Bài thuyết trình về dược liệu coca

Miêu tả về cây cô ca Nguồn gốc, Phân loại, phân bố Trồng trọt và thu hái Công thức hóa học của hoạt chất Định Lượng hoạt chất Cách sử dụng: Bộ phận sử dụng Tác dụng dược lý dược động học công dụng

Lớp Đại Học Dược Khóa 4

Nhóm 13

BÁO CÁO DƯỢC LIỆU 2

Sinh viên thực hiện MSSV

1.Trương Kim Phước 11530300952.Lâm Thị Kiều My 11530301963.Huỳnh Thị Trà My 1153030184

CÂY COCA

(Erythroxylum coca Lam.)

CÂY COCA

(Erythroxylum coca Lam.)

1 Tổng quan về thực vật học

1.1 Đặc điểm họ Coca

 Danh pháp khoa học: Erythroxylaceae

 Họ thực vật có hoa

 Chứa 4 chi, khoảng 200 loài

 Được biết đến nhiều nhất là cây Coca

1.2 Đặc điểm thực vật học cây Coca

 Tên khoa học: Erythroxylum coca Lam.

 Họ Coca - Erythroxylaceae

 Hai bên gân giữa có hai

đường cong lồi (gân giả),

tương ứng với hai nếp

gấp của lá trong chồi

GS.TS Đỗ Tất Lợi, “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, NXB Y học, 2004.

1.2.1 Đặc điểm thực vật

 Lá của loài E.novogranatense thường nhỏ hơn

và tù hơn so với lá của loài E Coca.

Lá của E.Coca Lá của E.novogranatense

 Tràng 5, nhánh màu trắng, mặt trong cánh hoa

có một lưỡi nhỏ khía ở ngọn, 10 nhị hữu thụ dính liền nhau ở gốc thành một ống phồng

GS.TS Đỗ Tất Lợi, “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, NXB Y học, 2004.

1.2.1 Đặc điểm thực vật

 Bầu có 3 vòi hoàn

toàn rời nhau, phình

1.2.2 Vi phẫu

 Biểu bì trên có tế bào nhiều cạnh, đều,

nhẵn

 Biểu bì dưới, mỗi tế bào có một vòng nổi

hình nón làm cho mép phiến lá trông

nghiêng mấp mô rất đặc biệt

 Lỗ khí có hai tế bào kèm song song với cửa

lỗ

“Dược liệu học”, tập II, Nhà xuất bản Y học Hà Nội, 2007.

1.2.2 Vi phẫu

 Mô giậu có 1-2 hàng tế bào

 Mô khuyết có các tế bào mang tinh thể

calci oxalat hình lập phương

 Mô dày ở phía trên và dưới gân chính

 Bó libe gỗ xếp thành vòng cung, gỗ ở

trên, libe ở dưới vòng ngoài là libe sợi

“Dược liệu học”, tập II, Nhà xuất bản Y học Hà Nội, 2007.

1.2.2 Vi phẫu

Cây Coca thuộc Bộ Mỏ hạc

(Geraniales), họ Coca (Erythroxylaceae)

Cây Coca thuộc Bộ Mỏ hạc

(Geraniales), họ Coca (Erythroxylaceae)

Có 4 chi và khoảng 200 loài trong Họ Coca, trong số đó chiếm số lượng lớn

nhất là chi Erythroxylum.

Có 4 chi và khoảng 200 loài trong Họ Coca, trong số đó chiếm số lượng lớn

nhất là chi Erythroxylum.

1.2.2 Phân loại và phân bố

GS.TS Đỗ Tất Lợi, “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, NXB Y học, 2004.

1.2.2 Phân loại và phân bố

 Các nghiên cứu cho thấy có 2 loại được con

người trồng là Erythoxylum coca Lam và

Erythoxylum novogranatense.

 Loài E.coca được trồng nhiều ở các vùng núi

cao của Bolivia và Peru, có 2 thứ là E.coca

var coca và E.coca var ipadu.

GS.TS Đỗ Tất Lợi, “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, NXB Y học, 2004.

