì?

Nhóm 3 : Cô Tấm hiện thân cho những vẻ đẹp

nào?

VD Truyện Tấm Cám

- Phản ánh mâu thuẫn trong gia

đình phụ quyền, mâu thuẫn giữa cái thiện và cái ác trong xã hội x a.

VD Truyện Tấm Cám

- Phản ánh mâu thuẫn trong gia

đình phụ quyền, mâu thuẫn giữa cái thiện và cái ác trong xã hội x a.

- Thể hiện niềm tin và mơ ớc của nhân dân ta về lẽ công bằng trong xã hội, sự chiến thắng của cái thiện đối với cái ác.

VD Truyện Tấm Cám

- Phản ánh mâu thuẫn trong gia đình phụ quyền, mâu thuẫn giữa cái thiện và cái ác trong xã hội x a

- Thể hiện niềm tin và mơ ớc của nhân dân ta về lẽ công bằng trong xã hội, sự chiến thắng của cái thiện

đối với cái ác

- Cô Tấm: hiện thân cho lí t ởng đạo

đức và thẩm mỹ của ng ời x a: xinh

đẹp, nết na, chăm chỉ

I TIÊU CHÍ CHỦ YẾU CỦA VĂN BẢN

VĂN HỌC

1 Tiêu chí 1:

Văn bản văn học là những văn bản

- Phản ánh hiện thực khách quan

- Khám phá thế giới tình cảm và tư tưởng

- Thỏa mãn nhu cầu thẩm mĩ của con người

I TIÊU CHÍ CHỦ YẾU CỦA VĂN BẢN

VĂN HỌC

2.Tiêu chí 2:

• Ví dụ :

• “ Thuyền về có nhớ bến chăng?

Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền”

Nhận xét về ngôn ngữ được sử dụng trong bài ca dao? Biện pháp nghệ thuật?

- Ngôn từ: chọn lọc, trau chuốt, giàu hình ảnh, giàu giá trị biểu cảm

- Biện pháp nghệ thuật :Ẩn dụ

I TIÊU CHÍ CHỦ YẾU CỦA VĂN BẢN

VĂN HỌC

2.Tiêu chí 2: Văn bản văn học được xây

dựng bằng ngôn từ nghệ thuật, có tính hình tượng, có tính thẩm mĩ cao : trau

chuèt, biÓu c¶m, hµm sóc, ®a

nghÜa, sö dông c¸c biÖn ph¸p tu

tõ …

I TIÊU CHÍ CHỦ YẾU CỦA VĂN BẢN

VĂN HỌC

3 Tiêu chí 3 :

-> Phú -> TruyÖn ng¾n

-> Kịch

Gäi tªn thÓ lo¹i cña c¸c v¨n

b¶n sau:

I TIÊU CHÍ CHỦ YẾU CỦA VĂN BẢN

VĂN HỌC

3 Tiêu chí 3 :

Văn bản văn học được xây dựng theo một

phương thức riêng , tuân theo những quy ước , những cách thức của một thể loại nhất định.

b¶n 2.VÒ chÊt liÖu t¹o

v¨n b¶n 3.VÒ c¸ch thøc tæ

chøc v¨n b¶n

II Cấu trúc của văn bản

văn học 1.Tầng ngôn từ- từ ngữ âm đến ngữ nghĩa

* Ví dụ : SGK

Chú bé loắt choắt

Cái xắc xinh xinh

Cái chân thoăn thoắt

Cái đầu nghênh nghênh.

Nhịp thơ nhanh, sử dụng các từ láy liên tiếp

 gợi sự nhanh nhẹn, tươi trẻ.

Để hiểu một tác phẩm văn học :cần hiểu được nghĩa của từ

, từ nghĩa đen đến nghĩa bóng, nghĩa tường minh đến nghĩa hàm ẩn

VD: “ Trong đầm gì đẹp bằng

sen Lá xanh bông trắng lại chen nhị

vàng Nhị vàng bông trắng lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi

- H×nh t îng v¨n häc: thiªn nhiªn,

sù vËt, con ng êi.

- H×nh t îng v¨n häc ® îc sáng tạo nhê c¸c chi tiÕt : nh©n vËt, cèt truyÖn, hoµn c¶nh, t©m tr¹ng…

T¸c gi¶ muèn göi g¾m ngô ý g× trong h×nh

t îng hoa sen?

