Pascal - Kiểu File

Dữ liệu kiểu File 1.Khái niệm về tệp Tệp hay tệp dữ liệu là một tập hợp các dữ liệu có liên quan với nhau và có cùng kiểu đợc nhóm lại với nhau tạo thành một dãy.. Định nghĩa tệp có phầ

Trang 1

Dữ liệu kiểu File 1.Khái niệm về tệp

Tệp hay tệp dữ liệu là một tập hợp các dữ liệu có liên quan với nhau và có cùng kiểu đợc nhóm lại với nhau tạo thành một dãy Chúng thờng đợc chứa trong một thiết bị nhớ ngoài của máy tính (đĩa mềm, đĩa cứng )

Tệp dữ liệu theo nghĩa rộng : có thể đó là chơng trình, có thể là số liệu, có thể là các dữ liệu khác nh kí tự, văn bản

Tệp đợc lu trữ trong bộ nhớ ngoài nh đĩa cứng, đĩa mềm Điều đó có nghĩa

là tệp đợc lu trữ để dùng nhiều lần và tồn tại ngay cả khi chơng trình kết thúc hoặc mất điện Vì vậy nhng dữ liệu nào cần lu giữ thì chúng ta bắt buộc phải dùng đến tệp

Tệp là một kiểu dữ liệu có cấu trúc Định nghĩa tệp có phần nào giống mảng

ở chỗ chúng đều là tập hợp của các phần tử dữ liệu cùng kiểu Song mảng đợc khai báo trong chơng trình với số phần tử đã xác định, còn số phần tử của tệp không xác định khi định nghĩa

2 Cách định nghĩa tệp trong Pascal

Cách 1

TYPE

Kiểu_tệp = FILE OF kiểu_phần_tử;

Sau đó ta khai báo

VAR Biến_Tệp : Kiểu_tệp;

Cách 2 : khai báo trực tiếp

VAR

Biến_tệp : FILE OF Kiểu_phần_tử;

VD :

TYPE

FileInteger = FILE OF integer;

FileReal = FILE OF real;

FileBoolean = FILE OF Boolean;

Nhan_su = RECORD

Ten : String[30];

Tuoi : Byte;

Luong : Real;

END;

VAR

F1,F2 : FileInteger;

F3 : FileReal;

FNS : FILE OF Nhan_su;

F5 : FILE OF Char;

3.Mở tệp mới để cất dữ liệu

a Mở tệp để ghi

Pascal dùng 2 thủ tục đi liền nhau theo thứ tự

ASSIGN (Biến_Tệp, Tên_tệp); Gán tên_tệp cho biến_tệp;

REWRITE (Biến_Tệp);

VD : ASSIGN(F1,'NGUYENTO.DAT');

REWRITE(F1);

Trang 2

Sau khi mở tệp xong, tệp sẽ rỗng vì cha có phần tử nào, cửa sổ tệp sẽ không có giá trị xác định vì nó trỏ vào cuối tệp (EOF) Ly ý, nếu trên đĩa có tập tin trùng với tên của tệp mở thì nó sẽ bị xoá đi

b.Ghi các giá trị vào tệp với thủ tục WRITE

Cách viết

Write (Biến_tệp, Item1, Item2, , ItemN);

Trong đó Item1, Item2, ItemN là các hằng, biến, các biểu thức và phải có giá trị cùng với kiểu phần tử của tệp

VD : Với I,J,K là các biến INTEGER, ta có thể viết :

Write (F1, 3, I+2*J, K, 5);

Bớc cuối cùng của việc đặt dữ liệu vào tệp là đóng tệp bằng thủ tục

CLOSE (Biến_Tệp)

VD : CLOSE(F1);

4 Đọc dữ liệu từ một tệp đã có

a Mở tệp để đọc

Pascal dùng 2 thủ tục đi liền nhau theo thứ tự

ASSIGN (Biến_Tệp, Tên_tệp); Gán tên_tệp cho biến_tệp;

RESET (Biến_Tệp);

VD : ASSIGN(F1,'NGUYENTO.DAT');

RESET(F1);

Sau khi mở tệp xong, nếu tệp không rỗng thì cửa sổ bao giờ cũng trỏ vào phần tử

đầu tiên của tệp

b.Đọc dữ liệu từ tệp

Cách viết

Read (Biến_tệp, Var1, Var2, , VarN);