1.2.2 Phân loại và phân bố

 Loài E.novogranatense trồng nhiều ở vùng

thấp, đồng bằng của Colombia, Peru,… được trồng ở Java (Indonesia) từ thế kỉ XIX, có hai

thứ là E.novogranatense var novogranatense

và E.novogranatense var truxillense.

 Cây Coca được nhập vào Việt Nam từ những

năm 1930, cả ở miền Bắc và miền Nam cây đều có thể mọc tốt, nhưng không được phát triển (hiện nay đã cấm trồng)

GS.TS Đỗ Tất Lợi, “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, NXB Y học, 2004.

1.2.3 Trồng trọt và thu hái

 Erythroxylum coca var spruceanum Bruck, E

coca var novogranatense Hieron trồng ở vùng

đồng bằng

 Sau 18 tháng có thể thu hoạch lứa đầu, nhưng

người ta thường thu hái ở cây 3 tuổi trở lên, mỗi năm hái 3-4 lần, có thể thu hoạch lá trong nhiều năm(tới 50 năm)

 Số lượng trung bình mỗi năm 300-400 kg lá/1

ha

“Dược liệu học”, tập II, Nhà xuất bản Y học Hà Nội, 2007.

1.2.3 Trồng trọt và thu hái

 Việc thu hái hoàn toàn được thực hiện bằng

tay

 Lá Coca thu hoạch được khi chuyển sang

màu hơi vàng và có xu hướng bị gãy khi bẻ cong

 Có thể thu hoạch 2-6 lần mỗi năm, tùy theo

điều kiện khí hậu, mùa chính thường là sau mùa mưa tháng 3, mùa phụ thường vào tháng 6,7 và 11

Drug enforcement administration, Intelligence division, Strategic intelligence section,

“Coca cultivation andcocaine processing, an overview”, Executive summary, 1993 Sep

1.2.3 Trồng trọt và thu hái

 Sau khi hái, đem về trải ra sàn Ngày hôm sau

đem phơi khô Nếu có nhiều nắng và ít mây, quá trình phơi sẽ kéo dài khoảng 6 giờ Sự phơi khô là hết sức quan trọng, nếu độ ẩm trong lá cao hơn 14% sẽ làm giảm hàm lượng alkaloid

 Sau khi phơi khô, lá Coca được bó thành từng

bó để trong vòng 3 ngày trước khi đưa ra thị trường hoặc làm nguyên liệu cho quá trình sản xuất cocain

Drug enforcement administration, Intelligence division, Strategic intelligence section,

“Coca cultivation andcocaine processing, an overview”, Executive summary, 1993 Sep.

Chất vô cơ Nước

Tinh dầu:

methyl salicylat

Trần Minh Đức, “Tổng quan về cây Coca”, 02/2011.

2.1 Thành phần hóa học

 Hoạt chất chính của Coca là các alkaloid

thuộc 2 nhóm chính là:

 Dẫn xuất của N-methyl pyrrolidin gồm 1

vòng, bay hơi: hygrin, cuscohygrin và một lượng nhỏ nicotin

Trần Minh Đức, “Tổng quan về cây Coca”, 02/2011.

2.1 Thành phần hóa học

 Dẫn xuất của pseudotropanol (là nhóm quan

trọng) gồm 2 vòng:

 Ester của ecgonin ( acid pseudotropanol)

gồm: cocain (methyl benzoyl ecgonin);

cinnamoycacain (methyl cinnamoyl ecgonin); truxillin (cocamin) có 2 đồng phần cis và trans (α và β)

 Tropacocain tức là benzoyl pseudotropanol

Trần Minh Đức, “Tổng quan về cây Coca”, 02/2011.

Tropacocain

2.1 Thành phần hóa học

diester

H3CN OH

OH O

Ecgonin

N OOC

COOMe

Ph Cocain

Tên R 1 R 2

Benzoylecgonin - H - OC‒C 6 H 5

Cocain - CH3 - OC‒C 6 H 5 Cinnamoylcocain - CH 3 - OC‒CH=CH‒C 6 H 5

2.1 Thành phần hóa học

Trần Minh Đức, “Tổng quan về cây Coca”, 02/2011.

