Tuần 11. Nguyễn Tuân

Tuần 11. Nguyễn Tuân tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế...

NGUYỄN TUÂN

- Vũ Ngọc Phan – tác giả bộ sách Nhà văn hiện

đại: “Chỉ người ưa suy xét đọc Nguyễn Tuân

mới thấy thú vị, vì văn Nguyễn Tuân không phải thứ văn để người nông nổi thưởng thức Một ngày không xa, khi mà văn chương Việt Nam được người Việt Nam ham chuộng hơn bây giờ, tôi dám chắc những văn phẩm của Nguyễn Tuân sẽ còn có một địa vị xứng đáng hơn nữa”.

- Thạch Lam: “Trong cái vội vàng, cái cẩu thả

của những tác phẩm xuất bản gần đây, những sản phẩm đã hạ thấp văn chương xuống mực giá trị của một sự đua đòi, người ta lấy làm sung sướng khi thấy một nhà văn kính trọng và yêu mến cái đẹp, coi công việc sáng tạo là công việc quý báu và thiêng liêng”.

I. Cơ sở hình thành phong cách

II. Sự nghiệp văn học

III. Phong cách nghệ thuật

Nguyễn Tuân

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH PHONG CÁCH NGHỆ THUẬT

1. Tiểu sử

 Sinh ngày 10/7/1910, mất 28/7/1987.

 Quê: Xã Nhân Mục (làng Mọc), thôn Thượng Đình, huyện Từ

Liêm, nay là quận Thanh Xuân nội thành Hà Nội.

 Xuất thân trong gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn Ông thân

sinh là Nguyễn An Lan, tú tài khoa thi Hán học cuối cùng - một

nhà nho tài hoa bất đắc chí Cụ Tú Lan có ảnh hưởng sâu sắc đến

tư tưởng phong cách Nguyễn Tuân Bên cạnh đó, người cha được

bổ làm thư kí tòa sứ thời thuộc Pháp và được điều đi nhiều tỉnh

miền Trung nên Nguyễn Tuân đã để lại nhiều bài tùy bút đặc sắc

về các địa phương đã này.

- Học hành dang dở, viết văn, viết báo chuyên nghiệp, từng hai lần bị tù vì “xê dịch” và giao du với những người hoạt động chính trị

- Viết văn từ đầu những năm 1930

 Nhà văn lãng mạn độc đáo

- Cách mạng tháng Tám thành công : Nhiệt tình tham gia cách mạng và kháng chiến, trở thành một trong những nhà văn cách mạng hàng đầu tiêu biểu ở nước ta

2. Con người

- Nguyễn Tuân là một trí thức giàu lòng yêu nước và tinh thần dân tộc Lòng yêu nước của ông có màu sắc riêng: gắn liền với những giá trị văn hóa cổ truyền của dân tộc Ông yêu tha thiết tiếng mẹ

đẻ, những kiệt tác văn chương của Nguyễn Du, Đoàn Thị Điểm,

Tú Xương, Tản Đà , những nhạc điệu hoặc đài của các lối hát ca trù hoặc dân dã mà thiết tha của giọng hò Quảng Trị, Thừa Thiên, Nam Bộ , những phong cảnh đẹp của quê hương đất nước, những thú chơi tao nhã như uống trà, nhắm rượu, chơi hoa, chơi chữ đẹp, đánh thơ, thả thơ , những món ăn truyền thống thể hiện khẩu vị tinh tế của người Việt.

- Ở Nguyễn Tuân, ý thức cá nhân phát triển rất cao Ông viết văn trước hết để khẳng định cá tính độc đáo của mình Ông ham du lịch, tự gán cho mình một chứng bệnh gọi là "chủ nghĩa xê dịch" Lối sống tự do phóng túng của ông không phù hợp với chế độ thuộc địa (hai lần bị tù).

- Nguyễn Tuân là con người rất mực tài hoa Tuy chỉ viết văn

nhưng ông còn am hiểu nhiều môn nghệ thuật khác: hội hoạ, điêu khắc, sân khấu, điện ảnh Ông còn là một diễn viên kịch nói có tài và là một diễn viên điện ảnh đầu tiên ở nước ta Ông thường vận dụng con mắt của nhiều ngành nghệ thuật khác

nhau để tăng cường khả năng quan sát, diễn tả của nghệ thuật văn chương.

- Nguyễn Tuân là một nhà văn biết quý trọng thật sự nghề nghiệp của mình Ngay từ trước Cách mạng tháng Tám, ông đã quan niệm nghề văn là một cái gì đối lập với tính vụ lợi kiểu con

buôn, và ở đâu có đồng tiền phàm tục thì ở đấy không thẻ có cái đẹp Đối với ông, nghệ thuật là một hình thái lao động nghiêm túc, thậm chí "khổ hạnh" và ông đã lấy chính cuộc đời cầm bút hơn nửa thế kỷ của mình để chứng minh cho quan niệm ấy.

3 Thời đại

- Trước cách mạng tháng 8/1945 : Sống vào thời điểm xã hội phong kiến suy tàn đang chuyển sang hình thái thuộc địa Xã hội ấy khiến ông tỏ ra khinh thường, ngông ngạo và ông đã tìm đến vẻ đẹp văn hóa cổ truyền.

- Sau Cách mạng tháng 8/1945 : Nguyễn Tuân nhiệt liệt chào mừng Cách mạng, tích cực tham gia kháng chiến chống Pháp, chống Mĩ

và xây dựng đất nước bằng ngòi bút của mình.