Trong đó Var1, Var2, VarN chỉ có thể là các biến có giá trị cùng với kiểu phần

tử của tệp

Việc đọc một phần tử của tệp còn cần có điều kiện : phải xem tệp có còn phần tử không, tức là cửa sổ tệp cha trỏ đến EOF Hàm EOF(Biến_tệp)=TRUE nếu cửa sổ tệp trỏ vào cuối tệp và EOF(Biến_tệp)=FALSE nếu cửa sổ vẫn trỏ vào phần tử của tệp

VD : Muốn đọc tất cả các phần tử của tệp

WHILE not EOF(Biến_Tệp) DO

BEGIN

Read(Biến_Tệp, X);

END;

c.Bớc cuối cùng của việc đọc dữ liệu từ tệp là đóng tệp bằng thủ tục

CLOSE (Biến_Tệp)

VD : CLOSE(F1);

5.Tệp truy nhập trực tiếp

Vì độ dài của các phần tử trong tệp là nh nhau nên ta có thể truy nhập trực tiếp vào vị trí của một phần tử nào đó trong tệp bằng cách dùng SEEK

Cách viết

SEEK (Biến_Tệp, No) No là số thứ tự của phần tử trong tệp

Trang 3

Theo thủ tục này máy sẽ đặt cửa sổ tệp vào phần tử thứ No Sau đó ta chỉ cần dùng các thủ tục READ để đọc nó ra hoặc WRITE để đặt giá trị mới vào

6.Các thủ tục và hàm xử lí tệp của Pascal

FILESIZE (F) : cho số phần tử của tệp F

FILEPOS (F) : cho vị trí tức thời của con trỏ

ERASE (F) : xoá FILE trên đĩa có tên đã gán vào F

RENAME (F, St) : đổi tên tệp thành St (kiểu String)

7.Tệp văn bản (TEXT FILE)

a Cách khai báo

VAR Biến_tệp : TEXT;

VD :

VAR F1,F2 : TEXT

Các phần tự của tệp kiểu TEXT là các kí tự (chữ viết) song TEXT khác với FILE

OF Char ở chỗ TEXT đợc tổ chức thành từng dòng với độ dài mỗi dòng khác nhau nhờ có thêm các dấu hết dòng Đó là cặp kí tự điều khiển :

- CR (Carriage Return) : nhảy về đầu dòng, mã số ASCII=13

- LF (Line Feed) : nhảy xuống dòng tiếp theo, mã số ASCII=10

Chúng đợc nhận dạng để ngăn cách giữa 2 dãy kí tự tơng ứng với 2 dòng khác nhau

VD : Đoạn văn bản sau

VI DU

1234

HET

Máy sẽ chứa trong tệp văn bản thành một dãy nh sau :

VI DU CR LF 1234 CR LF HET EOF ³ ³ ³ ³ ³

b.Ghi vào tệp văn bản

Có 3 thủ tục

Write(Biến_Tệp, Item1, Item2, ItemN);

Writeln(Biến_Tệp, Item1, Item2, ItemN);

Writeln(Biến_Tệp);

Trong đó Item1, Item2, ItemN là các hằng, biến, biểu thức có kiểu đơn giản nh Integer, real, Boolean, String

Cách viết vào tệp văn bản cũng nh cách viết ra màn hình nhng khác với màn hình chỉ hạn chế có 80 dòng x 25 cột Còn tệp văn bản có số dòng, cột không giới hạn (xem lại Chơng 3 : Thủ tục vào ra dữ liệu)

c.Đọc dữ liệu từ tệp văn bản

Chúng ta có thể đọc không những kí tự từ tệp văn bản mà còn có thể đọc các số nguyên số thực, boolean từ tệp văn bản thông qua các thủ tục

Read(Biến_Tệp, Var1, Var2, VarN); (1)

Readln(Biến_Tệp, Var1, Var2, VarN); (2)

Readln(Biến_Tệp); (3)

Trong đó Var1, Var2, VarN là các biến kiểu Char, Integer, String, Real,

Boolean

Thủ tục (2) đọc xong sẽ đa cửa sổ tệp sang đầu dòng tiếp theo

Thủ tục (3) không đọc gì cả chỉ đa cửa sổ tệp sang đầu dòng tiếp theo

8 Kiểm tra tệp khi mở

Trang 4

Xét đoạn chơng trình sau sẽ kiểm tra xem tệp F có trên đĩa hay không

VAR st:string;