O

OR C

OR

N Me

H H

1 2

2.1 Thành phần hóa học

 Hàm lượng alkaloid trong lá phụ thuộc vào

nguồn gốc và sự thu hái

 Lá Coca có nguồn gốc từ Nam Mỹ có từ 0,1%

- 1% alkaloid, trong đó cocain thường chiếm

2.1 Thành phần hóa học

 Bên cạnh đó, Java cũng có thể trồng được

Coca

 Mặc dù, hàm lượng cocain trong lá ở Java

là cao hơn, nhưng trong sản xuất lại ưa

chuộng nguyên liệu từ Nam Mỹ, vì trong lá

Coca Java có nhiều cinnamoylcocain hơn

(0,46% so với 0,18%) nên thường gặp khó

khăn trong việc chiết xuất và làm tinh khiết

cocain

Trần Minh Đức, “Tổng quan về cây Coca”, 02/2011.

2.2 Định tính

 Chiết alkaloid trong lá Coca, cô đặc sau đó

dùng phương pháp sắc ký giấy hoặc sắc ký lớp mỏng để tách cocain và các alcaloid khác Phun hiện màu bằng thuốc thử Dragendorff (có cocain chuẩn đối chứng)

 Hệ dung môi cho sắc ký mỏng có thể dùng

clorofrm – aceton – dietylamin [50:40:10] hoặc cyclohexen – cloroform – dietylamin [50:40:10]

“Dược liệu học”, tập II, Nhà xuất bản Y học Hà Nội, 2007.

 Phản ứng thủy phân:

Dựa vào cấu tạo là benzoat ester của

các alkaloid trong lá Coca Cho phản ứng với

KOH hoặc NaOH 5% trong CH3OH, đun

nóng Methylbenzoat được giải phóng bay

lên sẽ có mùi đặc trưng

2.2 Định tính

Trần Minh Đức, “Tổng quan về cây Coca”, 02/2011.

Chiết bột dược liệu bằng ether etylic trong môi

trường amoniac; lắc dịch chiết ether với HCl 0,1N,

kiềm hóa bằng Na2CO3 1N rồi lấy kiệt alkaloid bằng

 Alkaloid toàn phần trong lá Coca được định lượng bằng

phương pháp đo acid theo nguyên tắc:

Yêu cầu:Dược liệu phải chứa ít nhất 0,7% alkaloid toàn phần

“Dược liệu học”, tập II, Nhà xuất bản Y học Hà Nội, 2007.

3 Sử dụng

3.1 Bộ phận dùng

 Lá - Folium Erythroxyli Coca.

 Hai bên gân chính

có hai đường cung

ôm lấy gân chính,

đó là vết gấp của

phiến lá lúc còn

non trong búp

3.2 Chế biến

 Lá: sau khi hái lá về

đem phơi hoặc sấy ở

Mất cảm giác đói, tăng hoạt động của cơ.

4.1 Theo y học dân gian

 Vì vậy trước đây người ta cho rằng Coca là một thứ thuốc bổ.

4.1 Theo y học dân gian

Tuy nhiên, theo khoa

học ngày nay những tác

dụng kể trên chỉ là cảm

giác do tác dụng gây tê

của cocain, dùng lâu sẽ

gây nghiện và làm cho

thể lực và trí lực suy

tàn

Hiện nay số người

nghiện lá Coca ở Nam

Mỹ tới trên 5 triệu

4 Tác dụng dược lý và độc tính

“Dược liệu học”, tập II, Nhà xuất bản Y học Hà

Nội, 2007.

4.2 Theo y học hiện đại

 Cocain có tác dụng làm tê niêm mạc và

làm liệt các đoạn cuối của dây thần kinh cảm giác, đồng thời cũng làm co mạch máu nên rất thích hợp cho phẫu thuật tay, mũi, họng, răng

 Đối với hệ thần kinh trung ương, liều nhỏ

cocain có tác dụng kích thích gây ra trạng thái khoan khoái; liều lớn gây ảo giác, chóng mặt và có thể chết do liệt hô hấp

“Dược liệu học”, tập II, Nhà xuất bản Y học Hà Nội, 2007.