II SỰ NGHIỆP VĂN HỌC

 Nguyễn Tuân cầm bút từ đầu những năm 1930 Lúc đầu, ngoài viết kí, truyện ngắn, ông có làm thơ Năm 1937, chuyển sang viết một loạt truyện ngắn trào phúng hiện

thực chủ nghĩa đăng trên Đông Dương tạp chí Đầu năm

1938, do có tài diễn kịch, ông được tuyển đi Hồng Kông đóng một bộ phim truyện đầu tiên của Việt Nam gọi là

Cánh đồng ma Tập tùy bút du kí Một chuyến đi của ông

ra đời sau chuyến đi này đã khẳng định phong cách độc đáo và tên tuổi của ông trong đời sống văn học Khi

Vang bóng một thời, Thiếu quê hương, Chiếc lư đồng mắt cua, và tùy bút I, tùy bút II ra đời, ông càng nổi danh

như một cây bút độc đáo và đầy tài hoa

Ba đề tài chính của tác phẩm Nguyễn Tuân trước Cách mạng tháng Tám là:

 “Chủ nghĩa xê dịch”: Kết hợp thú giang hồ lãng tử của các nhà nho tài tử xưa với chủ trương “xê dịch” để săn tìm cảm giác mới

lạ do ảnh hưởng của triết học Nit-sơ và văn của Ăng-đơrê Gitđơ,

Pôn Morăng, Tác phẩm tiêu biểu: Một chuyến đi, thiếu quê

hương…

 “Vang bóng một thời” diễn tả đầy tài hoa những thú chơi tao nhã của người xưa: uống trà, nhắm rượu, thưởng hoa, đánh cờ, đánh bạc làm thơ, chơi chữ đẹp, làm đèn kéo quân…Tác phẩm tiêu

biểu: Vang bóng một thời, Phu nhân họ Bồ, Tóc chị Hoài,…

 Đời sống trụy lạc: Tác phẩm tiêu biểu: Ngọn đèn dầu lạc, Tàn

đèn dầu lạc, Chiếc lư đồng mắt cua,

Ngoài ra, trong những ngày cuối cùng của chế độ thuộc địa Pháp,

ông còn đi vào thế giới ma quỷ với những truyện ngắn gọi là Yêu

ngôn, thể hiện tâm trạng hoang mang bế tắc trước thực trạng xã

hội đen tối và hỗn loạn lúc bấy giờ, nhất là sau chuyến đi tù lần thứ hai.

 Từ Cách mạng tháng Tám, vốn sẵn lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, Nguyễn Tuân hăng hái tham gia mọi hoạt động Cách mạng Giờ đây, thú “xê dịch” chuyển thành ý thức xâm nhập thực tế đời sống để viết: thăm chiến trường miền Nam ngay sau Cách mạng tháng Tám, diễn kịch lưu động khu IV phục vụ kháng chiến, lên Việt Bắc, đi nhiều chiến dịch cùng với quân đội, tham gia hoạt động quần chúng, giảm tô và cải cách ruộng đất ở Bắc Giang, đi vào vùng địch hậu Bắc Ninh, nằm hầm “bem” với du kích Hòa bình lập lại trên miền Bắc, ông đi thực tế sông Đà, Điện Biên, thăm các công trình làm đường Tây Bắc, ra đảo Cô Tô, vào sông Tuyến, Vĩnh Linh Giặc Mĩ đánh phá miền Bắc, ông đi vào tuyến lửa Quảng Bình và sau đó trụ lại ở thủ đô trong thời kì ngày không quân Hoa Kì đánh phá ác liệt…

Đi và viết không ngừng nghỉ, liên tục từ Tổng khởi nghĩa tháng 8 tới trước phút qua đời Tác phẩm của ông vì thế theo sát từng bước đi Cách mạng, từng nhiệm vụ chính trị của đất nước Điều đáng chú ý

là Nguyễn Tuân bao giờ cũng có ý thức phục vụ chính trị với tư cách nhà văn, nghĩa là phải tìm tòi, khám phá và sáng tạo cái đẹp và luôn luôn phải thể hiện một phong cách độc đáo.

 Tác phẩm chính:

 Trước Cách Mạng tháng Tám: Một chuyến đi (1938), Vang bóng một thời (1939), Ngọn đèn dầu lạc (1939), Thiếu quê hương (1940), Tàn đèn dầu lạc (1941), Chiếc

lư đồng mắt cua (1941), Tùy bút I (1941), Tùy bút II (1943), Tóc chị Hoài (1943), Nguyễn (1945)

 Sau Cách Mạng tháng Tám: Chùa Đàn (1946), Đường vui (1949), Tình chiến dịch (1950), Thắng càn (1953), Chú Giao làng Seo (1953), Bút kí Đi thăm Trung Hoa (1955), Tùy bút Kháng chiến và Hòa Bình (Tập I - 1955, Tập II – 1956), Truyện một cái thuyền đất (1958), Sông

Đà (1960), Hà Nội ta đánh Mĩ giỏi (1972), Kí (1976), Tuyển tập Nguyễn Tuân (1981), Truyện nghề (1986), Cảnh sắc và hương vị đất nước (1988), Yêu ngôn (1999), Nguyễn Tuân bàn về nghệ thuật (1999), Nguyễn Tuân toàn tập (2000)