II Cấu trúc của văn bản văn học

3 Tầng hàm nghĩa

- Tầng hàm nghĩa (ý nghĩa ẩn kín, ý

nghĩa tiềm tàng) là tầng sâu nhất của văn bản văn học, đ ợc suy ra từ ngôn từ, hình t ợng trong văn bản và từ nhiều

suy luận, liên t ởng khác

- Hàm nghĩa của văn bản chính là

những tâm sự, thể nghiệm của nhà

văn về cuộc sống, những quan niệm về

đạo đức xã hội, những hoài bão…

- Khám phá tầng hàm nghĩa của vbvh

giúp tâm hồn và trí tuệ ng ời đọc trở

nên giàu có, phong phú hơn, ý nghĩa

hơn

VBVB và tác phẩm văn học có mối

quan hệ như thế nào? Khi nào VBVH trở thành tác phẩm văn học?

VBVH là hệ thống ký hiệu do nhà văn sáng tạo ra, nó tồn tại một cách khách quan.

Khi VBVH được người đọc tiếp nhận,

khám phá các giá trị tiềm ẩn trong tác

phẩm, VBVH trở thành tác phẩm văn

học sống động, có linh hồn

Người đọc càng trải nghiệm cuộc sống, càng có sự thấu hiểu về nghệ thuật thì càng hiểu những ý nghĩa ẩn tàng

trong VBVH

Văn bản VH Độc giả Tác phẩm VH

Thế giới sống động, tác động đến con người, đến cuộc đời

Văn bản VH Độc giả

Văn bản VH

Từ VBVH đến tác phẩm văn học

bµi tËp cñng cè

(PhÇn luyÖn tËp SGK)

phía tr ớc, bàn tay hoa

hoa một điệu múa kì

Trên khuôn mặt gì nua không biết bao nhiêu nếp nhăn, đan vào nhau, mỗi nếp nhăn chứa đựng bao nhiêu cực nhọc gắng gỏi một đời.

Ai biết đâu, bà cụ b ớc không còn vững lại chính

là nơi dựa cho chiến sỹ kia đi qua những thử

thách

Bài tập 1:

a) Cấu trúc hai đoạn t ơng tự nhau

- Câu đầu là câu hỏi của nhà thơ

về một hiện t ợng nhìn thấy ở trên

đ ờng

- 3 câu tiếp tả kĩ 2 nhân vật: nét mặt, đôi măt, cái miệng, cử chỉ

- Câu cuối là nỗi băn khoăn, suy

nghĩ về nơi dựa

b) Hàm ý:

Nơi dựa thuộc về tinh thần, tinh cảm,

là niềm vui và ý nghĩa cuộc sống

-> Đứa con là niềm vui, niềm tin và là

chỖ dựa tinh thần để ng ời mẹ sống

-> Bà cụ là nơi gửi lòng yêu kính của

con cháu tiếp thêm sức mạnh cho ng ời lính chiến đấu chống quân thù

=> Sống là phải hi vọng vào t ơng lai, nhớ ơn quá khứ làm nên phẩm giá nhân văn của con ng ời

Thêi gian qua kÏ tay

sèng bÊt tö cña

nghÖ thuËt

vµ t×nh yªu tr íc thêi

gian

2.Văn bản văn học có cấu trúc (từ ngoài vào trong) chủ yếu với các tầng nào?

A Tầng hình tượng, tầng hàm nghĩa, tầng ngôn từ

B Tầng ngôn từ, tầng hình tượng, tầng hàm nghĩa

C Tầng hình tượng, tầng ngôn từ, tầng hàm nghĩa

D Tầng hàm nghĩa, tầng hình tượng, tầng ngôn từ

B

VĂN BẢN VĂN HỌC

bài tập củng cố

2 Nói về tầng hàm nghĩa của một vbvh, nội dung nào trong những nội dung sau đây là thiếu chính xác?

a Là tầng thứ ba- tầng sâu nhất của văn

bản văn học

B Thể hiện những tâm sự của nhà văn

về cuộc sống, những quan niệm về

đạo đức xã hội, những hoài bão…

C Đ ợc tạo thành từ các chi tiết về phong

cảnh, môi tr ờng, chân dung, cử chỉ, lời nói…

D Là cái đích cuối cùng của việc đọc

hiểu vbvh

Bµi häc kÕt thóc

C¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c em häc sinh!