Tuần 17. Ai đã đặt tên cho dòng sông?

Tuần 17. Ai đã đặt tên cho dòng sông? tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các...

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Kiến thức: Thấy được tình yêu niềm tự hào của tác giả đối với sông Hương, xứ Huế; hiểu được đăc trưng của thể loại bút kí và đặc sắc nghệ thuật của bài kí.

- Kĩ năng: Đọc – hiểu thể kí văn học theo đặc trưng thể loại

- Thái độ: Đồng cảm, trân trọng với tình yêu, niềm tự hào tha thiết, sâu lắng của tác giả dành cho dòng sông quê hương, cho xứ Huế thân yêu và cũng là cho đất nước.

C Tiến trình lên lớp:

B Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: SGK, Chuẩn KT-KN Ngữ Văn 12, Máy tính, máy chiếu,

- HS: SGK, vở soạn, vở ghi, ….

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Vài nét về tác giả:

- Sinh năm 1937 tại TP Huế

- Là một trí thức yêu nước,

vốn văn hoá sâu rộng

- Chuyên viết bút kí, đặc biệt thành công khi viết về Huế.

+ Kết hợp nhuần nhuyễn giữa :

` Chất trí tuệ và trữ tình

` Triết học, văn hoá, lịch sử, địa lí

` Nghị luận sắc bén với suy tư đa chiều

+ Lối hành văn hướng nội, súc tích, mê đắm, tài hoa

- Phong cách nghệ thuật

2 Vài nét về tác phẩm, đoạn trích:

a Tác phẩm:

Tiêu đề Thể loại Đề tài Nội dung

Tuỳ bút Sông Hương

và Huế

Vẻ đẹp sông Hương từ nhiều góc độ

Giàu chất thơ,

gợi từ huyền

thoại

Hoàn cảnh sáng tác: Viết tại Huế (1981), đăng trên báo văn nghệ, rồi đưa vào tập kí “Ai đã đặt tên cho dòng sông” (1986)

b Về đoạn trích: Vị trí:

Nằm trong phần 1 (miêu tả cảnh quan thiên

nhiên của sông Hương) và lời kết của toàn tác phẩm

sụng Hương từ cụ̣i nguụ̀n.

• Phần hai: tiếp theo đến “quêưhươngư xứưsởư”: Vẻ đẹp đầy nữ tính của sụng Hương khi trở vờ̀ thành phụ́

• Phần kết: còn lại: Sụng Hương với vẻ

đẹp văn hoá và lịch sử

3 Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật:

3.1 Sông Hương - vẻ đẹp tuyệt mĩ của thiên nhiên

xứ Huế:

a Vẻ đẹp từ cội nguồn hoang dại:

- Sông Hương là bản trường ca của rừng già với nhiều tiết tấu:

+ Khi rầm rộ dưới bóng cây đại ngàn,

+ Lúc mãnh liệt qua các ghềnh thác,

+ Khi cuộn xoáy như những cơn lốc vào những đáy vực bí ẩn

+ Có lúc trở nên dịu dàng và đắm say giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng.

- S«ng H ¬ng tùa c« g¸i Di gan phãng kho¸ng vµ man d¹i, b¶n lÜnh

gan d¹, mét t©m hån tù do vµ trong s¸ng

=> Sông Hương toát lên vẻ đẹp của một sức sống mãnh liệt, hoang dại, đầy cá tính.

?

Tại sao tác giả lại chú ý tìm hiờ̉u sụng

Hương từ cụ̣i nguụ̀n ?

?

Nếu không tìm hiểu từ cội nguồn, khó thấy hết vẻ đẹp trong phần tâm hồn sâu thẳm của dòng sông

b Vẻ đẹp đầy nữ tớnh khi trở về thành phố Huế:

Hãy tìm những câu văn, đoạn văn miêu tả sông H ơng chảy xuôi về đồng bằng và ngoại vi thành phố? Nét tài

hoa, lịch lãm của tác giả ở đây là gì?

thế kỉ” đến : “quê h ơng xứ sở”

?