F:TEXT;

BEGIN

Write('Nhập tên tệp : ');readln(st);

assign(f,st);{$I-} reset(f);

if ioresult=0 then write('Tệp ',St,' có trên đĩa')

else write('Tệp ',St,' không có trên đĩa')

END;

9 Tệp không định kiểu

Tệp không định kiểu là một kiểu file đặc biệt Đó là tệp khi định nghĩa hay khai báo ra, ta không nói rõ nó chứa gì, không nói rõ bản chất các dữ liệu ghi trong đó Vì vậy việc chuyển dữ liệu từ đĩa vào cấu trúc dữ liệu sẽ đợc thực hiện ngay lập tức Đó là lí do vì sao tệp không định kiểu đợc dùng rộng rãi trong các ứng dụng

đòi hỏi tốc độ cao

Cách khai báo

VAR Biến_tệp : FILE;

Việc ghi và đọc dữ liệu đối với tệp không định kiểu thờng xuyên dùng đến 2 thủ tục

BLOCKREAD và BLOCKWRITE

{ Nhập N Sau đó nhập N số nguyên từ bàn phím Ghi các số đó vào file

'bai1.dat' Sau đó mở lại file đó đọc N số đó và tính tổng của chúng (file kiểu byte)}

uses crt;

var

i,a,n:byte;{i,a,n kiểu byte}

f:file of byte;{biến f kiểu tệp (byte)}

tong:integer;{tong kiểu integer}

begin

clrscr;{Xoá màn hình}

assign(f,'bai1.dat');rewrite(f);{Mở file bai1.dat để ghi}

write('N = ');readln(n);{Đọc N}

for i:=1 to n do{Cho i chạy từ 1 đến N}

begin

write('Nhap so thu ',i,' : ');readln(a);{Đọc số thứ i vào a}

write(f,a);{Ghi a vào f}

end;

close(f);{Đóng tệp F}

tong:=0;{Gán tong bằng 0}

assign(f,'bai1.dat');reset(f);{Mở file bai1.dat để đọc}

begin

read(f,a);{Đọc từ f biến a}

inc(tong,a);{Cộng a vào tổng}

end;

writeln('Tong = ',tong);{Xuất tổng}

Trang 5

readln;

end

{ Viết thủ tục taofile(s:string;n:integer) tạo ra n số nguyên ngẫu nhiên từ 1 10000 rồi sau đó ghi và file (kiểu integer)có tên là s

Sau đó thử tạo ra file 'bai21.dat' có 10 phần tử, 'bai22.dat' có 20 phần tử}

uses crt;

var

f:file of integer;{f kiểu tệp integer}

procedure taofile(s:string;n:integer);

var i,a:integer;{Khai báo i,a kiểu integer}

begin

assign(f,s);rewrite(f);{Mởi file s để ghi}

for i:=1 to n do{Cho i chạy từ 1 đến n}

begin

a:=random(10000)+1;{Gán a bằng số ngẫu nhiên từ 1 10000}

write(f,a);{Ghi a vào f}

end;

close(f);{Đóng tệp f}

end;

begin

randomize;

taofile('bai21.dat',10);

taofile('bai22.dat',20);

end

{ Viết chơng trình tơng tự nh bài tập 2 nhng lần này tạo ra n kí tự ngẫu nhiên trong khoảng từ 'A' 'Z' và ghi vào tệp 'bai3.dat' Sau đó mở lại file đếm xem

có bao nhiêu kí tự 'A', bao nhiêu 'B' }

uses crt;

var

dem:array['A' 'Z']of byte;{Mảng dem['A' 'Z'] kiểu byte}

f:file of char;{f kiểu tệp kí tự}

ch:char;{ch kiểu kí tự}

i,n:byte;{i,n kiểu byte}

var i:byte;{Khai báo i kiểu byte}

begin

assign(f,s);rewrite(f);{Mở file s để ghi}

begin

ch:=chr(random(26)+65);{Gán ch bằng kí tự ngẫu nhiên từ 'A' 'Z'}

write(f,ch);{Ghi ch vào f}

end;

