Phuong phap nghien cuu xa hoi hoc

Mô tả văn tắt nội dung môn học Môn học bao gồm các nội dung về nghiên cứu xã hội và phương pháp nghiên cứu xã hội học; đặc điểm và loại hình nghiên cứu xã hội học; các giai đoạn và các b

Trang 1

TRUONG DH KHXH&NV

KHOA XA HOI HOC |

DE CUONG CHI TIET MON HOC

1 Thông tin tổng quát

Tên môn học

‹ _ Tiếng Việt: Phương pháp nghiên cứu xã hội học

¢ Tiéng Anh: Sociological research Methods

- Masé mon hoc:

- - Bộ môn, giảng viên phụ trách giảng dạy:

° PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Xoan

‹ PGS.TS Trần Thị Kim Xuyến

- _ Thuộc khối kiến thức/ kỹ năng:

¢ Chuyên ngành

- - Số tín chỉ

‹ _ Lý thuyết: 60

¢ Thực hành: 15

2 Mô tả văn tắt nội dung môn học

Môn học bao gồm các nội dung về nghiên cứu xã hội và phương pháp nghiên cứu xã hội học; đặc điểm và loại hình nghiên cứu xã hội học; các giai đoạn

và các bước tiến hành một cuộc điều tra xã hội học; đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu xã hội học; các cách chọn mẫu; các phương pháp nghiên cứu và các phương pháp thu thập thông tin; các kỹ năng thu thập, xử lý và phân tích thông tin định lượng và định tính; cách viết báo cáo khoa học

3 Nội dung môn học

Phan I

1, Nghiên cứu xã hội là gì?