5 Dược động học

 Qua đường uống, khi cho các tình nguyện viên

uống liều cocain hydroclorid 2mg/kg, nồng độ cực đại trong máu (Cmax) đạt 0,104-0,424 (mg/l) sau 50-90’ (Tmax)

 Trong môi trường acid, cocain bị ion hóa và

không vào được tế bào, còn trong môi trường base, cocain ít bị ion hóa và quá trình hấp thu tăng lên

Luis M Llosa, “Brief review of oral oral cocaine for the treatment of cocain

dependence”, New York, 2010.

5 Dược động học

 Sinh khả dụng của đường uống đạt 33%

 Với cocain dạng base, nó không qua chuyển

hóa lần đầu ở gan, do đó nồng độ trong máu tăng lên ngay lập tức Tác dụng lên não xảy ra chỉ sau 8-12s, và kéo dài 5-10’

 Cocain được phân bố tới tất cả các tổ chức, và

qua được hàng rào máu não

 Thể tích phân bố biểu kiến vào khoảng

1,5-2 l/kg

Enno Freye, “Pharmacology and abuse of cocaine, amphetamines, ecstasy and

related designer drugs”, Springer Science + Business Media B.V.2009.

6 Công dụng

 Lá Coca dùng trong y dược (phải chứa ít nhất

0,7% alkaloid trong đó chủ yếu là cocain) và

được xếp vào những thuốc gây nghiện

 Ngày nay chỉ dùng cocain

chiết từ lá Coca ở dạng muối

(thường dùng cocain

hydroclorid) làm thuốc gây tê

tại chỗ trong khoa tai, mũi,

họng và răng

“Dược liệu học”, tập II, Nhà xuất bản Y học Hà Nội, 2007.

6 Công dụng

 Vì cocain rất dễ gây nghiện nên không dùng

lâu và cũng không được dùng cho những người bệnh tim, bệnh thần kinh, xơ cứng động mạch và các bệnh mạn tính đường hô hấp, không dùng cho trẻ dưới 10 tuổi, người già, người thiếu máu

 Thường dùng dung dịch 0,5-2% cocain

hydroclorid để gây tê tai, họng niêm mạc mũi, giác mạc,…dùng bôi hay nhỏ giọt

“Dược liệu học”, tập II, Nhà xuất bản Y học Hà Nội, 2007.

 Điển hình là loại nước giải khát Coca-cola được

ưa chuộng trên toàn thế giới được chiết xuất từ

lá Coca

6 Công dụng

 Năm 1885, công ty Hóa Dược Theodore Metcalf

& Co được thành lập, hãng này cho ra đời một loại rượu mang tên Coca Metcalf chứa một lượng

Erythroxylum coca (cocain) vừa đủ để gây hưng

phấn cho người sử dụng

http://www.wine-blog.org/index.php/2014/11/13/throwback-thursday/

xuất rượu Coca Bang Georgia

(Hoa Kỳ) đã đi tiên phong

trong việc ban bố lệnh cấm

rượu

http://herbmuseum.ca/content/wyeth-brother-coca-leaves-extract

6 Công dụng

 Coca còn được dùng để điều chế các sản

phẩm thuốc có tác dụng đối với các triệu chứng tắt tiếng và loạn chức năng cổ họng

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.GS.TS Đỗ Tất Lợi, “Những cây thuốc và vị

thuốc Việt Nam”, NXB Y học, 2004.

2.“Dược liệu học”, tập II, Nhà xuất bản Y học

Hà Nội, 2007

3.Drug enforcement administration, Intelligence

division, Strategic intelligence section, “Coca

overview”, Executive summary, 1993 Sep.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

4.Luis M Llosa, “Brief review of oral oral

cocaine for the treatment of cocain dependence”, New York, 2010.

5.Enno Freye, “Pharmacology and abuse of

cocaine, amphetamines, ecstasy and related designer drugs”, Springer Science + Business

Media B.V.2009

6.Trần Minh Đức, “Tổng quan về cây Coca”,

02/2011

TÀI LIỆU THAM KHẢO

target.plx?url=/thuocdongy/C/Coca.htm&key=&char=C

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN

SỰ THEO DÕI CỦA THẦY VÀ

CÁC BẠN