begin

Trang 6

randomize;

taofile('bai3.dat',n);

begin

read(f,ch);{Đọc kí tự ch từ f}

inc(dem[ch]);{Tăng dem[ch]}

end;

for ch:='A' to 'Z' do{Cho ch chạy từ 'A' 'Z'}

if dem[ch]>0 then{Nếu ch có xuất hiện thì}

writeln('Chu ',ch,' xuat hien ',dem[ch],' lan');{Xuất ch và số lần xuất hiện}

readln;

end

{ Tạo ra 2 file số nguyên ngẫu nhiên (bài 2) file 1 có m phần tử, file 2 có n phần tử rồi sau đó ghi vào file bai41.dat, bai42.dat Sau đó mở lại 2 file này

Đọc hết các phần tử của 2 file vào mảng A Sắp xếp lại theo thứ tự tăng dần rồi sau đó ghi vào file bai4.dat}

uses crt;

var

a:array[1 10000]of integer;{Mảng a 10000 phần tử kiểu integer}

f:file of integer;{f kiểu tệp integer}

i,j,tg,m,n:integer;{i,j,tg,m,n kiểu byte}

begin

write(f,a);{Ghi a vào tệp f}

end;

begin

randomize;

write('M = ');readln(m);{Đọc M}

taofile('bai41.dat',m);

taofile('bai42.dat',n);

for i:=1 to m do read(f,a[i]);{Đọc m phần tử tử f vào a}

for i:=1 to n do read(f,a[m+i]);{Đọc n phần tử tử f vào a}

Trang 7

for i:=1 to m+n-1 do{Cho i chạy từ 1 đến m+n-1}

for j:=i+1 to m+n do{Cho j chạy từ i+1 đến m+n}

if a[i]>a[j]then{Nếu a[i]>a[j] thì}

begin

tg:=a[i];a[i]:=a[j];a[j]:=tg;{Đổi chỗ a[i],a[j]}

end;

assign(f,'bai4.dat');rewrite(f);{Mở file bai4.dat để ghi}

for i:=1 to m+n do write(f,a[i]);{Ghi m+n phần tử từ a vào f}

end

{ Viết chơng trình nhập từ bàn phím liên tục các xâu S Ghi chúng vào file 'bai5.txt' Chơng trình kết thúc khi nhập chuỗi S rỗng}

uses crt;

var

s:string;{Xâu S}

f:text;{f kiểu tệp văn bản}

begin

clrscr;

assign(f,'bai5.txt');rewrite(f);{Mở file bai5.txt để ghi}

repeat

readln(s);{Đọc S}

if s<>''then writeln(f,s);{Nếu S không rỗng thì ghi s vào f}

until s='';{Cho đến khi S rỗng}

close(F);{Đóng tệp F}

end

{ Viết chơng trình nhập từ file 'bai61.txt' là file văn bản Tạo ra file

'bai62.txt' có nội dung tơng tự nh file 'bai61.txt' nhng đổi tất cả kí tự thờng trong file bai61.txt thành kí tự hoa

Hớng dẫn

WHILE not EOF(F)DO

BEGIN

Đọc xâu S từ file F

Đổi S thành hoa

Ghi S vào file F1

END}

uses crt;

var

s:string;{Xâu S}

f,f1:text;{F,F1 kiểu tệp văn bản}

i:byte;{i kiểu byte}

begin

assign(f,'bai61.txt');reset(f);{Mở file bai61.txt để đọc (dùng biến F)}

assign(f1,'bai62.txt');rewrite(f1);{Mở file bai62.txt để ghi (dùng biến F1)}

while not eof(f)do{Trong khi cha hết file f thì}

begin

Trang 8

readln(f,s);{Đọc xâu S từ F}

for i:=1 to length(s)do s[i]:=upcase(s[i]);{Đổi S thành hoa}

writeln(f1,s);{Ghi xâu S vào F1}

end;

close(F);close(f1);{Đóng f,f1}

end

{ Viết chơng trình tạo 2 tệp văn bản có tên là bai71.txt bai72.txt Mỗi tệp có

100 dòng Mỗi dòng là một số nguyên đợc tạo ngẫu nhiên

Sau đó mở file bai71.txt Đọc các số trong file đó và ghép vào cuối file

bai72.txt

Hớng dẫn

Sau khi tạo file xong thì

- Dùng thủ tục APPEND đối với bai72.txt để ghi vào cuôi

- Đọc lần lợt các số từ tệp bai71.txt rồi ghi vào tệp bai72.txt một cách bình thờng} uses crt;