1.1 Nghiên cứu khoa học

1.1.1 Nghiên cứu là gì?

1.1.2 Yêu câu khi chơi trò chơi nghiên cứu

1.1.3 Các nguyên tắc khi làm nghiên cứu

1.2 Ví dụ về câu hỏi nghiên cứu và tinh kha thi của dé tai

1.3 Tại sao bạn lại muốn nghiên cứu

1.4 — Tại sao bạn lại muốn nghiên cứu

2 Phương pháp nghiên cứu xã hội học là gì?

2.1 _ Cách tiếp cận xã hội học

2.1.1 Cách tiếp cận của khoa học tự nhiên

Trang 2

2.1.2 Cách giải thích của xã hội học về xã hội

2.2 Đối tượng nghiên cứu của xã hội học

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu của xã hội học

2.2.2 Quan đieảm cuđa các nhà xã hội học về các hiện tượng xã hội 2.3 Các dạng nghiên cứu chung

2.3.1 Nghiên cứu phát hiện

2.3.2 Nghiên cứu mơ tả

2.3.3 Nghiên cứu giải thích

2.3.4 Nghiên cứu đánh giá

2.4 Các nghiên cứu xã hội học

3 Nghiên cứu định lượng và nghiên cứu định tính

3.1 Mơ hình nghiên cứu

3.2 _ Phương pháp luận nghiên cứu

3.2.L Phương pháp thực chứng

3.2.2 Phương pháp lý giải

3.3 Phương pháp nghiên cứu định lượng

3.4 Phương pháp nghiên cứu định tính

3.5 So sánh phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính

3.5.1 Cơ cấu tiêu chuẩn hĩa

3.5.2 Tính linh hoạt trong thiết kế nghiên cứu

3.5.3 Bản chất của các dữ liệu

3.5.4 Nội dung nghiên cứu

3.5.5 Kiểu của phương pháp thu thập dữ liệu

3.5.6 Hình thành các câu hỏi và câu trả lời

3.9.7 Lựa chọn người được phỏng vấn

3.5.8 Quyết định vẻ tính phù hợp của dữ liệu

3.5.9 Thời gian phân tích

3.5.10 Vai trị của lý thuyết

3.5.11 Các vấn đề khác nhau với dạng phân tích khác nhau

3.6 Kết hợp giữa nghiên cứu định tính và định lượng

3.7 Qui trình kết hợp

4 Xây dựng đề cương nghiên cứu

4.1 Xác định vấn đề nghiên cứu

4.1.1 Phân biệt hiện tượng XH và vấn đề XH

4.1.2 Van dé XH va van dé nghién ciru

42 Thiết kế đề cương nghiên cứu

4.2.1 Đề tài nghiên cứu

Trang 3

4.2.2 Lý do chọn đê tài

4.2.3 Tổng quan tình hình nghiên cứu

4.2.4 Mục tiêu nghiên cứu

4.2.5 Nội dung nghiên cứu

4.2.6 Lý thuyết cơ bản

4.2.7 Phương pháp nghiên cứu

4.2.8 Sản phẩm dự kiến

4.2.9 Kế hoạch nghiên cứu

4.3 Tóm tắt các phần cơ bản của một đề cương nghiên cứu

5 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

5.1 _ Định nghĩa về tổng quan tài liệu

5.2 Một số câu hỏi cần đặt ra khi tổng quan

5.3 Lý do làm tổng quan

5.4 Lam thế nào để viết tổng quan

5.5 _ Các phần trong tổng quan

5.5.1 Phần mở đầu

5.5.2 Phần nội dung chính của tổng quan

5.5.3 Phần kết luận

5.6 Câu hỏi khi đọc một tài liệu

6 Lý thuyết trong nghiên cứu định lượng và định tính 6.1 Lý thuyết trong các nghiên cứu định lượng

6.1.1 Kiểm chứng lý thuyết

6.1.2 Mô hình lý thuyết

6.1.3 Các loại lý thuyết trong XHH

- Đại lý thuyết

- Lý thuyết tầm trung 6.1.4 Giả thuyết nghiên cứu

6.2 Lý thuyết trong các nghiên cứu định tính

6.2.1 Ma trận về phân tích giữa DL va DT

6.2.2 Mau trong NCDT

6.2.3 Thiết ké mét NCDT

7 Thao tác hóa các khái niệm và xây dựng các chỉ báo

7,1 Thao tác khái niệm

7.1.1 Các bước trong thao tác hóa khái niệm

7.1.2 Các ví dụ về thao tác khái niệm

7.1.3 Khái quát hóa thực nghiệm

7.2 Biến số và thang đo

Trang 4

7.2.1 Phuong phap dién dich

7.2.2 Biến số

7.2.3 Thang đo

7.2.4 Biến độc lập và biến phụ thuộc

Phan II

1 Các giai đoạn và các bước tiễn hành một cuộc nghiên cứu xã hội học

1.1 Mô hình nghiên cứu khoa học

1.2 _ Các giai đoạn nghiên cứu xã hội học thực nghiệm

1.2.1 Giai đoạn chuẩn bị

1.2.2 Giai đoạn tiến hành điều tra

1.2.3 Giai đoạn xử lý và phân tích thông tin, viết báo cáo khoa học

2 Đạo đức nghè nghiệp trong nghiên cứu xã hội

2.1 Những nguyên lý cơ bản và cơ sở của đạo đức trong nghiên cứu 2.2 Các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp

2.3 Qui định của Hiệp hội Xã hội học Mỹ (1997)

3 Chọn mẫu

3.1 Các thuật ngữ

3.2 Lý do chọn mẫu

3.3 Cac phương pháp chọn mẫu

3.3.1 Các loại mẫu xác suất

3.3.2 Các loại mẫu phi xác suất

4 Phương pháp phân tích tư liệu sẵn có

4.1 Khái niệm — Phân loại - Đặc điểm

4.2 Tính xác thực và độ tin cậy của thông tin

4.3 Phương pháp phân tích thứ cấp

4.4 Phương pháp phân tích tư liệu thống kê sẵn có

4.3 Phương pháp lịch sử và phân tích nội dung

4.6 Thu thập thông tin cấp cộng đồng

3 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

5.1 Khái niệm - Phân loại - Đặc điểm

5.2 Bố cục của bảng hỏi

5.3 Các dạng câu hỏi

5.4 Những nguyên tắc cơ bản khi xây dựng bảng hỏi

5.5 Chọn mẫu và kỹ thuật thu thập thông tin

3.6 Xử lý — phân tích thông tin và viết báo cáo

6 Phương pháp phỏng vấn sâu

Trang 5

6.1 Ngudn géc — Khai niém — Mục đích ~ Y nghia — Ung dung

6.2 Các hình thức phỏng vấn

6.3 Thực hiện cuộc phỏng vấn sâu

1 Phương pháp thảo luận nhóm tập trung

7.1 Khái niệm - Lợi ích — Ưu điểm và hạn chế

7.2 Thiết kế cuộc nghiên cứu thảo luận nhóm tập trung

7.3 Thực hiện cuộc thảo luận nhóm tập trung

8 Phuong phap quan sat

8.1 Khai niệm — Vai trò — Dac trung — Muc dich — Phân loại

8.2 Xây dựng kế hoạch quan sát — Chương trình quan sát

6.3 Thực hiện cuộc quan sát theo loại hình quan sát

9 Viết báo cáo khoa học

9.1 Xây dựng luận điểm

9.2 Cấu trúc của báo cáo khoa học

9.3 Cách viết phần giới thiệu

9.4 Cách viết phan phương pháp

9.5 Cách trình bày các phát hiện và bình luận kết quả nghiên cứu

9.6 Cách viết kết luận

9.7 Tài liệu tham khảo và cách trích dẫn

4 Mục tiêu môn học

- Mục tiêu:

Môn học nhằm Cung cấp cho sinh viên kiến thức và các kỹ năng cơ bản về chọn

đề tài nghiên cứu, viết tổng quan tình hình nghiên cứu, xây dựng đề Cương nghiên cứu, thực hành xây dựng các công cụ thu thập thông tin, xử lý và phân tích thông tin định lượng và định tính, viết báo cáo khoa học một cách cơ bản (Kỹ năng chuyên sâu hơn sẽ được học ở môn PPNCXHH -~ Phần 2)

Ngoài ra, sinh viên cũng được rèn luyện thói quen và kỹ năng tự nghiên cứu; kỹ năng thuyết trình, thảo luận, phản biện; kỹ năng làm việc độc lập và làm việc nhóm; kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn nghề nghiệp và đời sống

- Kết quả dự kiến/chuẩn đầu ra của môn học: Sau khi hoàn tất môn học, sinh viên có thé:

Trang 6

Về kiến thức

Phân tích được các cách tiếp cận xã hội học và những phương pháp nghiên cứu

tương ứng; các giai đoạn và bước đi trong một nghiên cứu xã hội học; đạo đức

trong nghiên cứu; các phương pháp trong nghiên cứu định lượng và nghiên cứu định tính;

Giải thích được cách chọn đê tài nghiên cứu và chứng minh được vì sao cần viết tổng quan tình hình nghiên cứu; làm thế nào để xây dựng khung phân tích, giả thuyết nghiên cứu và xác định phương pháp thu thập thông tin;

- Thực hành được một cách cơ bản việc thiết kế một chương trình nghiên cứu; thu

thập, xử lý và phân tích thông tin định lượng và định tính; viết báo cáo khoa học

Về kỹ năng

Thực hiện xây dựng đề cương nghiên cứu và các công cụ thu thập thông tin cho

một đề tài cụ thể;

Vận hành có sự giám sát một số công đoạn của cuộc điêu tra xã hội học và cải

thiện các cách thức thu thập thông tin khi cần

Về thái độ

Có trách nhiệm tôn trọng đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu xã hội học;

Mong muốn được vận dụng các kỹ năng đã học để luôn đảm bảo tính xác thực và

độ tin cậy của thông tin trong quá trình nghiên cứu; vận dụng các kiến thức và kỹ

năng đã học vào thực tiễn nghề nghiệp và đời sống

Không ngừng học hỏi tất cả nội dung có liên quan đến phương pháp nghiên cứu xã

hội học để nâng cao chất lượng các cuộc nghiên cứu mà bản thân tham gia

5 Chuân đâu ra môn học

STT | Kết quả dự kiến/Chuẩn đầu ra của môn|_ Các hoạt động dạy và Kiém tra, đánh giá

- Phân tích được các cách tiếp cận xã |- SV thuyết trình - Ý kiến hỏi đáp

hội học và những phương pháp nghiên |- SV thảo luận nhóm - Bài tập tại lớp và ở

cứu tương ứng; các giai đoạn và bước |- 3V làm bài tập trên lớp | nhà

đi trong một nghiên cứu xã hội học;

đạo đức trong nghiên cứu; các phương

pháp trong nghiên cứu định lượng và

nghiên cứu định tính;

- Giải thích được cách chọn để tài - SV làm bài tập ở nhà

và sửa trên lớp

- GV và SV thảo luận để sửa bài tập - Kiểm tra giữa kỳ

Trang 7

nghiên cứu và chứng minh được vì

sao cân viết tổng quan tình hình

nghiên cứu;

- Thực hành được một cách cơ bản việc

thiết kế một chương trình nghiên cứu;

thu thập, xử lý và phân tích thông tin

định lượng và định tính; viết báo cáo

khoa học

Về kỹ năng

- Thực hiện xây dựng đề cương nghiên

cứu và các công cụ thu thập thông tin

cho một đề tài cụ thể;