- Mang vẻ đẹp trầm mặc khi qua bao lăng tẩm, đền đài, mang niềm kiêu hãnh âm u đ ợc phong kín trong

-> Nột tài hoa, lịch lóm của tỏc giả:

- Sử dụng loạt động từ diễn tả dòng chảy sống

động qua những địa danh xứ Huế.

- Các biợ̀n pháp so sánh, nhân hoá đầy ảo mộng

- Kết hợp hài hoà bút pháp kể và tả

=> Ng ời đọc khó c ỡng một sức hấp dẫn, quyến

rũ bởi sự phối cảnh kì thú giữa H ơng giang

Sông H ơng khi chảy vào thành phố

- Sông H ơng gặp thành phụ́ Huờ́ như đờ́n với điờ̉m hẹn của

tình yờu, trở nờn vui tươi, đặc biợ̀t chọ̃m rói và ờm dịu, mờ̀m mại.

của vùng ngoại ô Kim Long,ưkéoưmộtưnétưthẳngư

thựcưyênưtâmưtheo h ớng tây nam - đông bắc,

+ Rồi: uốnưmộtưcánhưcungưrấtưnhẹưsang Cồn Hến khiến dòngưsôngưmềmưhẳnưđi,ưnh một tiếng

“vâng” không nói ra của tình yêu.

?

Đó là vẻ đẹp sâu lắng trong vóc dáng của sông Hương khi đến với người tình.

§o¹n s«ng H ¬ng s¾p uèn

Mét c¸i t«i tµi

hoa, tµi tö, ®a

t×nh.

ô

- Với cách nhìn say đắm của một trái tim

hoa nhất của bài viết về dòng sông mang

thiênưtínhưnữ:

+ SôngưHươngưđangưxaưdầnưthànhưphố,ưnhưư sựcưnhớưlạiưmộtưđiềuưgìưchưaưkịpưnói,ưnóư

độtưngộtưđổiưdòng,ưrẽưngoặtưsangưhướngư

đôngưtâyưđểưgặpưlạiưthànhưphốưlầnưcuốiưởư thịưtrấnưBaoưVinhưxưaưcổ

-> Khúc quanh thật bất ngờ đó, tựa nh một

nỗiưvươngưvấn và d ờng nh còn có cả mộtư

chútưlẳngưlơưkínưđáoưcủaưtìnhưyêu

+ Đấy là điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế

+ Với nghìn ánh hoa đăng bồng bềnh muốn đi muốn ở

chao nhẹ trên mặt nước như những vấn vương của một nỗi lòng.

3.2 Sông Hương - vẻ đẹp của lịch

sử, cuộc đời, thi ca:

+ Trong lịch sử: sông Hương mang vẻ đẹp của

một bản hùng ca ghi dấu bao chiến công oanh liệt của dân tộc

+ Trong đời thường: sông Hương mang vẻ đẹp

giản dị của “một người con gái dịu dàng của đất nước”.

3.3 Kết thúc bài kí:

làng Thành Chung có nghề trồng rau thơm Vì yêu quý con sông xinh đẹp, nhân dân hai bên bờ sông đã nấu nước của trăm loài hoa đổ xuống dòng sông cho làn nước thơm tho mãi mãi.

-> Khát vọng của người dân muốn xây đắp cái đẹp cho quê hương, xứ sở.

-> nhất quán với nhan đề

-> niềm biết ơn với những người đã khai phá miền

đất này.

III TỔNG KẾT:

1 Nội dung:

- Vẻ đẹp độc đáo, đa dạng của sông Hương.

- Tình yêu, niềm tự hào của tác giả đối với đối

với quê hương, đất nước.

2 Nghệ thuật:

Thể hiện rõ nét văn phong Hoàng Phủ Ngọc

Tường qua thể tùy bút.

4 Củng cố:

Nối ý ở cột A tương ứng với các ý đúng ở cột B:

Sông Hương ở thượng

lưu Là người gái đẹp bừng tỉnh sau một giấc ngủ

5 Hướng dẫn học bài về nhà:

- Phân tích được vẻ đẹp thiên nhiên của dòng sông Hương qua cái nhìn độc đáo của Hoàng Phủ Ngọc Tường.

- Từ đó, chỉ ra nét tài hoa trong văn phong tác giả.

- Chuẩn bị bài sau: soạn văn bản: Những ngày