var

s:string;{Xâu S}

f,f1:text;{F,F1 kiểu tệp văn bản}

procedure taofile(s:string);

begin

for i:=1 to 100 do{Cho i chạy từ 1 đến 100}

begin

writeln(f,a);{Ghi a vào f}

end;

begin

taofile('bai71.txt');

taofile('bai72.txt');

assign(f,'bai71.txt');reset(f);{Mở file bai71.txt để đọc (dùng biến F)}

assign(f1,'bai72.txt');append(f1);{Mở file bai72.txt để ghi vào cuối (dùng biến F1)}

for i:=1 to 100 do{Cho i chạy từ 1 đến 100}

begin

readln(f,s);{Đọc xâu s từ F}

writeln(f1,s);{Ghi xâu S vào F1}

end;

close(f);close(f1);{Đóng tệp f,f1}

end

{ Viết chơng trình đọc từ bàn phím chuỗi S1 và chuỗi S2 Nếu file có tên S1 tồn tại thì đổi tên S1 thành S2 ngợc lại thông báo file không tồn tại}

uses crt;

Trang 9

f:file;{f kiểu tệp bất kì}

s1,s2:string;{Xâu S1,S2}

begin

write('S1 = ');readln(s1);{Đọc S1}

write('S1 = ');readln(s2);{Đọc S2}

assign(f,s1);{$I-}Reset(f);{$I+}

if IOResult <> 0 then write('File ',s1,' khong ton tai'){Nếu IOResult<>0 thì không tồn tại}

else{Ngợc lại}

begin

Close(F);{Đóng tệp F}

rename(F,s2);{Đổi tên D thành S2}

end;

readln;

end

{ Nhập S Viết chơng trình hiển thị file văn bản có tên S lên màn hình Nếu văn bản đó dài thì hiển thị từng trang rồi sau đó đợi cho ngời dùng bấm phím Enter thì hiển thị tiêp

Hớng dẫn

i:=0;

WHILE not EOF(F)DO

BEGIN

Đọc và xuất xâu S

IF i=23 THEN readln;

END;}

uses crt;

var f:text;{f kiểu tệp văn bản}

s:string;{Xâu S}

begin

write('S = ');readln(s);{Đọc S}

assign(f,s);reset(f);{Mở s để đọc}

i:=0;{Gán i=0}

while not eof(f)do{Trong khi cha hết tệp F thì}

begin

readln(f,s);{Đọc S}

writeln(s);{Xuất S}

inc(i);{Tăng i}

if i=23 then begin i:=0;readln;end;{Nếu i=23 thì gán i=0 và dừng lại đợi}

end;

close(f);{Đóng tệp F}

end

Trang 10

{ Viết chơng trình mã hoá một file văn bản bằng cách : Đổi các kí tự trong file văn bản đó thành kí tự có mã = (255-mã_kí_tự_cũ) (đổi tất cả các kí tự kể cả kí tự CR,LF )

Hớng dẫn

Ta mở file văn bản đó dới dạng file kí tự rồi lần lợt đọc từng kí tự đổi mã rồi ghi vào file mới

Giải mã thì chỉ cần chạy lại chơng trình mã hoá đối với file đã mã hoá}

uses crt;

var

f,f1:file of char;{f,f1 kiểu tệp kí tự}

ch:char;{ch kiểu kí tự}

s:string;{Xâu S}

begin

write('S = ');readln(s);{Đọc S}

assign(f,s);reset(f);{Mở file S để đọc (dùng biến F)}

assign(f1,'mahoa.dat');rewrite(f1);{Mở file mahoa.dat để ghi (dùng biến F1)} while not eof(f)do{Trong khi file f cha hết thì}

begin

read(f,ch);{Đọc kí tự ch từ f}

ch:=chr(255-ord(ch));{Mã hoá ch}

write(f1,ch);{Ghi ch vào f1}

end;

close(f);close(f1);{Đóng tệp f,f1}

end

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	59 KB