- Vận hành có sự giám sát một số công

đoạn của cuộc điều tra xã hội học và

cải thiện các cách thức thu thập thông

tin khi cần

- GV thuyết trình

- GV hướng dẫn thực hành

- SV thuyết trình/ thảo

luận

- 9V làm bài tập tại lớp

- SV lam bai tap 6 nha

- SV di thuc tap thu thap thông tin trên thực tế

- Đề cương nghiên cứu

- Bang hdi/ tiéu chí thu thập thông tin định tính được xây dựng

và thực hiện điều tra

thử (soát phiếu & chia sẻ thông tin)

- Bảng hỏi được sửa chữa

(điều tra thử) - File ghi 4m và biên

- SV chia sẻ thông tin rút | bản gỡ băng kinh nghiệm đi thực tế |- Thông tin được chia

- 9V sửa chữa các công | sẻ

cụ thu thập thông tin |- Kiểm tra cuối kỳ

- GV và SV thảo luận

- SV thảo luận nhóm - Thông tin được chia

- Có trách nhiệm tôn trọng đạo đức - GV và SV thảo luận sẻ khi SV đi thực tế nghề nghiệp trong nghiên cứu xã hội

học;

- Mong muốn được vận dụng các kỹ

năng đã học để luôn đảm bảo tính xác

thực và độ tin cậy của thông tin trong

quá trình nghiên cứu; vận dụng các

kiến thức và kỹ năng đã học vào thực

tiễn nghè nghiệp và đời sống

- Không ngừng học hỏi tất cả nội dung

có liên quan đến phương pháp nghiên

cứu xã hội học để nâng cao chất lượng

các cuộc nghiên cứu mà bản thân

Trang 8

STT | Kết quả dự kiến/Chuẩn| Các hoạt động | Kiểm tra đánh | Kết quả học tập của chương

đầu ra của môn học dạy và học giá sinh viên trình đào tạo (dự kiến)

Kiến Kỹ năng | Thái độ thức

Năm vững cách thức | trình kết quả làm và năm hợp tài tác

thiết kế một đề cương | - SV làm bài | việc nhóm vững liệu -Tích

nghiên cứu khoahoc | tập theo nhóm | - Tích cực tham | cách xác | - Phân cực chủ

từ cách xác định vấn | về xác định gia thảo luận định vấn | tích và động

quan tài liệu, mục cứu, tổng quan nghiên | van dé

mục

đích, mục tiêu

Và nội

dung nghiên cứu

từ đó xác định xây dựng giả thuyết và thuyết đề

phương pháp thu thập | khung phân phương pháp và tập

Trang 9

phương pháp nghiên

cứu

Bước đâu xây dựng |-SVthaotác | Kết quả xây Vận - Kỹ -Sáng một đề cương nghiên | - GV hướng dựng đề cương | dụng năng tạo

Cương các chỉ nghiên | báo khái

- Kỹ năng liên kết các bước của

một đề

Cương mang tính hệ thống

- Năm được cách thu tập tại lớp - Kiểm tra giữa | sẵn có thống kê | học,

thập các loại triệu |- SV làm bài kỳ -Năm |vàphân | không

tích thông tin được phân tích

vào được vào

nghiên | nghiên

nhóm đã

Trang 10

chon lam

đề cương nghiên cứu

- Năm vững các - 5V thảo luận | & chia sẻ thông | và đặc cuộc thu | thực

nguyên tắc cơ bản và |-SVlàmbài | tin) điểm (ưu | thập hành

kỹ thuật xây dựng tập trên lớp - BH sau khi điểm và thông tin | - Mong

BH vwà diễn đạtcâu |- SV làm bài được sửa chữa | hạn chế) | băng BH | muốn

cần thiết; sử dụng thông tin trên hành xây | hiện việc | thực,

thông tin bằng BH và |- SV sửa chữa vi sao ban

viên,

điều tra thử và hoàn chỉnh

BH

- Năm được qui trình |- GV thuyết |- Tiêu chí thu | - Giải - Vận - Có

cứu định tính, sử - SV làm bài |- File ghi âm và | gốc, khái | cuộc công

- Thực hành được thảo luận để |- Ý kiến hỏi đáp | đích ý | thuật được

một cuộc PVS có sự sửa bài tập - Thông tin | nghĩa, - Cải các lỗi

câu khi tiếp xúc với khi SV đi thực | loại, ứng | cách đặt | gặp vì ít

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	854,24 KB